མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྣང་བའི་རྒྱན་ཅེས་བྱ་བ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) སཱུ་ཏྲ་ས་མུཙྪ་ཡཱ་ལཾ་ཀ་ར་བྷཱ་ཥྱཾ་རཏྣཱ་ལོ་ཀ་ནཱ་མ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 215a
༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། སཱུ་ཏྲ་ས་མུཙྪ་ཡཱ་ལཾ་ཀ་ར་བྷཱ་ཥྱཾ་རཏྣཱ་ལོ་ཀ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྣང་བའི་རྒྱན་ཅེས་བྱ་བ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་རི་
བོ་རབ་བརྟན་ཞིང་། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོའི་འོད་འབར་བ། །ཉེར་རྟེན་འབྱུང་པོའི་དབུལ་བ་འདོར་མཛད་པ། །མི་ཤེས་མུན་བཅོམ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་རྒྱལ། །རྒྱལ་བས་གསུངས་པའི་མདོ་དོན་རབ་ཟབ་ཅིང་། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིའང་དེ་བཞིན་པ། །དམུས་ལོང་ཉི་བཞིན་མཐོང་བར་
མི་ནུས་ཀྱང་། །ཡིད་ཆེས་ལུང་གི་ཚད་མས་བཤད་པར་བྱ། །གང་ཕྱིར་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་རྟོག་གེ་ཡི། །ནུས་པ་མཉམ་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཆེ་འགའ་ཞིག །ཀླུ་སྒྲུབ་ཐོགས་མེད་ཚུལ་ལས་ཉམས་དེའི་ཕྱིར། །མགོན་པོའི་ཐུགས་རྗེས་ས་བཤད་པ་ཀླན་ཀ་མེད། །རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 215b
དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བས། བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་རང་གི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དགོས་འབྲེལ་གསུངས་པ་ནི། མདོ་སྡེ་སྣ་ཚོགས་ལས་བཏུས་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་གཏམ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་འདིའི་འབྲེལ་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་
བ་མ་སྨྲས་ན་འབྲེལ་པ་མེད་པའམ། དོན་མེད་པ་དག་སྲིད་པས་འདི་ལ་གཞན་སུའང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱ་བའི་ལས་རྫོགས་པའི་ཁྱད་པར་མ་བརྗོད་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལས་ཉམས་
པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འཐད་པས་སོ། །བསྟན་བཅོས་གཞན་ལ་མེད་པའི་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དགོས་པ་མེད་ན་མདོ་སྡེ་བསྡུ་བ་འདི་ལ་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡང་མཉན་པ་ཙམ་དུ་ཡང་གུས་པར་མི་འགྱུར་བས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་དེར་རྟོགས་པའི་
དགོས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཚིག་དང་དེར་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱའི། དེ་མེད་པ་དང་གཞན་དུ་རྟོགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུར་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཁྱད་པར་
ཅན་གྱི་དོན་སྟོན་པའི་ཚིག་ལ་བྱའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཙམ་མམ་སྒྲ་ཙམ་དོན་སྟོན་པའི་ནུས་པ་མ་ཡིན་པས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ངག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་
མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་དགོས་པར་གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་བྱ་མེད་པར་དགོས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཉེས་པ་དེ་དང་བྲལ་བའི་
ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་བའི་འབྲས་བུ་དེ་འང་འབྲས་བུའི་དགོས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའང་མངོན་པར་ཐོབ་པར་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 216a
བྱ་བའང་འདོད་པའི་འབྲས་བུའི་མཆོག་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཤེས་རབ་ཅན་རྣམས་ནི། དེའི་ཐབས་ལ་འཇུག་པ་ན། རྒྱུ་མེད་པར་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་ཐབས་ཤེས་པ་ལ་བསླབས་ན་ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཐབས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མདོའི་དོན་བསྡུ་བ་
ལ་འཇུག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་གི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེའི་ཡང་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པའི་གཞུང་གིས་དེ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པས་དེའི་དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པའི་ཐབས་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།
འབྲེལ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་དོ། །དེའི་ཕྱིར། འབྲེལ་པ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐབས། །སྐྱེས་བུའི་དོན་ནི་རྗེད་བྱེད་པ། །ཡོངས་བརྟགས་དབང་དུ་བྱས་པའི་ངག །དེ་ལས་གཞན་པ་དབང་བྱས་མིན། །ཞེས་བྱ་བས་འབྲེལ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐབས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེའང་བསྒྲུབ་
པར་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་རབས་དག་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐབས་ནུས་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཐུག་པ་མེད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཙམ་གྱིས་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལ་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་རྫོགས་པ་ཡང་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུའི་
དམ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་འདོད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །ཚིག་ཙམ་ནི་མི་བཟློགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གེགས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། དོན་འགྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཅི་སྟེ་ན་ཕྲད་པ་སྲིད་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ངོ་། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱ་
བ་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གེགས་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ནི་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་ལས་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ཉིད་པས་འདི་ལ་འཇུག་པ་ཡང་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ། །འབྲེལ་པ་ནི་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པར་མི་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུ་མེད་པས་གལ་ཏེ་གང་བརྗོད་
པས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ལོགས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཞིག་ན་དགོས་པ་བརྗོད་པས་འབྲེལ་པ་མ་བརྗོད་པ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་དང་དགོས་པ་དག་ནི་ཐབས་དང་ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོར་བསྟན་གྱི་གཞན་དུ་ཡང་མ་ཡིན་པས་འདི་ནི་དགོས་པ་བརྗོད་པ་ལས་ལོགས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 216b
ཤིག་ཏུ་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་འདི་ནི་འདིའི་དགོས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ན། འདི་ནི་འདིའི་སྒྲུབ་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། གཞན་དུ་གང་ཞིག་གང་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་དེའི་དགོས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་ཤིན་ཏུ་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་
པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམ་པ་བཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་མདོ་སྡེ་མཐའ་དག་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དགོས་པ་ནི་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལུང་མཐའ་དག་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་བརྙས་པ་སྤངས་པ་དང་། བླ་མ་ལ་རག་ལུས་
པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐོར་བུར་གསུངས་པ་རྣམས་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ལ་མ་རྨོངས་ཤིང་། གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པས་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་ནི་འདིར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་
པ་དག་ཏུ་འབྲས་བུའི་མཆོག་རིམ་གྱིས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུང་སྔ་མ་ལས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་དོན་སྟོན་པའོ། །དགོས་པ་ནི་དོན་ཤེས་པའོ། །དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་ནི་དོན་གྲུབ་པའོ། །འབྲེལ་པ་ནི་ཐབས་དང་ཐབས་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཀུན་
ལས་བཏུས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དགོས་པ་བསྟན་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་བསྟན་ཏོ། མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེའི་གཏམ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་གསུངས་པའི་དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་ནས་ས་དང་ལམ་གྱི་རིམ་པ་དང་འབྲས་བུའི་
དོན་མིང་གིས་ཡུལ་ཅན་དུ་ཤེས་པ་ནི་དགོས་པ་ནི་དོན་ཤེས་པའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་འཆད་ན་ནི་དེ་ཟློས་པར་འགྱུར་ལ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ལུང་འཆད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་གསུང་གི་དོན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྟོག་གེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་
ལ་དགོས་པ་དང་ཚིག་དང་ལུང་སྣ་ཚོགས་ཤིང་སྣ་ཚོགས་པར་བསྟན་པ་དང་། སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་ཟུར་ཕྱིན་ལ་ངེས་པའི་དོན་དུ་གང་ཟག་ཅིག་གིས་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་བར་གཏན་ལ་འབེབས་པས་ན་ཉེས་པ་གཉི་ག་རྒྱང་བསྲིངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 217a
ཡང་བསྡུས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་ལུས་ཧ་ཅང་རྒྱས་པ་རྣམས་ཚིག་ཉུང་ངུར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་རྣམས་བསྟན་བཅོས་སུ་བྱས་པ་ལས་ཀྱང་དོན་འགྲེལ་པས་བསྟན་བཅོས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དང་། ལུང་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་སྐབས་ཀྱིས་འབྱེད་པས་ཀྱང་
ཉེས་པ་གཉིས་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རང་བཟོ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་མདོར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་། །སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ངེས་པའི་དོན་དུ་བསྟན་ཏེ། འོག་ནས་འཆད་
པར་འགྱུར་རོ། །བཏུས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཟློས་པའི་སྐྱོན་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐེག་པའི་སྒྲ་ནི་བཞོན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ཁྱེར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །ཆོས་ཆེན་པོ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་
སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིར་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ཞབས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཆེན་པོ་ལས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་ཆེན་པོ་དང་། ཆོས་ཆེན་པོ་ལ་མོས་
པ་ཆེན་པོ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཆེན་པོ་དང་། ཚོགས་ཆེན་པོ་དང་། དུས་ཆེན་པོ་དང་། ཡང་དག་སྒྲུབ་པ་པོ་ཆེན་པོ་དང་། རྣམ་པ་བདུན་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་ཆོས་རྣམ་པ་ལྔར་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་
གསུངས་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་གསུངས་པ་དག་ནི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་དེ་དག་ཉམས་སུ་བླངས་པ་འདི་གཞི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ཐོས་ཤིང་བསམས་ཏེ་བསྒོམས་པས་འབྲས་བུའི་དམ་
པ་འགྲུབ་པ་དེ་བསྟན་ཏེ། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཉན་པ་དང་། སེམས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པས་འཇུག་པར་འགྱུར་ལ་སྒོམ་པ་དང་ལྡན་པས་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པས་ན་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དག་གི་སྤྱོད་པའི་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 217b
མིང་གིས་བརྩད་པར་མི་བྱ་སྟེ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་གང་གིས་ཤེ་ན། ཉན་ཐོས་དག་གིས་གཞན་ལ་གནོད་པ་སྤོང་བར་ཟད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ནི་ཕན་འདོགས་པར་ཞུགས་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་གྱི། ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ནི་
རིག་པའི་གནས་མཐའ་དག་ལ་མཁས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་པ་དག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མགོ་བཅད་པ་ལྟ་བུར་ལྟ་བ་ལ་སློབ་པ་ཡིན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སློབ་པོ། །ཉན་ཐོས་དག་ནི་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཐེག་པ་
གཅིག་ཏུ་སློབ་པོ། །ཉན་ཐོས་དག་ནི་རང་གི་ཐེག་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་ཀྱི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ནི་ཐེག་པ་མཐའ་དག་ལ་མཁས་པར་བྱེད་དོ། །ཉན་ཐོས་དག་ནི་བདག་མེད་པ་འབའ་ཞིག་བསྒོམ་གྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་འབྲས་བུ་
མཐར་ཐུག་པའང་མི་ཐོབ་སྟེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་ཐར་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རེ་ཞིག་པ་འདིའི་གནས་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེ་ལྟར་ལམ་དང་འབྲས་བུ་དག་ནི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་པར་དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་བསྟན་ཏེ་
དོན་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དཔེ་གང་ཞེ་ན། རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་སྤྲས་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་ཏེ། གནོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། མུན་པའི་ནང་དུ་འོད་འབྱིན་པ་དང་། དབུལ་བ་འདོར་བ་དང་། དགའ་བ་རྒྱས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡོན་ཏན་
བཞི་དང་ལྡན་ཏེ། སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ནི་ཡིད་དགའ་བ་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཐོས་པའི་རྣམ་པ་དག་ནི་འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དབུལ་བ་འདོར་བར་བྱེད་
པ་དང་། མིང་དང་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་མ་རིག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་མུན་པའི་ནང་དུ་འོད་འབྱིན་པ་དང་། དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་སྒྲིབ་པ་འཇོམས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སྤང་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 218a
བར་བྱ་བའི་གནོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་འོག་ནས་འཆད་དོ། །གཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། འཁོར་འདུས་པ་ལ་གསུངས་ཤིང་བཤད་པའོ། །བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བའོ། །འབྲེལ་པ་ནི་
ཤུགས་ཀྱིས་གོ་བས་ན་ཐབས་དང་ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་དོ། །ད་ནི་མདོའི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་མོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། གྲོགས་པོ་དག་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ནི་དཀོན་ནོ། །མིར་སྐྱེ་བ་འཐོབ་པ་ནི་དཀོན་ནོ། །དལ་
བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དཀོན་ནོ། །འཁོར་བ་ལས་ཐར་བ་ནི་དཀོན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མདོའི་དོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་འཆད་པར་བཞེད་ནས་རྙེད་པར་དཀའ་བ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཐ་མ་ཆེ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་རྙེད་པར་
དཀའ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་ལ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་ནི། སྒྲུབ་པའི་རྟེན་དལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པ་བསྟན་ཏོ། །དད་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་སྙིང་རྗེ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་གསུམ་གྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བརྟན་པ་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྨ་འབྱིན་པའི་ལས་
ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྤང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་ཏོ། །དམིགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཐོས་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་ཏོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ལ་མཁས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་བསྟན་ཏོ། །འཇམ་
དཔལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་ལེའུ་ནས་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་བསྟན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆེ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་སྟེ། རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཐ་མས་ནི་འབྲས་བུའི་དོན་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་འདི་བཞི་དང་ལྡན་ན་འབྲས་བུའི་མཆོག་འགྲུབ་པས་མདོའི་
ཚིག་འདི་བཞིས་སྐྱེས་བུའི་དོན་འགྲུབ་པས་འདི་ལས་གཞན་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྟེན་དལ་འབྱོར་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ་ཞེས་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལས་ལོག་པས་ན་དལ་བའོ། །འབྱོར་པ་ནི་བཅུ་སྟེ། རང་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 218b
གི་འབྱོར་པ་ལྔ་དང་། གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་ལྔའོ། །དེ་ལ་གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་ལྔ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། ཆོས་བསྟན་པ་རྣམས་གནས་པ་དང་། ཆོས་གནས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། གཞན་གྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་
སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དགེ་ལེགས་དང་། ཕན་པའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་ནས། དཀའ་བ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་ཐ་མའི་ལུས་ཕྱི་མ་ཐོབ་ནས་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་སྟེ། སྒྲིབ་པ་ལྔ་སྤངས་ནས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་སེམས་ལེགས་པར་གནས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བསྒོམས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་
ཞེས་བྱའོ། །འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་སུ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཉིད་དང་། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་
དུ་བྱུང་ནས། འཇིག་རྟེན་ལ་རྗེས་སུ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ལས་བརྩམས་ནས་འདི་ལྟ་སྟེ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དམ་པའི་ཆོས་དེ་ནི་དམ་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་གདམས་ཤིང་བསྟན་པ་འམ་བསྔགས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་ཏེ། དེ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་སྟོན་པ་རྣམས་གནས་པ་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཚོ་ཞིང་གཞེས་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏེ།
དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་གྱི་དུས་ཇི་སྲིད་པར་བསྒྲུབ་པ་མི་ཉམས་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་མི་ནུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གནས་པ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཚུལ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 219a
གྱིས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་གནས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན། དམ་པའི་ཆོས་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་དུ་བྱ་བའི་སྐལ་བ་དང་། མཐུ་ཡོད་པར་རིག་ནས། ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་
གདམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཆོས་གནས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་གྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་པོ་དང་སྦྱིན་བདག་རྣམས་ཏེ་དེ་དག་གི་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་རྐྱེན་དུ་འབབ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ།
ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། སྟན་དང་། ནད་ཀྱི་གསོས་སྨན་དང་། ཡོ་བྱད་གང་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་གྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་ལྔ་མཚོན་པའི་དོན་དུ་སངས་
རྒྱས་འབྱུང་བ་སྨོས་སོ། །འདིར་དང་པོ་གཞན་གྱི་སྦྱོར་བ་སྨོས་པས། གོ་རིམས་ལས་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་གི་འབྱོར་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤངས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་ཏེ། ཇི་སྐད་
དུ། སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་དྲི་མེད་པས། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ཐོབ། །རིན་ཆེན་སྣོད་ནི་ཕྱེ་བ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཡང་དག་སྟོན། །ཅེའོ། །འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་མིན་གྱི་གནས་སུ། ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་མདོ་ལས། འཛམ་བུའི་
གླིང་ལ་སོགས་པར་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྐུ་མངོན་པར་འབྱུང་སྟེ་ཇི་སྐད་དུ། རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་མཛེས་པ་ཡི། །འོག་མིན་གནས་ནི་ཉམས་དགའ་བར། །ཡང་དག་སངས་རྒྱས་དེར་སངས་རྒྱས། །སྤྲུལ་པ་པོ་ནི་འདིར་འཚང་རྒྱ། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཞེས་
བྱ་བའི་དོན་ཏེ། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་དག་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། དེ་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་ནི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཞི་གནས་དང་། །ཡེ་ཤེས་སྤངས་པ་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །གདམས་ངག་རྒྱ་ཆེན་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་འབྱུང་བས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་མ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 219b
གཏོགས་པ་དག་གིས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཕྱིར་རྙེད་པར་དཀའ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མདོ་ལས་གང་དག་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དེ་དག་ནི་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཚན་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་
བསྒྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཡོངས་རྫོགས་དཔལ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆེར་མཆོད་པའི་དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་མཚན་འཛིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅིང་སངས་རྒྱས་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། འགལ་བས་ཅི་མངོན་ཞེ་ན་ཞེས་
རྒོལ་བ་ལ། ལན་ནི་འགལ་བ་མེད་དེ། དེ་དག་ནི་ས་བོན་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པས་དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ལ། འོ་ན་ཚོགས་ཀྱི་ས་ལ་སངས་རྒྱས་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པས་དེ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་དང་ཕྲད་པའི་དགོས་པ་ནི་ཆོས་ཐོས་པ་ཡིན་ལ། དེ་འང་མོས་པས་
སྤྱོད་པའི་ས་ཆེན་པོ་ལ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་མ་ཐོས་པར་ནི་སྤང་བྱ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་བས་ན་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཐ་མལ་པ་དག་ལས་ཀྱང་ཆོས་ཐོས་པ་འབྱུང་བས་སངས་རྒྱས་དང་ཕྲད་པ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། དེ་དག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་གདུལ་བྱ་རྒྱུད་
དང་། ས་དག་ལ་སྣང་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཁོ་ནར་འདོད་དེ། དཔེར་ན། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་ཕན་པ་དྲང་སྲོང་ཆེ། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་བརྒྱ་ལམ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ད་ལྟ་དལ་བ་དམ་པ་རྙེད་པ་ལས། །གལ་ཏེ་ཐར་འདོད་བག་མེད་སྤང་བར་གྱིས། །ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་
ན་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ཐོབ་པ་ལ་འདོད་དོ། །གཞན་དག་ནི་ས་བོན་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་གི་རིགས་པའོ། །ལུང་དངོས་བསྟན་པ་ནི་མདོ་སྡེ་དུ་མ་ཚད་མར་གྱུར་པ་ལས་ཤེས་ཏེ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། རང་བཟོ་མ་ཡིན་པས་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱའོ། །ངེས་པའི་
དོན་དུ་བསྟན་པས་ན་དུ་མ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ལུང་གི་དོན་རིགས་པས་བརྟགས་པ་དང་། ལུང་བསྟན་པས་ན་བྱན་བྱས་པ་དང་། ལུང་གི་དོན་ལུང་གིས་བཤད་པ་དང་། ལུང་གི་དོན་ལུང་དང་མི་འགལ་བར་བསྟན་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་འདི་བཞིས་ན་ངེས་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ལ་དེ་བཞིན་མཚོན་པའི་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 220a
ཕྱིར་ལུང་གི་དོན་ལུང་དང་མི་འགལ་བ་དང་། ལུང་གི་དོན་ལུང་གིས་བཤད་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་མི་བསླུ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ། དགེ་སློང་དག་ས་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་
འཕགས་ཀྱང་སྲིད། ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ནི་ས་ལ་ལྷུང་ཡང་སྲིད། ཆུ་ཀླུང་ནི་རྒྱུན་ནས་ལྡོག་ཀྱང་སྲིད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་ཤེ་ན། དགེ་སློང་དག་ཅེས་སྨོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་དང་།
གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དག་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་གསུངས་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་བརྙེས་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཆོད་
པར་འོས་པ་ཡིན་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །སྐུ་ཚེ་དང་། མཚན་དང་། སྐུ་དང་རིགས་མ་གཏོགས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པས་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །བསྐལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་
ནི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཅུ་སྟེ། བསྐལ་པ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ཉིད་གཅིག་ནས་གཉིས་སུ་བགྲངས་པ་ནི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའོ། །དེ་ལ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་ན་བྱེ་བའོ། །བྱེ་བ་རང་གི་འགྱུར་ནས་གནས་བཞི་པ་ནི་ཁྲག་ཁྲིག་གོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་སྟོང་གསུམ་དུའོ། །དཔེ་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་
སྨོས་ཏེ། ཁ་དོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཚིག་གོ། །གསལ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་མདོག་གོ། །འོད་འབྱིན་པས་ན་འོད་བཟང་པོའོ། །དཔག་ཚད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ལྕགས་ཆུ་རི་བོང་ལུག་དང་གླང་། །ཉི་ཟེར་རྡུལ་དང་སྲོ་མ་དང་། །དེ་ལས་བྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། །སོར་ནི་ཉི་ཤུ་བཞི་ལ་ཁྲུ། །ཁྲུ་བཞི་ལ་ནི་
གཞུ་འདོམ་གང་། །གཞུ་འདོམ་ལྔ་བརྒྱ་རྣམས་ལ་ནི། །རྒྱང་གྲགས་དེ་ལ་དགོན་པར་འདོད། །དེ་བརྒྱད་དཔག་ཚད་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་གཞན་བསྟན་པ་ནི་མིག་གི་རབ་རིབ་སེལ་བ་དང་། ཡིད་ཀྱི་དྲན་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་ནད་སེལ་བ་དང་། སྣའི་དབང་པོ་ལ་ཕན་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 220b
འདོགས་པས་མེ་ཏོག་དེ་ནི་རབ་རིབ་མེད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བཞི་སྨོས་སོ། །གོང་དུ་འོད་བཟང་པོ་སྨོས་པ་ནི་སྣང་བར་ཡང་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་གཟུགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྣའི་དབང་པོའི་མི་མཐུན་པ་སྤོང་བས་ན་སེལ་བའོ། །མཐུན་པ་བསྐྱེད་པས་ན་འབྱིན་པའོ། །འོ་ན་
སྣའི་དབང་པོར་ཟད་དམ་ཞེ་ན། ཁམས་བཞི་དང་བར་བྱེད་པ་སྟེ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། ལྕེ་དང་། མིག་དང་། རྣ་བའི་དབང་པོ་དག་ནི་སའི་ཁམས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་གི་ཁམས་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པས་དང་བར་འགྱུར་བའོ། །འོ་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ནི་
མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་དང་ལྡན་པས་དེའི་ཚེ་འབྱུང་ངམ་ཞེ་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་འཁོར་ལོ་ཅན། །དེ་དག་གླིང་གཅིག་གླིང་གཉིས་དང་། །གསུམ་དང་
བཞི་ལ་མས་རིམ་བཞིན། །ཕས་སུ་རང་འགྲོ་གཡུལ་བཤམས་དང་། །མཚོན་བརྩམས་ལས་རྒྱལ་གནོད་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མ་ཐོབ་པའི་ཉམས་པ་དང་། ཐོབ་པའི་ཉམས་པའོ། །ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ནི་བཞི་སྟེ། རྩ་བའི་
ལྟུང་བ་ལྷག་པར་སྤྱད་པ་དང་། སོ་སོར་ལྟ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ཆོས་འཆད་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་པས་ཉམས་པའོ། །དུས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་མཚུངས་པའོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་ནི་བཤད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དབྱིབས་དང་། ཁ་དོག་དང་། གནས་དང་། དུས་
མ་བརྗོད་པས་འདྲི་བ་ནི། མེ་ཏོག་དེ་ཅི་འདྲ་གང་དུ་ནམ་སྐྱེས་ཤེ་ན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་དུ་སྐྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི་མཚོ་ཆེན་པོ་མ་དྲོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ནས་བྱང་དུ་རི་ནག་པོ། །དགུ་འདས་གངས་རིའི་དེ་ནས་ནི། །སྤོས་ངད་ལྡན་པའི་ཚུ་རོལ་ན། །ཆུ་ཞེང་ལྔ་བཅུ་ཡོད་པའི་མཚོ། །ཞེས་
བྱ་བ་སྟེ། དམྱལ་བའི་མེས་ཀྱང་དྲོ་བར་མི་ནུས་པས་མ་དྲོས་པའོ། །ཡང་རྒྱལ་པོ་བརྩམས་ཀྱི་འབྲས་ཁུའི་དོན་ཡིན་པས་ན་དྲོན་པོ་བླུགས་པ་གྲངས་པར་གྱུར་པས་མ་དྲོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གནས་པས་ན་མ་དྲོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནམ་སྐྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི་ནམ་སངས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 221a
རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་ན་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། དོན་དང་མི་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། དོན་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་དོན་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་
ཚོགས་མཐའ་དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །བདུད་དཔུང་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཡུལ་ཆེན་པོ་བཅོམ་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན། དབང་ཕྱུག་དང་ནི་གཟུགས་བཟང་དང་། །དཔལ་དང་གྲགས་དང་ཡེ་
ཤེས་དང་། །བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡི། །དྲུག་པོ་དག་ལ་ལྡན་ཞེས་བཤད། །ཅེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་མཚུངས་པས་ན་དག་ཅེས་བྱའོ། །དགའ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ལྷ་རིགས་བཞི་པ་སྟེ། གཟིགས་པ་མཐའ་དག་ལ་
གཟིགས་ནས་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་བྱོན་པའི་ཚེ། གླང་ཆེན་ཐལ་ཀར་མཆེ་བ་དྲུག་ལྡན་པ། །རྐང་གཉིས་མཆོག་དང་ལྡན་པས་ཞལ་བཞེས་ནས། །དྲང་སྲོང་གནས་ཞེས་པ་ནི་ཇི་བཞིན་དུ། །ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་སུ་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཞུགས་པའོ། །འཕགས་པ་
བྱམས་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བས་ན་བབས་པའོ། །ལྷའི་འཁོར་དུ་མས་བསྐོར་ནས་བྱོན་པས་ན་རིས་ཞེས་བྱའོ། །མགོ་ལྕོགས་པ་ནི་ཁ་འབུ་བའོ། །ལུམ་པའི་ཚལ་དུ་ཤིང་པླག་ཤའི་ཡལ་ག་ཡུམ་གྱིས་བཟུང་སྟེ། གློ་གཡས་པ་དྲལ་བའི་ཚེ་ཡང་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བླངས་
པའི་ཚེ་ལྷའི་བུས་ཁྲུས་བྱས་ཤིང་མ་བརྟེན་པར་གོམ་པ་བདུན་བོར་བ་ནི་བལྟམས་པའོ། །མེ་ཏོག་གྱེས་པ་ནི་ཁ་འབྱེའོ། །རྡོ་རྗེའི་གདན་དུ་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་
རྒྱས་པ་ནི་ནམ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པས་ན་བླ་ན་མེད་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ན་ཡང་དག་པའོ། །སྤངས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པས་ན་རྫོགས་པའོ། །ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 221b
པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། དྲི་མ་ཟད་དང་མི་སྐྱེ་བའི། །ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བརྗོད་དེ། །ཟད་མེད་སྐྱེ་མེད་ཕྱིར་དེ་དག །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པའོ། །དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་ཏུ་རྫོགས་པར་
སྨིན་པས་ན་རྒྱས་པའོ། །གདུལ་བྱའི་གང་ཟག་མ་གཟིགས་པས་གཞན་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་སྣང་བ་ནུབ་པར་བྱེད་པས་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་ལ་བྱོན་པ་ནི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་གཏོང་བས་ན་བོར་བ་སྟེ། རྣམ་པར་ཉམས་པས་ན་ཚལ་རྙིངས་པའོ། །ནམ་ཐ་མའི་
གསོལ་བ་པའི་དོན་གྲུབ་ནས་གྱད་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་ཀུ་ཤའི་གྲོང་དུ་གློ་གཡས་པ་ཕབ་པའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་དུ་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་མ་བྱུང་བ་དང་། ཉིད་ཀྱི་ཐུབ་པའི་བཀའི་མེས་བཞེན་ཞིང་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་རྒྱན་ནུབ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། སའི་སྟེང་དུ་ལྷུང་བས་ན་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ལྷགས་
པའོ། །མཛད་པ་དག་ནི་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་བཞི་སྨོས་ཤེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདིར་མཛད་པ་བཞི་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ཏེ། བལྟམས་པ་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདའ་
བ་མེད་པ་གང་དུ་ཡང་མི་སྲིད་ལ། དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ངེས་པ་མེད་དེ་གདུལ་བྱ་རྒྱུད་དག་པ་དག་ལ་མཛད་པ་བཞིས་དོན་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁ་ཅིག་སྲོད་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཐོ་རངས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ལ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་
སུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཆེ་ཁྱད་ནི་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ་ཙམ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་དང་ལྡན་ཞིང་གསལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་ཁ་དོག་དང་ལྡན་ཞིང་གསལ་ཞེ་ན། ཁ་དོག་དཀར་རབ་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་ནང་དུ་འབྱུང་བའི་ཚེའོ། །དཀར་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཀྱི་ནང་ན་འབྱུང་བའི་ཚེའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རིགས་གཉིས་ཁོ་ན་སྨོས་ཤེ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་མཐུན་པ་དང་། དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པའི་རིགས་ནི་གཉིས་ཏེ། མདུན་ན་འདོན་པ་དང་། རྒྱལ་རིགས་སོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་རྒྱལ་རིགས་མཆོག་ཏུ་བྱས་ན་ནི་རྒྱལ་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་བཞེས་ལ་མདུན་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 222a
ན་འདོན་མཆོག་ཏུ་བྱ་བ་ནི། བྲམ་ཟེའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེས་གཞན་འདུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ན་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ངེས་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པའི་ལུང་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀྱེ་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པའི་སྒྲའོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་འཚོ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་གི་ཁྱད་པར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེ། །བློ་དང་ལྡན་པས་གསལ་བའི་མཆོག །རྒྱལ་སྲས་རྒྱལ་བའི་གཞི་དང་ནི། །རྒྱལ་བའི་མྱུ་གུ་རྣམ་རྒྱལ་བྱེད། །རྩལ་དང་
ལྡན་པ་འཕགས་པའི་མཆོག །དེད་དཔོན་གྲགས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། །སྙིང་རྗེ་ཅན་དང་བསོད་ནམས་ཆེ། །དབང་ཕྱུག་དེ་བཞིན་ཆོས་དང་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །རི་མོར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཡང་ཚོགས་བསགས་པ་ལ་རག་ལུས་པས་ན་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ་ཞེས་བྱའོ། །བསྐལ་
པ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོ་ལ་མཐོང་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་སྨོས་སོ། །མོས་པར་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་ཚོགས་ཀྱི་ས་ལ་འདོད་པ་དགག་པ་ནི་གྲོགས་པོ་དག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བའི་དགོས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཡིན། བག་ཡོད་པའི་ཆོས་སྟོན་
པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉེས་པ་མ་བྱུང་གི་སྔ་རོལ་ལ་སོགས་པའི་བག་ཡོད་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་པ་ནི། བག་ཡོད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བག་ཡོད་འཆི་མེད་གནས་ཡིན་ཏེ། །བག་མེད་པ་ནི་འཆི་བའི་གནས། བག་ཡོད་འཆི་བར་མི་འགྱུར་
ཏེ། །བག་མེད་པ་ནི་རྟག་ཏུ་འཆི། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། བག་ཡོད་པའི་ལེགས་པ་ལྔ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཅིང་དེ་ལས་མི་ཉམས་པ་དང་། ཕྱོགས་མཚམས་སུ་གྲགས་པ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་དང་། འཁོར་ཐམས་ཅད་དུ་ཞུམ་པ་མེད་པ་དང་། འཆི་བའི་ཚེ་འགྱོད་པ་མེད་པ་དང་། ཤི་
བའི་འོག་ཏུ་ལྷའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པས་བག་ཡོད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་དུ་ཨུ་དུམ་ཝཱ་རའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་དྲང་དོན་དེ་དཔེ་མི་བྱེད་པས་སོ་ཞེ་ན། ཟླ་བ་སྙིང་པོའི་ལེའུ་ལས་ཀྱང་བསྟན་ཏེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 222b
མདོ་གཞན་དག་ལས་སོ། །འོ་ན་སངས་རྒྱས་དང་ཕྲད་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི། གང་དག་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དོན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གང་ཕྱིར་རྒྱལ་བ་དབང་པོ་དག །མཐོང་ན་ཡེ་
ཤེས་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཐོང་བ་དོན་ཡོད་པ་བསྟན་ཏོ། །རིན་ཆེན་གཙུག་ཏོར་གྱི་མཚན་ལན་གསུམ་ཐོས་པས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་ཐོས་པ་དོན་ཡོད་པའོ། །བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དོན་ཡོད་པ་ནི་ཁྱེའུ་གླང་པོ་སྐྱོང་ལྟ་བུའོ། །
མཐར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ན་འདྲེན་པའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་དོན་ཡོད་ཅེས་འཇིག་རྟེན་འདྲེན་པའོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འཆད་དོ། །བྱེད་པ་ནི་མཚོན་པའི་དོན་ཏོ། །གོང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་ཡང་སྲིད་མི་མཐོང་ཡང་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་
དེ་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བསྐལ་པ་དྲུག་ཅུ་དང་། བརྒྱད་ཁྲི་དང་སུམ་བརྒྱར་ནི་མི་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་འདི་དང་། བསྐལ་པ་སྐར་མ་ལྟ་བུ་དང་། ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་མཐོང་ཡང་སྲིད་པའོ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་རྙེད་དཀའ་བ་བཤད་ཟིན་
ཏོ། །མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་ལུང་གི་ཚད་མར་སྦྱར་བ་ལས། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་རྙེད་དཀའ་བའི་གཏམ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།གཉིས་པ་མིར་འགྱུར་བ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་བསྟན་པ་ནི། མིར་འགྱུར་བ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རང་གི་འབྱོར་པ་ལྔ་མཚོན་
པའི་དོན་དུ་མིར་འགྱུར་བ་སྨྲས་སོ། །དེ་ལ་རང་གི་འབྱོར་པ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། མིར་གྱུར་པ་དང་། ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་དང་། དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང་། གནས་ལ་དད་པར་གྱུར་པ་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་མིར་གྱུར་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་
མི་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེས་པ། སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་འམ། བུད་མེད་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མིར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་གང་དུ། འཁོར་བཞི་པོ་རྣམས་དང་། དམ་པ་རྣམས་དང་། ཡང་དག་པར་སོང་བ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 223a
རྣམས་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་འགྲོ་བའི་དབུས་ཀྱི་རྐུན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང་། ཀླ་ཀློ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་ཞིང་། རིགས་མཐོན་པོ་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་གང་ཞེ་ན།
འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་གླེན་པ་དང་། དིག་པ་དང་། ལྐུགས་པ་དང་། ལག་པས་བརྡ་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིང་། ལེགས་པར་གསུངས་པ་དང་། ཉེས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཀུན་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་མ་ཚང་བ་མེད་པར་གྱུར་པ་རྣ་བ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ལ་
སོགས་པ་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་མ་ཚང་བ་མེད་པས་གང་གིས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྐལ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གནས་ལ་དད་པར་གྱུར་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་དད་
པ་དང་། སེམས་དང་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གནས་ལ་དད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །
དེས་སྔོན་དུ་དྲངས་པའི་དབང་གིས་དེ་ལ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ལ་དད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་དང་རྙོག་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མཚམས་མེད་པའི་ལས་ལྔ་པོ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་མ་བྱས་
ཤིང་བྱེད་དུ་མ་བཅུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མཚམས་མེད་པའི་ལས་ལྔ་པོ་དེ་དག་བྱས་ཤིང་བསགས་ལ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཤིང་འཕགས་པའི་ལམ་བསྐྱེད་པའི་སྐལ་བ་མེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་མཐའ་དེ་དག་ནི་ལས་ཀྱི་
མཐའ་མ་ལོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་དེ་ཡན་ལག་ལྔ་པོ་དེ་དག་གི་འབྱོར་པར་བྱེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་བདག་གི་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་འོག་ནས་དཔེ་བསྟན་པའོ། །འོ་ན་ལུང་ལས། ངས་ནི་གང་དག་བསྟན་པ་ཡི། །མི་ཁོམ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་སྤོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 223b
སོགས་པ་གསུངས་པས་མེ་ཏོག་གཅིག་ཕུལ་བ་ཙམ་ཡང་ཐ་མ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུར་གསུངས་ན་ནི་མི་ལུས་ཐོབ་པ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། འདིར་ནི་དེ་ནི་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་ནས་མི་ལུས་ཐོབ་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་གཏི་མུག་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དམྱལ་
བ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་རྟོག་པ་ཤས་ཆེ་ཞིང་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་ཅིང་ཐར་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་ནས། རྒྱ་མཚོ་ཆེ་གནས་གཉའ་ཤིང་བུག་པ་དང་། །རུས་སྦལ་ཕྲད་པ་ལས་ཀྱང་དུད་འགྲོ་ལས། །མི་ཉིད་ཆེས་ཐོབ་དཀའ་བས་མི་དབང་གིས། །དམ་ཆོས་སྤྱད་པས་དེ་
འབྲས་མཆིས་པར་མཛོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་དགེ་བ་བཅུ་དང་ལྡན་པ་ལས་མི་ལུས་ཐོབ་པ་ནི་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ན་དཔེ་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་སྔ་མ་ནི་ཅི་ལྟ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་དགེ་སློང་དག་ཅེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ས་ཆེན་པོ་ནི་དབུས་ཀྱི་གླིང་བཞི་རི་རབ་དང་བཅས་པའོ། །དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔེ་དགོད་པའོ། །རུས་སྦལ་སྨོས་པ་ནི་དེ་དེའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཧ་ཅང་ཡང་ཉལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུབ་པ་ནི་ཚེའི་ཚད་དོ། །འཚོ་བ་ནི་ཁ་ཟས་ཀྱིས་གནས་པའོ། །ངེས་
པར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་བཟླས་ཏེ་བརྗོད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྟེས་ན་འགྱུར་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་བསྟེས་ན་འགྱུར་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལ་རང་གི་དོན་ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སྤངས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པ་སྟེ་རིམས་ནད་ལེགས་པར་བྱང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་མ་ལུས་པར་གཤེགས་པ་སྟེ་བུམ་པ་ལེགས་པར་གང་བ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ་ནི་མཛེས་པར་གཤེགས་པ་སྟེ་གཟུགས་བཟང་པོ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བ་ནི་ཞི་བའོ། །ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་ལྷག་མ་མེད་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བའི་ཐེག་པ་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་རབ་ཏུ་བསྟན་པའོ། །སྟེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་རྣམ་པ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 224a
གསུམ་ཅི་རིགས་པས་སོ། །ལས་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་སྐྱེས་ནས་མྱོང་བ་དང་། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བ་དང་། མ་ངེས་པར་མྱོང་བའོ། །དཔེ་དེས་སྨོས་པ་ནི་གོང་དུ་སྦྱར་བ་དང་། འོག་ཏུ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ། ལུང་གི་ཚད་མས་
སྦྱར་བ་ལས། མི་ལུས་ཐོབ་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་གཏམ་བརྗོད་པ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།ད་ནི་དལ་བ་འབྱོར་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དལ་བ་འབྱོར་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་སྟེ་ཞེས་དམ་བཅའ་བ་མཛད་དོ། །གོང་དུ་བཤད་པའི་ལུང་ལས་འབྱུང་བ་དེ་དྲང་བའི་དོན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།
གཉིས་པ་ནི་ངེས་དོན་སྒྲུབ་པ་དང་དལ་བ་འབྱོར་པའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དལ་བ་འབྱོར་པ་རྙེད་དཀའ་སྟེ། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་ལུས་ཐོབ་པར་དཀའ་བ་བསྟན་པ་ནི། དལ་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ལ། དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བས་ན་འབྱོར་པ་ལྔ་བསྟན་ཏེ།
ངན་སོང་གསུམ་ལས་ལོག་པས་ན་མིར་གྱུར་པའོ། །མཐའ་འཁོབ་ནས་དགེ་བསྙེན་མ་མི་འོང་བའི་ནང་དུ་མ་སྐྱེས་པའི་བར་གྱིས་ནི་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པའོ། །གླེན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དབང་པོ་ཚང་བ་བསྟན་ཏོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པས་ནི་གནས་ལ་དད་པ་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པ།
སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བས་ནི་གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་ལྔ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་དག་ནི་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལས་ལོག་པ་ནི་དལ་བ་ཡིན་ལ། མི་ཁོམ་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་འོག་ནས་ཀྱང་གང་ཟག་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་དལ་བའི་དུས་ནི་གཅིག་
སྟེ། ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ལ་བྱེ་བྲག་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་མཐའ་དག་སྟོན་པ་ལས་སོ། །གཅིག་ལས་འཕྲོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་འཛེག་པ་ལ་བྱའོ། །ཆོས་སྒྲུབ་པའི་གནས་མ་ཡིན་པས་མི་ཁོམ་པའོ། །གཙོ་བོ་བསྡུས་པ་ནི་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་
ནི་མཐའ་ཡས་པའོ། །གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དག་གོ། །དེ་ལ་དམྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ནི་རིགས་བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གོ། །གཤིན་རྗེའི་རིགས་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་དག་གོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་དང་ལུས་དང་དངོས་པོ་བསྟན་པས་ནི་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 224b
དམྱལ་བའོ། །དུད་དེ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། བླུན་པའི་ཕྱིར་དུད་འགྲོའོ། །གཤིན་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བའི་བདག་པོར་གྱུར་པ་སྟེ། དེའི་རིགས་ནི་ཡི་དགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །དེ་ལ་དམྱལ་བའི་ཁམས་ནི་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། ཡང་སོས་དང་། ཐིག་ནག་དང་། བསྡུས་འཇོམས་དང་། ངུ་འབོད་
དང་། ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་དང་། ཚ་བ་དང་། རབ་ཏུ་ཚ་བ་དང་། མནར་མེད་པ་སྟེ་ཆུ་བུར་ཅན་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ནི་ཡང་སོས་ལ་སོགས་པར་བསྡུའོ། །ཉི་ཚེ་བ་དང་ཉེ་འཁོར་བ་འང་ཚ་བ་བརྒྱད་ཀྱི་འཁོར་དུ་བསྡུའོ། །དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ནི་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་། མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་དང་། སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་
བ་དང་། དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་བ་སྟེ་སྐྱེ་གནས་རྣམ་པ་བཞིའོ། །ཁམ་གྱི་ཟས་དང་། རེག་པའི་ཟས་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཟས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཟས་ཅན་ཏེ་འཚོ་བའི་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་པ་བཞིའོ། །རྐང་པ་མེད་པ་དང་། རྐང་གཉིས་པ་དང་། རྐང་བཞི་པ་དང་། རྐང་མངས་ཏེ་གཟུགས་ཅན་གྱི་
རྣམ་པ་བཞིའོ། །ཡི་དགས་ནི་ཕྱིའི་སྒྲིབ་པ་ཅན་དང་། ནང་གི་སྒྲིབ་པ་ཅན་དང་། ཟས་དང་སྐོམ་ལ་སྒྲིབ་པ་ཅན་ཏེ་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་དམྱལ་བ་དག་ནི་རྫུ་བ་པའོ། །ཡི་དགས་ནི་མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་དང་། རྫུ་བ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་དུ། བདག་གིས་
མཚན་མོ་བུ་ལྔ་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིན་མོ་བུ་ལྔ་དག །བསྐྱེད་ཅིང་བསྐྱེད་ཅིང་ཟོས་གྱུར་ཏེ། །འོན་ཀྱང་བདག་ནི་འགྲངས་མ་གྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་གནས་རིགས་བཞི་པ་སྟེ་འབྲས་བུ་ཆེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་གནས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཁོམ་པ་
ཡིན་ཞེ་ན། ལུས་དེ་ཞི་བ་དང་། ཚེ་ཟད་པའི་ཚེ་ལོག་པར་ལྟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་རྣམ་པ་བཞི་མི་འོང་བས་ན་མཐའ་འཁོབ་པའོ། །མཐའ་འཁོབ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། རྐུ་འཕྲོག་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀླ་ཀློ་ནི་ཀླ་ཀློ་ཉིད་ལ་བྱའོ། །བརྣབ་སེམས་ནི་ཆགས་སེམས་ཅན་ཏེ་ཡིད་ཀྱིས་བདག་གིར་
བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་སེམས་ནི་ཞེ་སྡང་བ་ཅན་ནོ། །འཁོར་རྣམ་པ་བཞི་ནི་གཙོ་བོ་སྨོས་པ་སྟེ། དགེ་ཚུལ་ཕ་ནི་དགེ་སློང་གི་འཁོར་དུ་བསྡུའོ། །དགེ་ཚུལ་མ་དང་དགེ་སློང་མ་ནི་དགེ་སློང་མའི་འཁོར་དུ་བསྡུའོ། །བསྙེན་གནས་ནི་དགེ་བསྙེན་གྱི་འཁོར་དུ་བསྡུའོ། །ཡིད་ཤས་ཆུང་བས་ན་གླེན་པའོ། །
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 225a
དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དོན་གོ་བའི་མཐུ་མེད་པའོ། །སྒོ་ལྔའི་དབང་པོ་ཤས་ཆུང་བས་ན་ལུག་ལྟར་ལྐུགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ལག་བརྡ་བྱེད་པའོ། །གང་གི་དོན་ཞེ་ན། ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕན་པའི་དོན་སྟོན་པས་ན་ལེགས་པར་སྨྲས་པའོ། །ཕན་
པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་སྟོན་པས་ན་ཉེས་པར་སྨྲས་པའོ། །ཡང་རྣ་བར་སྙན་པ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲས་པའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཉེས་པར་སྨྲས་པའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྒྱུ་ལ་སྐུར་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་བ་དང་། བྱེད་པ་ལ་སྐུར་བའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ལ་སྐུར་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ཡང་མེད་ཅེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མ་ཆགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནས་སྦྱིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཕྱུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་སྙོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། དུས་བཟང་པོར་སྦྱིན་པས་ན་མཆོད་སྦྱིན་ཏེ་དེ་ནི་རྩ་འཇིང་དང་སྐུར་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་སྦྱིན་སྲེག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་འབྱོར་
པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན། བཟླས་ལ་བརྩོན་ན་དགའ་འགྱུར་ཞིང་། །བསྒོམ་ལ་བརྩོན་ན་གྲོལ་བར་འགྱུར། །མཆོད་ལ་བརྩོན་ན་མཆོད་འགྱུར་ཞིང་། །མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པས་འབྱོར། །ཞེའོ། །བྱེད་པ་ལ་སྐུར་བ་ནི་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ལེགས་
པར་བྱས་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཚེ་རིང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པར་བྱས་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཚེ་ཐུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། སྲོག་གཅོད་པ་ཡིས་ཚེ་ཐུང་འགྱུར། །མ་བྱིན་ལེན་པས་
དབུལ་བ་ཉིད། །བྱི་འོ་བྱས་པས་དགྲ་དང་བཅས། །བརྫུན་དུ་སྨྲས་པས་སྐུར་པ་སྟེ། །ཕྲ་མ་ཡིས་ནི་བཤེས་དང་འབྱེད། །རྩུབ་པོའི་ཚིག་གིས་མི་སྙན་ཐོས། །མ་འབྲེལ་སྨྲ་བ་ཚིག་མི་བཙུན། །བརྣབ་སེམས་ཡིད་ལ་རེ་བ་འཇོམས། །གནོད་སེམས་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པར་བཤད། །ལོག་པར་ལྟ་
བས་ལྟ་ངན་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་། དབང་དང་། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའོ། །འདི་དག་གིས་བཤད་པ་ནི་འོག་ནས་ཞིབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་སྨྲས་པ་སྟེ། མི་འདྲ་བར་སྨིན་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 225b
པས་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །རིས་མཐུན་པའི་སྣང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིའོ། །རིས་མཐུན་པ་དོར་བའི་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྲུབ་པའི་ཕ་རོལ་ལོ། །ཡོད་པའི་དངོས་པོ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕ་ཡང་མེད་མ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དགེ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་
རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྲམ་ཟེ་ནི་སྤྱོད་པ་གཙང་བའི་ཕྱིར། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྤངས་པའོ། །ཡང་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སྡེ་ལྔ་སྟེ། དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་ཚུལ་ཕ་དང་། དགེ་ཚུལ་མའི་སྡོམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་བྱེད་པ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ངོ་། །ཁྱིམ་པའི་རྟགས་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་མ་བྲེགས་
ཤིང་གོས་དཀར་པོ་གྱོན་བཞིན་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་དོན་བྱེད་པ་ནི་བྲམ་ཟེའོ། །ཡང་ན་ཆོས་འདི་པའི་ཆ་བྱད་ཅན་ནི་དགེ་སྦྱོང་ངོ་། །ཕྱི་རོལ་པའི་ཆ་བྱད་ཅན་བྲམ་ཟེའོ། །ཡང་ན་དགེ་སྦྱོང་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ལམ་རྒྱལ་བ་དང་། སྟོན་པ་དང་། འཚོ་བ་དང་། སུན་འབྱིན་པར་
བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ལམ་རྒྱལ་བ་སྟེ་ཡང་དག་པར་སོང་བའོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་དང་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་ནི་སྟོན་པ་དང་འཚོ་བ་སྟེ་ཞུགས་པའོ། །བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་དང་མིང་དང་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དོན་གྱི་སྐབས་
འདིར་སྒྲུབ་པ་བྲམ་ཟེ་ལ་འདོད་དེ་བྱ་བ་བྱས་ཤིང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསལ་བས་ན་ཡང་དག་པར་སོང་བའོ། །ཡང་ན་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་དག་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བས་ན་ལམ་རྒྱལ་བའི་དགེ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུན་
དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དག་ནི་ཡང་དག་པར་སོང་བའོ། །དེ་དག་ནི་རྒྱུ་ལ་ཞུགས་པ་གསུམ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་
ལ་གནས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་ཡོན་ཏན་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷའི་མིག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་རིག་པའོ། །དེ་ལས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 226a
བཟློག་པ་ནི་གང་ཟག་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་དལ་བའི་དུས་ནི་གཅིག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན་ཐོག་མར་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།
བཤད་པར་བྱ་བ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྟོན་པའི་དམ་ཆོས་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་འཛིན་བྱེད་དང་སྨྲ་བྱེད་དང་། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མར་
དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟོན་པས་ཐོག་མར་དགེ་བ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་བའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་དང་། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་དག་ལ་འཇིགས་
པར་ལྟ་བའོ། །བར་དུ་དགེ་བ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟེ། འདོད་པས་དབེན་པ་ལ་སོགས་པའི་བསམ་གཏན་བཞིའོ། །ཐ་མར་དགེ་བ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཟག་པ་དང་། སྲིད་པ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། ལྟ་བའི་ཟག་པ་
ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དུས་གསུམ་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་ཅི་འདྲ་ཞེ་ན། བརྗོད་བྱའི་དོན་མ་ལོག་ཅིང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་དོན་བཟང་བའོ། །ཨ་ལ་སོགས་པ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གསལ་ཞིང་དོན་མྱུར་དུ་གོ་བར་བྱེད་པས་ཚིག་
འབྲུ་བཟང་པོའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་དེས་ཅི་ཞིག་སྒྲུབ་ཅིང་སྟོན་ཅེ་ན། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཚངས་པའོ། །དེ་ལ་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། མདོ་ལས་ཞི་བར་གྱུར་པ་ཚངས་པར་གྱུར་པ། བསིལ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པའི་གྲངས་སོ་ཞེའོ། །དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་སྟེ། ལམ་གྱི་འདུས་བྱས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་། ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་ཆོས་དང་། །ལམ་མ་རྟོགས་པའི་འདུས་བྱས་རྣམས། །ཟག་བཅས་གང་ཕྱིར་དེ་དག་ལ། །ཟག་རྣམས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར། །ཞེའོ། །
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 226b
དེའི་ཕྱིར་ན་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དོན་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །དོན་དམ་པའི་ཆོས་དེ་ཅི་འདྲ་བ་ཞེ་ན། མུ་སྟེགས་ཅན་དང་མ་འདྲེས་པའོ། །ལམ་དེས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །ལམ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་
བས་ན་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ལམ་དེ་ཟག་པ་ཟད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཏེ་རྒྱུད་ཀྱི་དག་པས་དག་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བྱང་བའོ། །ལ་ལ་དག་ནི་ཐོས་པའི་ཚེ་དད་པ་བསྐྱེད་པས་ཐོག་མར་དགེ་བའོ། །སེམས་པའི་ཚེ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པས་བར་དུ་དགེ་བའོ། །བསྒོམ་པའི་ཚེ་བློ་རྒྱ་ཆེན་
པོ་བསྐྱེད་པས་ཐ་མར་དགེ་བའོ། །མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་དོན་འབྱུང་བས་དོན་བཟང་པོའོ། །དེ་འཆད་པའི་ཚིག་གསལ་ཞིང་ཟུར་ཕྱིན་པས་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས། ཐོག་མ་ལ་
སོགས་པར་དགེ་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་ཚིག་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་འབྱུང་སྟེ། མི་འཚེ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་འབྱུང་ལ། ཕྱུགས་བསད་དེ་མཆོད་སྦྱིན་བྱས་ན་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བརྫུན་གྱིས་སླུ་བ་སྡིག་པའི་མཆོག །ཅེས་འབྱུང་ལ། རྩེད་མོ་དང་། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་
པ་དང་། བག་མ་ལེན་པ་དང་། ནོར་འཕྲོག་པ་དང་། སྲོག་གི་ཕྱིར་ནི་བརྫུན་སྨྲ་བར་བྱ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །ཡང་བདག་ཏུ་སྨྲ་བས་ན་དོན་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་འབྲེལ་པ་དང་། མི་གསལ་བ་དང་། ཅལ་ཅོལ་དུ་སྨྲ་བས་ན་ཚིག་འབྲུ་ངན་པའོ། །མི་ཐོད་ཅན་དང་། གཅེར་བུ་པ་དང་འདྲེས་པས་མ་འདྲེས་པ་
ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ས་འོག་མའི་གཉེན་པོ་ཙམ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ས་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་
རྒྱུ་མ་ཡིན་པས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་ཐོག་མར་དགེ་བ་ནི་དོན་བཟང་པོའི་ཕྱིར་རོ། །བར་དུ་དགེ་བ་ནི་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་མར་དགེ་བ་ནི་མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ལྔ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །འོ་ན་དལ་བ་འབྱོར་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 227a
བསྟན་པ་དྲང་བའི་དོན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ངེས་དོན་གྱི་ལུང་བསྟན་པ་ནི་གྲོགས་པོ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ལུང་གཞན་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་དོན་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་འདོད་དོ། །ལ་ལ་དག་ནི་དལ་བ་འབྱོར་པ་ཇི་ལྟར་རྙེད་པར་དཀའ་ཞེ་ན། གཏན་
ཚིགས་གཞན་བསྟན་ཏེ་དཔེར་ན། ཨ་ཀ་རུ་ནག་པོ་འགའ་ཞིག་ཏུ་དྲི་འབྱུང་གི་གཏན་དུ་མ་ཡིན་པ་ལྟར་དལ་བ་འབྱོར་པ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཚོགས་པ་ལས་ཐོབ་ཀྱི་གྱི་ན་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མདོ་འདི་སྨོས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་མཛེས་པར་
བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་ངེས་དོན་དུ་བྱ་བ་དང་། ཚུལ་གཞན་གྱིས་བཤད་པར་བཤད་པ་དང་། སློབ་དཔོན་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཟིགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་དང་མ་བཤད་པའི་ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་མཛེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་མདོ་སྡེ་སངས་རྒྱས་སྙིང་
པོ་ལས་དགེ་སློང་དག་དལ་འབྱོར་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་ལྔ་དང་། རང་གི་འབྱོར་པ་ལྔའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པའི་དོན་སློབ་དཔོན་གྱིས་མདོ་དུ་མས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཟླ་བའི་སྙིང་པོའི་ལེའུ་ལས་འབྱུང་བའི་དལ་འབྱོར་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་སྨྲས་
སོ། །རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་བཅུ་དང་ལྡན་པའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཚང་བ་མེད་པའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། རིགས་དམའ་བ་སྤངས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་རིགས་མཐོ་བས་ན་རིགས་དམའ་བ་སྤངས་པའོ། །ཅི་མི་ཤེས་པས་ན་གླེན་པའོ། །བྱེ་བྲག་མི་
ཕྱེད་པས་ན་བླུན་པའོ། །ཞར་བ་དང་རླིག་པ་ཕྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དབང་པོ་ཉམས་པའོ། །ཕོའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་མ་ཉམས་པས་ཕོར་སྐྱེས་པའོ། །འོ་ན་བུད་མེད་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མ་སྨོས་ཤེ་ན། རྟེན་དམན་པའི་ཕྱིར་མ་སྨོས་སོ། །གཟུགས་ལེགས་པས་ན་གཟུགས་བཟང་པོའོ། །འབྱོར་
པ་དང་ལྡན་པས་ནི་མི་དབུལ་བའོ། །གཟི་བརྗིད་ཆེ་བས་ན་མི་བརྙས་པའོ། །ཚིག་བཙུན་པས་ན་ཚིག་མཉན་པའོ། །མང་པོས་བཀུར་བས་ན་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་ལྟ་བའོ། །དེ་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་བཅུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་པས་གེགས་སུ་འགྱུར་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་ལ། མ་ཡིན་ན་དོན་མེད་པར་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 227b
འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཚད་མར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་སྨོས་པ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་ལུང་གི་ཚད་མས་སྦྱར་བ་ལས་དལ་བ་འབྱོར་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་གཏམ་བརྗོད་པ་སྟེ་གསུམ་པའོ། །དལ་འབྱོར་གྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
བསྟན་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་དད་པ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ན་གཟོད་དད་པ་ཐོབ་པོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བསྟན་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ལུང་དང་
རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་བྱའོ། །དད་པ་ནི་མི་ཕྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དང་བའི་དད་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པ་དང་། འདོད་པའི་དད་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཡུལ་ནི་དཀོན་མཆོག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་ཅི་རིགས་པར་སྐྱེ་བའོ། །འོ་ན་ལུང་ལས་ཀྱང་དད་པ་གང་
ཞེ་ན། ལས་དང་འབྲས་བུ་བདེན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། འདོད་པ་དང་སེམས་དང་བའོ་ཞེས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེས་རྒོལ་བའི་དད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་དེ་དགོངས་པའི་དོན་ཏེ། བྱེ་བྲག་གམ་སྒོ་ནས་སྤྱི་མཚོན་པས་འགལ་བ་མེད་པ་བསྟན་པ་དེ་
ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་མདོ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་སྐབས་འདི་ལའོ། །རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དལ་འབྱོར་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་བསྟན་ཏོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་མི་ཕྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་
པའོ། །སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོན་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །སྤྱིའི་དོན་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དགོས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པས་ན་དད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་དང་བ་མང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱེད་པ་དང་། ཡུལ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཕན་ཡོན་
ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དང་བའི་བྱེད་པ་དང་། འདོད་པའི་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའི་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་དང་བའི་བྱེད་པ་ནི་ནོར་བུ་ཆུ་དང་བྱེད་ལྟར་རྒྱུད་ཀྱི་རྙོག་པ་མེད་པ་སྟེ། ཕྱིར་ཞིང་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་འདོད་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དང་བ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 228a
མ་ཡིན་པ་ནི་རྟག་ཏུ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རིང་དུ་སོང་བ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། དེའི་དགེ་འདུན་དག་གོ། །དམ་པ་ནི་གང་ཟག་དེ་དག་སྟེ། དེ་དག་གིས་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་སོ། །འདོད་པའི་
བྱེད་པ་ནི་སེར་སྣ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐོབ་པ་དང་སྤངས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་ལ་དམིགས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སེར་སྣ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། སེར་སྣ་དང་འཆལ་པའི་
ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷུག་པར་གཏོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མ་ཆགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་ལམ་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ལྷུག་
པར་གཏོང་བ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་འབྲས་བུ་མ་འབྲེལ་བ་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལག་པ་བརྐྱང་བ་ནི་གུས་པ་དང་རྒྱ་ཆེར་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གཏོང་བ་ལ་དགའ་བ་ནི་སྔ་རོལ་དང་དེའི་ཚེ་དང་བྱིན་ཟིན་ནས་ཡི་རང་བ་དང་། དང་བ་དང་། འགྱོད་པ་མེད་པའོ། །སྦྱིན་པ་མི་འཆད་
པར་བྱེད་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་ཆོས་དང་བབ་ཅོལ་མ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་སྒྲུབ་སྟེ་དུས་དུས་སུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སྦྱིན་གནས་དག་ལ་འབུལ་བའོ། །སྦྱིན་པ་འགྱེད་པར་དགའ་བ་ནི་དུས་དུས་སུ་ཕ་དང་མ་དང་བུ་དང་བྲན་ཕོ་
དང་བྲན་མོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཀུན་འགྱེད་པའོ། །ཡང་ན་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། མི་རྟེན་པ་དང་། །དགའ་བ་དང་། ཡང་དང་ཡང་དུ་སྦྱིན་པ་དང་། སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་སྦྱིན་པ་དང་། འཁོར་ལ་སྦྱིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་དང་། གང་ལ་སྦྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་
ལྷུག་པར་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་མི་སྲིད་པས་ལྷུག་པར་གཏོང་བའོ། །མི་འགྱོད་པས་ན་དགའ་བའོ། །གུས་པ་དང་ལྡན་པས་མཆོད་སྦྱིན་ནོ། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་དགེ་བ་གཏོང་བས་གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །རྗེས་སུ་དགའ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 228b
བས་འགྱེད་པ་ལ་དགའ་བའོ། །གཏོང་བའི་ཚེ་ན་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའོ། །འབྲས་བུ་འདོད་པའི་རེ་བ་མེད་པས་རྙོག་པ་མེད་པའོ། །ཡང་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་ཟིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྦྱིན་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་ལྷུག་པར་གཏོང་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་དགའ་བ་དང་གུས་པའི་མཆོག་སྦྱིན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་
ནི་གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །བཟོད་པ་ནི་དགའ་བ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའོ། །བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པས་ན་རྙོག་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྦྱིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ནི་མཚོན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡིད་ཆེས་པའི་
བྱེད་པ་བསྟན་པ་ནི་ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཡིས་ཆེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་སོམ་ཉི་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་མི་ཕྱེད་པས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱའོ། །ངེས་པར་འཛིན་པས་མོས་པའོ། །བྱེ་
བྲག་ཕྱེད་པས་རྟོགས་པའོ། །ཐོས་པའི་ཚེ་སོམ་ཉི་མེད་པའོ། །བསམ་པའི་ཚེ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའོ། །བསྒོམ་པའི་ཚེ་ཡིད་གཉིས་མེད་པའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་འདོད་དོ། །ལ་ལ་དག་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དུ་སོམ་ཉི་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ལས་དག་ནི། །
བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ཆུད་མི་ཟ། །ཚོགས་ཤིང་དུས་ལ་བབ་པ་ན། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་གཉེན་པོས་མ་བཅོས་པར་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བས་ཆུད་མི་ཟའོ། །ཆུད་མི་ཟ་བ་ཅི་ཞིག་གནོད། །ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་ན་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་འགོག་པར་འགྱུར་རོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཆུད་མི་
ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོས་མ་བཅོས་ན་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཟད་ན་དེ་ནི་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་ལས་དག་ཇི་ལྟར་ཟད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གཉེན་པོས་བསྒོམ་ཞིང་རྒྱུ་འགོག་པས་ན་མི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའོ། །ངེས་དོན་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་བསྡུ་བ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས་
འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདུན་དང་ཞེ་སྡང་འཇིགས་པ་དང་། །རྨོངས་པས་གང་ཞིག་ཆོས་མི་འདའ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་བྱ་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། གཞན་དུ་ན། ང་ཡི་བསྟན་ལ་མ་གུས་གང་། །དེ་ཡིས་ང་མཐོང་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེའོ། །དད་པའི་ཡུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དད་པ་ནི་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 229a
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཚམས་སྦྱོར་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི། རྒྱལ་དང་རྒྱལ་བའི་ཆོས་ལ་དད་གྱུར་ཅིང་། །བྱང་ཆུབ་བླ་ན་མེད་ལ་དད་གྱུར་པ། །སངས་རྒྱས་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་ལ་
དད་བྱེད་ན། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་སྐྱེའོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་དད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཡུལ་གང་ལ་དད་པར་གྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དད་པའི་ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་
དང་དགེ་འདུན་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་འགོག་པ་དང་། ལམ་དང་། ལས་དང་། འབྲས་བུ་རྣམས་སོ། །ཡུལ་དེ་གསུམ་མཚོན་པའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ཡོན་ཏན་གང་རྣམས་ཤེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་
པོ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། བརྗོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། མཛད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། མཁྱེན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། གཟིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། མངོན་པར་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་
ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པའི་ཕུང་པོའོ། །བརྗོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བརྗོད་པ་དང་། ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ལས་
བརྩམས་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བརྗོད་པའོ། །མཛད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མི་རྟོག་པ་དང་། དུས་ཐམས་ཅད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །མཁྱེན་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་དང་། ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་། འཆི་འཕོ་
དང་། སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་མངོན་པར་མཁྱེན་པའོ། །གཟིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཤའི་སྤྱན་དང་། ལྷའི་སྤྱན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ནོ། །མངོན་པར་འཕགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྐུ་དང་།
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 229b
གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱིས་མངོན་པར་འཕགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་འདི་དག་ཏུ་ཟད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་མཐའ་དག་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་ལས་ཡོན་ཏན་ཇི་སྙེད་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་གཉིས་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །དེ་ལ་ཟག་པ་
མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་བརྗོད་པ་ནི་དེས་བསྟན་པ་ནི་མཐོང་བར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།
ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་ཤེས་པར་དཀའ་བའོ། །ཚད་མའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་ཤེས་པར་དཀའ་བའོ། །འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པས་ཟབ་པའོ། །སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་རྒྱུ་བ་ཆད་པའོ། །གཞི་མ་གྲུབ་པས་མིག་ཀྱང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ཅན་
མེད་པ་ལ་ཆོས་མི་འཐད་པས་མི་འགག་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བརྗོད་པ་ནི་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གསུང་ཡན་ལག་
དྲུག་ཅུ་ནི། གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མདོ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་ཅི་བྱེད་ཅེ་ན། འཁྲུལ་པ་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་གི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་མི་མཁྱེན་པའམ་
ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟ་བའི་དོན་མཁྱེན་པས་མི་མཁྱེན་པ་མེད་པའོ། །ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་མཁྱེན་པས་མ་གཟིགས་པ་མེད་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོས་མངོན་སུམ་དུ་མ་མཛད་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་མེད་པའོ། །མཛད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། སྤྱན་ཡོངས་སུ་
དག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཉིན་མཚན་ལན་དྲུག་ཏུ་གཟིགས་པས་ན་ཀུན་ནས་སྤྱན་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་ན་གདུལ་བྱ་དུས་གསུམ་པ་རྣམས་ཡལ་བར་མི་འདོར་བར་དུས་ཐམས་ཅད་པའི་ཕྲིན་ལས་དང་མི་རྟོག་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་གཟིགས་པས་ན་ཀུན་ནས་སྤྱན་དང་ལྡན་པའོ། །
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 230a
དྲུག་མངོན་པར་མཁྱེན་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྟན་པ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཟིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྤྱན་ལྔ་ལས་དང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤའི་སྤྱན་སྨོས་ཏེ། མཐར་ཐུག་པ་
མེད་པས་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །མངོན་པར་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལས་སྐུ་མངོན་པར་འཕགས་པ་ནི། སྤྱི་གཙུག་བལྟར་མི་སྣང་བའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སྟོན་པས་ཟབ་པའོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྟོན་པས་དོན་དམ་པ་སྟོན་པ་སྟེ། འདི་གཉིས་ནི་གསུང་མངོན་པར་འཕགས་
པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཐུགས་མངོན་པར་འཕགས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ལ་མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་སྐུ་མངོན་པར་འཕགས་པའོ། །གསུང་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་བསྟན་
པའི་ཕྱིར་གསུང་འཕགས་པ་བསྟན་ཏེ། གསུང་ཡན་ལག་ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། མཉན་ན་བདེ་ཞིང་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་དང་། ཟབ་ཅིང་དབྱངས་རྗེས་སུ་འབྱུང་བ་དང་། གཏང་མི་བྲ་ཞིང་རྣར་སྙན་པ་དང་། མ་འཁྲུགས་ཤིང་གསལ་
བའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། སྨོན་
ནས་མཁྱེན་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བཞི་དང་། དབང་བཅུ་དང་། སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སྲུང་བ་མེད་པ་གསུམ་དང་། དགོངས་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུམ་དང་། བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་།
བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་བཅོ་བརྒྱད་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ཐུགས་མངོན་པར་འཕགས་པའོ། །ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གི་ངོ་བོ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 230b
ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་དད་པའི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་པ་དང་། དང་བ་དང་། འདོད་པའི་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་མི་བརྫི་བས་ནི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་
མངོན་པར་དད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་དེས་གསུངས་པའི་ལས་དང་འབྲས་བུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་ལས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དགེ་བ་ལ་སོགས་
པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །རྙོག་པ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མོས་པར་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དེ། གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ངོ་
བོ་ཉིད་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རང་དང་གཞན་གཉི་ག་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་མི་སྐྱེ་བས་རྒྱུའི་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་ག་ལས་མི་སྐྱེ་བས་འབྲས་བུ་སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ནས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པ་སྟེ་མ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དད་པའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་ནས་ས་ལྔ་པའི་བར་དུ་ཐབས་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ས་དྲུག་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་དུ་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་
རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ལ་ལ་དག་ནི་མཐོ་རིས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བ་ནི་རྙོག་པ་མེད་པའོ། །ཤེས་
བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །ཐེག་པ་མཆོག་འདོད་པས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྟེ། མདོར་ན་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་ས་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་ཡིན་ནོ་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་དག་ནི་དངོས་སུ་བྱུང་བ་དང་ཞར་ལ་བྱུང་བའི་དོན་ཏེ། ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་དད་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 231a
པ་ནི་དངོས་སུ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་ནི་ཡིན་ལ། རྙོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞར་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་ལ་རྙོག་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའོ། །དེ་དང་བྲལ་བའི་རང་རིག་པའི་སེམས་འོད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྙོག་པ་མེད་པའི་སེམས་སོ། །ཀུན་
ཏུ་བརྟགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དག་ནི་མཚན་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། འོད་གསལ་བའི་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་སེམས་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་
པ་དང་། ཆོས་ཉིད་སེམས་ལས་གཞན་པའི་སེམས་གཞན་ནོ། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་རང་བཞིན་བརྗོད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པས་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་དྲུག་དང་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་བསྟན་ཏོ་
ཞེས་འདོད་དོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་དད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་དང་བར་བྱེད་པས་ན་ནོར་བུ་ཆུ་དང་ལྟར་དང་བར་བྱེད་པའོ། རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་ཆགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུལ་གང་ཞེ་ན། ཐེག་པ་
ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་བཞི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་དང་བར་བྱེད་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྨོས་སོ། །གཞན་དག་ནི་དང་བའི་དད་པ་ནི་མོས་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་མོས་པར་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་འདོད་དེ། རེ་ཞིག་ཚོགས་ཀྱི་ས་ལ་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྟག་ཏུ་ངུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཤིན་ཏུ་སྐོམ་ནས་ངུ་ཞིང་ཆོ་ངེས་འདེབས་ཏེ། ཉིན་མཚན་བདུན་འདས་པ་ལྟ་བུ་དང་། རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པ་ལས། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་བས་ཞག་བདུན་
དུ་མིག་མི་འཛུམས་པར་ལྟ་ཞིང་མཆི་མའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འཕགས་པ་ནོར་བཟངས་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་མིག་མཆི་མས་གང་བར་ངུས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་ཐེག་པ་ལ་མོས་པ་མི་བཟློགས་པས་ན་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 231b
དད་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །དྲོད་དང་རྩེ་མོའི་གནས་སྐབས་ན་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དབང་པོའོ། །བཟོད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་མི་བརྫི་བའི་ཕྱིར་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་དད་པ་འབའ་ཞིག་སྨོས་ཏེ་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་
ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ཞེན་པས་ཆགས་པ་མེད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་ངུ་བརླའི་ཤ་བཏོགས་ཤིང་རུས་པ་གཅོག་པ་དང་། ལག་པ་ཕུག་སྟེ་ཁྲག་གཟག་གོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །མ་ཞེན་པ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་དངོས་པོར་
ལྟ་བས་མི་བརྫི་བའི་ཕྱིར་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འཆད་དོ། །དེ་ལྟར་དང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཤད་ནས་འདོད་པའི་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་གསུངས་པའོ། །བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་པར་འདོད་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་ནི་གཞན་གྱི་སྒྲ་ལ་དད་པའོ། །དེ་ལ་
དད་པ་ནི་འདོད་པའི་དད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་འོག་ནས་གཞན་གྱི་སྒྲ་ཐོས་ནས་མངོན་པར་དད་པ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ནི་འདུན་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་སྒྲ་དང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་དོན་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་དང་།
ལམ་དག་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྤོང་བར་བྱ་བ་དང་། མངོན་དུ་བྱ་བ་དང་། རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་གཞན་གྱི་སྒྲ་ལ་དད་པ་སྟེ། ཆོས་ཐོས་པར་འདོད་པའོ། །ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྦྱོར་བ་རིམ་ཅན་དུ་བསླབ་པར་བྱ་བས་བདེན་པ་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་རིམ་
ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། བསྒོམ་པ་ལ་བྱ་སྟེ། འདི་ན་དང་པོར་ཐོས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འབྱུང་། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་ལས་ཡང་དག་དོན་ཡུལ་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་། །དེ་ལས་ཆོས་ཐོབ་དེ་ཡོད་དེ་ལས་བློ་གྲོས་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །གང་ཚེ་དེ་
ནི་སོ་སོ་ཡང་རིག་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ངེས། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དང་པོ་སྨོན་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའོ། །འཇུག་པའི་སྡོམ་པ་ལེན་པས་ན་སྤྱོད་པའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་སེམས་རྣམ་པ་བཅུ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 232a
ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །ལམ་དེ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུད་པའི་འབྱོར་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་གསུམ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི་བསམ་པའོ། །དངོས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྦྱོར་བའོ། །རང་གི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པའོ། །གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོའོ། །གཉི་གའི་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནོ། །འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །ལམ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
ཆོས་དེ་དག་ནི་སྦྱོར་བ་རིམ་བཞིན་དུ་བསླབ་པ་རྣམས་སོ། །ལ་ལ་ན་རེ་མོས་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བཟོད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་དད་པའི་སྟོབས་གཙོ་བོར་བཤད་པ་དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་སྟོབས་ཞེས་བྱ། གང་གིས་བརྫི་བར་མི་ནུས་ཤེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སོགས་པ་
འོག་ནས་འཆད་པ་རྣམས་དང་ལྡན་པས་སྟོབས་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་དག་གིས་མི་མཐུན་པ་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པས་ན་མི་བརྫི་བའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་རག་ལུས་པས་གཞན་གྱི་སྒྲའོ། །གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་ནི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཞི་གནས་དང་། །ཡེ་ཤེས་ཡངས་པ་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །གདམས་ངག་རྒྱ་ཆེན་རྙེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །ད་ནི་ཕན་ཡོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་
བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐབས་འབྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མདོ་གཅིག་གིས་བཤད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་དུ་མའི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ནི། ཟླ་བ་སྙིང་པོ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ལས་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་དང་བའི་ཕན་
ཡོན་ནི། དང་བ་མང་བ་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་འདོད་པ་དང་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པར་འདོད་པའོ། །ཡིད་ཆེས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའོ། །འདོད་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་སྤོང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 232b
པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དགེ་བ་བཅུའི་མཚན་ཉིད་ནི་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ། །བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་ལས་ཀྱང་ཡིན་ལ། བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོའི་ལམ་ཡང་ཡིན་པས་ལས་ཀྱི་ལམ་མོ། །ཕན་ཡོན་དང་ལྡན་པའི་དད་པ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་གང་
ཞེ་ན། དང་བའི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་ཆེས་ན་འདོད་པའི་འདུན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་གོ་རིམས་སོམོ། །དེའི་ཕྱིར་དད་པ་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་གསོལ་བ་གདབ་
པར་བྱ་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཁྱོད་ལས་བདག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དད་པའི་རྩ་བ་བརྟེན་པའི་ཐབས་ནོད་པར་འཚལ་གྱི་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་བསྟན་དུ་གསོལ། དེས་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བུ་དཀར་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་གི་རྩ་བ་དད་པ་བརྟན་པར་འདོད་པ་ནི་ལེགས་སོ། །
དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་དང་ལྡན་པ་ཡིད་ལ་གྱིས་ཤིག་དང་། དེས་ཁྱོད་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་ལྡང་བ་དང་། མཆི་མ་འཁྲུག་པའི་དང་བ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཇི་ལྟར་ཐོས་
པའི་རྣམ་པར་ཡིད་ལ་གྱིས་ཤིག་དང་། ཡང་ན་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་གྱིས་ཤིག་དང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའང་རྟག་ཏུ་བསྒོམ་ཞིང་བརྟན་པོར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་སྟེ།
དཀར་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་ལས་སྐྱེས་པ་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་བསོད་ནམས་བརྒྱ་ལས་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ལྷར་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐུ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་འདོད་པ་བསྐྱེད་དེ་ཐོབ་པ་དོན་
དུ་གཉེར་བར་བྱའོ། །མི་དགེ་བ་མཐའ་དག་སྤང་བར་བྱའོ། །འཁོར་བའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ནས། དེ་དག་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བསྒོམས་པས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 233a
མི་ཕྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དད་པའི་རྩ་བ་བརྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྟེན་པར་བྱེད་པ་ནི་དད་པ་ཅན་དེ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པར་སོང་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དེའི་རྒྱུ་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཐོས་
པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་ལུང་ལེན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། བསྒྲུབ་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནོ། །འདི་དག་གིས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟན་ཏོ། །འཕགས་པའི་གང་ཟག་ནི་ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྒལ་བ་དང་། ཡང་སྲིད་ཟད་པའོ། །
བླ་ན་མེད་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ། །གང་ཟག་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཡིད་ཆེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་དང་པོ་དང་བར་དང་ཐ་མར་བསྟན་ཏོ། །འདི་དག་གིས་ནི་དང་པོའི་དད་པ་བསྒོམ་
པའི་ཐབས་བསྟན་ཏོ། །ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཆེས་པ་བསྒོམ་པའི་ཐབས་བསྟན་ཏོ། །སྣོད་དུ་རིག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདོད་པའི་དད་པ་བསྒོམ་པའི་ཐབས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་བདེན་པ་གཉིས་ལྡན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་སྟོང་
པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །འོན་ཀྱང་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་གཏམ་མོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མི་འཐད་པས་
ན་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་བྱུང་བའོ། །ཀུན་དུ་བརྟགས་པས་མེད་པས་ན་བདག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། ང་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར་བདག་གོ། །ཞུམ་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ནོ། །འཚོ་བའི་ཕྱིར་སྲོག་གོ། །འབྱུང་ཞིང་འཇིགས་པས་གང་ཟག་གོ། །རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བས་
རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་བཞིན་བསྒྲུབ་པས་ཆགས་པ་མེད་པར་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆགས་པ་ནི་དངོས་པོར་ཞེན་པའོ། །ལྷག་པར་ཞེན་པའི་གནས་ཡིན་པས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤུངས་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོའོ། །རིགས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 233b
ཀྱི་དོན་ཡིན་པས་ཁམས་སོ། །སྐྱེ་བའི་སྒོ་ཡིན་པས་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཆད་པའི་གནས་སྤངས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཐོབ་པར་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཚོལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་ནི་
སྒོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པ་ཡིན་པས། དེས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འགོག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། སྒོམ་པ་རྣམ་པར་མི་སྒོམ་པའི། །སྒོམ་པ་དམ་པ་འདོད་པ་སྟེ། །ཐོབ་པར་ལྟ་བ་མེད་རྣམས་ཀྱི། །ཐོབ་པར་ཡང་ནི་དམ་པར་འདོད། །ཅེས་འཆད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡང་
ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་བསྟན་པ་ནི་བག་ཡོད་པ་ལ་གཞོལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི། དབང་པོ་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འོག་ནས་ཀྱང་། ཐབས་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ནི་འཆིང་བར་བཤད་དོ། །ད་ནི་མདོ་དུ་མའི་སྒོ་ནས་དད་པའི་ཕན་ཡོན་
བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཟླ་བའི་སྙིང་པོའི་ལེའུ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དད་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། དཔེར་ན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དཔེར་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྔར་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཆེས་པ་དང་འདོད་
པའི་ཕན་ཡོན་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི། མོས་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མོས་པ་ནི་ངེས་པར་འཛིན་པའོ། །གང་ལ་མོས་པ་ཞེ་ན། ཡིད་ཆེས་པས་ནི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །འདོད་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་འདོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སྨོན་པ་དང་
ལྡན་པའོ། །ཡི་དམ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་འཇུག་པའི་སྡོམ་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཡི་དམ་ལ་བརྟེན་ཞེ་ན། སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་ནི་ཉེས་པར་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་བཟོད་པའོ། །ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་
སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གི་ལྷག་པའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་སྔར་བཤད་པའི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དཀོན་ཏེ། དཀོན་པའི་དཔེ་རིན་པོ་ཆེ་བཞིན་ནོ། །དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཚུལ་གཞན་གྱིས་བཤད་པ་ནི་མོས་པའི་སྟོབས་ལ་སོགས་པའོ། །མོས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 234a
འཇུག་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པ་བསྒོམ་པའོ། །མི་འདོར་བ་ནི་མི་གཏོང་བའོ། །བརྟེན་པ་ནི་མི་གཡོ་བའོ། །སྤངས་པ་ནི་འདོར་བའོ། །བཟོད་པ་ནི་ལེན་པའོ་ཞེས་ཀྱང་འཆད་དོ། །ད་ནི་སྔར་བཤད་པའི་དད་པའི་ཡུལ་གཞན་བརྟན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ན་སེམས་དཔའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས། ཁྱད་ཞུགས་པས་ན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་བྱེ་བྲག་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དྲངས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྟན་པར་འགྱུར་བ་ལ་བྱའོ། །
དེ་ལ་འདོད་པའི་དད་པའི་ཡུལ་བསྟན་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདེན་པ་བཞིའོ། །དེ་ལ་འགོག་པ་ནི། གཉེན་པོ་མེད་པ་སྟེ། གདུལ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་དག་ནི། མ་འགགས་པ་སྟེ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་
ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་སྤང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགོག་པ་ཁོ་ནའོ། །མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེས་པའི་ལམ་གཙོར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་དག་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་བས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས་བདེན་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། །ལ་ལ་ན་རེ་ཡོན་ཏན་གྱི་བྱེ་བྲག་ནི་མདོ་ཉིད་གཙོར་
བྱས་པ་ལའོ། །ཆོས་ནི་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོས་སྒྱུར་བར་མི་ནུས་པས་གཉེན་པོ་མེད་པའོ། །གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་སྐྱེས་པའོ། །ཆོས་ཅན་མེད་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་པས་མ་འགགས་པའོ། །
ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་ནི་གཅིག་དང་ཐ་དད་པ་མི་འཐད་པས་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། །དེས་ན་འགོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཙོར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་འགྲེལ་པ་གཞན་འདོད་དོ། །ད་ནི་སྔར་བཤད་པའི་དང་བའི་དད་པའི་ཡུལ་དེ་ཉིད་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྩམས་པ་ནི། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་
བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་མི་རྟོག་པའི་ཕྲིན་ལས་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། སྤྱོད་པ་ནི་ཐུགས་དང་གསུང་གི་ཕྲིན་ལས་རྣམས་སོ། །སྤྱོད་ལམ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་བཞུགས་པ་དང་། བཞེངས་པ་དང་། གཟིམས་པ་དང་། འཆག་པ་སྟེ་གནས་སྐབས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 234b
བཞིར་དོན་མཛད་པས་ན་ཕྲིན་ལས་སོ། །བྱ་བ་ནི་གཞན་དོན་འབའ་ཞིག་པ་ལ་བྱ་སྟེ། རང་གི་དོན་མཛད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་དོན་ཇི་ལྟར་མཛད་ཅེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲིན་ལས་དེ་དག་ཀྱང་གདུལ་བྱ་མ་ལུས་པའི་བྱ་བ་ཡིན་པས་
ན་ཁྱབ་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར། །ཁྱབ་པ་ཞེས་ནི་རབ་ཏུ་བརྗོད། །ཅེའོ། །ཕྲིན་ལས་དག་ཀྱང་གང་དུ་མཛད་ཅེ་ན། གནས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྤྲུལ་པ་བཞུགས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲིན་ལས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་ཟད་དམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་
དབང་གིས་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། མི་ཟད་པ་སྟེ་ཕྲིན་ལས་ཟད་པ་མེད་པས་ན། རྟག་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ན། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་རྡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དུས་ཐམས་ཅད་པའི་ཕྲིན་ལས་ནི། སེང་གེ་འབངས་བཟངས་ཞེས་བྱ་
བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དབང་གིས་གཞན་དུ་སྤྲུལ་པ་དང་། དེ་ཡང་འདས་པའི་དུས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྔ་རོལ་ནས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ནས་བསྟན་པ་དང་། དེའང་དུས་ལས་བཞེངས་པས་ན་ད་ལྟར་བསྟན་པ་དང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་མོས་
ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མདོ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སེང་གེ་འབངས་བཟངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེའི་བུའི་མིང་ངོ་། །རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ནི་སྔོན་གྱི་ཚུལ་ལོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ནི། ཤའི་ཕྱིར་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ཁ་བཏགས་པ་ལ་བརྟན་པས་སོ། །
མར་མེ་མཛད་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱི་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་པའི་ཐ་མར་བསྙེན་བཀུར་བའི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ངོ་། །བཟང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་ནས་སོ། །སངས་རྒྱས་གཅིག་གིས་མཁྱེན་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །
ཤཱཀྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མས་དབེན་གྱི་ཆུང་མ་བླངས་པ་ལས་བཏགས་པའི་མིང་ངོ་། །བསད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤི་བའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཏེ་འཚོ་བ་དང་བྲལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བའི་གང་ཟག་རྣམས་རྒྱལ་པོ་འཕགས་སྐྱེས་པོས་བསད་པར་བསྟན་པའོ། །
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 235a
སྨིན་པར་བྱས་པ་ནི་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་ལུང་གི་ཚད་མས་སྦྱར་བ་ལས། དད་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་གཏམ་བརྗོད་པ་སྟེ་བཞི་པའོ། །དད་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་བསྟན་ཟིན་ཏོ།། །།དད་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་བས་དད་པ་བརྟན་པར་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི། འདི་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྙེད་པར་དཀའ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པའི་ཆོས་པད་མ་དཀར་པོའི་མདོ་
ཚད་མར་བྱས་ནས་འཚང་རྒྱ་བའི་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་བརྒལ་བ་ནི། ཅི་མངོན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ་དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པར་བསྟན་པ་ནི། མདོ་མང་པོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་
བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་ལ་འདོད་ཅེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཞེ་ན། འབྲས་བུའི་དམ་པ་འདོད་པ་ནི་སྨོན་པ་ཡིན་ལ། དེའི་རྒྱུ་ལ་འབད་པ་ནི་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ལ་ལ་ན་རེ་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ནི་འཇུག་པ་ཡིན་
ལ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྙིང་རྗེ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་སྨོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། འདུ་མི་བྱེད་པ་ནི་སྨོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་སྨོན་པར་འདོད་དོ། །སྨོན་
ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་འཇུག་པར་འདོད་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་བས་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོན་པ་དང་
ལྡན་པའོ། །ཆས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཕན་ཡོན་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི། ས་བོན་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སྨོན་པ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 235b
དང་འཇུག་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པའོ། །ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲེལ་པ་མཁན་པོ་གཞན་དག་ནི་སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་འདི་དག་ནི་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་འདོད་
དོ། །དེ་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདོད་པའི་བདག་ཉིད་མོས་པས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ཉིད་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་གང་ཡིན། གལ་ཏེ་སེམས་བསྐྱེད་པའོ་ཞེ་ན། འདི་དག་ཀྱང་མོས་
པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། ས་དེ་ལ་ནི་མེད་དོ་ཞེ་ན། ས་འདི་ལའང་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོད་དེ། མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་དྲང་། འདོད་པའི་དབང་གིས་བྱེ་བྲག་གི་མངོན་རྟགས་ཀྱང་གང་ཞིག་ཡོད། གལ་ཏེ་མཐོང་
ལམ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡིན། དེས་ན་བརྒལ་ཞིང་བརྟགས་པ་ནི་མཚུངས་པ་ཁོ་ནའོ། །སྤྲོས་པས་ཤིན་ཏུ་ཆོག་གོ། །ད་ནི་དཀྱུས་མ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ནི། ཚོགས་
ཀྱི་ས་ལ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ས་བོན་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དྲོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་ཉིད་མོས་པས་འདུ་བྱེད་པས་མཐུན་པའི་ཆ་འཛིན་པས་ན་ས་བོན་ལྟ་བུའོ། །རྩེ་མོའི་གནས་སྐབས་སུ་ལོག་པར་ལྟ་བ་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཕྱིར་གང་དུ་
འཕེལ་བར་བྱེད་པས་ཞིང་ལྟ་བུའོ། །བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་པས་སྲེག་པའི་མེ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་མི་དགེ་བ་སྤོང་བས་སའི་འོག་ལྟ་བུའོ། །རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་རབ་
ཏུ་སྒྲུབ་པ་ཐོབ་པས་ས་དང་པོའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུའོ། །དྲི་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་ནི་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་བཟང་པོ་ལྟ་བུའོ། །ས་བཅུའི་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 236a
གནས་སྐབས་སུ་མཛད་པ་མཐའ་དག་བྱེད་པས་ན་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་མཛད་པ་མཐའ་དག་བྱེད་པས་ན་མཆོད་རྟེན་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་གུས་པ་དང་ལྡན་པས་འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བས་མཆོད་རྟེན་ལྟ་བུའོ། །འོ་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་དེར་ཟད་དམ་ཞེ་ན། མ་
ཡིན་ཏེ་མཚོན་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་དོན་བསྡུ་བ་ནི། མདོར་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རབ་ཏུ་དབྱེ་ན་མཐའ་ཡས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་གྱི་ཚོགས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ནོ། །འོ་ན་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ན་འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྐལ་པ་མང་པོར་ཅིའི་ཕྱིར་འབད། མ་ཡིན་ཏེ་འབྲས་བུའི་མིང་རྒྱུ་ལ་བཏགས་པས་ན། གོང་དུ་ས་བོན་གྱི་ཆར་དཔེར་བསྟན་པས་ན་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ལོག་རྟོག་སྤངས་པའི་
སྒོ་ནས་ཡོན་ཏན་གྱི་འཐད་པས་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དཔེས་བསྟན་པ་ནི། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་གསེར་འགྱུར་གྱི་དཔེས་
བསྟན་ཏེ། བསྔོ་བ་ནི་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་མི་མཐུན་པ་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ནི། སྒྲོན་མའི་དཔེས་བསྟན་ཏེ། སྒྲིབ་པ་ཆེན་པོ་ནི་གཉེན་པོ་ཆུང་ངུས་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་
བསམ་པ་ཅན་མ་བསྒྲལ་བ་རྣམས་བསྒྲལ་བར་འདོད་པ་རྣམས་སྙིང་རྗེའི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་དང་ལྡན་པའི་དབང་གིས་འབྲས་བུ་ནི་ངན་སོང་གི་ས་ཐག་བསྲིངས་པས་ན་ནོར་བུའི་ཅོད་པན་ཐོགས་པའི་ཀླུའི་རྒྱལ་པོའི་དཔེས་བསྟན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་དུ་སྨིན་པ་ནི་དབང་གི་འབྲས་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་
པ་ཐོབ་པ་མ་ཉམས་པ་དག་ནི་ཚེ་གཞན་ནས་རང་འཁྲུངས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་ཐུགས་བསྐྱེད་པས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དབང་གི་རྒྱལ་པོའི་དཔེས་བསྟན་ཏེ། རིན་དུ་མི་ཆོག་པ་ནི་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 236b
དགོས་པ་མ་ལུས་པ་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་
སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པས་འཕྲལ་ལམ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཐེག་པ་དམན་པ་འཇིག་པ་ནི། སེང་གེའི་འོ་མའི་དཔེས་བསྟན་ཏོ། །མཚམས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་དང་ལྡན་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྟེན་གྱི་སྟོབས་ཐོབ་པའི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པས་ངན་སོང་ལ་སོགས་པ་ཐག་སྲིང་བར་
བྱེད་པ་ནི་དཔའ་བོའི་སྐྱེས་བུའི་དཔེས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་གཞན་དག་ནི་ཚུལ་གཞན་དུ་འཆད་དེ། སྤྲོས་པར་མི་བྱའོ། །ད་ནི་ཕན་ཡོན་ཁྱད་པར་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རེ་ཞིག་སྨོས་པའི་ཕན་ཡོན་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པས་
དཔེས་འདྲེན་པའོ། །འདིར་ཁྱད་པར་གཉིས་ཏེ་སྨོན་པའི་ཁྱད་པར་དང་། འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ལ་སྨོན་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་བཞི་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཁྱད་པར་དང་། འབྲི་བ་དང་བྲལ་བའི་ཁྱད་པར་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཁྱད་པར་དང་།
རྒྱུད་དམན་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པ་ནི་རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བླ་མ་དང་སྦྱིན་གནས་ལ་ལོག་པར་སླུ་བ་དང་། གཞན་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་འགྱོད་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ལ་ཞེ་སྡང་བས་ངན་དུ་བརྗོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་གཡོ་དང་སྒྱུས་སྤྱོད་པའོ། །རྒྱུ་དེ་བཞི་བསྟན་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཆག་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་གཉེན་པོ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཤེས་བཞིན་བཞད་གད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་བརྫུན་མི་བརྗོད་པ་དང་། གཞན་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པ་དང་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྟོན་པ་ལྟར་སེམས་པ་དང་། གཞན་ལ་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཆོས་འདི་བཞིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པས་གསེར་གྱི་རྒྱན་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའོ། །དེ་ལ་འཁོར་བའི་དབུལ་བ་རྣམ་པར་བཟློག་པ་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བ་ཐོབ་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 237a
པོ་ཁྱོད་ལན་དུ་མར་ལྷའི་ནང་དུ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །མིང་མི་འདོར་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སེམས་མི་བརྗོད་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་འོད་སྲུངས་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཚེ་བརྗེས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་འདོར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་
ནན་ཏན་གྱི་སྒྲ་བསྟན་པས་སྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་བ་ཙམ་ལ་འདོད་དོ། །ལ་ལ་ནི་འཇུག་པ་དང་བྲལ་བ་ཙམ་ལ་འདོད་དོ། །ད་ནི་འབྲི་བ་དང་བྲལ་བའི་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གོང་ནས་གོང་དུ་མི་སྤེལ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་འབྲི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་དེའི་གཉེན་པོ་གོང་ནས་
གོང་དུ་སྤེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཚོལ་བ་ནི་ཆོས་ཉན་ཅིང་སེམས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དོན་ནི་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་ལ་བྱའོ། །ཕན་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་བདེ་བའོ། །བདེ་བ་ནི་ཚེ་འདིའི་འདོད་པར་
བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བསྒྲལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི་ཆུ་བོ་དང་འདྲ་བས། དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བསྒལ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཁོང་བསྒྲིལ་དང་འདྲ་བས། དེ་གཅད་པའི་ཕྱིར་དགོལ་བའོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དག་ནི་ངལ་བའི་གནས་ཡིན་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་
གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་དབེན་པས་དེ་དག་བསྟི་བའི་ཕྱིར་དབུགས་དབྱུང་བའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པས་མྱ་ངན་གྱི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེས་རྒྱུད་བརླན་པ་དག་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འདོད་པས། བྱང་
ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའོ། །སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་དྲི་མ་མེད་པས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཐོབ་ཅེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྟོབས་ལ་སོགས་
པ་ནི་ཆོས་སོ། །ཤིན་ཏུ་དགྱེས་པས་ངོ་མཚར་བའི་ཕྱིར་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་ཟློས་ཏེ་གསུངས་པའོ། །སྟོན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལྷ་རྣམས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དད་པ་ནི་འདོད་པའི་དད་པའོ། །ཚོལ་བ་ནི་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ། །སྨོན་པ་ནི་འབྲས་བུའི་འདོད་ཆེས་པས་སོ། །
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 237b
རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དངོས་ནི་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་སུ་སྙན་པ་བརྗོད་པ་བསྔགས་པའོ། །སྔོན་དུ་བཀུར་བར་བྱེད་པས་བསྟོད་པའོ། །ལྐོག་ཏུ་ཡང་དགའ་བ་དང་ལྡན་པས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའོ། །ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བས་ན་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གསུམ་གསུངས་སོ། །འོ་ན་
སྨོན་པ་ཙམ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་ཅེས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྒོལ་བ་ལེན་དུ་སྨོན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་གྱི་རྩ་བ་ཡིན་པས་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་འདུ་
བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཕན་ཡོན་གྱི་འཐད་པ་ནི་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྤེལ་བ་ནི་འབྲི་བ་སྟེ་ཉམས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉིན་ལན་གསུམ་མཚན་
ལན་གསུམ་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དམན་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཅུང་ཟད་ལ་བྱ་སྟེ། དེས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་ཐོབ་པས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོས་དེ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ནི། ནམ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ནི་སེམས་ཀྱི་རིགས་ལྔ་དང་བྲལ་བས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་མི་འབྲལ་ཞིང་ངོ་། །སེམས་ཀྱི་རིགས་ལྔ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སེམས་དང་། རང་རྒྱལ་བའི་སེམས་དང་། མི་དང་ལྷ་དོན་དུ་གཉེར་
བའི་སེམས་དང་། ལུང་དུ་མི་སྟོན་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་སེམས་སོ། །སེམས་གཞན་ནི་མི་དང་ལྷ་འདོད་པའི་སེམས་དང་། ལུང་དུ་མི་སྟོན་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་སེམས་ལ་བྱའོ། །དམིགས་པ་ནི་ཐོབ་པར་འདོད་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་
སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཚོགས་གཉིས་ཀ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཚད་མེད་པ་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དང་མི་མཐུན་པ་ནི་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེའི་གཉེན་པོ་ནི། བྱམས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 238a
པ་ཆེན་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལ་ལ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་དུལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉེན་པོ་འདི་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་པས་ཕན་ཡོན་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་འཇུག་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་
པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཁྱད་པར་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཡོད་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་ཀ་ལ་པིང་ཀའི་ཕྲུ་གུ་སྒོ་ངའི་ནང་ནས་སྒྲ་
སྒྲོགས་པ་ལྟར། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཅན་ཡང་དེ་མ་བརྟོལ་ཞིང་ཁམས་གསུམ་ནས་མ་བྱུང་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འབྱིན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། སྔར་བསྟན་པའི་རིགས་པས་འཐད་པ་ནི། སེང་གེའི་ཕྲུ་གུའི་དཔེས་བསྟན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དམིགས་པའོ། །མ་རྫོགས་པ་ནི་
འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པས་དངོས་པོར་ལྟ་བ་ཅན་ནོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་བརྡ་ལས་བྱུང་བའོ། །བདུད་ནི་ལྷའི་བུའི་བདུད་དོ། །བསམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་གཙོ་བོའི་སྤྱོད་པ་ནི་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པའི་
སེམས་ཡིན་པས་ན། སྙིང་ལྟ་བུ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཚོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་པ་མི་ཕྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་འདོད་པ་ལྔ་སྤྱོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་ཡིན་པས་བསྔགས་པ་ནི་དབུལ་ཡང་
བཀུར་རོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདོད་ཡོན་ལྔ་སྤྱོད་ཀྱང་། །སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་སྐྱབས་སོང་སྟེ། །སངས་རྒྱས་འགྲུབ་བྱ་སྙམ་དུ་ཀུན་མཁྱེན་ཡིད་བྱེད་ན། །མཁས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གནས་རིག་པར་བྱ། །ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་
མ་ཡིན་ན་བདག་མེད་པ་གཉིས་རྟོགས་པའི་འཕགས་པ་དག་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་བྲལ་བས་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བསམ་པ་དམན་པ་དག་ལྟ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་བོར་འཆལ་བ་ཡིན་པས་ན། གཡོག་བྱ་བར་མཚོན་པར་མི་མཛད་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་བསྐལ་པ་བྱེ་བར་དགེ་བའི་ས་ལམ་བཅུ། །སྤྱོད་ཀྱང་དགྲ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 238b
བཅོམ་རང་རྒྱལ་ཉིད་ལ་འདོད་བསྐྱེད་ན། །དེ་ཚེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྐྱོན་བྱུང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ཡིན། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ཞིང་མི་མཁས་དེ་བཞིན་སྤྱོད་པ་ཉམས། །ཞེའོ། །འདིར་གང་ཟག་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཤེ་ན། ཁྱིམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །
ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འཕགས་བུད་མེད་དྲུག་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་དང་ལྷན་ཅིག་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དང་། དྲག་ཤུལ་ཅན་གྱིས་ཞུས་པ་ལས། ཁྱིམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་དུ་སྤྱད་པ་ཡང་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འདོད་པའི་
ཡོན་ཏན་ལྔ་ཐག་རིང་དུ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སོ་སོར་ཐར་པ་དག་དང་ལྡན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་འགྱུར། བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་ཧ་ཅང་མི་སྲིད་པ་འགྱུར་རོ། །
འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་སྤྱད་པ་ཡང་གཞན་དྲང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་ཏུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པས་ཁྱིམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོད་པར་བསྟན་ཏེ། གཞན་དུ་འདོད་པ་སྤངས་པར་དྲང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་སྤྱོད་པས་དྲང་བ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། སྙིང་ལས་ཆུང་ངུའི་སྤྱོད་པ་དག་དང་འགལ་བ་
ནི་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ནི་ཡིན་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་སྡོམ་པ་ལ་འདོད་ཀྱི། གཞན་དུ་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་ཇི་ལྟར་བརྗོད། ཚངས་པའི་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་གནང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་གནང་བ་དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད་དེ་སྡོམ་པ་ནི་བཅས་པའི་
རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀྱང་སྲོག་གཅོད་པ་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་བཅས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འོད་
སྲུངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདིར་གང་དུ་བསྟན་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ། སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་བསླབ་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ན། ཡོན་ཏན་དམན་པར་བསྟན་པ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 239a
ནི་ཕྱག་གི་འོས་མ་ཡིན་པས་ཕྱག་མི་འཚལ་བ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། མ་སྐྱེས་དགྲ་ཡི་བུ་མོར་གྱུར་པ་ནི། །མྱ་ངན་མེད་བྱིན་ཡོན་ཏན་གཟི་བརྗིད་ལྡན། །དགྲ་བཅོམ་ལྔ་བརྒྱ་དག་ནི་ལྷགས་གྱུར་ཀྱང་། །དེ་ལ་ཕྱག་བྱའི་ཕྱིར་ནི་དེ་མ་ལངས། །ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གུས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་བསྔགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྲས་བུ་འདོད་པས་རྒྱུ་ལ་ནན་ཏན་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཡང་གང་གིས་ཤེ་ན། སྙིང་རྗེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བསྟན་པ་ནི། ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ནི་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པའོ་
ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡོན་ཏན་ནི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་རོ། །སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྒོལ་བ་ནི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་པས་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཡོན་ཏན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་ཚད་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབས་
ན་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དག་གྲོལ་བར་འགྱུར། གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕན་པ་ནི་ཕན་པ་བྱས་པ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་དག་མ་གྲོལ་ན་འཚང་རྒྱ་བར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྒོལ་ཏེ། དེའི་ལན་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནི་མི་ཟད་པ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གྲོལ་
བས་ཟད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་སྔར་བསྟན་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཁོ་ན་སྤྱོད་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་གྲོལ་བས་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་བརྟེན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱང་ཟད་པར་མི་
འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་སེམས་སོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའོ། །མི་འཆད་པ་ནི་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་སྟེ། མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་རོ། །དེ་བསྐོར་ན་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བྱུང་ན་མངོན་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 239b
པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཁོར་ལོའི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་བས་ན་མི་འཆད་པའོ། །ལ་ལ་ན་རེ་རིགས་ནི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་གཞི་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པས་ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་ཕ་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་མ་ཡིན་པས་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཅས་པའི་བསླབ་པ་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་མངོན་དུ་བཞུགས་པའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །ལ་ལ་ནི་སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་སེམས་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་བཤད་ནས་ཕན་ཡོན་མཐའ་དག་བསྡུ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལ་ལ་དག་ནི་སྨོན་པ་དང་འཇུག་
པའི་ཕན་ཡོན་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །ལ་ལ་དག་ནི་འཇུག་པའི་ཕན་ཡོན་བསྡུ་བར་འདོད་དོ། །ལ་ལ་དག་ནི་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྡུ་བར་འདོད་དོ། །ལ་ལ་དག་ནི་དེ་དག་ངེས་དོན་གྱི་ཤེས་བྱེད་དུ་འཆད་དོ། །ད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ངོ་བོ་
ཉིད་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཕགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཟད་པ་མེད་པ་འདྲེན་པར་ནུས་པ་སྟེ། ཡུལ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་བསྒྲིབས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ནི་དྲི་མ་ཅན་གྱི་འཁོར་བཞི་དང་རྟག་ཏུ་ལྡན་པའི་
ཕྱིར་དང་། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ནི། བརྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་སྨོས་ཏེ། སྤྲོ་བ་ཆེ་དང་རྩོམ་པ་ཆེ། །དོན་ཆེ་བ་དང་འབྱུང་བ་ཆེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེ། །དོན་གཉིས་ལྡན་པའི་སེམས་འབྱུང་བ། །ཞེས་བཤད་དོ། །གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས། གང་ལས་ཁྱད་པར་
འཕགས་ཤེ་ན། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཉན་ཐོས་དང་། རང་རྒྱལ་བའི་སེམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །དེ་བསྟན་པ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་གོ། །དེ་ལས་འབྱུང་བས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 240a
ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་གཞི་མེད་པ་ལ་དམིགས་པས་ན། ཡེ་ཤེས་སྟོང་པའོ། །འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བས་ན་གློ་བུར་བའོ། །སླུ་བས་ན་གནས་
པ་མ་ཡིན་པའོ། །རྟག་ཏུ་མི་རུང་བས་ན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འཁྲུལ་པ་སྤངས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་ལ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས། སྙིང་རྗེ་བསྟན་པ་ནི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་དག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་
ལྟ་བུ་ཡིན་པས་མཉམ་པའོ། །འོན་ཀྱང་སྣང་བ་ཙམ་མི་འགོག་ཅིང་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཙམ་མོ། །འཁྲུལ་བ་དང་བྲལ་བས་ཡེ་ཤེས་སྟོང་པའོ། །འོ་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་གནས་ཤེ་ན། གློ་བུར་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མ་རིག་པ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་
ཉིད་དངོས་ལ་མི་བརྟེན་པས་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་འདོད་དེ། དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི། ཕན་པ་དང་བདེ་
བའི་སེམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོར་ལྟ་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འགྱུར་བའི་སེམས་ལ་སོགས་པའོ། །ད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་
པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་བཞིན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྨོན་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ལ་འཇུག་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དང་པོ་སྨོན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་བརྗོད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྨོན་པ་ནི་སྨོན་ལམ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བདག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་དང་། རྟོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའོ། །འདིར་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 240b
ནི་གནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདོད་དོ། །མི་དང་ལྷའི་འབྲས་བུ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བ་དག་ནི་བར་མ་དོའོ། །འདི་སྐད་ཅེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་གང་། རྐྱེན་ནི་གང་། ཁས་ལེན་པ་ནི་གང་། མི་ཉམས་པ་ནི་གང་། ཉམས་པ་ནི་གང་། ཉམས་པ་རྗེས་སུ་གསོ་
བ་ནི་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཚད་མེད་པ་གོམས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བ་དང་། སྐྱབས་སུ་སོང་བས་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་དང་། ཚོགས་བསགས་པས་རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། རྟེན་མངོན་དུ་གྱུར་པས་རྒྱུད་དང་བར་གྱུར་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་གོམས་པའོ། །རྐྱེན་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་
དབང་དུ་གྱུར་པའོ། །ཁས་ལེན་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་དངོས་གཞི་ལ་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཤིང་རྗེས་སུ་གདམས་ངག་སྦྱིན་པའོ། །མི་ཉམས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བཤད་པ་རྣམས་ཏེ། ཉམས་པ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའོ། །ཉམས་
པ་རྗེས་སུ་གསོ་བ་ནི་ཉམས་པ་ལས་ཕྱིར་འཆོས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་སྨོན་པའི་སེམས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཚད་མེད་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་པ་དང་། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བའོ། །དེ་ལ་དང་པོར་བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ས་གཞི་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྗེས་ལ་བྱམས་པ་
ནི་གསེར་དང་འདྲ་བས་སོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་ས་བོན་དང་འདྲ་བས་སོ། །དགའ་བ་ནི་ངོ་སེལ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཇི་ལྟར་གོམས་པར་བྱ་ཞེ་ན། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་དབང་པོ་རྟུལ་པོས་རིམ་ཅན་དུ་གོམས་པ་དང་། འབྲིང་གིས་འབྲིང་དུ་དང་། དབང་པོ་རྣོན་པོས་ཅིག་ཅར་དུ་གོམས་པར་བྱས་པའོ། །དེས་རང་དང་
གཞན་མཉམ་པར་གྱུར་པ་དང་། གཞན་གཅེས་པར་གྱུར་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་དེ་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད་པས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཞིང་སྐྱབས་ཀྱི་མི་ཉམས་པའི་ཆོས་རྣམས་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཡང་རྒྱུ་གཉིས་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ། རྒྱལ་བ་རྣམས་དང་བདེ་གཤེགས་ཆོས་
རྣམས་དང་། །དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་དད་ན་སེམས་སྐྱེ་བས། །བྱང་ཆུབ་ཡོན་ཏན་བསམ་པའི་སེམས་སྐྱེ་བ། །རྒྱུ་མེད་མ་ཡིན་གྱི་ན་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཞེའོ། །དེ་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད་པ་སེམས་སྐྱེ་བ་ཅིས་ཤེས་ཤེ་ན། དེ་ཡང་འདོད་པ་སྐྱིད་པ་རྒྱལ་སྲིད་མིན། །བདག་བདེའི་དོན་དང་གྲགས་དང་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 241a
སྙན་ཕྱིར་མིན། །ཞེས་འབྱུང་བས་སྐྱབས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་བསགས་པ་ནི་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་ཐུག་པའི་བར་རྣམས་ཏེ། བཟང་པོ་སྤྱོད་པ་ལས་རྒྱུར་གསལ་བར་གསུངས་སོ། །རྟེན་མངོན་དུ་
གྱུར་པ་ནི་སྐུ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པ་ལས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་ཞག་བདུན་དུ་མིག་མི་འཛུམས་པར་ལྟ་ཞིང་དེ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་སེམས་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྙིང་རྗེ་གོམས་པ་ནི་སྔར་ཚད་མེད་པ་བཤད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྒྱུའི་གཙོ་བོ་
ཡིན་པས་ཡང་སྨོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་གཞིལ་བའི་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་ཕན་བྱེད་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་སྐྱེ། །ཞེས་གསལ་བར་བསྟན་ཏོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུང་དང་སྒྲུབ་པར་གྱུར་པའོ། །ཡང་གཉིས་ཏེ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མངོན་
སུམ་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །འདི་ནི་ཐ་མ་གཉིས་སུ་འདོད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁས་ལེན་པའི་ཚུལ་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་བ་ཀུན་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དང་། དེ་བཞིན་བླ་མར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལ། །དད་དང་མོས་པས་དགའ་བ་བསྐྱེད་བྱ་སྟེ། །སྲི་ཞུར་
མཆོད་བྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱང་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཁས་ལེན་པ་ནི་བདག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡང་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་གསལ་བར་ཟད་དོ། །ད་ནི་འཇུག་པའི་སྡོམ་པ་ལེན་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་
པ་ནི། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མདོ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་བརྗོད་པ་དང་། རྐྱེན་དང་། རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ་དང་། བསྲུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་གོམས་པར་བྱ་བའི་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་དམིགས་པའོ། །རྐྱེན་ནི་
ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། བསྔོ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པའོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་བརྗོད་པ་ནི་ཁས་ལེན་པ་སྟེ། སློན་དཔོན་གྱི་མདུན་དུ་པུས་མོའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་བྱ་བ་རྫོགས་ནས་སྡོམ་པ་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། སློབ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 241b
དཔོན་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ཞེས་བརྗོད་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་ལ། སློབ་དཔོན་གྱིས་འདི་སྐད་དུ། མི་འགྱུར་སེམས་ནི་བརྟན་གྱིས་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བསྐྱེད་པར་གྱིས། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་སྤྱད་བྱས་ན། །ཁྱོད་ནི་ཡང་དག་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །ཞེས་བརྗོད་ནས། སློབ་
མས་ད་ནི་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་རླབས་པོ་ཆེ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། སློབ་དཔོན་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་ནི། །འཁོར་བ་ཐ་མ་མེད་པ་ཡི། །སྔོན་གྱི་ཐ་མ་ཇི་སྲིད་པ། །དེ་སྲིད་སེམས་ཅན་ཕན་དོན་དུ། སྤྱོད་པ་དཔག་ཡས་སྤྱད་
པར་བྱ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་སྤྱན་སྔ་འདིར། །བྱང་ཆུབ་དམ་པར་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་མགྲོན་གཉེར་ཏེ། དབུལ་ཞིང་ཕོངས་ལས་དགྲོལ་བར་བྱ། །དི་རིང་ཕན་ཆད་གལ་ཏེ་ཡང་། བདག་གིས་འདོད་ཆགས་སེམས་བསྐྱེད་ན། །ཕྱོགས་བཅུ་དག་ན་གང་བཞུགས་པའི། །
སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བསླུས་པར་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་ནམ་ཞིག་ཐོབ་བར་དུ། །ཐ་བའི་སེམས་དང་གནོད་སེམས་དང་། །ཕྲག་དོག་དང་ནི་སེར་སྣ་ཡང་། །དི་རིང་ཕན་ཆད་མི་བྱའོ། །ཚངས་པའི་སྤྱད་པ་བདག་གིས་སྤྱད། །སྡིག་དང་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་
པ་དེས་པ་ལ། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་བྱ། །བདག་ནི་བྱང་ཆུབ་རིངས་ཚུལ་དུ། །འཚང་རྒྱར་མོས་ཤིང་སྤྲོ་བ་མེད། །ཕྱི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་ཡང་། །སེམས་ཅན་གཅིག་ཕྱིར་སྤྱད་པར་བྱ། །ཚད་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ནི་སྦྱང་བར་བྱ། །ཕྱོགས་ནི་
བཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་དུ། །བདག་གི་མིང་ནི་ཐོས་པར་བྱ། །བདག་གིས་བདག་ལ་ལུང་བསྟན་ཏེ། །སངས་རྒྱས་འགྱུར་བར་དགོས་པ་མེད། །བདག་གི་ལྷག་བསམ་རྣམ་པར་དག །བདག་དབང་འདི་ན་འདྲེན་པ་རྣམས། །ལུས་དང་ངག་གི་ལས་རྣམས་ཀྱང་། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་བདག་གིས་
སྦྱང་། །ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྦྱང་། །མི་དགེའི་ལས་ནི་སྤྱད་མི་བྱ། །ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིས་ཇི་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་སྡོམ་པ་གཟུང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྨོན་ལམ་བཏབ་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་ནི། སྡོམ་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด