སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ

ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཤཱུ་ནྱ་ཏཱ་སཔྟ་ཏི་ཀ་བྲྀཏྟི

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 295a

རིབ་ཅན་གྱིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྲ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་མི་འཐད་པས། ཇི་ལྟར་རབ་རིབ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྨན་པ་ཆེན་པོ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པ་

སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་མཛད་དེ། གང་ཞིག་དེའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་དོན་དུ་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་མཚན་ཉིད་ལས་བཟློག་པར་མཛད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ཡོངས་སུ་བཟློག་ནས་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་གནས་སོ། །དེ་ལ་གནས་

ནས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲོ་མི་འདོགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ།། །།འདི་ལྟར་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་དག་གི་རང་བཞིན་མེད་ལ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འདི་གཉིས་རང་བཞིན་མེད་ལ་རང་བཞིན་

མེད་པ་དག་ཡོད་ན། ཇི་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་། །ཇི་ལྟར་འདི་དག་རང་བཞིན་མེད་པ་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱིས་དཔེས་གསལ་བར་མཛད་པས་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་ཡུལ་བརྟེན་པའི། །བདེ་སྡུག་མེད་བཞིན་དེ་ཡུལ་ཡང་། །

བརྟེན་ནས་གང་སྐྱེས་མེད་དེ་བཞིན། །བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡོད་མིན། །ཇི་ལྟར་གང་ཁོ་ན་ལས་རྨི་ལམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བཞིན་པ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་རྨི་ལམ་དུ་དངོས་པོ་ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དེ་སྐྱེད་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལས་བརྟེན་ནས་བྱུང་ངོ་

ཞེས་རྨི་ལམ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་ལ། དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་རང་བཞིན་ཡང་མེད་ལ་རྨི་ལམ་ཡང་སད་པ་ན་དེ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་ཡང་རྟེན་ཅིང་

འབྲེལ་པར་འབྱུང་ལ། ཡུལ་དེ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཞིག་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་དེ་དང་དེ་ནི་གཉི་ག་བརྫུན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སད་པ་ན་ཡང་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 295b

གང་ལས་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་དག་མེད་དེ། རྨི་ལམ་ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡུལ་བཞིན་དུ་དེའི་རྒྱུ་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་དང་དེ་གཉིས་རྟག་ཏུ་མངོན་པར་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར། གང་གི་སྒྲ་ཡིན་དེའི་སྒྲ་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ཡང་རྨི་ལམ་དུ་ཉེ་

བར་ཐོབ་པའི་དཔེས་རྒྱུ་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དཔེས་གང་དེའི་འབྲས་བུ་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱང་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བས་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་དང་

འབྲེལ་ཏོ། །དེ་འདི་ལྟར་རྨི་ལམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བཞིན། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡུལ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བཞིན་པས་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་དག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་གནས་སོ། །

འདིར་ཁ་ཅིག་གིས་སྨྲས་པ། རྨི་ལམ་གྱི་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམ་ཤེས་ལས། ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་སྟོབས་ཅན་དུ་ཡོད་བཞིན་པ་ཡིན་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མེད་ལ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བདག་ཉམས་སུ་མྱོང་བཞིན་པའི་རང་གི་མཚན་

ཉིད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་རིགས་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བཞིན་མེད་པ་མི་འཐད་དོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་ལ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།

རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་པ་ན་རྨི་ལམ་གྱི་དཔེ་འཐད་དེ། རྨི་ལམ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་མེད་ལ། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ།

གང་འདི་སྐད་དུ་སྨྲས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་སྟོབས་ཅན་དུ་ཡོད་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རེ་ཞིག་མི་རིགས་ཏེ། གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་ཡུལ་དང་བཅས་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན། རྟེན་ཅིང་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 296a

འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ལ། འདིས་སད་པའི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་

པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་སོ་ཞེས་ངེས་སོ། །སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དམིགས་པ་མ་གྲུབ་པས་དེ་ནི་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་

དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། དགེ་སློང་དག་གཟུགས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིག་

རྟེན་པ་ནི་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་ཡང་དགོངས་པ་ཅན་ཉིད་པས་དྲང་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ན་ཡང་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དཔྱད་པར་བྱ་བ་མངོན་སུམ་དུ་

དམིགས་བཞིན་པ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དཔྱད་ན། རང་གི་ངོ་བོ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བཞིན་ནམ། འདུས་པ་ལ་དམིགས་པ་པོ་ཉིད་དུ་མི་རུང་

བས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་དམིགས་བཞིན་པ་ཡང་རིགས་པས་དཔྱད་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱས་ནས་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ན་དེ་ལྟ་ན་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་

མཚན་ཉིད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱོས་ཤིག །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡུལ་བཞིན་དུ། ཡོད་པ་ཡོད་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མིན། །མེད་པ་མེད་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་ལ། །ཆོས་མི་མཐུན་ཕྱིར་ཡོད་མེད་མིན། །སྐྱེ་བ་མེད་པས་གནས་འགག་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 296b

མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་རྟག་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པས་དངོས་མེད་མིན། །བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །དེ་ཕྱིར་དངོས་དང་དངོས་མེད་དང་། །དངོས་དང་དངོས་མེད་མིན་པས་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆད་པར་འགྱུར་བའི་དཔྱད་

པ་ལས་ཀྱང་མ་གྲུབ་བོ། །གང་ཞིག་རིགས་པས་དཔྱད་ན་མི་འཐད་པ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ལ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་དྲང་བའི་དོན་དུའོ་ཞེས་བྱའོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་པ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ནར་མ་གྲུབ་

པར་ཁས་བླང་བར་བྱོས་ཤིག །དེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་གཏང་བར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པར་གྱུར་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པ་བཞིན་ཡུལ་ཡང་མ་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་

པར་བྱོས་ཤིག་དང་སྐྱོན་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡུལ་དག་མཚུངས་པར་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཡོད་ལ་ཡུལ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་ཡིན་ཞིང་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་པས་

འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་ནི་རིགས་པ་སྨྲ་བར་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པས་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ཞོག་ཤིག །མཐོང་བ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཉེ་བར་དམིགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཞོག་ལ་

ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་ཞོག་ཤིག་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ལས་ཐ་དད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་ཕྱི་རོལ་ལ་དམིགས་པས་དགག་པའི་དོན་དུ་རྨི་ལམ་གྱི་དཔེ་མ་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་

བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུའོ། །ཇི་ལྟར་སད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་འདི་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ལས། མིག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་དང་། དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཅན་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡང་ཉམས་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 297a

སུ་མྱོང་བ་ལ་འཇུག་པས་བྱིས་པ་རྣམས་འདི་ནི་བདེན་པའོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ། འཕགས་པས་བརྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་ཡོངས་སུ་ཆོད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་གཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲུགས་པའི་སེམས་སད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་

དངོས་པོ་རྐྱེན་གྱིས་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་དང་། དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཅན་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་འཇུག་པས། རྨི་ལམ་གྱི་ནང་ན་གནས་པ་རྣམས་འདི་ནི་བདེན་པའོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ།

སད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཆོད་ལ། སད་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐ་སྙད་པ་རྣམས་ལ་སྣང་ངོ་། །ཇི་སྲིད་འདིར་རྨི་ལམ་མཐོང་བ་ལས་སད་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའི་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་སྟེ། ཇི་སྲིད་མིག་མ་ཚང་བ་

དང་བསྒྲིབས་པར་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུའོ། །དེ་གཞན་དུ་རྣ་བས་སྒྲ་ཐོས་པ་ནས། ཇི་སྲིད་ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པ་དང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱང་བྱེད་ལ། གང་དག་རྨི་ལམ་ཉིད་དུ་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟ་བར། མ་རིག་པའི་གཉིད་ཀྱི་ནང་ན་གནས་པས་

བསྡུས་པའི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ། མ་རིག་པའི་གཉིད་ལོག་པ་ལས་ལངས་པ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ཉེ་བར་ལོངས་མི་སྤྱོད་དེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་བསྐྱེད་

པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཤིན་ཏུ་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སད་པ་ལ་ཡང་སྟེ། གཉིད་ལོག་ལོག་པའི་བདག་ཉིད་ལས་ལངས་པ་རྣམས། རྨི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པས། དེས་བྱས་པའི་ལས་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག་

ལྟུང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་སྐྱེས་ཀྱང་རྨི་ལམ་གྱི་ཆ་ཤས་སད་པས་ལྟུང་བ་ཆུང་ངུ་ཙམ་དུ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་གསུངས་ལ་ལྟུང་བ་མེད་པར་བཞག་པས། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོས་བྱས་པའི་ལས་ཀྱིས་འདིའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 297b

ཅད་དུ་མི་མྱོང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དེ་བཞིན་དུ་སད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྨི་ལམ་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྲིད་དོ། །གཞན་དུ་ན་དེར་བྱས་པའི་ལས་ཀྱིས་སད་པ་ན་ཡང་འབྲས་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སུས་ཟློག་པར་བྱེད། དེ་ནི་འདི་

ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་ནི་དབང་པོ་དྲུག་དང་ཡུལ་དྲུག་ལས་ཏེ། དབང་པོ་ཡུལ་དག་མེད་ན་མེད་པ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོངས་

སུ་སྨིན་པ་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་མི་རུང་སྟེ། གཉིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་དེ་ཤིན་ཏུ་བླུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཉིད་དང་བྲལ་ནས་སད་པར་ཐལ་ལོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀློག་པ་དང་། ཁ་ཏོན་དང་། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དོན་ལ་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སད་པའི་

བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོས་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པས་དེ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་ལ། གཉིད་ཀྱིས་བསླད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཇི་སྐད་དུ་སྨོས་པ་མི་འཐད་དོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་གཉིས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སུས་འདི་ལ་གཉིས་པའོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་

བརྟག་པར་ནུས། གལ་ཏེ་སད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་དེ་མི་ལྡན་ཏེ། སད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའི་གནས་སྐབས་ན། དེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་དེ་ལྟར་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེའི་

ཚེ་སུ་ཞིག་དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་གཉིས་པ་ཞེས་འཇོག །འདིར་རེ་ཞིག་བདག་ཉིད་ལ་ཆགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བརྫུན་པའི་རང་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་ནུས་ཀྱི། འདི་ལ་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་སོ། །འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལྷག་

མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལྟ་བུ་ན། རྨི་ལམ་རྨི་བ་ལས་སད་པ་ན་དྲན་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་ལས་སད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལྟ་བུར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ན་དེ་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་གྱི། །འདིར་སད་པ་ན་རྣམ་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 298a

པར་ཤེས་པའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྨི་ལམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་དྲན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྨི་ལམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་དྲན་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་སྔར་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་

ཕྱི་མའི་དྲན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བས་དྲན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྒྱུན་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དྲན་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་སད་པ་དང་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་དག་རྒྱུན་གཞན་མ་ཡིན་པར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུས་

འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སླར་ཡང་བདེན་པ་འཁྲུལ་པ་བདེན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་ཤེས། ཇི་ལྟར་སྒྲ་ནི་སྒྲ་བརྙན་གྱི་ལ་སྒྲ་བརྙན་ཡང་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྟེ། ཁྱོད་ལ་འཁྲུལ་པ་ལ་འབད་པ་འདིས་དོན་ཅི་ཞིག །གལ་ཏེ་འདི་དག་རིགས་པས་དཔྱད་པས་བདག་

ཉིད་ཡོད་པ་མི་སྤོང་ན། སུ་ཞིག་འདིར་རང་བཞིན་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར། གང་ཁོ་ན་ལ་དེ་དག་རིགས་པས་མི་འཐད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་ལ་བརྫུན་པར་འཐད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པས་མཐོང་བ་ཁོ་ན་འདི་དག་རྣམ་པར་གཞག་པར་གྱིས་ཤིག །

འཇིག་རྟེན་པས་རྨི་ལམ་དུ་ཡུལ་དང་དུས་དང་གནས་སྐབས་ཁྱད་པར་མི་བདེན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཉེ་བར་དམིགས་ལ། མི་བདེན་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དེས་བདེན་པར་འདོད་པའི་སད་པའི་བདག་ཉིད་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་འཕགས་པས་སེལ་བར་མཛད་དོ། །ཇི་ལྟར་གང་ཞིག་

བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་དམིགས་སོ་ཞེས་གང་ཞིག་འདིར་དཔྱད་པ་ན་དེ་སད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་མཚུངས་ལ། བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་འདི་ཡང་སྨོས་པའི་བརྟག་པས་མི་འཐད་ན། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པས་དམིགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་སོ། །འོ་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཀྱང་

སྐྱེ་བ་མེད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པས་ཉེ་བར་དམིགས། སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་པས་མཐོང་བ་ཚད་མར་བྱས་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་འདི་ཡོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་པས་མཐོང་བ་དེ་ཡང་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དེ་ཚད་མར་བྱེད། སྨྲས་པ། ཇི་སྐད་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 298b

སྨོས་པའི་བརྟག་པ་མ་བྱས་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་མཐོང་བ་ཚད་མར་བྱས་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ནི་འདི་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་རྗེས་སུ་གནས་པས་བྱོས་ཤིག །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་པས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དངོས་པོར་ཡོད་འགའ་ཞིག་ལ་བདེན་པར་མངོན་པར་འདོད་པ་

འཁྲུལ་པ་བསལ་བ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། འཇིག་རྟེན་པའི་རྨི་ལམ་སད་པའི་བདག་ཉིད་ལྟ་བུའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་དམིགས་ལ། བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གནས་ལ་དྲན་པས་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལས་གཞན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་

ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་ཉེ་བར་དམིགས་པའོ། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུར་གྲགས་པའི་དཔེས་སད་པའི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་ཆགས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་དོན་དུ་འཕགས་པས་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་མཛད་དོ། །དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་སྔོན་

དུ་འགྲོ་བ་ལས་འཁོར་བ་ལ་ངེས་པར་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་ཟད་པ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་དུ་རྨིས་པའི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བཞིན་དང་རྒྱུ་ཡུལ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་དག་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ་པོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དངོས་

རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས། །མེད་ན་དམན་མཉམ་ཁྱད་འཕགས་དང་། །སྣ་ཚོགས་ཉིད་ནི་མི་འགྲུབ་ཅིང་། །རྒྱུ་ལས་ཀྱང་ནི་དངོས་གྲུབ་མིན། །ཇི་སྐད་དུ་སྨོས་པའི་རིགས་པ་དང་། རྨི་ལམ་གྱི་དཔེས་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྒྲུབས་པའོ། །གལ་ཏེ་དངོས་

པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་ན། དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ལ་དམན་པ་དང་མཉམ་པ་དང་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཉིད་མི་འཐོབ་པོ། །ཡོད་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་དམན་པ་དང་མཉན་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་དམིགས་ལ། དངོས་པོ་རྣམས་

ཀྱིས་འགྲོ་བ་དང་། སྐྱེ་གནས་དང་། རིགས་དང་། སྐྱེ་རྒྱུད་དང་། རུས་དང་། ན་ཚོད་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་རྣམས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་བར་མའི་དབྱེ་བས་གནས་པ་རྣམས་སོ་སོར་དམན་པ་དང་མཉན་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ལ།

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 299a

ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡང་ཁང་བཟངས་དང་རྒྱན་དང་མལ་སྟན་དང་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་མཁོ་བ་རྣམས་ལ་ལྟོས་ནས་དམན་པ་དང་མཉམ་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ལ། དེ་ཡང་འདི་དག་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་དངོས་པོར་དངོས་པོ་རྣམས་གྲུབ་པར་འགྱུར་

འཐད་ལ། མ་སྐྱེས་པ་རོ་གཅིག་པ་ལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་སྣ་ཚོགས་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡོད་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་བཞིན་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་ནི་མི་འཐད་ལ། དངོས་པོ་རང་བཞིན་

མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་དངོས་པོ་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་མི་འཐོབ་སྟེ། རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བས་དངོས་པོ་རི་བོང་གི་རྭ་དང་མཚུངས་སོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་གྱུར་ན། རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ལ། འདི་དག་ཀྱང་རྒྱུ་

ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་གསུངས་པ། རང་བཞིན་གྲུབ་ན་རྟེན་འབྱུང་གི། །དངོས་པོ་མེད་འགྱུར་མ་བརྟེན་ན། །གང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་འགྱུར། །དངོས་པོ་ཡོད་དང་དངོས་མེད་ཀྱང་། །

གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་ལ་དམན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་གྱིས་འཇིགས་པས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཁས་བླངས་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་འབའ་ཞིག་ཏུ་

མ་ཟད་ཀྱི། ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་གྲུབ་པ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ལ། རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་ན། གལ་ཏེ་ངེས་པར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་

གྱུར་པས་དེ་དག་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་བཞིན་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་དངོས་པོར་རྣམ་པར་གཞག་པར་རུང་གི་མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་བཞིན་པ་སླར་ཡང་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བར་ཡང་མི་རིགས་ལ། དེ་ལས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བརྟེན་ནས་མ་བྱུང་བ་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 299b

ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་མེད་པར་གྱུར་ན། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དམན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་གིས་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་མི་བསྐྱེད་

དེ། དུས་གསུམ་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པས་གནས་སྐབས་ཉིད་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་སྨྲས་པ། མ་བརྟེན་པར་ཡང་གང་ལ་སྟེ་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་མཚན་

ཉིད་ཀྱིས་དུས་གསུམ་དུ་ཡང་གནས་པར་གྱུར་ན་དེ་ནི་མ་བརྟེན་པར་བྱུང་བ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་དེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་ཕྱིར་མ་བརྟེན་པར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མ་བརྟེན་པར་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་དོ། །གཞན་

ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁས་བླངས་ན་ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་སོ་སོར་འཇིག་པ་གནས་པ་མེད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དེ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མཐོང་བས་གནས་པ་མེད་པའི་རང་གི་

མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་པར་གཞག་གོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་དེ་དག་རང་བཞིན་ཡོད་ན་གནས་པ་མེད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་འཇིག་པ་མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཡོད་བཞིན་པའོ། །ཡོད་བཞིན་པ་མ་

ཡིན་པ་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །འོ་མའི་གནས་སྐབས་ཉིད་དུ་གནས་བཞིན་པའི་འོ་མ་གཞན་དུ་གྱུར་པས་ཞོའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་སྲིད་པའམ། གཞོན་ནུ་ཡང་གཞོན་ནུའི་གནས་སྐབས་ཉིད་དུ་གནས་བཞིན་པ་རྒས་པའི་གནས་སྐབས་

གཞན་ཐོབ་ནས། འདི་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འདི་གནས་སྐབས་གཞན་ཐོབ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། གལ་ཏེ་འོ་མ་ལ་ནི་དེ་མི་རུང་སྟེ། འོ་མའི་གནས་སྐབས་དང་འགལ་བའི་ཞོའི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་ཇི་ལྟར་འོ་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 300a

མ་ནི་གནས་སྐབས་ཉིད་དུ་གནས་ལ། དེ་མེད་ན་འོ་མའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། དེ་ལས་ཀྱང་འོ་མ་དང་ཞོའི་གནས་སྐབས་དག་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འོ་མ་ལ་ཞོའི་དངོས་པོ་མེད་ལ། དངོས་པོ་མེད་ན་འདི་ལ་ཞོའི་དངོས་པོ་

ག་ལ་ཞིག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁས་བླངས་པར་གྱུར་ན་འདིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ལ། གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པར་གྱུར་ན་རང་བཞིན་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོ་མ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་ཡོངས་སུ་མི་འགྱུར་བའི་དངོས་

པོར་གྱུར་ན། ཇི་སྐད་དུ་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་པས་བརྟག་པར་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །དངོས་པོ་འབའ་ཞིག་ཙམ་ཁས་བླངས་པར་གྱུར་ན་རང་བཞིན་མེད་པ་མེད་པའི་འཇིག་པ་ཡང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་བཞིན་པ་ལ་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་

པར་གཞག་གི་མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་དང་འགལ་བ་དངོས་པོ་མེད་པ་མི་འཐད་པས་སོ། །དངོས་པོ་ལས་བཟློག་པས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པར་འཇིག་པ་མེད་པར་འགྱུར་གྱི་རང་བཞིན་ནི་

མ་ཡིན་ལ། ཞིག་པ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདི་ལྟར་ཇི་སྐད་དུ་སྨོས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོར་སྨྲ་བར་མི་རིགས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་བཀག་ཀྱང་དེ་ལྟ་ན་དངོས་པོ་མ་བཀག་གོ་

ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རེ་ཞིག་ཡོད་ལ། གང་དེའི་རང་བཞིན་ལ་དེ་ལས་ཅིག་ཤོས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐོབ་པོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། མེའི་དངོས་པོ་དེའི་གང་ཞིག་དྲོ་བ་ལ། དེ་ལ་དེ་ལས་གཞན་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་ལ་

དངོས་པོ་འབའ་ཞིག་པ་གྲུབ་པས་རང་བཞིན་གྲུབ་པ་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གྲུབ་པར་མི་རུང་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཤེར་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཆུ་རང་བཞིན་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་ལ། དེ་ཡང་དངོས་པོ་ཞིག་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 300b

པ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལས་རང་གི་དངོས་པོ་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཉིད་ཡོད་ན་རང་གི་དངོས་པོ་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡོད་པར་

འགྱུར་གྱི། རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ལ་དངོས་པོ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དངོས་པོར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མེད་ལ་གང་གི་ཚེ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལ། མེད་ལ་རང་དངོས་གཞན་དངོས་སམ། །དངོས་མེད་འགྱུར་བ་ག་ལ་ཞིག །དེས་ན་རང་

དངོས་གཞན་དངོས་དང་། །དངོས་མེད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིན། །མེད་པ་ནི་ཡོད་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་མེད་ལ། རང་གི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱང་དངོས་པོ་གཞན་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་ལ། རང་གི་དངོས་པོ་

མེད་ན་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་མེད་དོ། །རང་གི་དངོས་པོ་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དག་མེད་ན་ཡང་སུ་ཞིག་དང་བྲལ་ནས་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར། འོ་ན་རང་གི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་མེད་ན། འདི་ལྟར་ཁམས་གསུམ་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ།

ཅི་མི་བདེན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་འགེགས་སམ། ཁོ་བོ་འདི་སྐད་དུ་ཡང་སྨྲས་ཏེ། གང་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་དཔྱད་ན་མི་སྲིད་ལ། འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་དེས་ཐ་སྙད་བྱེད་ལ། གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དང་། རང་གི་དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་དེས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་

ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་ལ་ལྟོས་ནས་གང་ཡང་དེ་དག་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་སྟོང་གྱུར་ན། །འགག་པ་མེད་ཅིང་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་སྟོང་པ་སྟེ། །ཡོད་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། ཡོད་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་། འགག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དངོས་པོའི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་གྲུབ་ན་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 301a

རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཉིད་ལ། རང་བཞིན་དེ་ཡང་མེད་པ་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ན་ཡང་། །གང་ལ་འགག་ཅིང་གང་ལ་སྐྱེ། །གང་གི་ངོ་བོ་མེད་ན་དེ་ན་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟར་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བ་ཡང་མི་འབྱུང་ངོ་། །དངོས་

པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཡང་ཡོད་པས་འདི་དག་གི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་གྲུབ་ན་རང་གི་དངོས་པོ་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པར་འགྱུར་ན། དེ་ནི་དེ་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་

བཞིན་གྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། དེ་དག་ཀྱང་མེད་དེ། ཇི་ལྟར་བྱས་ན། འདིར་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་གཉིས་སུ་བརྟག་པ་འདི་ནི། དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་པར་ནུས་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ལ། དེ་དག་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་དངོས་པོར་འཇུག་པར་གྱུར་ན། ཅིག་ཅར་རམ་

ཐ་དད་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་ན། གཉི་གར་ཡང་འཇུག་པར་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དངོས་དང་དངོས་མེད་ཅིག་ཅར་མེད། །དངོས་པོ་མེད་ན་དངོས་མེད་མིན། །རྟག་པར་དངོས་པོ་དངོས་མེད་ཀྱང་། །དངོས་མེད་ལས་གཞན་དངོས་མི་སྲིད། །སྲིད་པས་ན་དངོས་

པོ་སྟེ་སྐྱེའི། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ་འཇིག་པའོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་མེད་པས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །རེ་ཞིག་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ཅིག་ཅར་ཏེ་དུས་གཅིག་ཉིད་

དུ་མེད་དེ། ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་མེད་པས་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ཅིག་ཅར་མེད་པའོ། །ད་ནི་རིམ་གྱིས་ཀྱང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་མེད་

པས་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དངོས་པོ་མེད་ན་དངོས་མེད་མིན། །རྟག་ཏུ་དངོས་པོ་དངོས་མེད་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ལས་གཞན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་འཇུག་ན་དེའི་ཚེ་འཇིག་པ་དང་བྲལ་བའི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་འཇུག་པར་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 301b

འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་མི་འཇུག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ལ་དེ་ཡང་ནམ་ཡང་དངོས་པོ་ལས་འཕྲུལ་ནས་གང་ལ་འདི་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དངོས་པོའི་མཚན་

ཉིད་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་འདི་ལ་སྐྱེ་བ་ཡང་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་དངོས་པོ་མེད་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།

ཇི་ལྟར་ཡང་དངོས་པོ་མེད་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མི་འཐད་ན། དེ་ལྟར་རྟག་པར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མེད་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་འབྲེལ་ཏོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ལ་བརྗོད་དོ། །དངོས་

པོ་མེད་པ་དེ་ཡང་རྟག་ཏུ་དངོས་པོ་མེད་ན་མེད་ལ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཡང་རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་འགྱུར་ལ། མ་སྐྱེས་པ་ཡང་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མེད་ལ། གང་

གི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་དེ་ལྟར་དཔྱད་བཞིན་པས་ཅིག་ཅར་རམ་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པ་མེད་པས་དེའི་ཚེ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་ན་དངོས་པོ་འཇུག་པ་མེད་དོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ཏུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཡང་། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རེ་ཞིག་དེའི་རྟེན་དངོས་

པོ་ཡོད་ལ། དེ་ཡོད་པས་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་ན་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་དངོས་པོ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་

ཀྱི་མི་རྟག་པ་ལས་གཞན་དུ་སྟེ། དེ་མེད་པར་དངོས་པོ་སྲིད་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ག་ལ་འབྱུང་། དེ་དག་མེད་ན་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ལས་གྲོལ་བས་དངོས་པོ་མེད་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 302a

དོ་ཞེས་གྲུབ་བོ།། །།འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་མེད་ན་དངོས་པོ་མེད་ལ། འདི་ལྟར་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་འགལ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པ་རེ་ཞིག་ཡོད་ལ། དེ་ཡོད་ན་དངོས་པོ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་

ཏེ་དེ་དང་འགལ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡོད་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དངོས་པོ་མེད་ན་དངོས་མེད་མིན། །རང་ལས་མིན་ཞིང་གཞན་ལས་མིན། །དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་དངོས་མེད་ཅིང་། །དངོས་པོ་མེད་པས་དེ་དག་མེད། །གང་

གི་ཚེ་མི་རྟག་པ་དང་བྲལ་བའི་དངོས་པོ་བྲལ་བའི་དངོས་པོ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ལ། དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་ན་དེ་ལས་བཟློག་པའི་དངོས་མེད་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་དངོས་མེད་ཀྱང་མེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་སྨོས་པའི་རིགས་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དངོས་མེད་

ཀྱང་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་རིགས་པ་འདིས་དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རང་ལས་མིན་ཞིང་གཞན་ལས་མིན། །དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་དངོས་མེད་ཅིང་། །ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་རང་

ལས་སྐྱེ་བའམ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། དེ་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་ནི་རེ་ཞིག་སྐྱེས་བཞིན་པའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། རང་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་བྱེད་པའི་མཐའ་ཅན་སོ་སོའི་རང་བཞིན་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡོད་པ་ཐོབ་པ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་རུང་བའི་དངོས་པོ་ལ་བརྗོད་

དོ། །སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཡོད་པ་མཐོང་བའོ། །གང་ཁོ་ནའི་དངོས་པོ་འདི་རང་ངོ་ཞེས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བརྗོད་ལ། དེ་ཉིད་འདི་ནི་སྐྱེད་པའོ་ཞེས་སྐྱེད་པའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་འགལ་ཏེ། འདིའི་དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་ལ་དེ་གལ་ཏེ་རྫོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་ན་འདི་དེ་དང་འགལ་

བའི་སྐྱེ་བཞིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་ཇི་ལྟར་འཐད། ཡང་ན་སྐྱེད་བཞིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་བརྗོད་ན་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་ནུས། དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་ཞེས་བརྗོད་ན་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱ་ལ། ཡང་ན་སྐྱེད་པ་ཞེས་བརྗོད་ན་དེ་ལ་རང་ཞེས་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 302b

རྣམ་པར་མི་གཞག་གོ། །དངོས་པོར་གྱུར་པ་གཅིག་ནི་རང་ལ་ལྟོས་ནས་གཅིག་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ཡང་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེས་ན་རང་ལས་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་དངོས་པོ་གཞན་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་

པོ་མ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་འགའ་ཡང་གཞན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུའི་གཞན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཞན་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བས་དངོས་པོ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ། དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་དངོས་མེད་ཅིང་། །ཞེས་སོ། །

གང་གི་ཚེ་རིགས་པ་འདིས་དངོས་པོ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པས་དེའི་ཚེ་དེ་མེད་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་དངོས་མེད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ། དངོས་མེད་མེད་པས་དེ་དག་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལས་གང་ཞིག་སྨོས་པ་ནི་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་ན་ཡང་རེ་ཞིག་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡོད་པས་

དངོས་པོ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པར་གྱུར་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མེད་ལ། དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བར་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ཡོངས་སུ་སྤངས་

ནས། དབུ་མའི་རྟོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དངོས་པོ་ཙམ་ཞིག་ལ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཁས་བླངས་པས་སྒྲོ་འདོགས་ལ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པས་དབུ་མའི་རྟོགས་པར་བརྗོད་ལ། གཞན་

དབང་དངོས་པོ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་པའོ། །ཀུན་བརྟགས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཉིད་མེད་པས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་པའོ་ཞེས་བྱའོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཁས་བླངས་པ་དེ་དག་གིས་ཡོད་

པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་མི་ནུས་པའོ། །གཞན་དབང་དངོས་ཙམ་ཁས་བླངས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་གི་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ། །ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མི་སྲིད་པར་ཁས་བླངས་པར་གྱུར་ན། དེ་དག་ཀྱང་མེད་པར་ལྟ་བ་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 303a

ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་གང་ལ་སྤངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ངེས་པར་འདི་རྣམས་འཁོར་བ་ཉིད་ལས་མི་ལྡོག་གོ། །དངོས་པོ་འབའ་ཞིག་ཁས་བླངས་ན་ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ལས་མ་འདས་ལ་རྟག་

པ་དང་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ཡོད་ན་རྟག་པ་ཉིད། །མེད་ནའང་ངེས་པར་ཆད་པ་ལ། །དངོས་པོར་གྱུར་ནའང་དེ་གཉིས་ཏེ། །དེས་ན་དངོས་པོ་ཁས་མི་བླང་། །དངོས་པོ་ཁས་བླངས་པར་གྱུར་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཡོད་བཞིན་པས་སླར་ཡང་

གཞན་དུ་གྱུར་པ་མི་སྲིད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བས། དངོས་པོ་དེ་རྟག་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རྟག་པར་ཁས་བླངས་ན་དེའི་ཚེ་ཐེར་ཟུག་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་འཇིག་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་

དངོས་པོ་མེད་པར་ཁས་བླངས་པར་གྱུར་པས་འདི་ནི་མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་སྔར་བྱུང་ལ་ད་ནི་མེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཁས་བླངས་པར་གྱུར་པས་ཆད་པར་ལྟ་བ་ཐོབ་སྟེ། ཞིག་པ་ནི་སླར་ཡང་མི་འཇུག་པས་སོ། །རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐར་འཛིན་པ་ལས་

མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་རིགས་པས་ཐོབ་ལ། རིགས་པའི་སྟོབས་ལས་འོངས་པས་སྤང་བྱར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་མཐའ་གཉིས་སྤངས་ནས་ཞུགས་པའི་ལན་འདི་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། གང་གི་ཚེ་རིགས་པས་

དཔྱད་ན་དངོས་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་ཡུལ་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཐད་དོ། །གང་ཡང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་སྤང་བར་བྱ་ལ། དེ་སྤོང་བའི་ཐབས་ཀྱང་རང་བཞིན་ཁས་མ་བླངས་པ་

ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་བཀག་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཐར་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། བདག་དང་བདག་གི་བའི་རྣམ་པ་ནི་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ལ། གང་གི་ཚེ་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 303b

བདག་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ལས་མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེད་ལ། དེ་ཡང་སྤང་བྱ་ལ་ཆོས་ཙམ་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་ལྟ་བར་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ན་གལ་ཏེ་ཡང་ཕུང་པོ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་སླར་མི་

འཇུག་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལྟ་བ་དེ་ནི་ཆད་པར་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །འོ་ན་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བདག་དང་བདག་གི་བའི་རྣམ་པར་དམིགས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱིས་བརྟགས་པའི་བདག་གི་རྣམ་པར་དམིགས་བཞིན་པ་ན་དེའི་

དབང་གིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཡང་བདག་གི་བའི་རྣམ་པར་དམིགས་པས་འཇུག་གོ། །འོ་ན་འདི་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར་གྱི། ཁྱད་པར་ནི་འདི་དག་སྟེ། གང་དུ་དེ་དག་ལ་བདག་དང་བདག་གི་བའི་རྣམ་པར་དམིགས་ནས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་དེ་

ལས་ཀྱང་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་ཉིད་ལ་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་རྣམ་པས་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་འདི་དེའི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་ལ། འོན་

ཀྱང་དེ་དག་ལས་བདག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་དམིགས་ཏེ། འདི་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པའོ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་ཅུང་ཟད་བདག་གོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ལས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་

ཉིད་མཐོང་ངོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་ནང་གི་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བས་བདག་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་སོ། །གང་ཡང་བདག་གི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། འདུ་བྱེད་རྣམས་

ལ་བདག་གི་བའི་རྣམ་པར་དམིགས་ལ། དེའི་ཕྱིར་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་ཡང་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་རྣམ་པས་འཇུག་བཞིན་པ་ན། བདག་དང་བདག་གི་བ་ལ་དམིགས་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། ཀུན་དགའ་བོ་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 304a

བདག་ཡོད་དོ་ཞེ་ན་ཕ་རོལ་པོའི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། བདག་མེད་དོ་ཞེ་ན་ཕ་རོལ་པོའི་ཆད་པར་རོ་ཞེས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ཆོས་ཙམ་ལ་རྟག་པ་ཞེས་རྟོགས་ན། ཅི་དེ་ནི་རྟག་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་རམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན། །གལ་

ཏེ་རེ་ཞིག་རྟག་པར་ལྟ་བར་དེ་འདོད་ན། དེ་མི་རུང་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ཆོས་ཙམ་ལ་དམིགས་ཤིང་གང་ལ་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་འཇུག་པ་ནི་མེད་ལ། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་སྤངས་ནས་གཞན་རྟག་པའི་རྣམ་པར་འཇུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བ་ཉིད་

མེད་ན་ཡང་རྟག་པས་ཆོས་ཙམ་མཐོང་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེར་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ན། ཇི་ལྟར་འདི་ཉོན་མོངས་པའི་དམིགས་པར་འགྱུར། ཇི་

སྲིད་དུ་འདོད་ཆགས་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་དམིགས་པར་བྱེད། ཞེ་སྡང་མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་རོ། །ང་རྒྱལ་ཁེངས་པའི་རྣམ་པར་རོ། །མི་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་ནི་མ་རིག་པའོ། །ཡིད་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་ནི་ཐེ་ཚོམ་མོ། །འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ནི་བདག་དང་

བདག་གི་བར་འཇུག་པའོ། །ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་དམན་པ་ལ་མཆོག་གི་རྣམ་པར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྒྱུ་དང་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་འཇུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །རེ་ཞིག་དེ་དག་རྟག་པའི་རྣམ་

པར་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སུ་ཞིག་དེའི་རྣམ་པར་དམིགས་པ་ཡོད། ཡང་ན་མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བའི་ཞེས་ཡོངས་སུ་རྟོག་ན་དེ་ལྟ་ན་འདི་ལྟར་བདག་གི་བའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཙམ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བའོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །གལ་ཏེ་

ཡང་དེ་ནི་དེ་ལྟར་ན་དེའི་ཚེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཙམ་ཡང་ཆད་པའི་ཕྱིར་ཆད་པར་ལྟ་བ་སྟེ། ཅི་ལྟར་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བར་མི་འགྱུར། གཞན་ཡང་དེའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཙམ་ལ་དེའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པས་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ལས་ཉོན་མོངས་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 304b

པ་རྣམས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ལ་རང་བཞིན་དུ་གང་ཞིག་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བདག་པོ་མ་རིག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གཞན་དུ་ན་

གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་བཞིན་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་ན། དེ་ངེས་པར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་དམིགས་པར་འགྱུར་ལ། དངོས་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་མི་སྲིད་ལ། བཅུ་

དྲུག་ལས་གཞན་དྲི་མེད་རྣམ་པ་མེད། །ཅེས་བསྟན་བཅོས་ལས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་པས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོའི་རྣམ་པར་འཇུག་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཤེས་པར་

འཇུག་གོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །མ་རིག་པས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་དམིགས་ལ། ཞེ་སྡང་གིས་མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་རོ། །ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་པའི་རྣམ་པར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ཡིད་གཉིས་སུའོ། །འཇིག་

ཚོགས་ཀྱིས་བདག་དང་བདག་གི་བའི་རྣམ་པར་རོ། །མཐར་འཛིན་གྱིས་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་རྣམ་པར་རོ། །ལོག་པར་ལྟ་བས་མེད་པའི་རྣམ་པར་རོ། །ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པས་དམན་པ་ལ་མཆོག་གི་རྣམ་པར་རོ། །ལམ་གྱི་རྣམ་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་

མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མ་རིག་པས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་དེ་དག་ཞེན་པས་སྒྲོ་བཏགས་ནས་འཇུག་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན། རྨོངས་མེད་ཅིག་ཤོས་སྐྱེ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་ཉོན་མོངས་

པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །རྨོངས་པ་སྤངས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་སྤོང་གི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་མ་རིག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ལྷས། མ་རིག་ཀུན་དུ་གནས་པ་ནི། །ཇི་ལྟར་ལུས་ལ་ལུས་དབང་གིས། །དེ་ཕྱིར་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 305a

ཀུན་ཀྱང་རྨོངས་པ་ཡིས། །ཉོན་མོངས་པས་དེ་འདིར་བསྣུན་ནོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །གང་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་ཉིད་ལ་བདག་ཅེས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་དེ་ཡང་མཐར་

འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གཞི་གཅིག་ལ་དམིགས་པར་འཐད་དོ་ཞེས་ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་འདི་ཤིན་ཏུ་འཐད་པས་དངོས་པོར་ཡོད་ན་ཡང་དེས་ན་གཉིས་ཀ་ཁས་བླང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ།

གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་མེད་པས་ཐེར་ཟུག་པ་དང་རྒྱུན་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། རྒྱུན་གྱི་ཕྱིར་ན་འདི་ཡོད་དེ། །རྒྱུ་བྱིན་ནས་ནི་དངོས་པོ་འགག །སྔར་བཞིན་འདི་ཡང་མ་གྲུབ་ཅིང་རྒྱུན་ཆད་པར་ཐལ་བར་

འགྱུར། དེ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་འཇུག་པ་ལས་དུས་གསུམ་དུ་འདུས་བྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལས་རྒྱུན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདི་ལྟར་སཱ་ལུའི་ས་བོན་གྱི་མྱུ་གུ་དང་སྡོང་བུ་དང་ལྡུམ་བུ་རྣམས་བརྒྱུད་མར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ནི་ས་བོན་གྱི་རྒྱུན་ནོ། །

དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་དེ་ཡང་ས་བོན་གྱི་རྒྱུས་འཇུག་ལ། ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་དེ་ལས་ཀྱང་ས་བོན་དང་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་མཐར་འཇུག་གོ། །འབྲས་བུ་དེ་ཡང་ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ།

ཇི་ལྟར་བྱས་ན་འདིར་ས་བོན་འགགས་ལ། འདིའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་མྱུ་གུ་བྱིན་ནས་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་ཡོངས་སུ་

བསྒྲུབ་པས། རྒྱུ་བྱིན་ནས་འགགས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ནས་མེ་ཏོག་གི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་རང་གི་རྒྱུ་ལས་ཐོབ་པའི་རྒྱུས་ས་བོན་དང་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་རིམ་གྱིས་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །འབྲས་བུ་དེ་ཡང་ས་བོན་རྒྱུར་བྱས་པ་ཉིད་ལས་ཉེ་བར་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 305b

སྐྱེའོ། །གལ་ཏེ་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པས་མི་འཇུག་ན་མཐར་ཡང་དེའི་རིགས་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་ལ། དེས་ན་མཐར་ཡང་འབྱུང་བཞིན་པའི་འབྲས་བུ་ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་ལ། ཇི་སྐད་དུ།

གང་ཕྱིར་ས་བོན་ལས་རྒྱུན་དང་། །རྒྱུན་ལས་ཀྱང་ནི་འབྲས་བུ་འབྱུང་། །དེའི་ཕྱིར་ས་བོན་སྔོན་འགྲོའི་འབྲས། །རྟག་མིན་ཆད་པ་ཡང་མ་ཡིན། །ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ས་བོན་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་གྱི་རྒྱུར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགག་

པར་འགྱུར་གྲང་ལ། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་ཀྱང་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ཆད་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་ཀྱང་ས་བོན་རང་གི་ངོ་བོས་གནས་ན་དེ་ནི་རྟག་པར་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་དེས་ན་རྒྱུན་ཡོད་ལ་རྒྱུན་ཅན་

གྱི་རྒྱུའི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ཀྱང་འབྲས་བུའི་དོན་དུ་རྒྱུ་བྱིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་གི་ངོ་བོས་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ཡང་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས་སྐྱོན་བརྗོད། སྔར་བཞིན་འདི་ཡང་མི་འགྲུབ་ཅིང་། །རྒྱུན་ཆད་པར་

ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་འདི་སྐད་དུ་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་སྐྱོན་སྤང་བའི་ཕྱིར། དེ་ནི་སྔར་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བྱས་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འཇུག་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདིར་རྟོགས་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འཇུག་པ་མི་

སྲིད་པ་ཡང་སྔར་བསྟན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཡིན་ན་འབྲས་ལྡན་ལ། །དེར་མེད་གྱུར་ན་རྒྱུ་མེད་མཚུངས། །ཡོད་དང་མེད་པ་ན་ཡང་འགལ། །དུས་གསུམ་དུ་ཡང་འཐད་མ་ཡིན། །མ་རིག་འདུ་བྱེད་མེད་མི་འབྱུང་། །དེ་མེད་འདུ་བྱེད་མི་འབྱུང་ཞིང་། །དེ་དག་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཅན་དེ། །

རང་བཞིན་གྱིས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པོ། །གང་ཡང་། གང་ཞིག་རང་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས། །མ་གྲུབ་དེས་གཞན་ཇི་ལྟར་སྐྱེད། །དེ་ཕྱིར་གཞན་ལས་གྲུབ་པ་ཡིས། །རྐྱེན་གཞན་དག་ནི་སྐྱེད་བྱེད་མིན། །དེས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་མ་གྲུབ་ན། རྒྱུན་ག་ལ་ཞིག་རྒྱུ་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 306a

བྱིན་པ་ག་ལ་ཞིག་ཅེས་པ་དང་། རྒྱུ་འགགས་ནས་སླར་མི་སྐྱེ་བས། རྒྱུ་རྒྱུན་ཆད་པར་ཐལ་བར་བརྟག་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་དངོས་པོར་ཁས་བླངས་ན་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་ལྟ་བར་ཐལ་ལོ་ཞེས་གནས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་

རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བས་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ཁས་མི་ལེན་ན། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཡང་མེད་པར་ཐལ་ལ། དེ་མེད་ན་ཡང་དག་འདི་དག་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པར་བསྟན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་བསྟན་པ་

གསུངས་པ། མི་རྟག་དང་ལྡན་འདུས་བྱས་རྣམས། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། །སྐྱེ་ཞིང་གང་ལ་འཇིག་འགྱུར་བ། །དེ་དག་ཉེར་ཞི་བདེ་བའོ། །ཞེས་པས། དེ་འགག་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པ་དག་མེད་པའི་སྟོང་པ་དག་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མྱ་ངན་ལས་

འདས་པའི་ལམ་དུ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྐྱེ་འཇིག་བསྟན་ཕྱིར་མྱང་འདས་ཀྱི། །ལམ་བསྟན་མ་ཡིན་སྟོང་ཉིད་ཕྱིར། །ཞེས་པའོ། །ཡང་ན་འདིའི་དོན་ནི་གཞན་ཏེ། གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དངོས་པོ་ཡོད་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

སྐྱེ་འཇིག་མེད་པར་འགྱུར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་བསྟན་པ་མེད་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་པའི་སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ཡོད་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་བསྟན་པ་འཐད་ཅིང་། གང་ལས་སྐྱེ་འཇིག་བསྟན་པ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བཅོམ་

ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་བསྟན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྐྱེ་འཇིག་བསྟན་ཕྱིར་མྱང་འདས་ཀྱི། །ལམ་བསྟན་མ་ཡིན་ཞེས་སོ། །སླར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ན་སྐྱེ་འཇིག་བསྟན་པ་ལས་ཐར་པ་མེད་

ཅེས་ཉེ་བར་བསྟན་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་བསྟན་པར་ཡང་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྟོང་ཉིད་ཕྱིར་ཞེས་པའོ། །སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་སྟོང་ན་ཇི་ལྟར་དག་བསྟན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་བསྟན་པར་འགྱུར། སླར་ཡང་ཉེ་བར་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 306b

དམིགས་བཞིན་པ་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད། ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་མ་དམིགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འདི་དག་ཕན་ཚུན་བཟློག་པ་རུ། །མཐོང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་ཡིན།

བདེན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་གང་འཇིག་རྟེན་པས་མཐོང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་འཇུག་པའོ། །དེ་དག་འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། ཕན་ཚུན་བཟློག་པ་ལས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་ན་ཕན་ཚུན་བཟློག་པ་སྟེ།

གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཐོབ་པའོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་ན་འདི་དག་ཕན་ཚུན་བྱས་པས་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བ་ལས་གཞན་པ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་འཇིག་པ་མེད་ལ། སྐྱེ་བའི་དུས་ན་ཡང་སྐྱེ་བའི་དུས་དང་འགལ་བའི་འཇིག་པ་མི་རིགས་

པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་པའི་དུས་སུ་ཡང་དེ་དང་འགལ་བའི་སྐྱེ་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཕན་ཚུན་ལས་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པ་འགལ་བ་དང་། ཕན་ཚུན་མེད་པས་འདི་དག་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་བཟློག་པར་

འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ། །ཡང་ན་འགག་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེ་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པ་དང་འགག་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དང་། འདི་ལྟར་འགག་པ་ཡང་བརྗོད་དེ། གང་ཡང་

འདི་དག་ཕན་ཚུན་བཟློག་པ་ཕན་ཚུན་བྱས་པས་འགྲུབ་ལ། དེ་འདི་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པ་དག་གང་མཐོང་བ་དེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་ཡང་དེ་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་དེས་ན་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་སྟོང་པའོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་

ན་དེའི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་བསྟན་པ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་བསྟན་པར་མི་འཐད་དོ། །བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོས་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་དེས་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 307a

གསུངས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་དུ། སྐྱེ་བ་ཤེས་པས་འཇིག་པ་ཤེས། །འཇིག་པ་ཤེས་པས་མི་རྟག་ཤེས། །མི་རྟག་ཉིད་ལ་འཇུག་ཤེས་པས། །དེས་ནི་ཆོས་ཀྱང་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སྐྱེ་མེད་འགག་པ་མེད་

ཅེ་ན། །ཅི་ཞིག་འགགས་པས་མྱ་ངན་འདའ། །གང་ཞིག་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་ན་དེའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་མེད་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དག་སྐྱེས་པ་མི་རྟག་པས་སྡུག་བསྔལ་ལ། དེ་འགགས་པ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་སྐྱེ་བ་དང་འགགས་པ་གང་ཡང་

མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ཅི་ཞིག་འགགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར། འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་འགག་པ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཡོད་ལ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ལ་སྐྱོན་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་འགགས་པ་

ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་ཉིད་དེ། སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་མེད་པའི། །ངོ་བོ་གང་ཞིག་ཐར་མིན་ནམ། །ངེས་པར་ཡང་འདི་ལྟར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན། གལ་ཏེ་འགགས་ལས་མྱང་འདས་ཆད། །

གལ་ཏེ་ཅིག་ཤོས་ལྟར་ན་རྟག །དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་དངོས་མེད་དག །མྱ་ངན་འདས་པར་རུང་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པར་མི་འདོད་ལ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོའི་རྒྱུན་ལས་ལོག་པ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་

ན། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་ཆད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆད་པར་འགྱུར་བ་མི་འཐད་དེ། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་ལས་རྒྱུན་ཆད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་

ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་ཆད་པའི་རང་བཞིན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འཐད་དོ། །ཡང་ན་སྐྱོན་འདི་དག་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་འདོད་ནས། དེ་ལ་ཅིག་ཤོས་ཁས་ལེན་ན། དེའི་ཚེ་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 307b

སྡུག་བསྔལ་མ་འགགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཐེར་ཟུག་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ལ། སྡུག་བསྔལ་རྟག་པའི་རང་བཞིན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བར་མི་རུང་སྟེ། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་

ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་འདི་ལྟར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་མི་རུང་བས། དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་རང་བཞིན་གྱིས་གང་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་འགགས་པ་དེ་ཉིད་ཐར་པ་ཞེས་རིགས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་ལས་ལོག་པའི་རང་བཞིན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་

ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་ལས་ལོག་པའི་རང་བཞིན་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བར་མི་རིགས་ཏེ། ལམ་གྱི་བདེན་པས་ཐོབ་

བྱ། སྐྱེ་བ་འགགས་པར་གྱུར་པའི་ཆུ་སྐྱེགས་པའི་སྐྱེགས་ཀྱི་གནས་ལྟ་བུ་སྡུག་བསྔལ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ་འགོག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ན། བདེན་པ་བཞི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མི་འབྱུང་ལ། དེས་ན་འགོག་པ་སྡུག་བསྔལ་

རྟག་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ལ། སྡུག་བསྔལ་ལོག་པའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ། །འདིར་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་འགོག་པར་འགའ་གནས་ན། །དངོས་པོ་ལས་གཞན་དེ་ཡོད་འགྱུར། །

དངོས་པོ་མེད་ཕྱིར་འདི་མེད་ལ། །དངོས་པོ་མེད་ཕྱིར་དེ་ཡང་མེད། །གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དངོས་པོ་ལས་གཞན་དུ་སྟེ། དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་འགོག་པར་གྱུར་ན། རྟག་པར་གནས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་དངོས་པོ་ལས་ཀྱང་གཞན་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ནི་དངོས་པོ་ལས་

གཞན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ལས་གཞན་དུ་དེ་འགགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐ་དད་ན་འགོག་པ་རྟག་པར་འགྱུར་ལ། དེར་གྱུར་ན་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 308a

སྡུག་བསྔལ་ལས་ལོག་པ་དེས་འཐོབ་པོ་ཞེ་ན། ཐོབ་པར་གྱུར་ན་གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེས་པ་འགག་པར་བྱས་ནས་འདིའི་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་སྐྱེད་པར་བྱེད། དེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། ཕྱིས་ཅི་ཞིག་འདིའི་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བ་གང་གིས་དེ་ཐོབ་པའི་

རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་ན། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའམ། ནམ་ཡང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ལམ་བསྒོམས་པ་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་བཙལ་བར་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་སྡུག་བསྔལ་ལ་ལྟོས་པ་

དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་མི་སྲིད་པའོ། །དེས་ན། དངོས་པོ་མེད་ཕྱིར་འདི་མེད་དེ། །སྡུག་བསྔལ་མེད་པས་དེ་མེད་དོ། །ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་གཞན་ཞིག་གིས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་འགགས་པ་སྟེ།

སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་ན་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་ན། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་འདི་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ལོག་པ་ཙམ་མོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་བརྟགས་པས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་

པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་དངོས་པོར་ཡོད་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ལ། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མི་སྲིད་ན་དེ་མེད་པ་ག་ལ་ཞིག་ཅེས་བྱའོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེ་ན། དེས་ན་དངོས་པོ་མེད་པས་ནི་དངོས་པོ་མེད་

པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ཡང་མེད་དེ། དངོས་པོ་མེད་པར་གྱུར་པས་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་འདིའི་དོན་གཞན་ཏེ། གལ་ཏེ་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན། དེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་ལྟོས་པས་ཀྱང་

འབྱུང་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལ། འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འགོག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་འདོད་ན་ཡང་ངེས་པར་དེ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་སམ། དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་འབྱུང་བར་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 308b

འགྱུར། གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་ན། དེ་ནི་དངོས་པོ་བཀག་པའི་ཕྱིར། །དངོས་པོ་མེད་ཕྱིར་དེ་ཡང་མེད། །ཡང་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགག་པ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་མེད་

པས་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ། དངོས་པོ་མེད་ཕྱིར་དེ་ཡང་མེད། །ཅེས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཚེ་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།

མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་གང་བྲལ་བའོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་སོ། །སྨྲས་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་ན། ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མཚན་གཞི་ལས་

གཞན་མཚན་ཉིད་ལས། །མཚན་གཞི་གྲུབ་པས་རང་མ་གྲུབ། །ཕན་ཚུན་ལས་ཀྱང་མ་གྲུབ་ཅིང་། །མ་གྲུབ་མ་གྲུབ་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །འདིར་གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཅུང་ཟད་གྲུབ་པར་གྱུར་ན། དེ་མཚན་གཞི་ལ་མི་ལྟོས་པར་འགྱུར་ལ། མཚན་གཞི་ལ་མ་

ལྟོས་པའི་མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། རྒྱུ་མེད་པར་ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ན་ངེས་པར་མཚན་གཞི་ལས་མཚན་ཉིད་གྲུབ་པས། མཚན་གཞིའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། མཚན་

གཞི་ལ་ལྟོས་ནས་མཚན་ཉིད་གྲུབ་པར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་མཚན་གཞི་མཚན་ཉིད་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡོད་ན། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་མཚན་ཉིད་ཡོད་ལ། ལྟོས་པ་མེད་པའི་མཚན་གཞི་མི་སྲིད་ལ། མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་མཚན་གཞི་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ་བས།

དེས་ན་མཚན་གཞི་ཡང་དེའི་མཚན་ཉིད་ལས་གྲུབ་པས། རང་ལས་མ་གྲུབ་སྟེ། མཚན་ཉིད་དང་མཚན་གཞི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡང་མཚན་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་རང་ལས་མ་གྲུབ་ཀྱང་། དེ་ལྟ་ན་ཡང་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 309a

ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པས་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཕན་ཚུན་ལས་ཀྱང་མ་གྲུབ་ཅིང་། ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་གྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་གྲུབ་པ་མེད་ཅེ་ན། གསུངས་པ། མ་གྲུབ་མ་གྲུབ་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །ཞེས་

པའོ། །འདིར་མཚན་གཞི་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཉིད་མཚན་གཞི་ལ་རྟེན་དུ་གྲུབ་པར་འདོད་ན། མཚན་གཞི་ལས་གཞན་དུ་མཚན་གཞིའི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་པས། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བརྟེན་པས་མཚན་གཞི་གྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་མཚན་གཞི་

དང་མཚན་ཉིད་གྲུབ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་གྱུར་པ་འདི་དག་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་མཚན་གཞི་ལ་ལྟོས་ནས་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འཇོག་པས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རེ་ཞིག་མཚན་གཞི་མཚན་ཉིད་ལ་མ་ལྟོས་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ལ། དེ་ནི་རང་ཉིད་མ་གྲུབ་པས་མེད་པས་ཇི་ལྟར་

གཞན་མཚན་ཉིད་འགྲུབ་པར་བྱེད། དེ་བཞིན་དུ་མཚན་གཞི་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་མཚན་གཞིའམ་མཚན་ཉིད་དག་མ་གྲུབ་པ་མ་གྲུབ་པའི་མཚན་གཞིའམ་མཚན་ཉིད་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ན་མཚན་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་མེད་དོ། །

གང་གི་ཚེ་མཚན་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་མེད་པ་དེའི་ཚེ་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ག་ལ་འགྲུབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་མི་རིགས་སོ། །མཚན་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་ལ་དཔྱད་པའི་རིམ་པས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་མ་གྲུབ་

པར་བདེ་བླག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གཟིགས་ནས། དེ་ལེགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འདིས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་། །ཚོར་དང་ཚོར་བ་པོ་སོགས་དང་། །བལྟ་བྱ་ལྟ་བ་པོ་ལ་སོགས། །དེས་གང་ཅུང་ཟད་མ་ལུས་བཤད། །མཚན་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་

དག་མ་གྲུབ་པའི་རིམ་པ་འདིས། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་གྲུབ་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །བྱས་པ་ནི་འབྲས་བུ། བྱེད་པ་ནི་རྒྱུའོ། །མྱོང་བར་གྱུར་པས་ཚོར་བ་སྟེ། ལས་ལ་ལུགས་བྱས་ནས་ཚོར་བ་ལ་ཚོར་བར་གསུངས་སོ། །ཚོར་བ་པོ་ནི་ཉམས་སུ་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 309b

མྱོང་བ་ཡང་ཚོར་བ་དང་ཚོར་བ་པོ་སྟེ། ཚོར་བ་དང་ཚོར་བ་པོའོ། །དེ་ཚོར་བ་དང་ཚོར་བ་པོ་དག་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པས་ཚོར་བ་དང་ཚོར་བ་པོ་ཞེས་བྱའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །བལྟ་བྱ་དང་ལྟ་བ་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་

ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ཐོས་པ་དང་ཐོས་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཉིས་གཉིས་པ་གཟུང་ལ། གང་ཅུང་ཟད་ཅེས་པ་འདིས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པའི་གཉིས་གཉིས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་གཟུང་ངོ་། །དངོས་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཚན་གཞི་དང་

མཚན་ཉིད་དག་མ་གྲུབ་པའི་རིམ་པས་མ་གྲུབ་པར་སྦྱར་རོ། །རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདིར་ཡང་རེ་རེའི་དངོས་པོའི་གྲངས་འཇུག་པ་ལ་དཔྱད་པའི་རིམ་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རེ་ཞིག་ཐོག་མར་དངོས་པོ་གཅིག་རྣམ་པར་དཔྱད་དེ། འདི་ལྟར་རང་བཞིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་ལ་རྒྱུ་གཅིག་པུ་

ཉིད་དེ། འབྲས་བུ་ཡོད་ན་འབྲས་ལྡན་ལ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཡང་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་རྣམ་པ་མང་པོ་རྣམ་པར་དཔྱད་ལ། དེའི་རྗེས་ལ། མ་རིག་འདུ་བྱེད་མེད་མི་འབྱུང་། །ཞེས་པ་དེ་ནས་བརྩམས་ནས་འདིའི་བར་དུ་གཉིས་གཉིས་པའི་དངོས་པོ་

ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་གནས་པ་རྣམས་དཔྱད་ལ། འདི་ལས་གཞན་པས། ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་གསུམ་གྱི་གྲངས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་བརྩམ་པར་བྱའོ། །གང་འདི་སྐད་དུ། དངོས་པོ་ཡོད་ན་རྟག་པ་ཉིད། །མེད་ན་ངེས་པར་

ཆད་པ་ཉིད། །དངོས་པོར་གྱུར་ན་དེ་གཉིས་ལ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཁས་མི་བླང་། །ཞེས་པ་དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཁས་མི་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་དུས་གསུམ་མེད་ལ། དུས་གསུམ་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡོད་དེ། དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

རོ། །འདིར་སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པའི་དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་བཞིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོད་བཞིན་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ད་ལྟར་བའི་གནས་སྐབས་མ་ཐོབ་པ་ལ་མ་འོངས་པ་ཞེས་བརྗོད་ལ། ད་ལྟར་བའི་གནས་སྐབས་ལས་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 310a

འདས་པ་ཉིད་ལ་འདས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་ན་དེ་ཅིའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དུས་གསུམ་འབྱུང་བར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་དུས་གསུམ་ཡོད་པས་དངོས་པོ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དུས་གསུམ་ཡོད་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ་ཡོད་

པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མེད་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གནས་མེད་ཕན་ཚུན་ལས་གྲུབ་པ། །འཆོལ་ཕྱིར་རང་ཉིད་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །དངོས་པོ་མེད་ཕྱིར་ཡོད་མིན་ཏེ། །དུས་གསུམ་པོ་ནི་བཏགས་པ་ཙམ། །གལ་ཏེ་དུས་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་ལ་འཛིན་ལ་

རག་ན་མི་འཛིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་མེད་པས་དུས་མེད་དོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཛིན་ཞེ་ན། གནས་མེད་ཕྱིར་ཏེ། དུས་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐེར་ཟུག་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་ན་གང་ཞིག་འཛིན་ལ་རག་ན། དེ་ལས་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དུས་མེད་དོ། །ཡང་ན་གལ་

ཏེ་ཡང་ཐེར་ཟུག་པའི་དུས་གང་ཅུང་ཟད་མི་འཛིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དུས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པས་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་ཅིག་དང་ཐང་ཅིག་དང་། ཡུད་ཙམ་དང་། ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་། ཟླ་བ་དང་། ལོ་ཕྱེད་དང་། ལོ་ལ་སོགས་

པའི་དུས་ཀྱི་ཚད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཏེ། ཁྱད་པར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་འཛིན་བཞིན་པའི་ཕྱིར། དུས་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ལོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡོད་ན། ལོ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་དང་ལྡན་པའི་དུས་འཛིན་ལ་རག་ན། དེ་སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་

དད་པའི་ཐེར་ཟུག་པའི་ལོ་ལ་སོགས་པ་མི་འཛིན་ནོ། །ཡང་ན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ན། རེ་ཞིག་སྐད་ཅིག་མ་ཡོད་ན། དེ་ལ་འཛིན་པས་དེས་ན་དེ་འདུས་པའི་རང་བཞིན་ཐང་ཅིག་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་དུ་གནས་པ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་

ལ་འདུས་པ་ག་ལ་ཞིག་གང་དུ་ཐང་ཅིག་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་གྱུར་ཅིང་སྐད་ཅིག་མ་ཡང་ཡོད་ན་ཐང་ཅིག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འཇོག་གྲང་ན། སྐད་ཅིག་དེ་ལ་ཡང་ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མ་ཡོད་ལ། ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མ་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མ་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 310b

ཡོད་པའི་ཕྱིར། གནས་པ་མེད་པས་སྐད་ཅིག་མ་ཡང་མེད་ན། སྐད་ཅིག་མ་འདུས་པའི་ཐང་ཅིག་ལ་སོགས་པ་ག་ལ་འགྲུབ། བློའི་རང་བཞིན་གྱི་འདུས་པར་བརྟགས་པས་སྐད་ཅིག་མ་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་དེ། བློའི་སྐད་ཅིག་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཉིད་གནས་

པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དུས་མེད་དོ། །དུས་མེད་ན་དུས་གསུམ་ནི་ག་ལ་ཞིག །གནས་པ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་དུས་གསུམ་མེད་པར་མ་ཟད་ཀྱི། ཕན་ཚུན་ལས་གྲུབ་པས་ཀྱང་དུས་གསུམ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ད་ལྟར་བ་འདས་པ་ལས་འདས་པའོ། །ད་ལྟར་བ་མ་འོངས་པ་ལས་མ་

འོངས་པ་ལ། གནས་བཞིན་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་གྲུབ་ལ། དུས་གསུམ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པས་དེ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབས་པས་སོ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ན་ཡང་དུས་གསུམ་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་ཡང་དུས་གསུམ་མེད་དེ། འཆོལ་

བའི་ཕྱིར་ཏེ། མ་འོངས་པའི་དུས་དེ་ཉིད་ད་ལྟར་བར་འོངས་པ་ལ་ད་ལྟར་བ་ཞེས་བརྗོད་ལ། ད་ལྟར་བ་ལ་འདས་པར་ཞུགས་པས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཅིག་ཉིད་ལ་དུས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་འཆོལ་བའོ། །ཡང་ན་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པའི་

ཕྱིར་དུས་གསུམ་པོ་མེད་དེ། འདས་པ་ནི་ད་ལྟར་བ་དང་མ་འོངས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་མེད་ལ། གལ་ཏེ་ཡང་འདས་པར་ད་ལྟར་བ་དང་མ་འོངས་པ་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་འཐད་ཀྱི། འདས་པ་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་དུ་མེད་ལ། ཡོད་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་མོ་གཤམ་གྱི་

བུ་མི་ལྟོས་པ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཡང་འདས་པར་ད་ལྟར་བ་དང་མ་འོངས་པ་དག་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ། འདས་པར་ད་ལྟར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདས་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་འདས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བ་ལ་ཡང་བསམ་པར་

བྱའོ། །འདི་ལྟར་དེ་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་དུས་གསུམ་དུ་ཐལ་བར་འཆོལ་བས། འཆོལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དུས་གསུམ་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་ཡང་། དུས་གསུམ་མེད་དེ་རང་ཉིད་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །འདིར་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་པས་དུས་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 311a

མངོན་པར་གསལ་བར་ཕ་རོལ་པོ་འདོད་དོ། །སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་དུས་གང་ཅུང་ཟད་ཡོད་ཅིང་། གང་ཞིག་དེས་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རི་བོང་གི་རྭ་རང་གི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པས་སུས་ཀྱང་མངོན་པར་གསལ་

བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དུས་མ་གྲུབ་བོ། །དུས་ཀྱང་མེད་ན་དེའི་གསུམ་ཉིད་ག་ལ་ཞིག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དུས་གསུམ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་དངོས་པོ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དུས་གསུམ་ཉེ་བར་གཞག་ལ། དུས་དེ་ཡང་དངོས་པོ་ལ་མ་ལྟོས་པར་མ་

གྲུབ་ལ། དངོས་པོ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་དེ་ཡང་སྔར་ཉིད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབས་ལ། དུས་གསུམ་པོ། དངོས་པོ་མེད་ཕྱིར་ཡོད་མིན་ཏེ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་དུས་གསུམ་པོ་མེད་ན། དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་དུས་གསུམ་དུ་ཐ་སྙད་བྱེད་

ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དུས་གསུམ་པོ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དུས་གསུམ་མེད་ལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གྲུབ་པོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་འདུས་

བྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟ་བུའོ། །དངོས་པོ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་ལ། དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཡོད་པས་འདུས་

བྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་ན། འདུས་བྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་ལ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འདུས་བྱས་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང་། །གནས་འཇིག་གསུམ་པོ་འདི་ཡང་

མེད། །གང་ཕྱིར་འདུས་བྱས་མེད་འདི་ལས། །འདུས་མ་བྱས་པ་ཅུང་ཟད་མེད། །དེ་ལ་འདིས་མཚོན་པར་བྱེད་པས་ན་མཚན་ཉིད་དེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་འདུས་པས་ཤེས་པས། འདུས་པ་ལས་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་འདུས་བྱས་ལ། འདུས་བྱས་དང་མཚན་ཉིད་པས་འདུས་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 311b

བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ཅི་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་གནས་དང་འཇིག་པའོ། །སྐྱེ་གནས་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱང་མེད་ན། གང་གི་ཕྱིར་གསུམ་པོས་འདུས་བྱས་འཇུག་པ་མེད་པར་དེ་ནི་སྔར་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ཏེ། ཡོད་པ་ཡོད་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མིན། །མེད་པ་མེད་

ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བ། །ཞེས་པས་འདིར་གང་གི་ཚེ་གང་ལས་འདུས་བྱས་འཇུག་པ་དེའི་གསུམ་པོ་མ་གྲུབ་ན། དེའི་ཚེ་འདུས་བྱས་མ་གྲུབ་པ་དོན་གྱིས་བསྒྲུབས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་མེད་ན་འདི་ལས་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པ་ཡང་ཅུང་

ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་ལ་གཟུགས་མེད་པས་ནམ་མཁར་ཐ་སྙད་བྱས་ལ། འདུས་བྱས་རྣམས་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་མི་སྐྱེ་བ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་འདུས་བྱས་རྣམས་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་

ཀྱི་ཐོབ་བྱའི་འགོག་པ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པའོ། །འདུས་བྱས་མེད་ན་དེ་ལ་མ་ལྟོས་པར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་མེད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །སྨྲས་པ། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཅི་ལྟར་མེད་ཅེས་བརྗོད། འདི་ནི་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་

བྱ་མིན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པས་བསྒྲུབས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་རྒྱུ་བརྟག་པ་དང་འབྲེལ་པས་འདུས་བྱས་བརྟག་པ་དང་འབྲེལ་པར་བརྗོད་ལ། ཇི་ལྟར་དེ་ལྟར་སྨོས་པས་ཀྱང་འདི་དག་གསུངས་པར་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡང་འདུས་བྱས་

དང་འདུས་མ་བྱས་དག་མེད་པར་བསྟན་ན། སླར་ཡང་དེ་བསྒྲུབ་པ་བརྩམ་པའི་ཕྱིར། འདིར་གསུངས་པ། འཇིག་པ་མེད་པ་མི་འཇིག་ཅིང་། །གནས་པ་གནས་པར་མི་འགྱུར་ལ། །གནས་པ་མིན་པའང་མི་གནས་ཏེ། །སྐྱེས་པ་སྐྱེ་མིན་མ་སྐྱེས་པའང་། །འདིར་

གལ་ཏེ་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དངོས་པོའམ། མི་འཇིག་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་འཇིག་པ་མེད་པ་ལ་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ལས་འཇིག་པ་མེད་པ་མི་འཇིག་སྟེ། །འཇིག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་པ་དང་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 312a

བྲལ་བ་དེ་འཇིག་པ་མེད་ལ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ཇི་ལྟར་ནུས། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་མེད་པ་མི་འཇིག་ཅིང་། །ད་ནི་ཞིག་པའང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡང་འཇིག་ཅེས་བརྗོད་

པར་ཇི་ལྟར་རུང་། ཞིག་པ་དང་མ་ཞིག་པ་དག་ལས་གཞན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་དོ། །གང་ཞིག་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ཡང་གང་གི་ཚེ་འཇིག་པ་མེད་པ་མི་འཇིག་ཅིང་ཞིག་པ་ཡང་མི་འཇིག་པ་དེའི་ཕྱིར། འཇིག་པ་མེད་དོ་ཞེས་གྲུབ་པོ། །ད་ནི་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ཡང་མེད་

དོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་འདི་དག་གནས་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ན། གནས་པའི་དངོས་པོའམ་མི་གནས་པའི་དངོས་པོར་ཡོངས་སུ་རྟོག །གཉི་ག་ཡང་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གནས་པ་གནས་པར་མི་འགྱུར་ལ། །གནས་

པ་མེད་པའང་མི་གནས་ཏེ། །ཞེས་པ་ལ། རེ་ཞིག་གནས་པའི་དངོས་པོ་ལ་གནས་པ་མེད་དེ། གནས་པར་བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་དངོས་པོ་གནས་པ་ཞེས་བརྗོད་ལ། གནས་པ་ལ་གནས་པའི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་མི་སྲིད་པས་དེའི་ཕྱིར་གནས་པ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །

གནས་པ་མེད་པའང་གནས་པའི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །གང་ཡང་གནས་པའི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་གནས་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་གནས་པ་ཡང་མེད་དོ། །ད་ནི་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྐྱེས་པ་སྐྱེ་མིན་མ་སྐྱེས་པའང་། །ཞེས་པ་ལ། སྐྱེས་

པ་རེ་ཞིག་མི་སྐྱེ་སྟེ། །སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་སྐྱེས་པའང་མི་སྐྱེ་སྟེ། །སྐྱེ་བའི་བྱ་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདུས་བྱས་མེད་ལ། དེ་མ་གྲུབ་ན། འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་གྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་ན་ཡང་འདུས་བྱས་སམ། འདུས་མ་བྱས་གང་ཅུང་ཟད་ཡོད་ན།

དེ་ངེས་པར་ཐ་དད་པའམ་ཐ་མི་དད་པ་ཞིག་གྲང་། གཉི་ག་ཡང་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་པ་དག །དུ་མ་མ་ཡིན་གཅིག་མ་ཡིན། །མེད་མིན་ཡོད་མིན་ཡོད་མེད་མིན། །མཚམས་འདིར་སྣ་ཚོགས་ཐམས་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 312b

ཅད་འདུས། །རེ་ཞིག་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དག་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པ་མེད་ལ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་འདུས་བྱས་ལ་མ་ལྟོས་པར་འདུས་མ་བྱས་ཡོད་དེ། བུམ་པ་ལས་གཞན་པ་སྣམ་བུའི་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པས་བུམ་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་བཞིན་ནོ། །འདུས་བྱས་ལ་

མ་ལྟོས་པར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་ལ། ཇི་ལྟར་མི་སྲིད་པ་དེ་ལྟར་ཡང་སྔར་བསྒྲུབས་སོ། །གཞན་ཡང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་སྒྲས། འདུས་བྱས་རྣམ་པར་བཅད་ནས་རང་གི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་ལ་འོན་ཀྱང་འདུས་

མ་བྱས་སོ་ཞེས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་ཡང་དེ་དེ་ལྟར་ན་དེའི་ཚེ་འདུས་བྱས་ཁོ་ན་ལ་ལྟོས་ནས་འདུས་མ་བྱས་རྣམ་པར་གཞག་ལ། དུ་མ་གྲུབ་པར་མི་འཐད་དོ། །འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་དག་འགལ་བས་ཀྱང་འགལ་ཟླའི་དངོས་པོ་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་ཉིད་དང་འགལ་བ་མི་

རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ན་ཡང་འདུས་བྱས་ལ་མ་ལྟོས་པར་འདུས་མ་བྱས་མི་སྲིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདུས་བྱས་ལ་ཡང་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་དུ་མ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་གཅིག་ཉིད་ལ་ཡང་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དག་

མེད་དེ། སྣང་བ་དང་མུན་པ་བཞིན་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དང་། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ན། དེ་ཡོད་པའམ་མེད་པའམ་ཡོད་

མེད་སྐྱེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཡོད་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ་ཡོད་བཞིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ཡང་མི་སྐྱེ་སྟེ་མེད་བཞིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་མེད་ཀྱང་མི་སྐྱེ་སྟེ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་དག་གཅིག་པ་མི་སྲིད་དོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ན། དེ་ཡོད་པའམ་མེད་པའམ་ཡོད་

མེད་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་མེད་པ་ལ་ཡོད་བཞིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྲིད་དུ། འཕགས་པ་ལྷས། མ་བརྟེན་ཡོད་པ་ནམ་ཡང་ནི། །འགའ་ཞིག་གང་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ནམ་ཡང་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 313a

འགའ་ཞིག་གང་ན་ཡང་། །མེད་པ་དེས་ན་རྟག་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་ན། །དངོས་མེད་འགྲུབ་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་

སོ། །ཡོད་མེད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ལ་འགལ་བའི་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདུས་མ་བྱས་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདུས་བྱས་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་ལ་གཅིག་དང་། གཞན་དང་། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། གཉི་ག་ཡང་མི་སྲིད་

པ་འཐད་པར་མ་ཟད་ཀྱི། གཞན་ཡང་ངེས་པར་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་དང་། གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་། བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དང་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་བཅས་དང་ཐོགས་མེད་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་། མཚན་གཞི་དང་། མཚན་ཉིད་དང་

ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དང་། འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་དང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་འདི་ལྟར་བརྟག་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་མི་རྟོགས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་སྨོས་པའི་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལས་

བསམས་པའི་སྒོ་ནས་དགག་པའི་ངག་གི་གོ་སྐབས་ཐོབ་པར་བྱས་པས་སོ། །དེར་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངེས་པར་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལྟར་དེ་དག་དགག་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ། མཚམས་འདིར་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་འདུས། །ཞེས་པ་ལ། མཚམས་

དང་ཁྲིམས་དང་དེའི་བར་དུ་ཞེས་པ་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཟད་པར་གྱི་དོན་ཏོ། །སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ།། །།འདིར་སྨྲས་པ། ཇི་སྐད་དུ་སྨོས་པའི་འདུས་བྱས་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། ལུང་

དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར། བླ་མ་བཅོམ་ལྡན་ལ་གནས་དང་། །ལས་ཀྱི་བདག་ཉིད་འབྲས་བུ་གསུངས། །སེམས་ཅན་རང་གི་ལས་དང་ནི། །ལས་ནི་རྣམ་པར་འཇིག་མེད་གསུངས། །མདོ་ལས་གསུངས་པ། ནོར་དང་འབྲུ་དང་ས་ལེ་སྦྲམ། །ནོར་བུའི་རྣ་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 313b

རྒྱན་བ་ལང་རྟ། །བྲན་དང་ལས་བྱེད་མངག་གཞུག་པ། །གང་ཡང་གཞག་པའི་ནོར་རྣམས་དང་། །ཅུང་ཟད་ཁྱེར་ནས་འགྲོ་མིན་ཞིང་། །ཐམས་ཅད་བོར་ནས་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཐ་མའི་གནས་སྐབས་མངོན་གྱུར་པ། །མི་ཡི་སྲིད་པ་སྤོང་བར་འགྱུར། །ཅི་དེ་རང་

གིས་ཅུང་ཟད་ཙམ། །བླངས་ནས་དེ་ནི་འགྲོ་བར་འགྱུར། །འདི་ཡིས་ཅི་ཞིག་མི་སྤོང་ན། །ཇི་ལྟར་གྲིབ་མ་རྗེས་འགྲོ་བཞིན། །གང་ཞིག་སྐྱེས་བུ་འདིར་བྱས་པའི། །སྡིག་པ་དང་ནི་བསོད་ནམས་གཉིས། །དེ་ནི་དེ་ཡི་རང་གིར་འགྱུར། །དེ་ཡང་བླངས་ནས་འགྲོ་བས་ན། །འདི་

དག་དེ་ཡིས་མི་སྤོང་སྟེ། །ཇི་ལྟར་གྲིབ་མ་རྗེས་འགྲོ་བཞིན། །ཇི་ལྟར་ལམ་ངན་ནས་འགྲོ་བ། །འགྲོ་བ་པོ་འདིར་སྡུག་བསྔལ་འགྱུར། །དེ་བཞིན་བསོད་ནམས་མ་བྱས་པའི། །སེམས་ཅན་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ལམ་བཟངས་ནས་འགྲོ་བ། །འགྲོ་བ་

པོ་འདིར་བདེ་བས་འགྲོ། །དེ་བཞིན་འདིར་བྱས་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །སེམས་ཅན་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར། །སྐྱེས་བུ་ཡུན་རིང་འདྲོན་བྱས་ནས། །རིང་ནས་དགེ་བར་འོངས་པ་ན། །གཉེན་འདུན་སྙིང་དགའ་འགྲོགས་བཤེས་རྣམས། །འདིར་འོངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད། །

དེ་བཞིན་བསོད་ནམས་བྱས་པ་ཡི། །འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་ཕ་རོལ་འགྲོ། །བསོད་ནམས་ཁོ་ན་མངོན་བསྟོད་དེ། །མཛའ་སྡུག་བཤེས་གཉེན་ལྟ་བུར་འོངས། །དེ་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་ནི། །ཕ་རོལ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བྱོས། །བསོད་ནམས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ། །སྲོག་

ཆགས་རྣམས་ཀྱིས་རབ་གནས་བརྗོད། །བསོད་ནམས་ལྷ་རྣམས་བསྔགས་པར་བྱེད། །ཞི་བའི་སྤྱོད་པའང་གང་སྤྱོད་པ། །འདིར་ཡང་སྨོད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །མཐོ་རིས་འགྲོ་ལ་རྗེས་ཡི་རང་། །ཞེས་པ་མདོ་འདིར། ནོར་དང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ཆུད་ཟོས་ཀྱང་ལས་གནས་པར་

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །སླར་ཡང་གསུངས་པ། བསོད་ནམས་མེ་ཡིས་མི་ཚིག་ཅིང་། །རླུང་གིས་འཇིག་པའང་མ་ཡིན་ཏོ། །ཆུ་ཡིས་གཤེར་བ་མ་ཡིན་ལ། །ས་ལ་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་འདིས་ཀྱང་གནས་པར་གསུངས་ལ། ཡོད་བཞིན་པ་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 314a

མ་ཡིན་པའི་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་གནས་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ན་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་བཞིན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པར་གནས་པར་མི་ནུས་སོ། །ལས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ།

དགེ་སློང་དག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གནག་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གནག་པའོ། །མཐའ་གཅིག་ཏུ་དཀར་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དཀར་བའོ། །འདྲེན་མ་རྣམས་ཀྱི་འདྲེན་མའོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས། གང་གི་

ལས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་དེ། ལས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུའོ། །ལས་ཀྱི་མེད་ན་ཡང་དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངེས་པར་མི་བརྗོད་པས། དེས་ན་ལས་ཡོད་པར་རིགས་ལ། དེ་ལས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་རང་

གི་ལས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་མི་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ལས་ལ་ལས་ནི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལས་ལུས་ཞིག་ན་ནོར་དང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་འཇོག་པར་བྱེད་ལ། ལས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་ལས་

ཀྱང་གང་གི་རང་གི་བདེ་བ་ནི་རང་གི་ལས་སོ། །དེས་ན་ཡང་དེའི་ལས་ཡོད་ལ། སེམས་ཅན་དེའང་ཡོད་པས་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །ལས་རྣམ་པར་འཇིག་པ་མེད་པར་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་ཏེ། ལུས་ཅན་རྣམས་

ཀྱི་ལས་རྣམས་ནི། །བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ཆུད་མི་ཟ། །ཚོགས་པ་རྙེད་ནས་དུས་སུ་ནི། །འབྲས་བུ་གདོན་མི་ཟ་བར་སྨིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ལས་མེད་ན་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཚིག་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལས་ཡོད་ལ་ལས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་

རྣམས་རང་བཞིན་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་ལུང་འདིས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་སྔར་ཉིད་དུ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ལུང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་གསུངས་སོ་ཞེས་བསྒྲུབས་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 314b

པ་རྗེས་སུ་གནས་སོ། །འདི་དག་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ལས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་གསུངས་ཏེ། །མ་སྐྱེས་གང་དེ་ཆུད་མི་ཟ། །དེ་ལས་ཀྱང་ནི་བདག་འཛིན་མེད། །དེས་བསྐྱེད་འཛིན་པའང་རྣམ་

རྟོག་ལས། །དེ་ལ་མི་རྟག་དང་ལྡན་འདུས་བྱས་རྣམས། །ཞེས་གསུངས་པས་ན། ལས་ཀྱང་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། གང་མི་རྟག་པ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་

ཡང་གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་ནས་ལས་ཡོད་དོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པར་གྱུར་ན། སླར་ཡང་ལས་མི་རྟག་པར་གསུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་རང་བཞིན་ཡོད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་

འདུ་བྱེད་དུ་གསུངས་ལ། རང་བཞིན་ཡོད་བཞིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ནི་ལས་རང་བཞིན་མེད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ལས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་གསུངས་པ། །

ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཁོ་ནས་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མ་སྐྱེས་ལ། གང་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་ནི་འཇིག་པ་མེད་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །ལས་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གང་ཡང་འདི་ལྟར་མི་འདོད་ན། དེ་ལས་

འདུས་བྱས་སུ་ཡང་ཁས་བླང་བར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་དག་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་འདི་ལྟར་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་ལ་དེས་ན་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་ལས་ནི་འདི་དག་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མིང་དང་གཟུགས་དང་སྐྱེ་མཆེད་

དྲུག་དང་རེག་པ་དང་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ལག་ལྔས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པས་བདག་ཏུ་མངོན་པར་རློམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཏེ། དེ་ལ་བདག་གི་ཞེས་འདིར་འཛིན་པའོ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་མིང་ཅན་དེ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ལས་ཀྱིས་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 315a

བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་པའོ་ཞེས་གསལ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་ལྔ་པོ་རང་བཞིན་མེད་དེ། རང་བཞིན་མེད་པའི་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་

གང་ཡང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འདི་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་དག་ཀྱང་མེད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་གང་གི་ཕྱིར། །དེས་བསྐྱེད་འཛིན་པའང་རྣམ་རྟོག་ལས། །གང་ཡང་འདི་བདག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་

པས་བསྐྱེད་པའི་ངར་འཛིན་པ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་བོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་འདི་ནི་འདི་ལྟར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ལས་ནི་རང་བཞིན་མེད་པའོ་ཞེས་

གསུངས་སོ། །གཞན་དུ་ན། གལ་ཏེ་ལས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད། །དེ་སྐྱེས་ཐེར་ཟུག་བདག་དངོས་འགྱུར། །ལས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་སྨིན་དུ། །མི་འགྱུར་དེ་ཕྱིར་བདག་ཏུ་འགྱུར། །བདག་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་

ལག་ལྔ་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་ལས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་ན་དེ་མི་རྟག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་བཞིན་ནི་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། རྟག་པའི་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡང་རྒྱུ་དང་འདྲ་བར་འབྲས་བུ་འཇུག་པས། རྟག་པའི་བདག་གི་དངོས་པོར་འགྱུར་ལ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་

ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་ལས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ལས་ནི་མི་རྟག་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འབྱུང་སྟེ། གང་མི་རྟག་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་ལ། རྟག་པར་གྱུར་ན་ལས་ལ་སྡུག་

བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་མི་རྟག་པ་དེ་ཡང་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཚེ་ཡང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་ལས་ཐེར་ཟུག་པ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་སྟོན་པར་མི་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 315b

རིགས་སོ། །དེས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ལས་རང་བཞིན་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་ལས་རང་བཞིན་མེད་པའི་འཐད་པ་ཅི་ཞིག་ཏུ་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ལས་ནི་རྐྱེན་སྐྱེས་ཡོད་མིན་ཞིང་། །རྐྱེན་མིན་ལས་སྐྱེས་ཅུང་ཟད་མེད། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་དྲི་ཟ་ཡི། །

གྲོང་ཁྱེར་སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུར་མཚུངས། །གལ་ཏེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ན། ངེས་པར་དེ་ནི་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའང་རྐྱེན་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་ན། ངེས་པར་འབྲས་བུ་རྐྱེན་ལས་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། མ་སྐྱེས་

པ་རྐྱེན་ལ་ཡོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་ན་ཡང་སའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་རྐྱེན་ལ་མེད་པ་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་ན། དེའི་ཚེ་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ་དེ་དག་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་དེས་ན་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བའི་ལས་ཅུང་ཟད་མེད་དོ། །རྐྱེན་མེད་

པ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པས་འབྲས་བུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ན་ལས་མེད་དོ། །གང་གི་ཚེ་ལས་མེད་པ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་གྱུར་པས་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པས་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་

ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། རང་བཞིན་ཁས་མ་བླངས་ན་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དངོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །ཞེས་འཆད་ན། འོ་ན་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐོབ་པར་

འགྱུར་རོ། །སྨྲས་པ། རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་ནི་མེད་པའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་འཁྲུལ་བའི་དོན་ཏེ། བརྫུན་ཞིང་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དོན་འདི་དག་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་དུ་མར་བསྒྲུབས་པས་མང་པོས་ཅི་

ཞིག་བྱ། དོན་འདི་ཡང་དཔེས་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་དྲི་ཟ་ཡི། །གྲོང་ཁྱེར་སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུར་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་ལྟར་ཡུལ་དང་དུས་སུ་རྣམ་པར་ལྟ་བའི་དབང་པོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་ཁང་པ་དང་།

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 316a

སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང་། ཤིང་དང་། ལྡུམ་ར་དང་། ཁང་བཟངས་དང་། བ་གམ་དང་། ཕྱུགས་ལྷས་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་མཛེས་པ་འཁྲུལ་པས་གྲོང་ཁྱེར་རང་བཞིན་དུ་དམིགས་ལ། ཡང་དག་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རྣམ་པ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་གྲོང་ཁྱེར་

དུ་མངོན་པར་རློམ་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་བརྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་སྟོན་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒྱུ་མའི་མཁན་པོའི་སྔགས་ཀྱི་སྦྱོར་བས། གླང་པོ་དང་། སྟག་དང་། མ་ཧེ་དང་། སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་

དག་པའི་བུད་མེད་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བར་གནས་ཀྱང་བྱིས་པ་རྣམས་བུད་མེད་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་རློམ་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་བརྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་རྨོངས་པའི་སྐྱེ་བོས་ཆགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཡུལ་དང་དུས་དང་གནས་སྐབས་ཁྱད་པར་ཅན་

གཞན་ཐོབ་པའི་ཉི་མ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚ་བས་ཕྱོགས་སུ་ཤིན་ཏུ་ཕོག་པ་ལས་འབབ་པར་མཐོང་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐོབ་པས་ཡང་དག་པའི་ཆུའི་རྣམ་པ་ཅན། ཆུའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡང་སྨིག་རྒྱུ་ཉེ་བར་དམིགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་

པོ་རྣམས་རང་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉེ་བར་དམིགས་པ་རྣམས་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཉེ་བར་དམིགས་པ་སྟེ། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་བརྩད་པ། དྲི་ཟིའི་གྲོང་ཁྱེར་ནི་རྩྭ་དང་

ཤིང་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཁང་པ་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྣང་ལ། དེ་ན་ཁང་པ་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དཔེ་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་

མ་ཡིན་ཏེ། རྩྭ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལྟོས་ནས་སྨྲས་པ། གང་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་ཁང་པ་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁང་པ་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྩྭ་དང་ཤིང་ལ་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 316b

སོགས་པ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ཁང་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར། རྩྭ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་བཞིན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བར་འཐད་དོ། །གཞན་ཡང་གང་གི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་

ཉིད་དུ་སྤྲུལ་པ་སྟོང་སྟོན་པར་མཛད་ལ། དེའི་ཚེ་རྩྭ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་ག་ལ་རྟོག །དེའི་ཕྱིར་གང་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཉེ་བར་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པས་ཁ་ཅིག་ནི་བདེན་

པའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོག་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་མི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་དུའོ། །དེ་ལ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་སྤྲུལ་པ་དང་ཆུ་ཟླ་དང་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་དང་གཟུགས་བརྙན་དང་སྣང་བརྙན་ལ་སོགས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མི་བདེན་པར་མངོན་པར་འདོད་པས། བདེན་པར་

མངོན་པར་འདོད་པའི་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པའོ་ཞེས་རིགས་སོ། །གང་ཡང་ཕ་རོལ་པོས་སྨོས་པའི་སྐྱོན་སེལ་བར་འདོད་པས། ཇི་ལྟར་རྩྭ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་སྣང་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྣམ་

པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་སྣང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི། གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ལ། རྩྭ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཡོད་པ་ལྟར་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་

ལ་ཡང་དེའི་ཆ་ཤས་གང་ཞིག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བས་དེ་ནི་རྩྭ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་བསལ་བཞིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྲུབ་

བོ་ཞེས་བྱ་བར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་རིག་པར་སྨྲ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་བརྗོད་པར་འདི་འགྱུར་ལ། དབུ་མར་སྨྲ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རྨི་ལམ་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ཁས་བླང་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེ་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 317a

རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པར་སྨྲ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འགལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་པ་གཞན་

གྱིས་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་སྤངས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་བཤད་པ་འདི་མི་རུང་སྟེ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་སྨོས་པའི་རིག་པས་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པའོ་ཞེས་གནས་པས་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་འདི་དག་

ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། འདུ་བྱེད་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་མཚུངས་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན། གང་གི་ཕྱིར་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་གྱུར་ན། འདི་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ལ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ཡོད་པས། གང་གི་ཕྱིར། ལས་

ནི་ཉོན་མོངས་རྒྱུ་མཚན་ཅན། །ཉོན་མོངས་འདུ་བྱེད་ལས་བདག་ལས། །ལུས་ནི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན། །གསུམ་ཀ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། །དེ་ལ་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ལས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་འདི་རྒྱུར་བྱས་པས།

ཉོན་མོངས་ལས་བདག་ལས་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཏེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གང་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་པས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་བདག་ཉིད་དེ་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་

བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ཀྱང་འདིར་འདུ་བྱེད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་ལུས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཐ་དད་པའི་ལུས་འཛིན་པའོ། །ལུས་དེ་ཡང་འདུ་བྱེད་བཞིན་དུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱས་ནས། གཅིག་

གིས་ཀྱང་ཉེ་བར་མཚོན་ནས་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ལུས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་དེ་དག་གི་ལས་དང་དེའི་འབྲས་བུ་ལུས་པོ་སྟེ། གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ལ། དེས་ན་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འདི་དག་གསུམ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 317b

ཀྱིས་སྟོང་པའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ལས་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ལས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་ཉེ་བར་བསྟན་པ། མ་རིག་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་གང་ཟག་འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ནས་

བྱེད་པ་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལས་ཡོད་པ་འབྲས་བུ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་ཡོད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཡོད་ལ། དེའི་ཕྱིར་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་དང་དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་

རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ལས་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ལ། གང་གི་ཚེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་སྨོས་པའི་རིགས་པས་ལས་མེད་པར་བསྒྲུབས་པས་དེའི་ཚེ་ན། ལས་མེད་གྱུར་ན་བྱེད་པོ་མེད། །དེ་ཉིད་མེད་པས་འབྲས་བུ་མིན། །

དེ་མེད་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་མེད། །དེས་ན་དངོས་པོས་དབེན་པ་ཡིན། །གང་གི་ཚེ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པས་ལས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ལས་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ལ། དེའི་ཚེ་ལས་མེད་པར་གྱུར་ན། སུའི་བྱེད་པ་པོར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད། བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་

མེད་ན། རྒྱུ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ག་ལ་ཞིག །འབྲས་བུ་མེད་ན་ཡང་སུའི་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བས། དེས་ན་ལས་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་དབེན་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་བོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སླར་ཡང་དེ་ལྟར་

འབད་པ་ཆེན་པོས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པར་གྱུར་པས། ཁྱོད་ལ་འབྲས་བུ་ཅི་ཞིག །ཇི་སྲིད་དུ་ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ན། ལོག་ལྟའི་གང་ཟག་སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་ཡང་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ལ། ཤི་ནས་

ཀྱང་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་གསུངས་སོ། །དེས་ན་འདིར་ཤིན་ཏུ་འབད་པ་ཆེན་པོས་དོན་མ་ཡིན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཞོག་ཤིག །སྨྲས་པ། གང་ཞིག་ལས་སྟོང་པའི་དོན་ནི་ལས་མེད་པའི་དེ་ལ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་ལ། གང་ཡང་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 318a

ལས་སྟོང་པའོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ནི། ལས་ནི་སྟོང་པར་ཡང་དག་པར། །ཤེས་ན་དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །ལས་མི་འབྱུང་སྟེ་དེ་མེད་ན། །ལས་ལས་འབྱུང་གང་མི་འབྱུང་ངོ་། །གང་ཞིག་ལས་རང་བཞིན་མེད་པའོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་ན།

དེས་ནི་ལས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ལས་དེ་ཡང་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདི་ནི་བདེན་པའོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟེ། ལས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་འབྲས་བུ་མི་འདོད་དོ། །དེས་ན་དེས་སྐུར་པ་བཏབ་

ནས་ལོག་ལྟ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ལས་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོག་པས་འདི་དག་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤོང་ལ། ལས་ལ་མ་ཆགས་པས་སླར་ཡང་ལས་མི་རྩོམ་མོ། །ལས་མ་བརྩམས་པར་གྱུར་ན་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་འབྲས་བུ་ལོག་གོ། །ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འཁོར་བ་

ལས་ལོག་ན་ངེས་པར་འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཞོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བས་ལས་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བས་མ་རིག་པ་སྤོང་ལ། མ་རིག་པ་སྤངས་ན་རྒྱུ་མེད་པས་

ལས་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེར་ལས་མེད་ན་གང་ཞིག་ལས་ལས་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་མི་འབྱུང་ངོ་། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གྱུར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རིགས་པ་དེས་སྐྱེས་བུ་མངོན་པར་རློམ་པས་གནས་

པ་ལ། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པས། ལས་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་པས་ལས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་ན། གང་ཞིག་འདི་དག་ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་

ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་དེ་ཡང་མི་འཐད་ལ། གང་ཡང་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་འདི་ཡང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་མེད་པའི་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པས། འདི་ལྟར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པ་དང་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 318b

བཞིན་པ་ཡང་མི་འཐད་དོ་ཞེས་སོ། །འོ་ན་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་གི་དམིགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་དངོས་པོར་བསྒྲུབ་བཞིན་པས་ན། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་པོར་འགྱུར་ཏེ། རང་རང་གི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་

བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བཞིན་པས་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་བཞིན་པར་འགྱུར་རོ། །སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཁྲུལ་པ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་འཁྲུལ་བས་དེའི་ཕྱིར་མི་བདེན་པ་བདེན་

པའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ལ། མི་བདེན་པ་ཡང་མི་བདེན་པའི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པའི་འབྲས་བུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་

དཔེར་ཉེ་བར་བསྟན་པས་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་དེ་བཞིན་གཤེགས། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ནི་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ། །སྤྲུལ་པ་དེ་ཡིས་སླར་ཡང་ནི། །སྤྲུལ་པ་གཞན་ཞིག་སྤྲུལ་པར་འགྱུར། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སེམས་ཅན་

གྱི་བྱེ་བྲག་འགའ་ཞིག་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རམ། ཇི་ལྟར་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་གཤེགས་པ། དེ་ལྟར་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡེ་པ་གཞན་གྱི་གཞུང་ལས། འོག་མིན་

ཁོ་ནར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ཡང་གཙོ་བོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་ནས་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །སྤྲུལ་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་

པ་དང་མཐུ་མཉམ་པས་དགོས་པའི་དབང་གིས་སྤྲུལ་པ་གཞན་སྟོན་པར་མཛད་དེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གསུངས་པ། མ་སྐྱེས་གནས་པ་མེད་པ་ཡི། །འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཚུངས། །མངལ་དུ་འཇུག་པ་སྟོན་པ་ཡང་། །འདི་དག་འཇིག་རྟེན་རྗེས་འཇུག་ཕྱིར། །

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 319a

ཞེས་གསུངས་སོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མཐུ་མངའ་བས། སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་ནུས་པའི་

ནུས་པ་ཅན་ཉིད་དེ། བསམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་ལ། གང་ཞིག་སྤྲུལ་པ་ལས་སྤྲུལ་པ་གཞན་ཡང་འཇུག་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་སྟོང་སྤྲུལ། །སྤྲུལ་པས་སྤྲུལ་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །གཉིས་པོ་མིང་ཙམ་ཡོད་པ་ཡང་། །གང་ཅི་རུང་

སྟེ་རྟོག་པ་ཙམ། །གང་འདིར་ཡང་དག་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྲུལ་པའི་སྤྲུལ་པ་དེ་ཉིད་རེ་ཞིག་སྟོང་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའོ། །ཅི་འོན་ཏེ་གང་སྤྲུལ་པའི་སྤྲུལ་པ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཡིན་གྱི།

སྤྲུལ་པ་འདི་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དག་ཉེ་བར་དམིགས་བཞིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ། གཉིས་པོའི་མིང་ཙམ་ཡོད་པ་ཡང་། །གང་ཅུང་ཟད་དེ་རྟོག་པ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་སྙིང་པོ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་

དོན་ཏོ། །སླར་ཡང་ཇི་ལྟར་དེ་ཡོད་ཅེ་ན། གསུངས་པ་རྟོགས་པ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཙམ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་བརྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རེ་ཞིག་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་མེད་ལ། གལ་ཏེ་ཡང་འཁྲུལ་བ་

ཙམ་དུ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ན་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་གནོད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ཉེ་བར་དམིགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། འབྲས་བུ་གཞན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོད་པས་དེས་ཕྱིར་རྟོག་པ་ཙམ་སྟེ།

ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་དེ་དག་ཡོད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་ཡང་གང་རང་བཞིན་མེད་པ་མཐོང་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་མཐོང་ལ་ངོ་བོ་མི་དམིགས་པས་ཀྱང་དེ་ལ་མི་བདེན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ལ། སྲེད་པ་ཟད་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་བརྫུན་པར་མཐོང་པ་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 319b

ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་མཐོང་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་ཞེས་གནས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལས་གཞན་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྤྲུལ་པ་མཐའ་ཡས་པས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་རུང་

བ་རབ་ཏུ་འཇུག་པས། དེ་བཞིན་བྱེད་པོ་སྤྲུལ་པར་མཚུངས། །ལས་ནི་སྤྲུལ་པས་སྤྲུལ་དང་མཚུངས། །རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་གང་ཅུང་ཟད། །ཡོད་པ་དེ་དག་རྟོག་པ་ཙམ། །ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་ལས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་མ་རིག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་

གང་ཟག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྲུལ་པ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་མེད་ལ་འདི་ཡང་རྟོག་པ་ཙམ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་བརྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་སླུ་བ་ཙམ་རྨོངས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཆགས་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ལས་དེ་རང་བཞིན་

མེད་པའི་བྱེད་པ་པོས་བསྐྱེད་ལ། དེ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པས། འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འདི་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དཔེ་དང་དོན་དག་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་ནི་ཡང་དག་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་

ཡོད་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་ལས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའམ། ཡང་དག་པའི་སྤྲུལ་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རིགས་སོ། །འདིར་ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་མེད་ན་གང་ཞིག་སྤྲུལ་ནུས་པའི་བྱེད་པ་པོ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དཔེ་དང་

མི་འདྲའོ། །སྨྲས་པ། གང་འདིར་ཡང་དག་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་མངོན་པར་འདོད་ན། དེ་བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པའམ་ལས་སུ་གྱུར་པའི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོགས། གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་ན། དེ་ཡང་།

ཡང་དག་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་བྱེད་པ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་བཞིན། ཡང་ན་ལས་སུ་གྱུར་པས་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྤྲུལ་པ་ནི་སྤྲུལ་པས་སྤྲུལ་པ་བཞིན་འདི་ལ་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 320a

ཡང་དག་པར་བརྗོད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་མེད་དམ་ཅི་ཞེ་ན། སུ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་ཡོད་པའམ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ། གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་ན་དེ་ནི་དེ་ལ་ཡོད་པའམ་

མེད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད་ན། གང་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་མེད་པ། སྤྲུལ་པ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པས་དེ་ལ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་

པའི་རང་བཞིན་གྲུབ་པ་མེད་པས་དཔེ་དང་མི་འདྲ་བར་རྟོག་པར་ག་ལ་བྱེད། འདིར་སྨྲས་པ། གང་འདི་སྐད་དུ་སྨྲས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པས། གང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་རྟོག་པ་ཙམ་ཞེས་པས། སླར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ན་འདི་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་རྟོག་པ་ཙམ་

དུ་ཡོད་པ་གཉིས་ཁས་ལེན་པར་བྱེད། གལ་ཏེ་སླར་ཡང་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཉིད་པས། རྟོག་པ་ཙམ་གྱི་དངོས་པོར་ཁས་མི་ལེན་ན། དེའི་ཚེ་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ཡོད་པར་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ།

ཡོད་བཞིན་པ་ལ་བྱེད་པ་པོ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱེད་པ་པོ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྟོག་པ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་པས་ལོག་ལྟར་འགྱུར་ལ། དེས་ན་རང་བཞིན་ཁས་བླང་བར་མི་བྱ་ཞིང་། རྟོག་པ་ཁས་མི་བླང་

བར་ཡང་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་ཅེ་ན། མྱང་འདས་བྱེད་པོ་ལས་ཀྱང་མེད། །གལ་ཏེ་མེད་ན་ལས་བསྐྱེད་པའི། །འབྲས་བུ་སྡུག་དང་མི་སྡུག་མེད། །གལ་ཏེ་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་ན། དེའི་ཚེ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་བཞིན་

པའི་ཕྱིར་སླར་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །གང་འདི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་ལས་རྣམ་པར་གཞག་ལ། དེ་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ལས་དེ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 320b

འདི་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །རེ་ཞིག་ལས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་པར་གྱུར་ན། སྐྱོན་འདི་དག་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་ལས་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །གལ་ཏེ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་མི་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་པའམ་མི་སྡུག་པར་མི་འགྱུར་ལ། དགེ་བ་

དང་མི་དགེ་བ་དག་གི་ལས་ཀྱིས་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་པས། དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་གང་ཅི་ཡང་རུང་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་གནས་སོ། །གང་ཡང་འདི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་མེད་ལ་གང་ཅུང་ཟད་རྟོག་པ་ཙམ་ཡོད་པས། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པའི་སྤྱོད་པའི་འདུས་བྱས་སྐྱེ་བོའི་

རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས། ཉོན་མོངས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གཉེན་པོའི་དངོས་པོར་འཇུག་པ་ཕན་ཚུན་དུ་འགལ་བས། བརྗོད་པའི་ཚིག་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བར་གནས་སོ། །འདི་ལྟར་ལས་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་མེད་དོ་ཞེས་

བྱ་བའི་ཚིག་དང་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དང་འགལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཉི་གར་བརྗོད་པ་ཡང་གཉི་ག་དང་འགལ་ལོ། །ཚིག་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་འཇུག་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཕྱིར། ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་ལོ་ཞེས་

བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཡོད་ཅེས་པ་ཡོད་མེད་ཅེས་ཡོད། །མེད་དང་ཡོད་ཅེས་དེ་ཡང་ཡོད། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིས། །གསུངས་པ་རྟོགས་པར་སླ་མ་ཡིན། །དེ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་ནུས་པས་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་འཇིག་རྟེན་པས་ཡང་

དག་པར་མཐོང་ནས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཡོད་པ་ཡང་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་རྟག་པ་ཙམ་སྟེ། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ལོག་པར་ལྟ་བས། གང་ཞིག་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་ལྟུང་བ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པས་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་

དང་ལྡན་པར་གྱུར་པས། དེ་དག་མེད་པར་ལྟ་བ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་དུ་ལས་ཡོད་དོ། །ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ལ། གང་ཞིག་དེ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་རྟོག་པ་ཙམ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 321a

སོགས་པར་ཡོད་པ་དེ་ཐུགས་ལ་བཞག་པའོ། །གང་ཡང་ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་འདི་དག་བདེན་ནོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་ལ། མངོན་པར་ཞེན་པ་དེས་དེ་དག་འཁོར་བ་ལས་མི་གྲོལ་བས། རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས་

གསུངས་པ། གང་ལ་ལས་མེད་ཅིང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པ་དེ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཉི་ག་ཡང་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉི་གའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་རིགས་པས་བདེན་

པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མ་བྱས་ན། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིས། །གསུངས་པ་རྟོགས་པར་སླ་མ་ཡིན། །འདིར་ཚིག་ཁ་ཅིག་ནི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འཇུག་ལ། འགའ་ཞིག་དགོངས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འཇུག་གོ། །རེ་

ཞིག་གང་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འཇུག་པ་དེ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཏེ་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པས་ན། ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་དོན་ཡོད་བཞིན་པའི་ཕྱིར་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་སྨོས་པའི་རིགས་པ་དང་ལུང་གིས་དཔྱད་པ་ན་དེ་

བཞིན་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་དགོངས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འཇུག་པ་དེ་ནི་དྲི་བའི་དོན་ཏེ་དགོངས་པ་དང་བཅས་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་གཟུགས་ཡོད་དོ་ཚོར་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་འདི་དག་ཀྱང་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཐུགས་ལ་བཞག་

ནས་གསུངས་སོ་ཞེས་ངེས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ཐོས་པའི་དོན་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། །རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའམ་སོ་སོ་ཡི། །དངོས་ལ་རྣམས་ཀུན་ཡོད་མིན་པའི། །རང་བཞིན་གང་ཞིག་དེས་ན་སྟོང་། །ཡོད་པ་ཡོད་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་ལ། །མེད་པ་མེད་

ཕྱིར་མི་སྐྱེ་ཞིང་། །ཆོས་མི་མཐུན་ཕྱིར་ཡོད་མེད་མིན། །སྐྱེ་བ་མེད་པས་གནས་འགག་མེད། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་དང་། དགེ་སློང་དག་འདི་དག་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཅིག་པུ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཞི་བའི་ཆོས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 321b

ཅད་ནི་བརྫུན་ཞིང་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། གཟུགས་ནི་དབུ་བ་རྡོས་པ་ལྟ་བུ། ཚོར་བ་ནི་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལུང་གིས་ཀྱང་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གནས་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ཇི་ལྟར་ཐོས་

བཞིན་པའི་དོན་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དགོངས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་བཞིན་དུ་འདི་དག་ནི་དོན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཚིག་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་

གཉིས་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་འདི་དག་འདིར་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་འདི་དག་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་དགོངས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་འདི་དག་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་དོན་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་

བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། མེད་པས་མཐོང་བ་ཙམ་ལས་ཐེར་ཟུག་པ་དང་རྒྱུན་ཆད་པའི་མཐའོ། །ཡང་ན་དྲང་དོན་ནི་དེའི་ཚེ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་དོན་དང་མི་ལྡན་པས་འདི་ནི་དོན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཚིག་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཐུགས་ལ་

བཞག་ནས་གསུངས་པས་ཞེས་བྱ་སྟེ། རེ་ཞིག་འདི་ཙམ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའོ། །གང་ཡང་དོན་འདི་ནི་བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་མི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདིར་ལེགས་པར་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་བློ་དང་ལྡན་

པས་མངོན་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པར་རུང་ངོ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་བཀག་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རེ་ཞིག་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་མེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བོ་ཐམས་

ཅད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་རགས་པ་དང་ཉེ་བར་དམིགས་བཞིན་པའི་གཟུགས་ཡོད་པ་ཉིད་ལས་སུ་ཞིག་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ། གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། དགེ་སློང་དག་གཟུགས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པའི་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 322a

གཟུགས་བསྟན་དུ་ཡོད་ལ། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་དག་རེག་བྱ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ཅན་བསྟན་དུ་ཡོད་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་མེད་ན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་

བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་སྟོན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་འབྱུང་བ་རྒྱུར་བྱས་པ་ཉེ་བར་མ་བསྟན་ལ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ལུང་ལས་གྲགས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཡོད་དོ་གཟུགས་ཡོད་པར་གྱུར་

ན་དེ་ལ་འཛིན་པའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡོད་ན་ཡང་དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་གཟུགས་ཉིད་ཡོད་ན་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ན། ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།

ཇི་ལྟར་མེད་པ་ཡང་དེ་ལྟར་སྔར་ཉིད་དུ་རྒྱས་པར་བསྒྲུབས་ལ། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་མེད་པས་གཟུགས་མེད་པར་གྲུབ་ཀྱང་། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤིན་ཏུ་རགས་པ་དང་ཉེ་བ་འདི་དག་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་བཞིན་དུ་ཆགས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་

སེལ་བའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་དགག་པའི་དོན་དུ་སླར་ཡང་བརྟག་པ་ཙམ་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་གཟུགས། །འབྱུང་ལས་གཟུགས་ནི་འབྱུང་བ་མིན། །རང་ལས་འབྱུང་མིན་གཞན་ལས་ཀྱང་། །འབྱུང་མིན་དེ་ཕྱིར་མེད་

མིན་ནམ། །གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ན། གང་ལས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་ཉེ་བར་བསྟན་པས། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཟུགས་རང་བཞིན་མེད་པའོ་ཞེས་གསལ་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་མ་

ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་བྱས་ན་གང་ལས་འཇིག་རྟེན་འདིར་རྒྱུ་དང་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་འཇུག་བཞིན་པ་ཉེ་བར་དམིགས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སཱ་ལུ་ལས་སཱ་ལུ་དང་། གྲོ་ལས་གྲོ་དང་། བ་ལང་ལས་བ་ལང་དང་། བ་མེན་ལས་བ་མེན་ནོ་ཞེས་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱང་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 322b

འབྱུང་བ་ལས་ཀྱང་གྱུར་པས་ན་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཁོ་ནར་འཇུག་པར་འགྱུར་ལ་རག་ན། གཟུགས་ཀྱང་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོའི་ཕྱིར་དང་། འབྱུང་བ་རྣམས་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་གཟུང་བྱའི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་ནི་མིག་གི་

དབང་པོའི་གཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་རྒྱུར་བྱས་ནས་གཟུགས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་། གཟུགས་ལ་རིགས་པ་དང་འགལ་བར་གསུངས་པའོ་ཞེས་མཚོན་པས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་མི་བདེན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་

པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུང་ནི་གཟུགས་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་གཟུགས་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་གཟུགས། །འབྱུང་ལས་གཟུགས་ནི་འབྱུང་བ་མིན། །འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཞེས་

པ་འདི་ནི་རྒྱུ་ལ་རང་བཞིན་དུའོ། །ཁ་ཟས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྲོ་ག་ལ། རྩྭའི་རང་བཞིན་བ་ལང་ཞེས་པའོ། །ཇི་ལྟར་གལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཏེ། འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་གཟུགས་སུ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་འབྱུང་བ་ལས་མི་འབྱུང་སྟེ། འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། དེ་

ལྟར་གྱུར་ན་རྒྱུ་དང་མི་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པས་དེ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་སྟེ་གོ་སླའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་ཡིན་ཡང་། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞན་དངོས་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེ་

ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་གཟུགས་ནི་རང་དངོས་ལས་འབྱུང་མིན། །ཞེས་གནས་ལ། དེའི་ཚེ་དེ་མེད་པ་སྟེ། རང་གི་དངོས་ལས་གཞན་ལས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསལ་བར་ངེས་སོ། །རང་བཞིན་ནི་རང་བཞིན་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། རང་བཞིན་དེ་ཡང་མེད་

པས་རང་བཞིན་གཞན་ལས་ཀྱང་སྐྱེས་པ་མེད་དོ།། །།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་པུ་ལ་རྣམ་པ་བཞིར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གཅིག་ལ་ཕན་ཚུན་མཚན་ཉིད་ཐ་

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 323a

དད་པའི་བདག་ཉིད་བཞི་བརྟེན་པར་མི་འཐད་དེ། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བའམ། གལ་ཏེ་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་གི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོར་རྟོག་ན་ཡང་འབྱུང་བ་རྣམས་གཅིག་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །འདི་དག་ཀྱང་དེ་ལྟར་མེད་དོ་

ཞེས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཅིག་ལ་བཞི་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །བཞི་གང་གཅིག་ཏུ་མ་ཡིན་པས། །གཟུགས་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི། །རྒྱུར་བྱས་ནས་གྲུབ་ཇི་ལྟར་ཡོད། །གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ཡོད་བཞིན་པ་ལ་གཟུགས་བརྟེན་པར་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་

གཟུགས་གཅིག་ཀྱང་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། བརྟེན་པ་ནི་རྟེན་གྱི་དབྱེ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་གཟུགས་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྒྱུར་བྱས་ནས་གྲུབ་པར་ཅི་ལྟར་ཡོད། ཡང་ན་རྟེན་ཐ་དད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་བརྟེན་པའི་གཟུགས་མ་ཡིན་ན། དེ་

ལྟར་ན་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་བརྟེན་པ་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱོས་ཤིག །དེ་དག་ཀྱང་མི་སྲིད་ལ། དེའི་ཕྱིར་གར་གྱི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་ཕན་ཚུན་མི་བདེན་པ་རྣམས་ངེས་པར་འདི་དག་གི་ཡོད་པ་ཉིད་ཉམས་སོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཟུགས་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྒྱུར་བྱས་ནས་

གྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད། འདིར་སྨྲས་པ། གཟུགས་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། འཛིན་བཞིན་པའི་ཕྱིར། འདིར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་སྔོན་པོའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པས་འཛིན་ལ། དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་མེད་ན་དེའི་འཛིན་པ་མི་འབྱུང་ལ། འཛིན་པ་ཡང་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་

ཡོད་དོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེའི་འཛིན་པ་ཡོད་ན་གཟུགས་ཡོད་ལ། འདི་ལ་འཛིན་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཡང་འཛིན་པ་མེད་པས། གཟུགས་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་འདིར་འབྲེལ་ཏོ། །འདི་དག་གི་ཤིན་ཏུ་མི་འཛིན་པ་ཡང་རྒྱས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་

སྨྲས་པ། གཟུགས་ལ་འཛིན་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །རྟགས་ཅི་ལས་ཤེ་ན། གལ་ཏེ་གཟུགས་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ན་འདི་ནི་གཟུགས་སོ་ཞེས་པའི་བློ་མི་འབྱུང་ལ། འདིའི་བློ་ཡང་ཡོད་པས་ཤེས་བྱ་སྟེ། རྟགས་དེས་ན་འཛིན་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །སྨྲས་པ།

เล่ม ๑๐๓ · หน้า 323b

རྟགས་ལས་ཤེ་ན་དེའི་རྟགས་ཀྱང་མེད་དེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་གཟུགས་ཡོད་ན་གཟུགས་ཀྱི་བློ་འཐད་ཀྱི་མེད་པ་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་འདི་དག་དེ་ལྟ་ན་དེའི་ཚེ་ཡོད་པའི་གཟུགས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་

ན་གཟུགས་ཡོད་པར་རུང་ན། གཟུགས་ཀྱི་བློ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཡོད་པའི་རྟགས་སུ་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ། ཡོད་ན་ཡང་རྟགས་དེ་མེད་ན་མི་འཐད་པས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་ལས་ཤེ་ན། རྟགས་དེ་ཡང་མེད་དེ། རྒྱུ་དང་

རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། ཡོད་ནའང་རྟགས་དེ་མེད་མི་རིགས། །ཞེས་པ་འདིས། ཕ་རོལ་གྱི་རྟགས་ལས་གཟུགས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་དེ་སེལ་ཏོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་འདི་སྐད་དུ་ཤིན་ཏུ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྨོས་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གཟུགས་

འཛིན་བཞིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སླར་ཡང་ཅིས་གཟུགས་འཛིན་ན་བློས་སོ། །སྨྲས་པ། བློས་གཟུགས་ལ་ཇི་ལྟར་འཛིན། དེའི་རྣམ་པར་སྐྱེ་བས་སོ། །སྨྲས་པ། འདི་དག་མི་འཐད་དེ་རྒྱུ་མཚན་ཅིས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་བློ་དེས་

གཟུགས་འཛིན་ན། །རང་གི་རང་བཞིན་ལ་འཛིན་འགྱུར། །རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པས་ཡོད་མིན་ལ། །ཡང་དག་གཟུགས་མེད་ཇི་ལྟར་འཛིན། །འདིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འཛིན་ན་སྔོན་དུ་རང་གི་བདག་ཉིད་མཐོང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མེའི་དྲོ་བ་ཉིད་ལྟ་བུ་དེ་དང་

ལྡན་པ་ལས་ཕ་རོལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཉེ་བར་དམིགས་པར་བྱེད་དོ། །ཆུ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་བློ་ནི་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ན། དེ་ནི་འཛིན་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་རེ་ཞིག་ཉེ་བར་དམིགས་པར་འགྱུར་ལ། དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་

ཉིད་ལ་འཇུག་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་དག་གཅིག་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པར་དམིགས་པ་པོ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་འདི་ལྟར་བློ་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་འཛིན་པར་མི་ནུས་པ་དེའི་ཚེ། འདིར་གཟུགས་ཇི་ལྟར་འཛིན་

ที่มาและสัญญาอนุญาต

ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ

สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน

README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

  • หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
  • ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด