མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྣང་བའི་རྒྱན་ཅེས་བྱ་བ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) སཱུ་ཏྲ་ས་མུཙྪ་ཡཱ་ལཾ་ཀ་ར་བྷཱ་ཥྱཾ་རཏྣཱ་ལོ་ཀ་ནཱ་མ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 242a
པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ནི་སྨོན་པ་དང་འཇུག་པ་ཐུན་མོང་གི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི། སྨོན་
པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བསྟན་ཏེ། ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་འཇུག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་མས་ནི་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དང་པོ་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ནི། དི་རིང་ཕན་ཆད་གལ་ཏེ་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་
པ་གཅིག་གིས་མདོར་སྟོན་ཏེ། སེམས་དཔའ་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་སེམས་བསྐྱེད་ན་ཞེས་སྨོས་སོ། །རླབས་པོ་ཆེའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས་དམ་བཅའོ། །དགེ་བ་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི། བྱང་ཆུབ་ནམ་ཞིག་ཐོབ་བར་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་
སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། ཁྱིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པས་ནི་བཟོད་པ་དང་། གཏོང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །དེ་ལ་བཟོད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི། ཐ་བ་དང་གནོད་སེམས་དང་ཕྲག་དོག་གོ། །སྦྱིན་པའི་མི་མཐུན་པ་ནི། ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་སྟེ། དེས་ན་དེ་དག་སྤང་བར་སྤྲོ་བ་ནི། བཟོད་
པ་དང་སྦྱིན་པའོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བདག་གིས་སྤྱད། །སྡིག་པའི་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། དགེ་བསྙེན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་སྡིག་པ་ལས་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། སྦྱིན་པ་དང་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །བཟོད་པའི་ཆོས་
ནི་ཁྱད་པར་དུ། །ཁྱིམ་པ་ལ་བཤད་སྙིང་རྗེ་ཡི། །སྙིང་པོ་ཅན་དུ་རྟག་བསྒོམ་མཛོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་དང་དེས་པ་ལ། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དགེ་བ་སྡུད་པའི་གཙོ་བོ་ནི་སྡོམ་པ་དང་དེས་པ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་དགེ་བ་སྡུད་པ་ཡིན་ལ་དེ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་སྡོམ་པ་དང་དེས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་སྡོམ་པ་ནི་ཡང་དག་བླངས་པའོ། །དེས་པ་ནི་གཞན་ལ་མི་འཚེ་བའི་ཕྱིར་ལུས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་ན། དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 242b
ཁྲིམས་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི། བདག་ནི་བྱང་ཆུབ་རིངས་ཚུལ་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་མོས་ཤིང་སྤྲོ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཕྱུགས་རྫི་ལྟ་བུར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མོས་པ་ནི་འདོད་པའོ། །སྤྲོ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའོ། །ཅིའི་རྒྱུས་ཤེ་ན།
སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་གཅིག་ཕྱིར་སྤྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཞིང་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མིང་ཐོས་པས་ནི་གྲགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་
ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་སྡོམ་པ་བཟུང་བའི་ཕན་ཡོན་ནི། །བདག་གིས་བདག་ལ་ལུང་བསྟན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕན་ཡོན་གྱི་འཐད་པ་ནི། ལྷག་བསམ་རྣམ་པར་དག་ཅེས་བྱ་བའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པར་གང་གིས་ཤེས་ཤེ་ན། བདག་དབང་འདི་ན་འདྲེན་པ་རྣམས། །
ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དོན་བསྡུ་ན། ལུས་དང་ངག་གི་ལས་རྣམས་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། བསམ་པ་དག་པའི་ས་ལ་ནི་རུང་ན། འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་སློབ་པ་འདོད་པ་གོ་ཇི་ལྟར་འཐད། མ་ཡིན་ཏེ་འཆིང་བ་
མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་སྤྲོ་བའི་རླབས་ཡོད་པས་འདིར་སློབ་ཀྱི་གཞན་དུ་ན་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཡང་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ཕྱིན་ཆད་བསྐལ་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་གྱི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པར་
གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་དྲང་། སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་། རང་བཞིན་བརྗོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཚད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐབས་
མཁས་པ་དང་ལྡན་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཆུང་ངུ་ཐབས་མཁས་པའི་བསྔོ་བས་ཚད་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ངེས་དོན་དུ་བསྟན་པ་ནི། བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 243a
ཕན་ཡོན་གྱིས་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པ་དང་། བསླབ་པ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་ལུང་འབོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཕན་ཡོན་གྱིས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་བསྟན་པས་བསླབ་པ་མདོར་བསྡུས་པར་གོ་བར་འགྱུར་བས་དང་པོར་སྨོས་ཏེ། ཡང་། རིན་པོ་ཆེ་ཡི་ཕུང་པོ་ལས། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སེམས་བསྐྱེད་
ཅིང་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པས་སྔར་བསྟན་པ་ལྟ་བུར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་བ་རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཕན་ཡོན་དག་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་བླངས་པ་ལས་འབྱུང་བས། རང་བཞིན་བརྗོད་པ་ནི་བསླབ་པ་མདོར་
བསྡུས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཕན་ཡོན་དང་ལྡན་པའི་འཐད་པའི་ལུང་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་འབྱུང་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལ་ལ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོའི་མདོའི་དོན་ནི། དོན་དམ་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཕན་ཡོན་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཚན་མ་མེད་པའི་སེམས་སོ། །དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་པར་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། འོག་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །གལ་ཏེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མེད་
ན་ཡང་ཆོ་ག་ནི་འདི་ཉིད་དོ། །མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་ལུང་གི་ཚད་མར་སྦྱར་བ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་གཏམ་བརྗོད་པ་སྟེ་ལྔ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ད་ནི་སྙིང་རྗེ་བརྟན་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་
ན། སྔར་སེམས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་སྙིང་རྗེ་ཟློས་ཏེ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ལ། དེའི་དགོས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ལུང་ལས། སྨོན་པ་དང་ནི་འཇུག་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེ་དང་། །མི་ལྡོག་འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་ན། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཁྱད་པར་འཕགས། །དེ་ཡི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་
ནི། །བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེའོ། །ཞེས་འཆད་པ་དང་། སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས། ཡོན་ཏན་མ་ལུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་བརྟེན། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་སེམས་སྙིང་རྗེའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་། །ཞེས་འཆད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྙིང་རྗེ་བརྟན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྟན་པར་འགྱུར་ཏེ་སྐྱེ་བ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 243b
ན་གནས་པ་དང་མཐར་ཐུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ་ནི། །རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ་ཞེས་དམ་བཅའ་བ་མཛད་དོ། །འོ་ན་རིགས་ལས་གྱུར་པ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། གོམས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། གློ་བུར་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཇི་ལྟར་རྙེད་དཀའ་ཞེས་དེ་ལ་
རྒོལ་བ་ནི་ཅི་མངོན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱའོ། །འབྲེལ་པ་དང་གློ་བུར་དག་ནི། ཉི་ཚེ་བ་དང་རེ་ཞིག་པ་ཡིན་པས་སྨོན་པར་བྱའོ། །ལྷག་མ་ནི་དཀའ་བ་ཁོ་ནའོ། །དཀའ་བ་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་མང་པོ་ལས་ཐོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་སྙིང་རྗེ་ནི་རང་གི་བདེ་བ་སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་
ཡིན་པས་སྙིང་རྗེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཟླ་བའི་སྙིང་པོའི་ལེའུ་ལས་གསུངས་པས་ཏེ། རང་གི་བདེ་བ་སེལ་བས་ན་དགྲ་དཔའ་བོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ཐོགས་ཤིང་དྲག་ཤུལ་དུ་འདེབས་པ་ལས་སྒྲོལ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དགོས་པ་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་མོས་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་
བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དང་པོར་དགོས་པ་ནི་མངོན་པར་མོས་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་མ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ནི་བར་དུ་དགོས་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྔོན་
དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་སྤྱོད་པ་མི་ཉམས་པར་བྱེད་པའོ། །མཐར་ཐུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐ་མར་དགོས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པའོ། །སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་འདྲེན་པའོ། །སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་
ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དང་པོ་རྩ་བ་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་སུ་དང་། ཐེག་པ་འོག་མར་མི་ལྷུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མི་ཉམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ས་བརྒྱད་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །དེ་བས་བསྒོམ་
པའི་གནས་སྐབས་གསུམ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་དང་སྨོས་པ་ནི། བདག་གི་འཁྲུལ་པ་ལ་ཡང་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་གཞན་གྱི་འཁྲུལ་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་བའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 244a
ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ། སྔར་སྨོས་པ་ཉིད་ཕན་ཡོན་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ནི། མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པ་དག་གིས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། མངོན་
པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏོ། །མངོན་པར་མཐོ་བའི་ཕན་ཡོན་ནི། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ལུས་དང་སྲོག་ལ་མ་ཆགས་པ་ནི་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདག་ཉིད་མ་གྲོལ་བས་གཞན་དགྲོལ་བར་མི་ནུས་པས་ན་ལུས་
དང་སྲོག་ལ་མ་ཆགས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ད་ནི་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཕན་བདེ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕ་དང་མ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་དངོས་ལ་སྤྱོད་པ་དག་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་འདོད་པའི་སེམས་ནི་སྙིང་རྗེ་ཞེས་བྱ་སྟེ།
སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གོམས་པར་བྱེད་པས་ན་སྙིང་རྗེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཡུལ་གང་ལ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དངོས་ལ་གནས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དངོས་ལ་གནས་པ་ནི། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་
བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེས་འཕངས་པས་ཀྱེ་མ་བདག་ལྟ་བུ་འཆིང་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བཅིངས་པ་དག་གིས་ནི་རང་ཡང་གྲོལ་བར་མི་ནུས་ན། གཞན་དག་ཀྱང་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཀྱི་མ་ལ་བདག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་ནས་གདོད་སྡུག་བསྔལ་དག་ལས་དགྲོལ་བར་བྱའོ་སྙམ་
པས་ན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །སེམས་བསྐྱེད་ནས་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པ་ནི། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཐོབ་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་འབད་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཐོབ་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་སྤྱོད་པ་དག་ནི་སེར་སྣ་ཅན་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་སྤོང་དུ་འཇུག་པའོ། །རྒྱུ་མ་སྤངས་ན་འབྲས་བུ་སྤངས་པར་མི་འགྱུར་བས་ན་རྒྱུ་བཟློག་པ་ཁོ་ན་སྨོས་སོ། །སྙིང་རྗེའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པས་ན་ཉེན་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རྒྱལ་པོ་གསེར་མདོག་གི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ལས་སྙིང་རྗེ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 244b
ཉམས་པས། རང་སངས་རྒྱས་སུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་འདུ་བྱེད་དང་། འགྱུར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། མི་དང་ལྷ་དང་ངན་སོང་གསུམ་དུ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཕན་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་མེད་པས་ན་སྐྱབས་མེད་པའོ། །
ངེས་པར་འབྱུང་བ་མཆོག་གི་ཆོས་སྟོན་པ་མེད་པས་ན་མགོན་མེད་པའོ། །ཐེག་པ་གསུམ་ལ་ངེས་པར་འགོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་ན་རྟེན་མེད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་གྲོགས་པོ་མེད་པས་ན་དཔུང་གཉེན་མེད་པའོ། །ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འབད་རྩོལ་བརྩོན་
འགྲུས་རྩོམ་པའོ། །ཐབས་སྣ་ཚོགས་པས་ལུས་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའོ། །མི་མཐུན་པ་ལས་བཟློག་པས་ན་སེར་སྣ་ཅན་ལ་སོགས་པ་གཉེན་པོ་ལ་སྦྱོར་བས་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགོད་པའོ། །མི་བཟོད་པ་ནི་བརྣག་མི་ནུས་པའོ། །རྩུབ་པ་ནི་ལུས་གདུང་བར་བྱེད་པའོ། །ཚ་བ་ནི་སེམས་གདུང་བར་
བྱེད་པའོ། །ཆོས་བཅུ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པ་ལ་འབད་པ་དང་། དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་ཅིང་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་གཞན་བསྟན་པ་ནི། ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཡུལ་ནི་སེམས་
ཅན་སྲེད་པ་ཅན་ལ་སོགས་པའོ། །བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ནི་རང་དབང་ཡོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་སྔར་བསྟན་པ་དག་ནི། སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པས་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པའི་ཡུལ་སྔར་
བཤད་པ་དེ་ཉིད་འཆད་པ་ནི། ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་བརྗོད་པའོ། །འདིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་ནི་གཉིས་ཏེ། ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། །དེ་དག་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་བདེ་བའི་རྒྱུ་མ་བསགས་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་དང་།
བསགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་གྱུར་པ་དང་། བསགས་པ་རྒྱུ་མ་གྱུར་པར་ཟད་པས་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །དེ་ལ་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ནི་བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་འགྲིབ་པས་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །དེ་ལ་ཆགས་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི།
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 245a
སྲེད་པའི་ཁོལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འགྲིབ་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི། རང་དབང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །མི་འདོད་པའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མི་ཕོངས་པ་སྟེ་མི་ཕན་པའོ། །དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན། རང་དབང་ཡོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷ་དང་མི་འཐོབ་
པར་གྱུར་པས་ན་གར་དགའ་བར་འགྲོ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སྨོན་པས་བསམ་པ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་གིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་འགྲིབ་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི། ཕན་ཚུན་མི་འཕྲོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དག་གི་གཙོ་བོ་ནི་ཞེ་སྡང་ཡིན་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།
དགེ་བའི་རྩ་བ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འོག་ནས་ཀྱང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐལ་པ་བརྒྱར་བསགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མི་མཐུན་པ་ནི་མི་འཕྲོད་པ་སྟེ། རྩོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཁྲོ་བ་ནི་སེམས་འཁྲུགས་པའོ། །ཞེ་སྡང་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བའོ། །གནོད་
སེམས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་སྡང་བའོ། །མང་བ་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ལ་དགོད་པ་ནི། སྤང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཟོད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཇི་སྐད་དུ། བཟོད་པ་དཀའ་ཐུབ་དམ་པ་བཟོད་པ་ནི། །མྱ་ངན་འདས་པ་མཆོག་ཅེས་
སངས་རྒྱས་གསུངས། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་། །གཞན་ལ་འཚེ་བ་དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་
པ་དང་འཚོ་བ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་བཅུ་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྡིག་པའི་ལས་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་བས་དེ་ལ་འཇུག་སྟེ། དཔེར་ན་ཨུ་དུམ་ཝཱ་ར་ལྟ་བུའི་མདོ་ལས་བཤེས་གཉེན་ངན་པས་བསླུས་པའི་དབང་
གིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་བཤེས་གཉེན་དང་ལྡན་པར་བྱ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་དགོད་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 245b
པ་ཡིན་པས། ཀུན་དགའ་བོ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རིལ་གྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པས་ཚངས་པར་སྤྱོད། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཐུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཉེས་
པ་གཉིས་དང་ལྡན་པས་བདེ་བའི་རྒྱུ་མ་བསགས་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་བརྐམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདེ་བའི་རྒྱུ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པས་ཆོས་ཉན་ཅིང་སེམས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་དོན་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལ་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ཆོས་
ཉན་ཅིང་སེམས་པ་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་གནས་པ་ནི། བརྐམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དེ། དེས་མི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་པས་བྲལ་བ་སྟེ་
སྤངས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སུན་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་སེམས་པའོ། །དེ་མེད་པས་བརྐམ་པ་སྟེ། དང་པོར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པ་སྟེ་བར་དུ་མི་འབྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོག་མི་ཤེས་པ་སྟེ་ཐ་མར་ཡང་དང་ཡང་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཐོས་པ་
དང་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ལ་འགོད་པ་ནི་ཆགས་པ་སྤང་བ་དང་། འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པས་ཆད་པའི་མཐའ་སྤོང་བ་སྟེ། དེ་མེད་པས་
ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྟག་པ་ནི་མི་འགྱུར་བའོ། །ཆད་པ་ནི་རྒྱུན་ཆད་པ་སྟེ། མདོར་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།
ཟབ་པ་ནི་ཚུ་རོལ་པས་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱས་པ་ཆུད་མི་ཟ་ཞིང་མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་བས་ན་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པ་དེ་ལ་དགོད་པ་ནི་གཟུད་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར། མི་ཤེས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་དེ་དང་བྲལ་བས་ནི་མ་རིག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མ་རིག་པ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 246a
ནི་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་མ་མཐོང་བ་སྟེ། ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། འཁྲུལ་པ་སྤངས་པའི་རང་བཞིན་མི་རྟོག་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏི་མུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་མཐོང་བའི་དོན་ཏེ། ཅི་མེད་ཅེ་ན། བདག་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལ་ལ་ནི་དགག་བྱ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་
བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་མི་རྟོག་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པར་འགྱུར། བདེན་མོད་ཀྱི། འདིར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡང་ཁས་ལེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཙམ་ལ་ཡོད་པའི་མིང་གིས་བཏགས་པར་ཟད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཇི་ལྟར་འཐད། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་གཏན་
མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་རིགས་ལ། ཡོད་པ་ཉིད་ན་གོ་ཇི་ལྟར་སྤངས་པར་འགྱུར་མིག་སེར་ལ་སོགས་པས་དུང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཡང་ནང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་དུ་ཇི་ལྟར་གསལ། ཁབ་འཛག་པ་ཉིད་སྣང་བ་ཡང་མེད་པ་ཁོ་ན་
ལས་འཁྲུལ་གྱི་ཡོད་པ་ཡང་ཞིག་ལས་འཁྲུལ། དེས་ན་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོའི་དཔེ་དུང་ལྟ་བུ་ལ་གཟུང་འཛིན་གྱི་སེར་པོ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མིག་ནད་བྱང་བའི་ཚེ་དེར་སྣང་ན་ནི་རུང་ན། མིག་ནད་བྱང་བའི་ཚེ་ཁབ་འཛག་པ་དེ་ཉིད་གང་དུ་གནས། འཁྲུལ་པ་སྤངས་པའི་དུས་ན་
རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པ་མངའ་བ་ཞིག་ན། མ་རིག་པའང་ཇི་ལྟར་ལྡོག་པར་འགྱུར། དེ་མ་ལོག་ན་སངས་རྒྱས་ཞེས་གང་ལ་མིང་དུ་གདགས་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་མ་རྟོགས་པ་འགའ་ཞིག་དེ་སྐད་དུ་ཟེར་མོད་ཀྱི། གཉིས་དང་བྲལ་བའི་རང་རིག་པ་ནི་ངེས་པར་ཡོད་པ་ལུང་དང་རིགས་པ་
ལས་མངོན་ལ། དེ་མེད་པར་འཛིན་པ་ནི་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལེགས་པར་མ་ཟིན་པའོ་ཞེས་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་གསལ་བར་གསུངས་ལ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་། མེད་པར་ལྟ་བ་ངན་འགྲོར་འགྲོ། །ཡོད་པར་ལྟ་བ་བདེ་འགྲོར་འགྲོ། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་ན། །གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་
ཐར་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་དག་གི་རིགས་པ་ནི་འོག་ནས་འཆད་དོ་ཞེས་ཀྱང་འདོད་དོ། །ད་ནི་ཧ་ཅང་སྤྲོས་ནས། དཀྱུས་མ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དགོངས་པ་ནི་ལོངས་པར་གྱུར་པའོ། །མེད་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། བདག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་ཏུ་བརྗོད་པ་རྣམ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 246b
གྲངས་སོ། །དེ་ལ་བདག་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཁམ་གྱི་ཟས་ཀྱིས་གནས་པས་གསོ་བའོ། །བུ་ནི་ལུས་ལ་བྱ་བར་འདོད་ལ་དེ་ལ་གནས་པས་ན་པུ་རུ་ཥ་སྟེ་སྐྱེས་བུའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མ་རིག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་པ་ནི་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་དག་གིས་ན་བདེ་བའི་རྒྱུ་མ་
བསགས་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་སྤངས་པར་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་བསགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྤངས་པ་ནི། འཁོར་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསགས་པའི་དགེ་བ་སྲིད་པར་བསྔོས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་ན་སྡུག་བསྔལ་
གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པས་བདེ་བའི་སྲོག་འཕྲོག་པ་ནི་གཤེད་མ་ལྟ་བུའོ། །དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དགོད་པ་ནི། ཁམས་གསུམ་ལས་དབྱུང་བ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྤང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསགས་པ་
རྒྱུར་མ་གྱུར་པ་ནི་བར་མ་དོར་ཟད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུ་མ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟད་པའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་བས་བདུད་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱས་པ་དང་། དངོས་པོར་ལྟ་བས་མཚན་མ་ལ་གནས་པའོ། །དང་པོ་ནི་བདུད་ཀྱི་ཞགས་པས་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདུད་ནི་འདིར་ལྷའི་
བུའི་བདུད་དེ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷའོ། །དེས་ཇི་ལྟར་ཟད་པར་བྱས་ཤེ་ན། བཅིངས་པས་བཅིངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དྲེགས་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོར་ལྟ་བས་མཚན་མ་ལ་གནས་པ་ནི། གཡོ་བ་དང་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཡོ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། མི་བརྟན་
པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རློམ་སེམས་པ་ནི་དངོས་པོར་ལྟ་བ་སྟེ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པ་ནི། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ད་ནི་དངོས་པོར་ལྟ་བས་མཚན་མ་ལ་གནས་པས་བསགས་པས་རྒྱུར་མ་གྱུར་པར་ཟད་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི།
མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྒོ་བཅད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དངོས་པོར་ལྟ་བས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པར་བྱས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྒོ་གཅད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒོ་ལྟ་བུ་སྟེ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་ནི་བཅད་པ་ལྟ་བུ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 247a
སྟེ། ཟད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཟད་པར་བྱས་ཤེ་ན། ཁྱིམ་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་དང་། ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དང་།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་ལ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱད་པར་གྱིས་སྤྱི་ལ་དང་། སྤྱི་དང་ལྡན་པས་སྤྱི་ལ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མི་སྤེལ་བ་དང་། མ་ཐོབ་པ་དང་། འགྱོད་པ་དང་། སྤྱམས་པ་དང་། ཐག་བསྲིངས་པ་དང་། སྔར་བསྟན་པའི་སྲིད་པར་བསྔོས་པ་རྣམས་
ནི་ཟད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྒོ་དབྱེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་ལུང་གི་ཚད་མས་སྦྱར་བ་ལས་སྙིང་རྗེ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་གཏམ་སྟེ་དྲུག་པའོ། །སྙིང་རྗེ་རྙེད་པར་
དཀའ་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཉིད་མི་ཉམས་པར་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཚུལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་
ཟག་ལ་ཞེ་སྡང་བ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་སྤོངས་པ་དང་། བདུད་ཀྱི་ལས་དང་། བརྙས་པའི་སེམས་དང་། བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་བཞི་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་དང་འབྲེལ་བའོ། །རྩ་བའི་ལྟུང་བ་བསྟན་པ་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་
པ་དང་མ་འབྲེལ་པའོ། །སྡོམ་པ་དང་མ་འབྲེལ་བ་དག་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་ཅེ་ན། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པས་གཞན་དགོས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་དང་འབྲེལ་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་སྤང་བ་བསྟན་པ་
ནི། འདི་དག་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ནི། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ། རྨ་འབྱིན་པའི་ཉེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟ་བུ་རུང་བ་ལ་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 247b
ཏེ། སྡོམ་པ་ཉམས་པའི་གང་ཟག་ལའང་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལ་ལ་དག་ནི་ཐོབ་པ་མ་ཉམས་པ་ལའོ་ཞེས་འདོད་དེ། བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ན་གཞན་དུ་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། འོག་ནས་ཀྱང་དེ་ལ་རའི་ཤིང་
རྟ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། གླང་པོ་ཆེའི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བ་དག་ནི་ཉམས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དང་། ལུང་ལས་ཀྱང་དྲི་མ་དང་ཀླན་ཀའི་དཔེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དགེ་བསྙེན་ལ་སོགས་པ་ཅིའི་
ཕྱིར་བཤད་ཅེ་ན། ཉེས་པ་འབྲིང་དུ་བསྟན་པས་ཡུལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉེས་པ་ལྕི་བ་དང་འོག་མ་དག་ཀྱང་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་སྤང་བ་ལ་སོགས་པ་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །སྟོན་པ་
གཞན་ལ་མི་བརྟེན་པ་ནི། སྐྱབས་གསུམ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་མི་དང་ལྷ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ལའོ། །དགེ་སློང་ནི་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུར་བསྔོས་པ་ལ་བྱའོ། །དད་པས་རྗེས་སུ་
འབྲང་བ་ནི་གང་ཟག་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་འཇུག་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་རང་གི་ཤེས་རབ་གཙོར་བྱེད་པའོ། །བརྒྱད་པ་ནི་གྲངས་ཀྱི་བརྒྱད་པའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནི་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པའོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལུས་པའོ། །
ཕྱིར་མི་འོང་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཟད་པའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སྤང་བྱ་རྣམས་ཀྱང་སྤངས་པའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་ནས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའོ། །རའི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བ་དང་། གླང་པོ་ཆེའི་ཤིང་རྟ་
ལྟ་བུས་འགྲོ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མི་བརྟན་པའོ། །ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བ་ནི། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བརྟན་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བ་ནི། ས་དང་པོ་ནས་ས་བདུན་པའི་བར་དུའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 248a
བསྡུས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བསྟན་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོ་ནི་མྱུར་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་དུ་བརྟན་པ་ནི་ངེས་ཤིང་བརྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ས་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་དུ་ནི་ཤིན་
ཏུ་བུལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །མྱུར་བ་སྨོས་པས་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བ་སྲིད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐར་རྒྱལ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་བྱའི་བརྟུལ་ཞུགས་
ཀྱིས་གནས་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་བསྟོད་པ་ལྟ་བུས་ཀྱང་བསྐལ་པ་མང་པོར་འདུམས་སུ་ཟད་ཀྱང་གྲངས་མེད་པ་ནི། སུས་ཀྱང་འདུམས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བསྟན་པ་ནི་འདི་གང་ལ་བྱ་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་
ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ས་ནས་བཟུང་བར་འདོད་དོ། །ལ་ལ་ནི་བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་འདོད་མོད་ཀྱི་འདིར་ནི་དང་པོ་བརྡའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ནས་འདོད་དེ་གཞན་དུ་ན་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་བརྟན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
བསྐལ་པ་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་ལ་འདོད་དོ། །གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཀྱི་གནས་དྲུག་ཅུར་ཕྱིན་པ་ལ་འདོད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན་འོག་མ་དག་ཏུ་ནི་གྲངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་མིང་ཆོས་མངོན་པ་ལས་གསུངས་ཏེ། གྲངས་ནི། རྐྱང་པ་དང་། ཁུག་པའོ། །དེ་ལ་
གྲངས་རྐྱང་པ་ནི་གཅིག་དང་བཅུ་དང་། བརྒྱ་དང་། སྟོང་དང་། ཁྲི་དང་། འབུམ་དང་། ས་ཡ་དང་། བྱེ་བ་དང་། དུང་ཕྱུར་ཏེ་གནས་དགུའོ། །ཁུག་པའི་གནས་ནི་གསུམ་ཏེ། ཐེར་འབུམ་དང་། ཁྲག་ཁྲིག་དང་། རབ་བཀྲམ་དང་། གཏམས་དང་། དཀྲིགས་དང་། མི་འཁྲུགས་པ་དང་།
ཁྱད་སྦྱིན་དང་། དཔང་སྟེང་དང་། དེད་འདྲེན་ཞེས་བྱ་བ་དགུ་སྟེ། ཆེན་པོ་དགུ་བསྣན་པས་ཁུག་པ་དང་པོའོ། མཐའ་སྣང་དང་། རྒྱུ་རིག་དང་། འོད་མཛེས་དང་། དབང་པོ་དང་། ལེགས་བྱིན་དང་། རྟོགས་འགྲོ་དང་། འགྱིང་བརྟུལ་དང་། རྟ་རྒྱགས་དང་། སྟོབས་འཁོར་ཏེ་དགུ་ནི་སྔ་མ་ལྟར་ཆེན་པོ་དགུ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 248b
བསྣན་པ་ནི་ཁུག་པ་གཉིས་པའོ། །བརྡའ་ཤེས་དང་། རྣམ་འབྱུང་དང་། སྟོབས་མིག་ཅེས་བྱ་བ་གསུམ་ནི། སྔ་མ་ལྟར་ཆེན་པོ་གསུམ་བསྣན་པས་ཁུག་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྐྱང་པ་དགུ་དང་། ཁུག་པའི་གནས་གསུམ་དུ་གྲངས་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ། བསྡུ་ན་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ནི་མངོན་པ་ལས་
སྣང་ངོ་། །ལྷག་མ་གྲངས་བརྒྱད་ནི་གཞུང་དུ་མི་སྣང་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཁུག་པའི་གནས་སུ་བརྒྱད་བསྣན་ན། ལྔ་བཅུ་རྩ་དགུ་ནི་གྲངས་ཀྱི་མིང་དུ་བཏགས་ལ། དྲུག་ཅུ་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་མིང་ལས་གསུངས་པས་གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་
ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་རང་རང་གི་འབྲས་བུ་གང་མ་ཐོབ་པར་འདོད་པའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་དག་ནི་གཞན་ལ་དམིགས་པ་ལ་བྱའོ། །རང་སངས་རྒྱས་དག་ནི་གཉིས་ལ་དམིགས་པ་ལ་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འདོད་པས་ཁྱད་པར་བྱས་
པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་ཡང་རུང་བའོ། །འདིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་ནི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཁྲོས་པ་ནི་ཞེ་སྡང་བའོ། །བརྙས་པ་ནི་ཁྱད་དུ་བསད་པའོ། །དཔེ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ནི་གང་ལ་ལ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ནི་ལོག་སྲེད་ཅན་ལ་
སོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ལས་དང་པོ་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་ཙམ་ཡོད་པའོ། །སྤྱོ་བ་ནི་ཚིག་གིས་གཤེ་བའོ། །བརྒྱད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པས་མཚང་འདྲུ་བའོ། །ཉམས་པ་ནི་དབྱུག་པ་དང་མཚོན་དང་བོང་བ་ལ་སོགས་པས་བརྡེག་པའོ། །རྐྱེན་དེ་ལས་འབྲས་བུ་ཅི་མྱོང་ཞེ་
ན། གང་ལ་ལ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། རྐྱེན་གང་ཡང་རུང་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། འཚོ་བ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སོ། །ཁྱད་དུ་བསད་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་བསྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །སྤྱོ་བ་ནི་སྔ་མ་ལྟར་ངག་གི་ཁྱད་པར་རོ། །འབྲས་བུ་ཉིད་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་
ཞེས་སོ། །ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་ནི་གྲངས་ཀྱི་གནས་གཞན་ལྔ་པའི་མིང་ངོ་། །སྡུག་བསྔལ་ཇི་ལྟ་བུ་མྱོང་བ་ཞེ་ན། ལུས་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཉིད་མཚོན་པ་ནི་ལྕགས་ཀྱི་ཐོང་གཤོལ་འབར་བ་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདིར་ལ་ལ་དག་ནི་ཁྱད་དུ་བསད་དེ་སྤྱོས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 249a
གྱི་གོང་མའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གླིང་བཞི་པ་དང་ཉི་ཟླ་དང་། །རི་རབ་དག་ནི་འདོད་ལྷ་དང་། །ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་ལ་ནི། །སྟོང་ནི་སྤྱི་ཕུད་ཡིན་པར་འདོད། །དེ་སྟོང་ལ་ནི་སྟོང་
གཉིས་པ། །བར་མའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཡིན་ནོ། །དེ་སྟོང་ལ་ནི་སྟོང་གསུམ་སྟེ། མཉམ་དུ་འཇིག་ཅིང་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ལས་གཞི་བླངས་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ཞེས་སྤོང་བའོ། །ཉེས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ནི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ།
ལན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱུ་སྤངས་པས་འབྲས་བུ་བཅོམ་པ་ཡིན་པས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་ཉེས་པ་ཆེ་བར་མི་འཐད་པས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་
མ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་འདུལ་བ་ལ་མི་སྣང་སྟེ་ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ན་སྐུར་པ་འདེབས་པའོ། །མི་འཁོར་བར་བྱེད་ཅིང་སུན་འབྱིན་པས་ན་སྤོང་བའོ། །གང་ཟག་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཇི་ལྟར་སྤོང་ཞེ་ན། ཆོས་གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་
དང་གང་ཟག་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་གི་བྱེ་བྲག་ལས་མིང་བཏགས་པ་སྟེ། དཔག་ཚད་དྲུག་སྟོང་ཕྱེད་དང་བཞིའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་གླིང་གི་མིང་ངོ་། །ཅི་འདྲ་ཡང་རུང་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ་སོ་སོར་འཆལ་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་
ཡིན་ནོ། །དཔེ་འདི་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་གྱི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་ནས་ཐ་དད་དུ་བསྟན་གྱི་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལས་དང་པོ་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །ཉེས་པ་འདི་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་དང་འབྲེལ་བར་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། འཕགས་པ་བྱམས་
པ་སེང་གེ་སྒྲའི་མདོ་ལས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་དང་པོ་པ་ཡིན་པར་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ཞེ་ན་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་ཁོང་ནས་རྨ་འབྱུང་ཞིང་སྨས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བྱང་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 249b
ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ནི་ཞེ་སྡང་ཁོ་ནས་ལྷུང་བར་འགྱུར་གྱི། ལྷག་མས་ནི་མ་ཡིན་གྱི། དེས་གཞན་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་འགྱུར་ལ་བཏང་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ཞིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་དག་ནི་དེ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་སྡུད་པར་འགྱུར་ལ། དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
བྱ་བ་ནི་གཞན་ཡོངས་སུ་སྡུད་པས་མཆོག་གོ། །ལུང་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྟུང་བ་ནི་ཞེ་སྡང་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་དང་། ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྟུང་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི། ཞེ་སྡང་གིས་འཇིགས་
ལ་ཐབས་མི་མཁས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ལྟུང་བས་འཇིགས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བས་ཞེ་སྡང་ཁོ་ན་རྨ་འབྱིན་པར་བསྟན་པ་ནི། འཇམ་དཔལ་རྣམ་པར་རོལ་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་ཁོང་ཁྲོ་བས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཟད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དཔེ་སྟོན་ཅིག་ཅེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བ་རབ་ཏུ་
དགའ་བའི་དབང་པོ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱལ་བའི་བློ་གྲོས་མ་དད་ཅིང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་བསྐྱེད་པས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་ལྟུང་བར་གྱུར་ཅིང་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས་ཀྱང་དེ་དག་ཕན་ཚུན་བརྙས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཉེས་པས་ཚེ་དང་འོད་དང་ཁ་དོག་ལས་ཉམས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་
བས། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་བརྙས་པ་དག་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཟད་པའི་རྒྱུར་གསལ་བས་དེ་བསྟན་པ་ནི་ཟླ་བ་སྒྲོན་མ་ལས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་
རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་ལས་བྱུང་བ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་སངས་རྒྱས་མཆོད་པའོ། །ལ་ལ་དག་ནི་སྦྱིན་པར་བྱེད་མི་ནུས་པས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་ན་དེའི་གཉེན་པོ་སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་ཡིན་པས་ན་སྦྱིན་དང་སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་ཞེས་སྨོས་སོ་ཞེའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་
ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའོ། །ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཐོས་པའི་དོན་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ལུས་དང་སེམས་འདུ་འཛི་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་དབེན་པར་བྱ་བས་ན། དགོན་གནས་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་རྨ་འབྱིན་པའི་ཉེས་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་དང་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 250a
པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་ན་བྱམས་པའོ། །སྦྱོར་བ་བཟང་པོ་ནི་མིག་བསྐྱེད་པའོ། །མོས་པ་ནི་ལས་དང་པོ་པའོ། །དད་པ་ནི་དང་བའི་དད་པའོ། །བསྔགས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་དོན་གྱི་ལུང་ནི་དད་པའི་སྟོབས་
བསྐྱེད་པའི་མདོ་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསླབ་པ་ནི་ཁྲིམས་ལྔ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཡུལ་དམན་པས་ན་དགེ་བསྙེན་ནོ། །དུས་ཐུང་བས་ན་ཉིན་གཅིག་གོ། །དངོས་པོ་དམན་པས་ན་ཟན་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཉུང་བས་ན་གཅིག་ཅེས་སྨོས་སོ། །ཆོས་གྲངས་མེད་པ་ནི་སྔ་མ་ཡུལ་མང་བས་འཇིག་རྟེན་
གྱི་ཁམས་རྡུལ་སྙེད་དང་། དུས་རིང་ལ་བསྐལ་པ་གང་གཱའི་བྱེ་མ་སྙེད་དང་། རྟག་པས་ན་ཉིན་རེ་ཞིང་དང་། དངོས་པོ་བཟང་བས་ལྷའི་ཟས་དང་གོས་བྱིན་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ཙམ་ཡང་བསོད་ནམས་མང་དུ་འཕེལ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་
ཤེས་མཐར་ཕྱིན་པས་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུང་ལས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ན་གཟུགས་མཐོང་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར། དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་ལ་སོགས་པས་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་
ཏེ། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་རྣམས། །བདུད་རྣམས་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཡིས་ཀྱང་། །གང་ཕྱིར་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པ། །དེ་ཕྱིར་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེའོ། །ཉན་ཐོས་སྨོས་པ་ནི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དང་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །ཡང་ན་སྡོམ་པ་མཚུངས་པས་སོ། །ཡང་ན་
མི་ཕྱེད་པས་སོ། །ཡང་ན་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་སོ། །ཡང་ན་སྤངས་པ་འདྲ་བས་སོ། །ཡང་ན་གྲངས་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མི་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་དུས་དེ་ཙམ་དུ་དངོས་པོ་བཟང་པོ་དང་མང་པོས་བྱས་པ་བས་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བྱས་པ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལ་ལ་ན་རེ་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་རྒྱུ་མཆོག་ཏུ་བཤད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་ནི་ཉན་ཐོས་འབྱུང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 250b
ཀྱི་སེམས་བསྔགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་རོ། །རའི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། དང་བའི་བསམ་པ་ལ་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུན་གྱི་བསམ་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་རའི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུ་ཞེས་ཇི་སྐད་བརྗོད། སངས་རྒྱས་
ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་དང་པོའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ནས་ད་ནི་ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྔ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཞིང་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའོ། །ཕྱིར་ཕུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དང་པོའི་སའི་ཆ་ནས་ཕྱིར་དེད་པའོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཀྱི་མཐའ་ཐུག་པ་སྟེ། དེའི་གོང་ན་གྲངས་ཀྱི་མིང་གཞན་མེད་པས་ཇི་སྐད་དུ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི། བརྗོད་དུ་མེད་
པས་ཐམས་ཅད་ཚང་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་མ་ཡིན་པ་དེའི་འོག་མར་ནི་གྲངས་ཀྱི་གནས་གཞན་མིང་གིས་བརྗོད་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་མདོ་སྡེ་ལས། གྲངས་ཀྱི་གནས་ནི་གཉིས་སྟེ། ཁུག་པ་དང་། རྐྱང་པའོ། །རྐྱང་པ་ནི་བརྒྱ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། བྱེ་བ་དང་། ཁོད་ཁོད་དང་། ཐད་དགུ་དང་། ཁྲིག་
ཁྲིག་དང་། ཐམས་ཐམས་དང་། མྱད་མྱིད་དང་། གང་ཡ་དང་། བན་བུན་དང་། ཕྱར་ཕྱུར་དང་། ལྕག་ལྕིག་དང་། བྱང་བྱིང་དང་། ཆེམ་ཆེམ་དང་། ཕྱལ་ཕྱོལ་དང་། ཁྱད་ཁྱུད་དང་། ཟེར་ཟེར་དང་། ཁྲིབ་ཁྲིབ་དང་། ཡ་གངས་དང་། ཆོ་མ་དང་། ཁྲམ་ཁྲིམ་དང་། ནབ་ནུབ་དང་། སང་སང་དང་། བརྒྱུད་
ཡས་དང་། གཏང་ཡས་དང་། བཀྲ་ཡར་དང་། གསའ་ཡས་དང་། མི་མཚུངས་དང་། ལམ་ལུམ་དང་། ཡམ་ཡོམ་དང་། ཁྲལ་ཁྲུལ་དང་། ཐད་ཐུད་དང་། བསམ་ཕྱོད་དང་། བྲང་བྲེང་དང་། བགྲོད་ཡས་དང་། བསྔོ་ཡས་དང་། ཟང་ཡག་དང་། འཕྲོ་བཀྱེ་དང་། རྩེ་འཕྱོ་དང་། ཡོང་ཏན་དང་། འབྲུག་
གཡོས་དང་། སང་ཡལ་དང་། མཐིང་ཡུག་དང་། ཡིད་འཕྱོ་དང་། ནབ་ནེབ་དང་། ཁྲིག་ཐམས་དང་། ཡལ་ཡལ་དང་། བགྲང་ཡས་དང་། ཐུག་ཡལ་དང་། ཤང་ཤང་དང་། ཡག་ཡག་དང་། ཐམ་ཐིམ་དང་། རློམ་བསྙལ་དང་། གཞལ་འཕྱོས་དང་། གཞལ་ཡལ་དང་། གཞལ་མེད་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 251a
དང་། གཞལ་འཁོར་དང་། གཞལ་ཐིམ་དང་། གར་གཞལ་དང་། གཞལ་སངས་དང་། གཞལ་ཐག་དང་། གཞལ་ཕུལ་དང་། གཞལ་གཞི་དང་། འཕྱོ་འགྱུར་དང་། ཉར་ཉེར་དང་། ཕྱག་ཕྱིག་དང་། ཟལ་ཟུལ་དང་། སལ་སལ་དང་། གཡོ་ལྡེག་དང་། ཕན་ཕུན་དང་། བརྣང་
ཡ་དང་། རེམ་འགྲོལ་དང་། རྫི་ངད་དང་། རྫི་རྡུལ་དང་། ཕུན་ཡོལ་དང་། ངད་ངད་དང་། བགྲང་རྩི་དང་། ཟབ་བགྲང་དང་། དགའ་བརྐྱང་དང་། གཞུང་མདའ་དང་། འཁྲུལ་ཆད་དང་། འོལ་ཕྱོད་དང་། གདབ་ཡས་དང་། གཅལ་ཡས་དང་། བགྲང་ཡས་དང་། བྱིམ་འཕྱོ་དང་། ཡ་མེ་དང་། བསྙལ་ཡས་དང་། ལྡབ་ལྡེབ་
དང་། འབན་ཆད་དང་། ཕང་ཕུང་དང་། ཁྱེའུ་ཆང་དང་། ཞུང་ཟུང་དང་། མཆོག་ཡལ་དང་། མཐའ་བརྟུལ་དང་། ཡུན་འགྱངས་དང་། བུན་ལོབ་དང་། ལམ་ལོབ་དང་། བསྙད་ཡས་དང་། ལང་ལིང་དང་། ལྗབ་ལྗིབ་དང་། མི་བརྩལ་དང་། འབྱམ་ཡས་དང་། ང་འགྲང་དང་། སྨོས་ཡས་དང་། བཀྲ་ཆལ་དང་། ལོ་རྒྱས་
དང་། འབུམ་རྡིབ་དང་། གམ་གུམ་དང་། ལ་ལོ་དང་། བགྲང་འཕྱོས་ཏེ་དེའི་སྟེང་དུ་རྩ་བའི་གྲངས་བདུན་བསྣན་ན་བརྒྱ་བཅུ་དྲུག་ནི་གྲངས་རྐྱང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པས་སོ། །ཁུག་པའི་གནས་ནི་བཅུ་སྟེ། དཔག་ཡས་དང་། ཡལ་ཕྱོང་དང་། མུ་ཡལ་དང་། བགྲང་ཡོལ་དང་། མི་འཇལ་དང་། བསམ་ཕྱོད་དང་། མཐའ་
འབྱམ་དང་། དཔག་ཐག་དང་། བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་སྟེང་དུ་བགྲོང་འཕྱོས་ལ་བསྒྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་བསྒྲེས་པའི་བར་དུ་བཅུ་བསྣན་པ་ནི་ཁུག་པའི་གནས་བཅུ་སྟེ། ཉི་ཤུ་དང་སྤྱིར་སྡོམ་ན་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་ནི་མིང་གིས་བསྟན་
པས་སོ། །དཔེ་དེ་ཉིད་སྦྱར་བ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང་། ཀློག་པ་དང་། འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །བསམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དཔྱོད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཞིབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་
ནི་མ་ལུས་པར་འཛིན་པའོ། །དེ་ལ་ཚུལ་དམན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། འདྲེ་བ་ལ་སྤྱོད་པས་ན་དཔེ་གཉིས་བསྟན་ནོ། །རང་བཞིན་གྱི་རིགས་དང་ལྡན་ཞིང་སེམས་བསྐྱེད་པས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པའོ། །བསམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བས་ན་མོས་པའོ། །སྦྱོར་བ་རྒྱ་ཆེ་བས་ཀློག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །དེ་ལ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 251b
ཀློག་པ་ནི་གཞུང་གི་བདག་ཉིད་དོ། །འཛིན་པ་ནི་དོན་རྣམ་པར་སེམས་པའོ། །གུས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །ཞེ་ས་ནི་ལུས་དང་ངག་གིའོ། །གཞོལ་བ་ནི་མོས་པའོ། །འབབ་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའོ། །བརྟེན་པ་ནི་འགྲོགས་པའོ། །ཚོལ་བ་ནི་ཉན་པའོ། །འཛིན་པ་ནི་དོན་མི་ཉམས་
པར་བྱེད་པའོ། །འཆང་བ་ནི་གླེགས་བམ་མི་གཏོང་བའོ། །དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པས་བསྟི་སྟང་བྱེད་པ་བསྟན་ནས། ཟང་ཟིང་གིས་བསྟི་སྟང་བྱེད་པར་བསྟན་པ་ནི། རབ་ཏུ་གུས་པས་མེ་ཏོག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་གཙོ་བོ་ནི་གཞན་ལ་གུས་པ་ཡིན་པས་མི་བརྙན་
པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དག་ནི་ཟབ་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྟོན་པ་དག་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་འདོད་དོ། །བདེན་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་མི་སྤོང་བས་མོས་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ནི་ཤེས་
རབ་དང་སྙིང་རྗེའོ། །ཡང་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ། །ཡང་ན་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་ཏོ། །འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བདུན་བཤད་དོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་བཤད་དོ། །ལང་ཀར་གཤེགས་པ་
ལས་ནི། ཆོས་ལྔ་དང་ནི་རང་བཞིན་དང་། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཉིད་དང་། །བདག་མེད་པ་ནི་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས། །མ་ལུས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས། །ཞེའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ལྔ་ནི་མིང་དང་། རྒྱུ་མཚན་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཀུན་
བརྟགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །འཕགས་པ་བྱམས་པའི་ཞལ་ནས་ནི། ས་བོན་དང་། འཇུག་པ་དང་། བསྒྲུབ་པ་དང་། གོ་རིམས་དང་། འབྲས་བུ་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ནི་ས་བོན་ནོ། །འཇུག་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །
སྒྲུབ་པ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཏོ། །གོ་རིམས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ། །འབྲས་བུ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། ཐེག་པ་མཆོག་བསྟན་པ་ཡི་རྣམ་པ་ཆོས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་ལ། །འབྱོར་པའི་དོན་ཚུལ་བླ་མེད་གྱུར་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡི་བདག་ཉིད་སྟོན། །ཞེས་གསུངས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 252a
སོ། །མཁས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པའོ། །མི་གཡོ་བས་ན་རྟག་ཏུའོ། །སྐྱབས་ནི་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་ལོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའོ། །བྱམས་པ་ནི་ཕན་པར་འདོད་པའི་སེམས་སོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་
བའི་སེམས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྟོན་པ་བཞི་ནི་ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། སྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་གསུམ་དུ་ཆོས་དང་། དོན་དང་། ངེས་པའི་དོན་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་གྱི་གང་ཟག་དང་། ཚིག་དང་། དྲང་བའི་དོན་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་
མི་རྟོན་པའོ། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། དོན་སྤྱོད་པ་དང་། དོན་མཐུན་པའོ། །རང་གི་ལམ་ལ་གཞན་སྦྱོར་བ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ད་ནི་ཆོས་སྤོང་བའི་ཉེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་ནི་གསུངས་ཏེ། གང་ཟག་གང་གིས་སྤོང་ཞེ་ན།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་སྤོང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བཟོད་པ་མ་ཐོབ་ཅིང་མོས་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་མཐོང་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་ལས་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པ་སྲིད་པས་ན་
དེ་སྨོས་སོ། །དམིགས་པའི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་སྤོང་བ་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཞེས་སྨོས་སོ། །རི་མོ་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ཞེས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའོ། །ཇི་ལྟར་རི་མོ་བྱེད་ཅེ་ན། །
འཁོར་དུ་འོངས་ན་ཡང་ལུས་དང་སེམས་ཀྱིས་མཐུན་པར་མི་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། འཁོར་ནི་དགེ་སློང་ལ་སོགས་པའོ། །འོངས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཁན་པོའི་གསང་དྲང་བའི་ཕྱིར་ལྷགས་པའོ། །འདུད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ལུས་ཀྱིས་མཐུན་པར་མི་བྱེད་པའོ། །ཆོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
སྤོང་བས་སེམས་ཀྱིས་མཐུན་པར་མི་བྱེད་པའོ། །དེས་ཉེས་པ་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ནི། འཆལ་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདོར་བ་ནི་སྤོང་བའོ། །དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་འདི་ལས་སྐྱེས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 252b
ཤིང་བྱུང་བས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བོར་བའོ། །དེས་འབྲས་བུ་ཅི་མྱོང་ཞེ་ན། སྐྱེས་ནས་མྱོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ལོ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བར་མ་ཆད་པ་དམྱལ་བ་ཁོ་ན་བརྒྱུད་པས་ན་འཁོར་བའོ། །འཇིག་པ་ནི་དུས་མཐའི་མེ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆགས་
པ་ནི་དང་པོ་རླུང་ནས་བཟུང་སྟེའོ། །དེའི་ཚེའང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་གྱི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བས་ན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ནས་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ལས་ཟད་ནས་གོང་དུ་འཕོ་བ་ནི། དུད་འགྲོ་དང་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཅིས་ཏེ་
མིར་སྐྱེས་ན་ཡང་ལྐུགས་པ་དང་དམུས་ལོང་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བས་ན་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོ་ནི་མཚམས་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ། ལན་ནི་དེ་བས་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩ་བ་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་དང་འདྲ་ཞེས་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་དང་འབྲེལ་པར་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་གནོད་པ་བསྟན་པའི་
ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་བདུད་དག་ནི་དུ་ཞིག་ལ། གང་ཟག་ནི་གང་གི་ལ། དུས་ནི་ནམ་གྱི་ཚེ། གནོད་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག །བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་དུ་ཞིག །དེ་སྤོང་བའི་ཐབས་ནི་གང་ཞིག་ཅེ་ན་སྨྲས་པ། བདུད་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་།
ཉོན་མོངས་པ་དང་། འཆི་བདག་དང་། ལྷའི་བུའི་བདུད་དོ། །གང་ཟག་ནི་ལས་དང་པོ་པ་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་ལའོ། །དུས་ནི་དད་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤས་ཆེ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་བའི་ཚེའོ། །འཆིང་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་
བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ལ་བར་ཆད་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་འོང་ཞིང་དེ་ལས་མི་འདའ་བར་བྱེད་པའོ། །བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་བདུད་ཀྱི་ལས་བརྒྱད་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པ་ཉི་ཤུའོ། །བརྟག་པའི་ཐབས་ནི་བཞི་སྟེ། རྒྱུད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་བརྟག་པ་དང་། འོད་ཟེར་ལ་བརྟག་པ་དང་། ཆོས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 253a
བཤད་པ་ལ་བརྟག་པ་དང་། མཆོད་པ་ལ་བརྟག་པའོ། །ལ་ལ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟག་པ་དང་ལྔའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །སྤང་བའི་ཐབས་ནི་ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་སྒོ་ནས་སྤོང་བར་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་བདུད་བཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདུད་དོ། །ལས་རྣམ་
པ་གཉིས་མཚོན་པ་ནི། བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་འབྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལས་དང་པོ་པ་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་ལ་བདུད་འབྱུང་བས་མིང་ལ་གནས་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ལས་དང་པོ་པ་ཡིན་པས་ན་ཚིག་ཁོ་ན་ལའོ། །སྟོན་པས་མིང་ལ་ཞེན་པས་བསླུས་པ་ཞེས་
བྱའོ། །མིང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཁྱོད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལས་དང་པོ་པ་ཡིན་པས་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ལྟས་དེ་དག་མེད་པར་ཡང་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ལྟས་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་ངན་སོང་དག་གིས་བྲོད་པ་དང་འཇིགས་པ་བསྐྱེད་པ་ལས་ཀྱང་མི་ལྡོག་
པ་ལ་སོགས་པའོ། །རློམ་སེམས་པ་ནི་བདུད་ཀྱི་ཚིག་གིས་ང་རྒྱལ་བའོ། །བརྙས་པ་ནི་ཁྱད་དུ་གསོད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར། བདག་སྟོད་གཞན་ལ་སྨོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། བདུད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བླང་ཤིང་བློ་ཆུང་རིག་པར་བྱ། །ཞེའོ། །དུས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་དང་བྲལ་བ་ལས་འབྱུང་བས་ན་དེ་ཐབས་མི་མཁས་ཤིང་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་བ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་མ་ཟིན་ཅིང་ཞེས་སྨོས་ཏེ། མང་པོ་སྨོས་པ་ནི་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་གང་བྱེད་ཅེ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་
ཏེ། ལྟུང་བའི་རྩ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆེས་ལྕི་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དམྱལ་བར་འགྲོ་བ་བྱང་ཆུབ་ལ། །གཏན་གྱི་གེགས་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ། །ཉན་ཐོས་དང་ནི་རང་སངས་རྒྱས། །ཐེག་པ་མཆོག་ལ་གེགས་སུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །
རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ལ། བདུད་འབྱུང་བ་ནི། ལྷའི་བུ་ཇི་ཙམ་དུ་ལས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལས་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་སོ། །འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བདུད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ་ཞེས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 253b
གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་པ་ནི་འབྲས་བུ་འདོད་པའོ། །འཛིན་པ་ནི་རྒྱུ་ལ་འཇུག་པའོ། །མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་གཙོར་བྱེད་པའོ། །འདོད་པ་ནི་འདུན་པའོ། །འདུ་ཤེས་པ་ནི་མཚན་མར་འཛིན་པའོ། །རློམ་སེམས་པ་ནི་དངོས་པོར་ལྟ་བའོ། །ཡོངས་སུ་རྟགས་པ་ནི་སྤྱོད་པའོ། །གང་དུ་ལས་འཇུག་པ་ཞེས་
སྨོས་པ་དེ་གང་ལ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཞེན་པ་ནི་དངོས་པོར་ལྟ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་བཤད་ཅེ་ན། དངོས་པོར་ལྟ་བ་ནི་འཆིང་བ་ཡིན་པས་ཐར་པ་ཅི་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དངོས་པོར་ལྟ་བས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་
སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་འཆིང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། སྦྱིན་པས་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རློམ་སེམས་པ་ནི་རང་དང་གཞན་དང་ཆོས་སུ་དངོས་པོ་ལྟ་བའོ། །མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་ཞེན་པའི་གནས་སུ་རྟོག་པའོ། །འཛིན་པ་ནི་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པར་བརྟགས་
པའོ། །ལན་པ་ནི་རྩོལ་བའོ། །མཚན་མ་ནི་གཡེང་བའོ། །རྒྱུ་བ་ནི་སྤྱོད་པའོ། །མངོན་དུ་རྒྱུ་བ་མི་འབྱུང་བ་ཙམ་ལ་གཙོར་བྱེད་པས་ན། དགོན་པ་ལ་དགའ་ཞིང་མོས་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་ཅེས་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཡལ་བར་འདོར་བ་ན་བཏང་སྙོམས་སུ་ལྟུང་བའོ། །ཆོས་གོས་
ལ་སོགས་པ་ངན་པས་ཆོག་པས་ན་འདོད་པ་ཆུང་བའོ། །མང་པོ་མི་འདོད་པས་ན་ཆོག་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་ཆུང་བས་ནི་ཆོས་བཞི་སྤོང་བ་སྟེ། ཚུལ་འཆོས་པ་དང་། ཁ་གསག་དང་། གཞོགས་སློང་དང་། ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་བའོ། །ཆོག་ཤེས་པས་ནི་རྙེད་པས་རྙེད་པ་སྤོང་ངོ་། །ལུས་ལ་སོགས་པ་ལས་སུ་རུང་བར་
བྱེད་པས་ན་སྦྱངས་པའོ། །ཡོན་ཏན་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ། ཟས་ལས་གྱུར་པ་གསུམ་དང་། གོས་ལས་གྱུར་པ་གསུམ་དང་། གནས་ལས་གྱུར་པ་དྲུག་གོ། །དེ་ལ་མང་དུ་ཟ་བའི་གཉེན་པོ་ནི། སྟན་གཅིག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྟན་གྱི་མཐའ་པ་དང་། ཆུའི་མཐའ་པའོ། །ཡང་ཡང་ཟ་བའི་གཉེན་པོ་ནི་ཕྱིས་མི་ལེན་པའོ། །བཟང་པོ་
ལ་ཞེན་པའི་གཉེན་པོ་ནི་བསོད་སྙོམས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཅི་ཐོབ་པ་ལེན་པ་དང་མཐར་གྱིས་རྒྱུ་བའོ། །གོས་བཟང་པོ་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བོར་བ་དང་སྨད་པའི་དབང་གིས་སོ། །མང་པོའི་གཉེན་པོ་ཆོས་གོས་གསུམ་པའོ། །འཇམ་པའི་གཉེན་པོ་ཕྱིང་པ་པའོ། །འདུ་འཛི་ལ་ཆགས་པའི་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 254a
གཉེན་པོ་ནི་དགོན་པ་པའོ། །བླ་གབ་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ནི་བླ་གབ་མེད་པའོ། །སྟན་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ནི་གཞི་ཇི་བཞིན་པའོ། །གཙུག་ལག་ཁང་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ནི་ཤིང་དྲུང་བའོ། །འཁྲིག་པ་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ནི་དུར་ཁྲོད་
པའོ། །ཉལ་བ་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ནི་ཅོག་པུ་པའོ། །ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ཕོངས་པར་བྱེད་པས་ན་བསྙུངས་པའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་ཞེན་པ་ཡང་འཆིང་བ་ཡིན་པས། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་
ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ་། །སྤྲོས་པ་མེད་པ་ནི་ཞི་གནས་སོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་སོ། །ཚོགས་གཉིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་ཕྱིར་བཀའ་སྒྲུབ་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་དོན་བསྡུས་པ་ནི། ཇི་ཙམ་དུ་རྟོག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དང་དེ་གཉིས་ཀས་སྤྱོད་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའོ། །ཐ་སྙད་བཞིར་རྟོག་པས་ན་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན་ལས་དང་པོ་པ་དག་ཇི་ལྟར་འདུག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ལ་
ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གཏད་ནས། ཚོགས་བསགས་པ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་ཉེས་པ་མཐའ་དག་སྤོང་བས་ལས་དང་པོ་པས་ཀྱང་སུན་འབྱིན་པའི་སྒོ་ནས་སྤོང་གི །གཞན་དུ་ན་རྟོག་པ་དག་ནི། བཙན་ཐབས་སུ་སྤངས་པར་འདོད་ན་འདུས་བྱས་སུན་ཕྱུང་བས་གསོར་མི་རུང་བར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་
པར་དབེན་དོན་མི་ཤེས་ཤིང་། །ཐོས་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་བྱེད་པ། །མི་གང་བསོད་ནམས་མི་བྱེད་པའི། །སྐྱེས་བུ་ཐ་ཤལ་དེ་དག་བརླབ། །ཅེས་འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་ཡོད་ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལེགས་པར་མ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དམ་
པའི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལས་ཉམས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས་ཀྱང་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ལ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་རི་རབ་དང་མཉམ་པ་ནི་བླ་ཡི། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 254b
ནི་གསོར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འོག་ནས་ཡང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཡ་བྲལ་བ་ནི་འཆིང་བར་གསུངས་པ་དང་། ཡང་ཐབས་དང་མི་ལྡན་པར་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ་ཞེས་འཆད་དོ། །དེ་བས་ན་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་ནས་རིམ་གྱིས་སྤོང་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་སྤངས་པ་
ཞེས་བརྗོད་དེ། སྣ་ཚོགས་འདི་དག་འཁྲུལ་པ་ན། །མ་འཁྲུལ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། །འཁྲུལ་པ་ཙམ་དུ་སྤོངས་ཤེས་ན། །མ་འཁྲུལ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་འདོད་དོ། །ད་ནི་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་བདུད་འབྱུང་བས་ན། དེའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་བརྩོན་པ་ལས་འབྱུང་
ཞེས་སྨོས་སོ། །བརྩོན་པ་གང་དག་ནི་བདུད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་བརྩོན་པ་ལ་བདུད་འབྱུང་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ། གང་ཞིག་རིན་པོ་ཆེ་དང་བང་མཛོད་དང་ལྡན་པ་ལ། ཆོམ་རྐུན་པ་དག་གླགས་ཚོལ་ཞིང་དབུལ་ཞིང་ཕོངས་ལ་དགྲས་ཅི་ཞིག་བྱས་པར་འགྱུར། དེ་
བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྩོན་པ་ལ་བདུད་འབྱུང་གི་ལེ་ལོ་ལ་བདུད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་པ་ནི། བརྩོན་པ་ལ་བདུད་གླགས་ཚོལ་གྱི་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྩོན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཇི་ཙམ་དུ་གཉིས་ལ་སྦྱོར་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་
པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་ནི་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། ལུང་ལས་ཀྱང་ང་དེའི་ཚེ་རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་ཡན་ལག་མ་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་དགེ་སློང་དག་མཚན་མོ་ནམ་ལངས་པ་ན་རི་དགས་ཅེ་སྤྱང་སྐད་འབྱིན་པའི་སྒྲ་ཐོས་སོ་
ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དགག་ཅེ་ན་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་གོམས་པའི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པར་མི་རུང་སྟེ། རིགས་པ་དང་ལུང་གིས་གནོད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། བདག་མེད་པ་སྟོན་པའི་ཐ་
སྙད་ཀྱི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་པ་དག་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁྲུལ་པས་གོམས་པའི་དབང་གིས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་གཉིས་ལ་སྦྱོར་བའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་དང་བྲལ་བས་ན་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 255a
མ་ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་ཐོབ་པར་ལྟ་བ་མེད་པས་ཐོབ་པ་དམ་པ་ནི་སྦྱོར་བ་མེད་པ་སྟེ། མི་སྦྱོར་བ་ཉིད་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོས་པའི་མཐའ་བརྒྱད་དང་བྲལ་བ་ནི། དེ་ལྟར་བཤད་པ་བསྡུ་བ་ནི་གང་ན་མིག་ལ་མི་སྦྱོར་བ་ཞེས་
གསུངས་སོ། །དད་པ་དང་ལྡན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་གོ་བས་ན་འདིར་མ་གསུངས་ཏེ། འདས་མ་ཐག་པའི་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐབས་སུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ད་ནི་བདུད་ཀྱི་གནོད་པ་གང་བྱེད་པ་དེ་བསྟན་ཏེ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཐེག་པ་མཆོག་ལ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང་། མ་མཐོང་བའི་ཚེ་རྟེན་
མཆོག་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བརྡར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྟག་པ་རྣམ་པ་ལྔས་བརྟགས་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི། ལྷའི་བུ་ཉི་ཤུ་པོ་འདི་དག་ནི་ཞེས་སྨོས་ཏེ། བདུད་ཀྱི་ལས་བརྒྱད་དང་། བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང་། བདུད་ཀྱི་ལས་ཡང་
དག་ཕུལ་ཉི་ཤུ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་དེ་བརྟག་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཉི་ཤུ་གང་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤྱོད་པ་དང་། སྤྱོད་
པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སྤྱོད་པ་སྟེ། དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་ནི་སེམས་རྣམ་པར་སྤྱོད་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་འདོད་དོ། །བདུད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། འདིར་ནི་ཐེག་པ་མཆོག་ལ་འདོད་དོ། །ཡང་དག་ཕུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདུད་
ཀྱི་ལས་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་གྲངས་ངེས་ཞེས་རྒོལ་བ་ནི། གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱའོ། །བདེན་མོད་ཀྱི་འདིར་མཆོག་བསྡུས་ནས་བཤད་པ་ཉེས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་མཚམས་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པས་བཤེས་
གཉེན་དམན་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འདོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཁོར་བས་སྐྲག་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བའི་ཐེག་པའོ། །དང་པོ་དང་བར་མ་དང་ཐ་མར་ནི། གཉེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཐེག་པ་མཆོག་གི་རྩ་བ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡིན་པས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 255b
དེ་དང་བྲལ་བ་ནི། དེའི་བར་དུ་གཅོད་པ་བདུད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་ན་འབྲས་བུའི་མཆོག་སྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་བས་ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱིས་མ་ཟིན་ན་ནི་གཉིས་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཐབས་དང་བྲལ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་སེམས་ཅན་ཡལ་བར་འདོར་བ་སྟེ།
རང་ཉིད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འབད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་དོན་གྱི་ཐབས་དང་བྲལ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་འདུས་བྱས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་ཟིན་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་
ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ནི། བསམ་གཏན་བསྐྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་ལྡོག་པ་ཚོལ་བ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་བསྐྱེད་པ་ནི་རང་ཞི་བར་འདོད་པའི་བསམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྡོག་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་
པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བྲལ་བ་ནི་གང་ཟག་ལ་ལྟོས་ཏེ་བསམ་པ་དམན་པ་དང་། ཆོས་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྦྱོར་བ་དམན་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་ལ་ལྟོས་ཏེ་བསམ་པ་དམན་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ཅེས་བྱའོ། །
བྱེ་བྲག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བྱམས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཁྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྦྱོར་བ་དམན་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། བཤད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ལ་བཤད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཤེས་རབ་དམན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི། ཉན་ཐོས་དང་
རང་རྒྱལ་བའི་གཏམ་སྟོན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདག་མེད་པ་ཙམ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་ཟབ་མོའི་གཏམ་འཆབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཟབ་མོ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །གཏམ་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་རྒྱན་པོའི་གཏམ་ལ་སོགས་པའོ། །སྒྲུབ་
པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་ལྔ་སྟེ། སྦྱོར་བ་ལ་མི་བརྩོན་པ་དང་། སྦྱོར་བ་ཉམས་པ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། སྦྱོང་བ་མི་མཐུན་པ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། སྦྱོར་བ་ངན་པ་ལ་བརྩོན་པའོ། །སྦྱོར་བ་ལ་མི་བརྩོན་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། རང་གི་ལམ་སྒྲུབ་པ་ལ་མི་བརྩོན་པ་ནི། ལམ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 256a
ཤེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལམ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ། །གཞན་ལམ་དུ་ཁྲིད་པ་ལ་མི་བརྩོན་པ་ནི། རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་སྦྱོར་བ་ནི་ཁྲིད་པར་མི་བྱེད་པའོ། །སྦྱོར་བ་ཉམས་པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་
གཉིས་ཏེ། རང་གི་སྤྱོད་པ་མི་སྒྲུབ་པ་ནི། དགེ་བའི་རྩ་བ་སོགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་སྤྱོད་པ་ལ་གཞན་མི་སྦྱོར་བ་ནི། ལྷག་མཐོང་གི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པར་གནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གཞན་གཅེས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་མི་མཐུན་པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པ་ཟད་པར་ཚོལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་
སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་བ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རང་དོན་བསྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་ཐབས་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཐབས་དང་མི་ལྡན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྦྱོར་བ་ངན་པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་གཉིས་ཏེ།
བརྩོན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི། སྡེ་སྣོད་མི་ཚོལ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་སོ། །འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་ནི་ཆད་པར་ལྟ་བ་དག་གོ། །བརྩོན་པར་བྱས་པ་ལ་ལོག་པར་བརྩོན་པ་ནི་མང་དུ་ཐོས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་
བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མང་དུ་ཐོས་པ་ནི་བརྩོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཡང་། ཆོས་འཆབ་པ་ནི་ལོག་པ་ཡིན་པས། ལོག་པར་བརྩོན་པའོ། །དེ་ལྟར་དམན་པ་ལ་མོས་པ་དག་ནི། དངོས་པོས་ལྟ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་དགོས་པའི་ཞལ་ཏ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་མང་དུ་
ཐོས་པ་ལས་སྐྱེས་ཀྱི། དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམན་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དག་ནི་དམན་པའི་གྲོགས་པོ་ལ་བརྟེན་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐལ་བ་མཉམ་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 256b
དམན་པའི་གྲོགས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་དག་ནི་དམན་པ་ལ་བག་མེད་པར་འགྱུར་བས། གང་གི་ཚེ་བརྒྱ་བྱིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ནི་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་བདུད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་གོ་རིམས་འདི་ནི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ། །ད་ནི་
གཞན་ལ་བརྙས་པའི་ཉེས་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུགས་བཟང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། གཞན་ལ་བརྙས་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་ལྷུན་ལེགས་པ་ནི་གཟུགས་བཟང་བའོ། །བྱད་ལེགས་པ་ནི་མཛེས་པའོ། །ཕྱུག་པ་ནི་འབྱོར་པ་སྣ་ཚོགས་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་པས་ནོར་
ཆེ་བ་ནི་གསར་ལ་སོགས་པ་མང་བའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ནི་འཕྲལ་གྱི་དགོས་པའོ། །ནོར་མང་བ་ནི་གསེར་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའོ། །མཛོད་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་གནས་སོ། །བང་བ་ནི་སྣ་རེ་རེའི་གནས་སོ། །རུས་ནི་བ་ར་དྭ་ཛ་ལ་སོགས་པའོ། །རིགས་ནི་རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པའོ། །གཡོག་ནི་
གོ་རེ་ལོང་ངོ་། །འཁོར་ནི་རྗེས་སུ་འཚོ་བའོ། །བསོད་ནམས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བརྩོན་པ་ནི་ལྷུར་ལེན་པའོ། །དབང་ཕྱུག་ནི་རྒྱལ་པོའི་ས་ལ་གནས་པའོ། །རྒྱགས་པ་ནི་དྲེགས་པའོ། །བག་མེད་པ་ནི་བརྩམ་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །གང་ལ་བརྙས་ཤེ་
ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གཏོགས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་ནི་རྟེན་མཆོག་ཡིན་པས་ན། གང་དག་ཁྱིམ་ན་གནས་པར་བྱེད་བཞིན་དུ། །བྱང་ཆུབ་དམ་པའི་མཆོག་འདི་ཐོབ་པ་ཡི། །སངས་རྒྱས་གང་ཡང་སྔོན་ཆད་མ་བྱུང་སྟེ། །མ་འོངས་པ་ན་མི་འབྱུང་གནས་
པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནས་མངོན་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱིམ་སྤངས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནི་སྡུག་བསྔལ་དུ་མའི་གནས་ཡིན་པས་ན། འཕགས་པ་དྲག་ཤུལ་ཅན་གྱིས་ཞུས་པ་ལས་སྨད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་
ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་ནི། དེ་གཙོར་བྱེད་པའོ། །འོ་ན་ཚོགས་གཉིས་དག་ནི་ལམ་མ་ཡིན་ནམ་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་མཆོག་ཅེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་འབྱོར་བ་མཐའ་དག་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ལུང་ལས་ཀྱང་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 257a
པ་མ་གནང་བས་ཇི་ལྟར་ཚོགས་སོགས་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ན་ཚོགས་གཉིས་དང་ལྡན་པར་འདོད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་བརྙས་ཤེ་ན། ཤ་དང་ཁྲག་སྐམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དུས་མ་ཡིན་པའི་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྐེ་བ་ནི་རིད་པའོ། །ཉམ་ཆུང་
བ་ནི་ལུས་ཀྱི་མཐའ་མེད་པའོ། །ལུས་རྩས་ཡོགས་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཡང་རྐེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཅིའི་ཕྱིར་ལུས་གདུང་ཞེ་ན། མགོ་དང་གོས་ལ་མེ་འབར་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་སྨོས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པའོ། །
ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དག་ནི་དངོས་པོ་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་རྐེ་ཞིང་ཉམ་ཆུང་བ་མདོག་ངན་ཅིང་མི་སྡུག་པར་རིག་ནས་བརྙས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་ལ་སྤྱད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཐལ་བའི་ནང་དུ་མེ་བྱུང་བ་ལྟ་བུར་ཉེས་པ་དང་བཅས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསམ་
པ་བསྟན་ཏོ། །ལེགས་པར་བཤད་པ་ཉན་མི་འདོད་ཅེས་བྱ་བས་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏོ། །ཆེས་དམན་ཞིང་རྨུགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། སྤྱིར་ཞིང་བག་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་བཞི་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ལོག་པར་བརྗོད་པ་ནི་
ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ངན་པ་སྒྲོགས་པའོ། །འདི་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་དང་། འདིར་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བར་དུ་གཅོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་བདག་གི་བླ་མ་བརྒྱུད་པ་
ལས་འདི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་དོན་དག་ལ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་། གནས་གསུམ་པར་ནི་འཕོ་བ་དང་། །བསྟན་བཅོས་ལེན་པ་རིགས་ལྡན་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་བ་
དང་། ཡང་། ལུང་མ་རྟོགས་པའི་རྟོག་གེ་ལ། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་གནས་མ་ཡིན། །དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་གང་། །དེ་ཡང་ལུང་གི་སྔོན་དུ་སོང་། །ཞེས་གསུངས་པས་ལུང་ཉིད་ཚད་མར་བྱའོ། །མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ། ལུང་གི་ཚད་མས་སྦྱར་བ་ལས་བར་དུ་གཅོད་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 257b
པའི་ཆོས་སྤང་བ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་གཏམ་བརྗོད་པ་སྟེ་བདུན་པའོ།། །།ད་ནི་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་ནི་འདི་དག་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པའོ། །ནན་
ཏན་གྱིས་བསྲུང་བ་ནི་མི་ཉམས་པར་བྱེད་པའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཁྱིམ་ཇི་ལྟར་གནང་ཞེས་རྒོལ་བ་ནི་ཅི་འདྲ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་འབད་པ་ཡོད་ཀྱང་ཁྱིམ་སྤང་བར་མི་ནུས་པས་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལ་ལོག་པར་མི་སྒྲུབ་པ་ཡང་
འབད་པ་ཡོད་ཀྱང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གཞན་གྱི་ཆུང་མ་ལ་བགྲོད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནི་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། ཁྱིམ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་
ནི་སྔོན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ལས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའོ། །སྐྱེས་བུ་ངན་པ་ནི་ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་འདོད་པའོ། །ལས་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའོ། །ཆོས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་ཚོལ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་ལ་མི་འཚེ་བའོ། །མཐུན་པ་ནི་མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་པ་དང་
མ་འདྲེས་པའོ། །ཡང་དག་པ་ནི་སྲང་ལ་སྒྱུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཚོལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པས་ནི། གཞན་ལ་འཚེ་བ་མི་བྱེད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་མྱུར་དུ་འབྲལ་བའི་བསམ་
པའོ། །སྙིང་པོ་ལེན་པ་ནི། ཕ་མ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཏོང་བ་འཕེལ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་བྱེད་པའོ། །ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྤང་བ་ནི། མིང་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལོག་པར་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་ནི་མི་ཁོམ་པར་འགྱུར་ཞེས་སྨོས་སོ། །དམུས་
ལོང་ནི་མིག་མེད་པར་སྐྱེ་བའོ། །ཡིད་ཤས་ཆུང་བས་ན་བླུན་པའོ། །ལྕེ་མེད་པས་ན་ལྐུགས་པའོ། །ཤན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གདོལ་པའོ། །དེ་དག་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི། ཁྱི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འབྲས་བུའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། ལོག་པར་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 258a
སྒྲུབ་པ་དངོས་བསྟན་པ་ནི། བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལྷག་པར་བྱ་བ་བྱས་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའོ། །མངོན་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཐར་པ་འདོད་པའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ནི་ལམ་བསྒོམ་པའོ། །འདོད་པའི་ཉེས་པ་བསྟན་པ་ནི། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པ་སྟེ། འདོད་པ་དག་ནི་ཐར་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་འདམ་ལྟ་བུའོ། །ཉམ་ང་བའི་ཕྱིར་གཡང་ས་ལྟ་བུའོ། །རབ་ཏུ་བསྲེགས་པས་མེ་ལྟ་བུའོ། །འཇིགས་པ་བསྐྱེད་པས་སྤུ་གྲི་ལྟ་བུའོ། །འདོད་པའི་ཉེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་
ཏེ། དང་པོ་ནི་ཆགས་པར་གྱུར་པའོ། །བར་དུ་མི་འབྲལ་བས་ན་བག་མེད་པར་སྤྱོད་པའོ། །ཐ་མར་ཡིད་མི་འབྱུང་བས་ན་ཕྱིར་ཞིང་ལྟ་འདོད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དམ་པ་མི་བསྟེན་པས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡོན་ཏན་འདི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུ་དེས་ན་འཕགས་
པའི་ནོར་དང་བྲལ་བས། དད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཡོན་ཏན་དང་བྲལ་བས་དད་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉེས་པ་དང་དུ་ལེན་པས་རྨ་ལ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཞི་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །འགྲོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ངན་སོང་ངོ་། །དམན་པ་
ལ་ཞེན་པས་མི་གཙང་བའི་སྲིན་བུ་ལྟ་བུའོ། །སྙིགས་མ་ལེན་པ་ནི་སྨད་པ་འདོད་པའོ། །བརྐམ་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཞེན་པའོ། །སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་སྤངས་པས་ན་ལྷ་དང་མིའི་ཆོས་ལས་ཉམས་པའོ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལ་མི་འཛེམ་པས་ཁྲེལ་དང་ངོ་ཚ་བོར་བའོ། །ལོག་པར་འཚོ་བས་ན་
ངན་པར་སྨད་པའི་འཚོ་བ་ཅན་ནོ། །དམ་པའི་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པས་མཁས་པས་སྨད་པའོ། །བྱ་བ་མི་ཤེས་པས་བྱིས་པའོ། །དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལ་དགའ་བས་སྡིག་པའི་བསམ་པ་ཅན་ནོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཅན་དང་འགྲོགས་པས་བརྟེན་པའོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བྱེད་པས་
ཀུན་དུ་འཇུག་པའོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལ་མོས་པས་གཞོལ་བའོ། །གླགས་རྙེད་པས་བུད་མེད་ཀྱིས་ཚུགས་པའོ། །རང་དབང་དུ་བྱས་པས་བུད་མེད་ཀྱིས་འཁོལ་བའོ། །འཁྲིག་པའི་ཆོས་ལ་ཞེན་པས་དབང་དུ་སོང་བའོ། །འཁྲིག་པའི་ཆོས་ལ་མོས་པས་གཞོལ་བའོ། །མི་གཏོང་བས་འགྲོགས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 258b
པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་རྨའི་སྒོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕན་འདོགས་པ་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྤོང་བས་ཕ་མ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེས་འབྲས་བུ་གང་མྱང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕ་མ་དག་ནི་ཇི་ལྟར་ཕན་
འདོགས་པའི་ཞིང་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དཀའ་བ་བྱས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་དེ་དམ་པ་གང་གིས་སྨད་པས་ན་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ངེས་དོན་གྱི་ལུང་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་བསྡུ་བ་ནི། ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་སོ། །ད་ནི་འདོད་པའི་
ཉེས་པ་དེ་ཉིད་སྤང་བའི་ཕྱིར། མི་སྡུག་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མི་སྡུག་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་མི་སྡུག་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་མི་གཙང་བའི་མི་སྡུག་པ་དང་། མི་བརྟན་པས་རབ་
ཏུ་འཇིག་པའི་མི་སྡུག་པ་སྟེ། དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་ནི་འཁྲིག་པའི་གཉེན་པོ་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མི་སྡུག་པ་དང་། དམན་པའི་གཞི་དང་དམན་པའི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ལྟ་བུའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ངན་པའི་མི་སྡུག་པ་དང་།
གཟུགས་མེད་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སམ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མན་ཆད་ལྟ་བུ་ལྟོས་པའི་མི་སྡུག་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་། འཆིང་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་མི་སྡུག་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྔ་མི་རྟག་ཅིང་མི་
བརྟན་པ་རབ་ཏུ་འཇིག་པའི་མི་སྡུག་པ་སྟེ། དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་ནི་འཁྲིག་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་མི་གཙང་བའི་མི་སྡུག་པ་ལ་དགོངས་སོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ནང་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་ལ་བརྟེན་པའོ། །དེ་ལ་ནང་ལ་བརྟེན་པ་མི་གཙང་བ་གང་ཞེ་ན། རྫས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་སྟེ།
སྐྲ་དང་སྤུ་དང་སེན་མོ་སོ། །གློག་པ་དྲི་མ་པགས་པ་ཤ །རུས་པ་ཆུ་རྒྱུས་མཁལ་མ་རྩ། །སྙིང་དང་མཆིན་པ་གློ་བ་དང་། །རྒྱུ་མ་གཉེ་མ་ཕོ་བའོ། །མཆེར་པ་ཕྱི་ས་མཆི་མ་རྡུལ། །མཆིལ་མ་སྣབས་དང་ཆུ་སེར་ཞག །རྐང་དང་ཚིལ་དང་བད་ཀན་མཁྲིས། །རྣག་དང་ཁྲག་དང་གླད་སྤྲི་དང་། །གླད་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 259a
རྒྱས་དང་ནི་གཅིན་དག་དང་། །མི་གཙང་རྫས་ནི་སུམ་ཅུ་དྲུག །ནང་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པར་འདོད། །རྣམ་པར་བསྔོས་ཤིང་རྣགས་པ་དང་། །འབུས་གཞིགས་རྣམ་པར་བམ་པ་དང་། །ཟོས་ཤིང་དམར་དང་རྣམ་འཐོར་དང་། །རུས་གོང་ཀེང་རུས་རྣམ་པ་གཉིས། །དེ་བཞིན་མི་
གཙང་གོས་པ་དང་། །བསྟི་བ་ལྗན་ལྗིན་གང་བ་རྣམས། །མི་གཙང་ཕྱི་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། །བསྒོམ་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་ནང་ལ་བརྟེན་པའི་མི་གཙང་བའི་མི་སྡུག་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་ནང་གི་འདོད་པ་རྣམས་འདོད་པ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ལས་སེམས་རྣམ་
པར་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་ལ་བརྟེན་པའི་མི་གཙང་བའི་མི་སྡུག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་འཁྲིག་པ་ལ་འདུན་པ་འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ། ཁ་དོག་དང་། དབྱིབས་དང་། རེག་པ་དང་། ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་
ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྤྱོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ། རྣམ་པར་བསྔོས་ཤིང་རྣགས་པ་དང་། །འབུས་གཞིགས་རྣམ་པར་བམ་པ་དང་། །ཟོས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི་ཁ་དོག་ལ་ཆགས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དམར་དང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དབྱིབས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །རུས་གོང་དང་། ཀེང་རུས་
དང་། རུས་པའི་ཀེང་རུས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རིག་པའི་འདོད་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ་། །རྣམ་འཐོར་དང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལུང་ལས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤི་ནས་ཞག་གཅིག་ལོན་པའམ་ཞེས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཤི་ནས་
ཞག་གཅིག་ལོན་པ་འམ་བདུན་ལོན་པའི་བར་གྱིས་དུར་ཁྲོད་བྱ་རོག་དང་ཆུན་ལག་དང་། བྱ་རྒོད་དང་། ཁྱི་དང་ཝ་དག་གིས་ཟོས་པ་མཐོང་ནས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣམ་པར་བསྔོས་ནས་ཟོས་པའི་བར་བསྟན་ཏོ། །པགས་པ་དང་ཤ་དང་ཁྲག་དང་ཆུ་རྒྱུས་ཀྱི་ཟུངས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣམ་པར་དམར་བ་བསྟན་
ཏོ། །དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རུས་པ་གང་དག་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཀེང་རུས་བསྟན་ཏོ། །ལག་པའི་རུས་པ་ཡང་ལོགས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་འཐོར་བ་བསྟན་ཏོ། །འདི་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན། ལུང་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་བམ་པ་མི་དམིགས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 259b
པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བམ་པའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་སྨོས་པར་ཟད་ཀྱི་རྒྱས་པར་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་ངོ་། །ད་ནི་མི་དགེ་བ་བཅུའི་གནོད་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་དགེ་བ་བཅུ་ནི་
སྲོག་གཅོད་པ་ནས་ལོག་པར་ལྟ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ནི་གཞི་དང་བསམ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། མཐར་ཐུག་པའི་དབང་གིས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཡིན་པ་དང་། སྲོག་ཆགས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་།
བསད་པའི་བསམ་པ་དང་། བརྩལ་བ་བྱས་པ་དང་། དེས་ཤི་ནས་གཞི་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་དང་། ཆོས་དང་། རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བསྲུངས་པའམ། རང་དབང་བའི་ཡང་དུས་མ་ཡིན་པ་དང་། གནས་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡན་ལག་མ་
ཡིན་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་། དེར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། རྒྱུ་བའི་བསམ་པ་དང་། གནས་ནས་གནས་སུ་སྤགས་པ་ལས་སྡིག་པའི་ཁྱད་པར་ནི་རྫས་དེ་གང་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་དང་། སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རིག་པར་བྱའོ། །
བསླུ་བའི་བསམ་པ་དང་། ལྟ་བ་ཡིད་ལ་བཞག་ནས་དོན་གོ་བ་ལ་ཚིག་གམ་ལུས་ཀྱི་རེག་བྱེད་ཀྱིས་གོ་བར་བྱས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལ་ངེས་པར་སྨྲས་ནས་ཡང་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བསླུ་བར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དང་། བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པས་རིག་པར་བྱའོ། །མི་དགའ་
བར་འདོད་པའམ་དབྱེ་བའི་བསམ་པས་འགའ་ཞིག་ལ་མི་དགའ་བ་ཐོས་ནས་དེ་ལ་བསྙད་པ་དང་། དེ་ལ་ཐོས་ནས་འདི་ལ་ཡང་རུང་སྟེ། ཡང་དག་པའམ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཕྲ་མའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ན། བརྫུན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལ་ལ་དག་ན་རེ། བརྫུན་
ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དབྱེ་བའི་བསམ་པས་ན་འདི་ནི་ཕྲ་མ་ཡིན་ལ། སླུ་བའི་བསམ་པ་མེད་པས། བརྫུན་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཚིག་རྩུབ་མོ་སྨྲ་ན་ཡང་། བརྫུན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། བསམ་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 260a
ཁྲོས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཕ་རོལ་པོ་སྡུག་བསྔལ་བར་འདོད་པས་དོན་གོ་བར་སྨྲ་ན་ཚིག་རྩུབ་མོའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དོན་མི་གོ་བར་སྨས་པ་ནི་ངག་འཁྱལ་བའོ། །དེ་གསུམ་མ་གཏོགས་པ་ཚིག་གཞན་གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་བརྗོད་ན་ངག་
འཆལ་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་གསུམ་ཡང་བརྫུན་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱེད་ལ། སྡིག་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་བརྫུན་དང་འདྲའོ། །གཞན་གྱི་ནོར་ལ་འདོད་པ་བསྐྱེད་པ་ལས་ནི་བརྣབ་སེམས་ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ལ་ཞེ་སྡང་བ་ལས་ནི་གནོད་སེམས་
ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ལྟའོ། །ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་གསུམ་གྱི་སྡིག་པའི་ཁྱད་པར་ནི། བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ལས་རིག་པར་བྱས་ལ། བརྣབ་སེམས་ཀྱི་ནི་དམིགས་པའི་དབང་གིས་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མི་དགེ་བ་བཅུ་གཞི་ལ་
སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྤྱད་པ་ལས་ནི། གནོད་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །སྩོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པར་བསྡུའོ། །འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་དང་།
དབང་གི་འབྲས་བུ་དང་། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ནི། འཕྲལ་ལ་འམ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་བྱེད་པ་དང་། མྱོང་བའི་དབང་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །རྣམ་པར་
སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ངན་སོང་གསུམ་དུའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འབྲས་བུ་བཞི་མཚོན་པའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །འོ་ན་སྡོམ་པ་ཅན་ཁོ་ན་ལ་ཉེས་པར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉི་ཚེ་ལ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་
པ་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདིར་ནི་མཚོན་པར་ཟད་ཀྱི་ཞིབ་ཏུ་མདོ་ཉིད་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཕྱོགས་མཚོན་པ་ནི་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྲོག་གཅོད་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་མིར་གྱུར་པའི་ཚེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བྱེད་པ་རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་། མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པའོ། །དེ་ལ་བྱེད་པ་རྒྱུ་མཐུན་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 260b
པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བྱེད་པར་དགའ་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཚེ་ཐུང་བ་དང་ནད་མང་བའོ། །དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི་ལོ་ཐོག་ལ་སོགས་པ་ཁ་བ་དང་། ཤིན་པ་དང་། རུལ་བར་འགྱུར་ཞིང་དེས་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བའོ། །འདོད་པ་
ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པའི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི། གཡོག་འཁོར་མི་སྲུན་པ་དང་། ལྷོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཆུང་མར་འགྱུར་བའོ། །དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི་ལུད་ཁུང་དང་ལྗན་ལྗིན་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི། ལོངས་སྤྱོད་མེད་པ་དང་
གཞན་དང་ཐུན་མོང་བའོ། །དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི་སད་དང་མུ་གེ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པས་ནི་སླུ་བ་དང་སྐུར་པ་མང་བའོ། །དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི་ཧ་ཅང་ཆར་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྲ་བའི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པས་ནི་གཡོག་འཁོར་མི་འདུམ་པ་དང་། ངན་པར་འདུ་བའོ། །
དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི། ས་གཞི་གྱེ་གུ་དང་མཐོ་དམན་ཅན་དུ་སྐྱེ་བའོ། །ངག་རྩུབ་པོའི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི། ཞེར་འདེབས་པ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཚིག་ཐོས་པའོ། །དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི་ས་གཞི་རྩུབ་པ་དང་ཚེར་མ་ཅན་ལ་སོགས་པའོ། །ཚིག་འཁྱལ་པའི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པས་ནི་ཚིག་མི་བཙུན་པ་
དང་། མ་བརྟགས་པར་སྤོབས་པ་ཅན་ནོ། །དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི་ལྗོན་ཤིང་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་དང་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་བའོ། །བརྣབ་སེམས་ཀྱི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་ནི། འདོད་པ་ཆེ་བ་དང་ཆོག་མི་ཤེས་པའོ། །དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་དང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྱུར་བའོ། །གནོད་སེམས་
ཀྱི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པས་གཞན་གྱིས་འཚེ་བ་དང་གླགས་ལྟ་བར་འགྱུར་བའོ། །དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི་གཅན་གཟན་གདུག་པ་དང་སྲིན་དང་མེ་ལ་སོགས་པ་མང་བར་འགྱུར་བའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བའི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པས་ནི་ལྟ་བ་ངན་པ་དང་། གཡོ་སྒྱུ་ཅན་ནོ། །དབང་གི་འབྲས་བུས་ནི་མགོན་མེད་ཅིང་སྐྱབས་
མེད་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འཕགས་པ་ས་བཅུའི་མདོ་ལས་སྲོག་གཅོད་པ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ཁྲིད་དོ། །དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་ཁྲིད་དོ། །གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཁྲིད་དོ། །ཅི་དེ་བརྒྱ་ལ་མིར་སྐྱེས་ན་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 261a
ཡང་འབྲས་བུ་གཉིས་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཚེ་ཐུང་བ་དང་ནད་མང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་འབའ་ཞིག་སྨོས་ཏེ། ཞིབ་ཏུ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཉིད་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །
ད་ནི་ལོངས་སྤྱོད་དང་སྲོག་ལ་ཆགས་པའི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ལོངས་སྤྱོད་དང་སྲོག་ལ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་བར་དུ་གཅོད་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་དང་ལུས་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་
ཡིན་ལ། མི་རྟག་པའི་དོན་ནི་མེད་པའི་དོན་ཡིན་པས་རྨི་ལམ་གྱི་དཔེས་བསྟན་ཏོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི། ཤིང་ལས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་དང་ལུས་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བ་མི་རྟག་པར་བསྟན་པ་ནི། མེ་ཏོག་བྱུང་ནས་འབྲས་བུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བས་དཔེ་བསྟན་ཏོ། །གནས་པ་མི་རྟག་པ་ནི་འབྲས་བུ་བྱུང་
ནས་ཡང་མེད་པའི་དཔེས་བསྟན་ཏོ། །འགྲིབ་པ་མི་རྟག་པ་ནི་འདབ་མའི་དཔེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་དཔེ་དོན་དུ་སྦྱར་བ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱལ་སྲིད་ནི་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཉེ་བའི་རིན་པོ་ཆེའོ། །དབང་ཕྱུག་ནི་ལོངས་སྤྱོད་མཐའ་དག་ལ་དབང་བའོ། །འདོད་པ་
ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །དབང་བ་ནི་དབང་མེད་པའོ། །དེ་དག་གང་ཞེ་ན་གླང་པོ་ཆེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་དང་། ཤིང་རྟ་ནི་ཐེག་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །དེའི་སྟེང་དུ་དཔུང་བུ་ཆུང་བསྣན་པ་ནི་དཔུང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བདེ་བ་སྐྱོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་
པའོ། །སྲས་དང་བཙུན་མོ་དང་གཞོན་ནུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་འཁོར་ཏེ། བདེ་བ་སྤྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་ནང་གི་སླས་ནི་སླས་ཏེ་བཙུན་མོ་དམ་པའོ། །བློན་པོ་དང་རྩིས་པ་དང་སྣ་ཆེན་པོ་ལ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བའི་འཁོར་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བདེ་བ་གོང་དུ་སྤེལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་
སྟེ། དེ་ལ་འཁོར་ལོའི་འཐབ་པའི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་སྣ་ཆེན་པོ་ལ་གཏོགས་པའོ། །སྒོ་བ་དང་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་ཉེ་བའི་འཁོར་ཏེ། བདེ་བ་དང་མི་མཐུན་པ་ལས་བསྲུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཕ་མ་ནས་རྟེན་གྲོགས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི། འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་སྟེ། བདེ་བ་ཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 261b
པའོ། །བྲན་པོ་ནས་ཞོ་ཤས་འཚོ་བའི་བར་ནི། ཕྱིའི་འཁོར་ཏེ། བདེ་བའི་རྒྱུ་ཆུད་མི་གསོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཡུལ་གྱི་མི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིས་སུ་གཏོགས་པའི་འཁོར་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སྦྱར་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །གསེར་དང་དངུལ་ལ་སོགས་པ་ནི་ནོར་བུ་དང་བྱ་བ་དག་གོ། །གོས་དང་ནོར་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །འབྲུ་དང་བང་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསག་པར་བྱ་བའོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐང་འགྲོས་ནས་ཞིང་གི་བར་དུ་བསྡུ་བ་སྟེ། འདི་དག་ཀྱང་འཕེལ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་མི་རྟག་པར་བསྟན་ཏོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྲོག་མི་རྟག་པར་
བསྟན་པ་ནི། བོར་ཏེ་འགྲོ་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དུས་ཀྱིས་གཉེར་ཏེ་རྒྱལ་པོ་འགྲོ་དགོས་ན། །ལོངས་སྤྱོད་མཛའ་དང་གཉེན་(གཤེས་‚བཤེས་)རྗེས་མི་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ད་ནི་ཇི་ལྟར་མི་རྟག་པ་བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རེ་ཞིག་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི་
སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པས་ན་མི་རྟག་པ་སྟེ་སྐྱེས་ནས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུན་མི་རྟག་པས་ན་མི་བརྟན་པ་སྟེ་བློ་རྩིང་གིས་ཀྱང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གློ་བུར་གྱིས་མི་རྟག་པས་ན་ཡིད་མི་བརྟན་པ་སྟེ། དུས་ལ་མི་སྡོད་པར་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཀྱིས་མི་རྟག་པས་ན་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་དུས་ཀྱིས་
འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མི་རྟག་པས་ན་ཡུན་ཐུང་སྟེ་རེང་དུ་མི་གནས་པ་ཞེས་སྔ་མ་ཕྱི་མས་བཤད་པར་བྱའོ། །ད་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རེ་ཞིག་ལ་ཚེ་མི་རྟག་པ་ནི་མཐར་སྡིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒས་པ་ནི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཕྱིར་སྡིག་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་མི་རྟག་པ་ནི་ཟད་ཅིང་
འཇིག་པ་སྟེ། ཟད་པ་ནི་རང་གི་ཉམས་པའོ། །འཇིག་པ་ནི་གློ་བུར་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཡིན་པས་ན་སྒོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་དང་ལུས་དག་ནི་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་འདུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ན་རྒུད་པ་དང་དགའ་བ་དག་ནི་སོ་སོར་འགྱེས་པ་ལྟ་བུའོ། །
ནད་མེད་པ་མི་རྟག་པ་ནི་འཇིགས་པ་དང་འཚེ་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ནད་ནི་སྡར་མ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་པས་ན། ངག་གི་སྐྲག་པ་སྟེ། འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའོ། །གློ་བུར་བའི་ནད་ནི་མཚོན་གྱི་ཟུག་རྔུ་ལྟ་བུ་སྟེ། འཕྲལ་དུ་འབྱུང་བས་འཚེ་བ་དང་བཅས་པའོ། །
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 262a
སྲོག་མི་རྟག་པས་འཆི་བ་ནི། སེམས་ཀྱི་གདུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་མྱ་ངན་མང་བའོ། །ལུས་གདུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་འཁྲུག་པ་མང་བ་སྟེ། ལུས་ལས་ཀྱང་འཆི་བའི་རྐྱེན་གྱི་མྱ་ངན་དང་འཁྲུག་པ་རྣམས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཆི་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཚེ་དང་དྲོད་དང་རྣམ་
ཤེས་ཀྱིས། །དེ་ཡི་ལུས་ནི་བོར་བ་ནས། །དྲན་པ་མེད་དེ་ཤིང་ལྟ་བུར། །ས་ལ་འགྱེལ་ནས་ཉལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བ་ཡིན་ལ། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་དག་ནི་ས་ལ་འབྲུལ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ལུས་འདི་འཇིག །དབུགས་རྒྱུ་བ་དང་སྲོག་དག་ནི་འཆད། རུས་པ་དང་
ཤ་དང་ཁྲག་དང་རྒྱུས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་སོ་སོར་འགྱེས། སྐྲ་དང་རུས་པ་དག་ནི་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་འཐོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་བཤད་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་ཀྱང་དུས་ངེས་པ་
མེད། མདོ་སྡེ་ལས་མཐར་སྒོ་གཅིག་ཏུ་འདུ་བས་ནི་དྲི་བ་མགོ་གཅིག་ཏུ་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་གདམས་པ་ནི། དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་མི་རྟག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ནང་གི་
མི་རྟག་པར་ལྟ་བ་དང་། ཕྱིའི་མི་རྟག་པར་ལྟ་བའོ། །དེ་ལ་ནང་གི་མི་རྟག་པ་ནི་སྐད་ཅིག་པ་དང་། རྒྱུན་མི་རྟག་པ་དང་། གློ་བུར་གྱིས་མི་རྟག་པའོ། །ཕྱིའི་མི་རྟག་པ་ནི་དུས་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་སྟེ། རྣམ་པར་བམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱ་བ་དང་། གནས་སྐབས་
རྣམ་པ་དགུར་རང་གི་ལུས་དང་མགོ་བསྒྲེ་བས་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྤང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་སྐབས་ནས་ཞིབ་ཏུ་འབྱུང་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་ནི་མི་རྟག་པས་ལྟ་བ་དང་ཞེས་བྱའོ། །ཟད་པ་དང་འཇིག་པ་དག་ནི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ལུས་ལ་ལྟོས་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་
པའི་གཉེན་པོ་ཇི་ལྟར་སྒོམ་ཞེ་ན། ལ་ལ་ན་རེ་འདོད་པའི་ཉེས་དམིགས་སྒོམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་ལུས་མི་རྟག་པ་སྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ནི་ཆོས་དང་མཐུན་པར་བྱའི་བབ་ཅོལ་དུ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 262b
ལྟར་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་འཇུག་པར་གྱིས་ལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་ལུགས་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེས་པའི་རབས་ལས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །ད་ནི་གང་གིས་མི་རྟག་
པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རེ་ཞིག་དཔེར་དགོད་པ་ནི་རི་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐོག་ཏུ་བབ་པས་ན་རི་དཔེར་དགོད་པའོ། །རྒ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པར་ཕྱོགས་བཞི་སྨོས་སོ། །མི་ཟློགས་ཤིང་མི་ཤིགས་པར་བསྟན་པས་ན་སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དབུག་པར་མི་
ནུས་པས་ན་སྲ་བའོ། །མཁྲེགས་པས་ན་སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །འཕན་མེད་པས་ན་མ་ཞིག་པའོ། །སེར་ཀ་མེད་པས་ན་མ་གས་པའོ། །གསེང་མེད་པས་ན་ཁོང་སྟོང་མ་ཡིན་པའོ། །གཞིག་པར་མི་ནུས་པས་ན་མཁྲེགས་པའོ། །བར་མེད་པས་ན་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའོ། །འཕངས་དང་རྔམས་
ཆེ་བས་ན་བྱིན་ཆེ་ཞིང་མཐོ་བའོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པའི་དཔེ་ཉིད་སྦྱར་བ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་སྨོས་ཏེ། བཟློག་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤུགས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ནས་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལུས་དང་སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དབང་དུ་
བྱས་ནས་འདིར་བཞི་བསྟན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྒ་བ་དང་ན་བའོ། །སྲོག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཆི་བའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྒུད་པར་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། འཇོམས་པ་ནི་འཕྲོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་དགེ་སློང་དག་ལང་ཚོ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྡུག་པ། ན་བ།
ཕངས་པ། ཡིད་དུ་འོང་བ། མངོན་པར་དགའ་བར་བྱའོ། །ལང་ཚོའི་མཐའ་ནི་རྒ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་མི་སྡུག་པ་དང་། མི་ན་བ། མི་ཕངས་པ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ། མངོན་པར་དགའ་བ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་
ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྤྱིར་བསྟན་ནས། ད་ནི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པས་ལུས་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བ་ཁྱད་པར་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ལུས་མི་རྟག་པ་བསྟན་པ་ནི། འཆི་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མི་འདོད་པ་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་པས་རང་དབང་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། རི་དགས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 263a
ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་ཞེས་དཔེས་བསྟན་ཏོ། །དཔེ་གཉིས་སྦྱར་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཆི་བདག་ནི་གཤིན་རྗེ་ལ་བྱའོ། །གསལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་བདེ་བའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྒྱགས་པ་དང་ནི་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་
ལྟར་མི་བདེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྲིད་པ་བཞིར་བརྒྱུད་པའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བཞི་མྱོང་སྟེ། འཆི་བའི་སྲིད་པ་དང་། བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་དང་། སྔོན་དུས་ཀྱི་སྲིད་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་སྟེ་རྣམ་པ་བཞིར་རྒྱགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བཞི་མྱོང་སྟེ། དེ་ལ་རྒྱགས་པ་
དང་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་བསྟན་ཏོ། །ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་ནས་ཡང་སྲིད་པ་ལ་ནི་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། བར་མ་དོའི་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསྟན་ཏེ། འཇུ་ཞེས་བྱ་བས་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་ལྟ་བུར་ཆད་པར་མི་འགྱུར་བར་འབྱུང་བ་ལ་བྱའོ། །འདིར་སྡུག་
བསྔལ་ནི་ལུས་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ལ་སྲིད་པར་འགྱུར་བའོ། །ལ་ལ་ན་རེ་བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་ནི་མེད་དེ། ལུང་ལས་བར་མ་དོའི་བཤད་པ་ཡང་གནས་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་བར་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སྔོན་དུས་ཀྱི་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསྟན་པ་ནི་གང་དུ་སྐྱེ་བ་དེའི་བྱད་གཟུགས་འཛིན་པ་སྟེ། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་
སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ན། དེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཡང་སོས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་མུན་པ་ཆེན་པོར་ནི་ཞུགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྡིག་པ་བྱེད་པའི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བ་ནི་སྲིད་
པའི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། དེ་དག་ཏུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་ཕྱིར་མདོ་འདི་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཀའ་ཐུབ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །ཆོས་ནི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་
པའོ། །ལ་ལ་ན་རེ་སྦྱིན་པ་ནི་གཏོང་བའོ། །དཀའ་ཐུབ་ནི་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ངོ་། །ཆོས་ནི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་གསུམ་གྱིས་ནི་ངན་སོང་གིས་སྤོང་བར་འགྱུར་བས། ལུང་ལས། སློང་བ་ཆུང་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱ། །བདེན་པར་སྨྲ་བྱ་ཁྲོ་མི་བྱ། །རྣམ་པ་འདི་གསུམ་གནས་བགྱིས་ན། །
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 263b
ལྷ་ཡི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་ཆོས་ནི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའོ། །དཀའ་ཐུབ་ནི་སྡིག་པ་བཤགས་པའོ། །སྦྱིན་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་། ཞིང་དང་། བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །ལ་ལ་དག་ནི་ཆོས་ནི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ལ་འདོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས་
མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྒྲར་བཤད་པ་ཕྱུགས་བསད་པའི་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པས་སྐྱབས་གཞན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལ་ལ་ན་རེ་བུ་དང་བུ་མོ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི། ཚེ་འདི་འབའ་ཞིག་གི་གྲོགས་ཡིན་པས། འཕགས་པ་དྲག་ཤུལ་ཅན་གྱིས་ཞུས་པ་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་
བརྗོད་པས་ན་ཆོས་མ་གཏོགས་པ་སྐྱབས་གཞན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ད་ནི་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་པར་གདམས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་ནི་འཇིག་པའོ། །སྐྱོ་བ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་འཆི་བས་འཇིགས་སྐྲག་པར་བྱའོ། །དེས་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན།
འཆི་བ་ལ་ལས་རྗེས་སུ་འབྲེང་བས་ན་ལས་མི་དགེ་བ་སྤངས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཐུན་པ་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའོ། །འོ་ན་ལུས་འདི་ནི་གུས་ཤིང་གཅེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྒོལ་བ་ནི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་
བའོ། །ལས་ནི་གུས་པར་བྱས་ཤིང་གཅེས་སུ་བྱས་པ་ཡང་འཆི་བའི་ཚེ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བས་དེ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྲུངས་ལེགས་པར་ཡང་ཡོངས་སུ་བཙས་པས་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱིའི་མི་མཐུན་པ་ལས་ནི་བསྲུངས་ཞེས་བྱ་བའོ། །
ནང་གི་མི་མཐུན་པ་ལས་ནི་བཙས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ནི་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་པའོ། །ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱོར་པའོ། །ཡུན་རིང་པོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་འཚོའི་བར་དུ། དེ་ལ་རོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མི་རྟག་པ་བསྟན་པ་ནི། བཟའ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པ་སྟེ། བཟའ་བ་ནི་འབྲས་ཆན་ལ་སོགས་པའོ། །བཅའ་བ་ནི་བུ་རམ་ཤིང་ལ་སོགས་པའོ། །མྱང་བ་ནི་སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་པའོ། །ངོམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་བཏུང་བའི་བྱེ་བྲག་གོ། །བསོད་པ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བའོ། །གཙང་བ་ནི་གཡོས་ལེགས་པའོ། །ཚིམ་པ་ནི་འབྲུ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 264a
རྟག་པས་ན་ཐ་མའི་མལ་ན་འདུག་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དྲི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མི་རྟག་པར་བསྟན་པ་ནི། བཀྲུས་ཤིང་བསྐུས་ཏེ་བདུག་པས་བསྒོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དྲི་ང་བ་ནི་དྲི་མི་ཞིམ་པའོ། །རེག་པ་མི་རྟག་པར་བསྟན་པ་ནི། ཡུལ་ཀ་ཤིའི་རས་དང་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྒྲ་སྙན་པ་མི་རྟག་པ་ནི། བུད་མེད་ཀྱི་ནང་ན་འདུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཟུགས་མི་རྟག་པར་བསྟན་པ་ནི། ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱིམ་གྱི་ནང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གདོན་མི་ཟ་བ་ནི་ངེས་པའོ། །ད་ནི་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་མི་རྟག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གླང་པོ་ཆེའི་
བྱ་བ་ལ་ཁ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་དང་། ཤིང་རྟ་ནི་ཞོན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །དུང་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲ་སྙན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །གདུགས་ནི་དགའ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །རྒྱལ་མཚན་ལ་སོགས་པ་ནི་མཚོན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །ནོར་
བུའི་ཡུ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི་བསིལ་བའི་བྱ་བའོ། །གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་དང་དཔུང་བུ་ཆུང་ནི་བདེ་བ་སྐྱོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །བློན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤིས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་མི་རྟག་པར་བསྟན་པ་ནི། གཡོ་བ་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཞོན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མི་རྟག་པར་བསྟན་
པ་ལ་སོགས་པ་དང་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འོ་ན་རྒྱལ་པོ་འབའ་ཞིག་གི་ལུས་མི་རྟག་གམ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨོས་པས་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འཆི་བར་འགྱུར་ཞེས་མགོ་གཅིག་ཏུ་ལན་གདབ་པར་བྱའོ། །འོ་ན་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལས་ཐབས་
གང་གིས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན་སྤང་བའི་ཐབས་གསུངས་པ་ནི། མི་རྟག་པར་ལྟ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་གི་རྒྱུ་ཚེ་འདི་ལ་ཆགས་པ་ཡིན་པས་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ་གདམས་པ་ནི་མི་རྟག་པར་ལྟ་བ་དང་། ཟད་པ་དང་། འཇིག་པར་ལྟ་བའོ། །འཆི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་གི་
སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མི་དགེ་བ་ཡིན་པས། ལས་དང་འབྲས་བུ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་སྒོམ་པར་གདམས་པ་ནི། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆགས་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དག་གི་རྒྱུ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པས་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 264b
ལས་ཐར་བ་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་མི་ལྡོག་པས། འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་སྒོམ་པར་གདམས་པ་ནི། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྤང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་སླར་ཡང་ཕྱིར་འཁོར་བར་འགྱུར་བས་སྤང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་
མཐོན་དམན་གྱི་ཉེས་པ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚེའི་དོན་ཏོ། །ནད་མེད་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྲོག་དང་ལུས་ཀྱི་བདེ་བས་ཁེངས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདོད་པ་དག་ནི་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ་གང་ཞིག་ཚིམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བརྟེན་པར་
རིག་ནས། འདོད་པ་དག་ནི་ལན་ཚྭའི་ཆུ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཕྱིར་ཞིང་གདུང་བར་འགྱུར་བས་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྟེན་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་པ་རྣམས་རྙེད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚོལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྙེད་པའམ་སོ་སོར་རྙེད་པའོ། །སྲུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་
བསགས་པ་འམ་རབ་ཏུ་བསགས་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྟེན་པའོ། །ང་མི་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པས་ཚིམ་པར་མི་གསུང་བ་སྟེ། ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འོ་ན་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཕན་
ཡོན་བསྟན་པ་ནི། ངོམས་པའི་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་པོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཤེས་རབ་ནི་བདེན་པ་མ་ནོར་བའི་ཤེས་རབ་པོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་བའི་ཚུལ་ཏེ། སློབ་
དཔོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཉིད་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ལོག་པར་བསླབས་པ་སྤངས་པ་བཤད་ནས། ད་ནི་གཙང་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་ལུས་ལ་མི་སྡུག་པར་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་པར་
བྱ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེ་ན། ལུས་འདི་ལ་སྐྲ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རེ་ཞིག་ནང་གི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །རྣམ་པར་བམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། ཕྱིའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ནང་དང་ཕྱིའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 265a
གཙང་བའི་རྫས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་ནས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་པའི་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྒོམ་པ་ནི་མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པའི་ཐབས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་
ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །བསྒོམ་པའི་ཐབས་སུ་གནས་བསྟན་པ་ནི། དགོན་པ་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལུས་འདུ་འཛི་ལས་དབེན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྒྱང་གྲགས་ཀྱི་མཐའ་ནི་དགོན་པ་སྟེ། སྐྱེ་བོའི་རྒྱུན་ལུགས་དང་སྒྲའི་ཚེར་མ་ལས་
དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོ་མ་དང་ལྡན་པ་ཤིང་གི་ཤིང་དྲུང་སྟེ། ཧ་ཅང་རྟག་པར་བྱ་བ་ཞེན་པས་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁོང་སྟོང་གི་འདུ་འཛི་ལ་ཆགས་པས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ནི་དཔྱོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་ལ་རྨོངས་པས་ན་བྱིས་པའོ། །སྤྱི་མི་ཤེས་
པས་ན་བླུན་པའོ། །བྱེ་བྲག་མི་ཕྱེད་པས་ན་མི་གསལ་བའོ། །ཕན་བདེའི་ཐབས་ལ་འཇུག་པ་མི་ཤེས་པས་ན་མི་མཁས་པའོ། །དངོས་པོ་འདི་དག་ཤེས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཙང་བརྟགས་ནའོ། །དེ་ཉིད་ངེས་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་ནི། དོན་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལས་ཞེས་
སྨོས་སོ། །འདིས་ནི་རིལ་པོར་འཛིན་པའི་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་སྤང་བ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་བྱེད་པ་པོའི་བདག་ཏུ་ཞེན་པའི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ལུས་འདི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མའི་རྒྱུ་ལ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དབང་ཕྱུག་དང་དུས་ལ་སོགས་པས་མ་བྱས་པས་
ན་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། ཕ་དང་མ་ཕྲད་པ་དང་། དྲི་ཟ་ཉེ་བར་འཁོར་བ་དང་། ལས་ཇི་ལྟར་བསགས་པ་སྟེ། རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ལས་སྐྱེས་པས་ན། ཚོགས་པ་ཙམ་གྱིས་འབྲས་བུ་འབྱིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར། ཕ་མའི་ཁུ་ཆུ་དང་ཁྲག་འདུས་པ་ལས་འབྱུང་
སྟེ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཕའི་ས་བོན་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་དང་། མའི་ཟླ་མཚན་དུས་དང་ལྡན་པ་དང་། དྲི་ཟ་ཉེ་བར་འཁོར་བས་ན་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་དང་པོ་ཁུ་ཁྲག་གནས། །དུག་ཅན་སྲིན་བུའི་དུག་དང་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་གནས་པའོ། །ཁམ་གྱི་ཟས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 265b
ཞེས་བྱ་བ་ནི། དྲི་དང་རོ་དང་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་སྟེ། ཁམ་གྱི་ཟས་ནི་འདོད་པ་ན། །སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དེ། །ཞེའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་རགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་མཆེད་སྨོས་པ་ནི་བཟའ་བའི་ཟས་ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་སྤྱི་བོ་ནས་ལྷེའུ་སྣའི་བར་ནི་བད་ཀན་གྱི་གནས་པའོ། །ལྷེའུ་
སྣ་ནས་ལྟེ་བའི་བར་ནི་མཁྲིས་པའི་གནས་སོ། །ལྟེ་བ་ནས་རྐང་མཐིལ་གྱི་བར་དུ་ནི་རླུང་གི་གནས་སོ། །དེ་ལ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་ནི་སླ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཆུའི་ཁམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞུ་བར་བྱེད་པ་ནི་མེའི་ཁམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་གཡོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བསྡུ་
བའི་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་སྨོས་ཏེ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ནི་གཙང་བར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མངོན་ཞེ་ན། སྣ་ནས་རྣག་གི་རྣམ་པ་འཛག །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྤང་བར་བཤད་ནས། ད་ནི་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བའི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྒོམ་
པ་ནི། གྲོགས་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཉེས་དམིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། ཉེས་དམིགས་རྟོགས་ནས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། སྤངས་པའི་ཕན་ཡོན་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། ལུས་འདི་ནི་འདི་ལྟར་མི་རྟག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།
མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གསུམ་སྨོས་ཏེ། སྐད་ཅིག་པ་དང་། རྒྱུན་གྱིས་དང་། གློ་བུར་གྱིས་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཉམ་ཆུང་བ་སྟེ། དངོས་པོར་ལྟ་བ་ནི་བརྟག་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པ་སྟེ། བདག་ཏུ་ལྟ་
བ་དག་ནི་བཙལ་ན་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་མི་དམིགས་པ་ཕུང་པོ་དག་ནི་དུ་མའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ལ། བདག་གི་རང་བཞིན་ནི་གཅིག་ཏུ་བརྟག་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པས་ན་ཞིག་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། འདི་ལྟར་ཡུན་ཐུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདུ་བྱེད་དང་། འགྱུར་བ་དང་།
སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཚོར་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཡུན་ཐུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུ་བྱེད་པས་ན་རིང་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 266a
དུ་མི་གནས་པ་ཡིན་ལ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་བདེ་བའི་དབང་དུ་
བྱས་ནས། ནད་མང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་ནད་མེད་པའི་འགྱུར་བ་ནི་ནད་མང་བའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པས་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པས་ན་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། །ནད་མང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནད་ཀྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བསྟན་པ་ནི།
ནད་མང་བའི་སྣོད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གནས་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། རུས་པ་ལ་རྒྱུས་པ་འབྲེལ་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རུས་པ་དུམ་བུ་ཉིས་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་ནི་ཆུ་རྒྱུས་བརྒྱ་དྲུག་ཅུས་སྦྲེལ་ཞིང་ཆུ་བ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་གིས་བརྟན་པ། ཤ་སྤར་ཐབས་བརྒྱད་ཅུས་ཞལ་ཞལ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་
ལ། གཙོ་བོ་ཡིན་པས་རུས་པ་དང་རྒྱུས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་དཔེ་ནི་འཁྲུལ་འཁོར་ལྟ་བུ་སྟེ། འགྲོ་བ་དང་ཉལ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །མཁས་པས་དེ་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ནས་ཞེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་
གདམས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མདོར་བསྟན་ནས། ད་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ལུས་འདི་ནི་ཅང་མི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཁྱབ་པ་དང་བསྩགས་པ་དང་རྟེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཞེས་བྱ་སྟེ་རེ་ཞིག་སྤྱིར་བཏང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་དག་
ནི་ཧ་ཅང་མི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉམ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དཔེ་ནི་དབུ་བ་རྡོས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་སྟེ། རིང་དུ་མི་གནས་པ་ནི་བྱུང་ནས་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པའི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་སྟེ།
ལུང་ལས་ཀྱང་ཚོར་བ་ནི་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། ཚོར་བ་གང་ཅི་ཡང་རུང་། དེ་ནི་འདིར་སྡུག་བསྔལ་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གདུང་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 266b
མཚན་མར་འཛིན་པའོ། །སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་མེད་ཀྱང་དེར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་འདིར་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཁོ་ན་ལ་བྱ་སྟེ། འཁོར་བར་འཆིང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། སྙིང་པོ་མེད་པ་ནི་
སེམས་པའི་ཚོགས་དྲུག་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་ཤིང་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སོ་སོར་ཕྱེ་ན་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་ལས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཞེ་ན། སེམས་པའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་མེད་
པ་ལ། །རྣམ་པར་ཕྱེ་ན་ཡོད་མ་ཡིན། །རྣམ་ཤེས་སྒྱུ་མ་འདྲ་བས་ན། །རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་ལས་ཡང་དག་འབྱུང་། །དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བྱ། །ཞེའོ། །མེད་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ཇི་ལྟར་རུང་། འཁྲུལ་པ་ནི་གཞི་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ནི་མེད་པ་ལ་རུང་
གི། གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ། མཐོ་ཡོར་མེད་པ་ལ་མིར་འཁྲུལ་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞི་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའོ། །རྨི་ལམ་
ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞི་མེད་པ་ལ་འཁྲུལ་པས་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་གི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་གྱི་བག་ཆགས་དེ་ལྟ་བུ་གོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པས་ན་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལས་ཀྱི་གཟུགས་
བརྙན་སྣང་བ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྔོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་སྔ་མ་ལ་སོགས་པའོ། །ལས་ནི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཟུགས་བརྙན་ནི་དེ་དག་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་ནས། ཁ་ཏོན་མར་མེ་མེ་ལོང་བརྒྱ། །མེ་ཤེལ་ས་བོན་སྐྱུར་དང་སྒྲས། །ཕུང་པོ་ཉིང་མཚམས་
སྦྱོར་བ་ཡང་། །མི་འཕོ་བར་ཡང་མཁས་རྟོགས་བྱ། །ཞེའོ། །སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་བླངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྔར་བཤད་པའི་རྐྱེན་མ་ཚོགས་ན། རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཡང་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེད་པས་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་རྐྱེན་གང་ཚོགས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 267a
པ་ལས་ཕུང་པོ་གང་འགྲུབ་ཅེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དགེ་བའི་ལས་ཟག་པ་དང་བཅས་པས་ནི་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལྷ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བ་སྟེ། རེ་ཞིག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་མིའི་ལུས་ཐོབ་བོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སྦྱིན་པ་དང་། བཟོད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་ནི་འདོད་
པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷའི་རིགས་སུ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྐྱེའོ། །སྲོག་གཅོད་པའི་ལས་མང་དུ་བྱས་ཤིང་ཞེ་སྡང་གི་ཤས་ཆེ་བ་ནི། དམྱལ་བར་འཕེན་ནོ། །གཏི་མུག་གི་ཤས་ཆེ་ཞིང་ཉེས་པ་ལྟུང་བ་ཕྲ་མོ་ཁྱད་དུ་བསད་པས་ནི་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེའོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་ཞིང་སེར་སྣའི་ལས་མང་
དུ་བྱས་པས་ནི་ཡི་དགས་སུ་སྐྱེ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་ཁམས་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པས་ན་སེམས་འཁྲུགས་པའོ། །མཚན་མ་ནི་རྟགས་སོ། །གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནི་ཞི་བའི་རྣམ་པ་སྟེ། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། བདེ་བ་དག་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་བཞི་པའི་བར་
དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ་སྤངས་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པ་བཞི་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པས་ན་དགྱེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲིན་ལྟ་
བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་དང་ནུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་ཏེ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྐད་ཅིག་པ་དང་རྒྱུན་གྱི་ངོ་བོས་འཇིག་པས་སྐད་ཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གློག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཧ་ཅང་མྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལ་ལ་
ན་རེ་ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་ནི་གློག་དང་སྤྲིན་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ་འདས་པའི་དངོས་པོ་དག་ནི་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་རྟག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་སྐྱེ་བ་མི་རྟག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་བརྙན་དང་། བྲག་ཅ་ལྟ་བུར་བཤད་ལ།
གནས་པ་མི་རྟག་པ་ནི་སྤྲིན་ལྟ་བུའོ། །འཆི་བ་མི་རྟག་པ་ནི་གློག་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྤྲིན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་དམིགས་སྤང་བར་བཤད་ནས། ད་ནི་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་གཏོགས་པའི་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་མཚན་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 267b
ཉིད་བསྟན་པ་ནི། རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་མི་ཤེས་པ་དང་། ལས་དང་སྲེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་སྟེ། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་བཙལ་ན་མི་རྙེད་པས་ན་མེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར།
ཕུང་པོ་འདོད་རྒྱལ་དུས་དང་རང་བཞིན་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་ཡིན། །དབང་ཕྱུག་དེ་ཡི་རྒྱུ་མིན་དེ་ལྟ་བས། །མི་ཤེས་ལས་དང་སྲིད་ལས་བྱུང་རིག་མཛོད། །ཅེས་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །ས་དང་འདྲ་བ་ནི། སྲ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བྱེད་པ་ནི་ལས་ཏེ་དབང་ཕྱུག་
ལ་སོགས་པས་མ་བྱས་པ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཆུ་དང་འདྲ་བ་ནི་གཤེར་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའོ། །མེ་དང་འདྲ་བ་ནི་ཚ་ཞིང་སྲེག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྲོག་མེད་པ་ནི་དྲོད་དེ་མེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རླུང་དང་འདྲ་བ་ནི་ཡང་བ་དང་གཡོ་བའི་མཚན་ཉིད་
དོ། །གང་ཟག་མེད་པ་ནི་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིག་པས་བཙལ་ན་མི་རྙེད་པས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་དེ་ཁོ་
ན་ཉིད་དུ་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ལུས་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་གནས་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུ་དུ་མ་མི་བྱེད་ལ། རྒྱུ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུ་གཅིག་ཀྱང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་དུ་མས་འབྲས་བུ་དུ་མ་མི་བྱེད་ལ། རྒྱུ་དུ་
མས་འབྲས་བུ་གཅིག་ཀྱང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལ། འོན་ཀྱང་མ་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡང་དམིགས་པས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་གཞི་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་ལ་ནི་བདག་གིར་འཛིན་
པས་ན་བདག་དང་བདག་གིའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་མེད་པས་ཏེ་སྟོང་པའོ། །ཅིས་སྟོང་ཞེ་ན། ལ་ལ་དག་ནི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་དངོས་པོར་གྲུབ་པར་འདོད་དེ། དེ་དག་ཀྱང་ཅི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་གྲངས་ན། ཕྱོགས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 268a
དང་པོ་ལྟར་ན་ཕུང་པོ་དག་ནི་མི་རྟག་ལ་དུ་མའི་ངོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུར་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ན། ཕུང་པོ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་བདག་ནི་སྣང་དུ་རུང་བ་ལས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་གི་ངོ་བོར་འདོད་པའི་
ཕྱིར་མི་རུང་བ་ཉིད་དོ། །ལ་ལ་དག་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་གནས་སོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གང་ཡང་མི་རུང་བའོ། །ཧ་ཅང་སྤྲོས་པས་ཆོག་ནས་ད་ནི་དཀྱུས་མ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བེམས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་
བའོ། །ད་ནི་དཔེ་ནི་རྩྭ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འགྲུབ་ཅེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་རླུང་གི་བྱེད་པས་ན་འཁྲུལ་འཁོར་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་བའོ། །འོ་ན་བེམས་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཚོར་བ་མེད་པས་ཏེ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་གནས་
ནས་རླུང་གིས་འཕེན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་དངོས་པོ་གང་ཞེ་ན། རྣག་དང་མི་གཙང་བ་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁུ་བ་དང་ཁྲག་ལས་མཆི་གུའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །སྙིང་པོ་མེད་པས་ན་གསོག་གོ། །གནས་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་དགོད་པས་ན་རྟག་ཏུ་བྱུག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ལས་
ཤེ་ན། ནད་ཅེས་སྨོས་ཏེ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དང་། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་པ་བཞི་ནི་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞིའོ། །གཙེ་བ་ནི་གཉེན་པོའོ། །རྒ་བ་ནི་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའོ། །ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ཉེན་པའོ། །འཆི་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ལུས་ཡོངས་སུ་
བཏང་བའོ། །དེ་ལ་རྩྭའི་རྐྱལ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ན་གསོབ་བོ། །ཁྲོན་པ་རྙིང་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་། ན་བ་དང་འཆི་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་པས་ཉེས་དམིགས་སྣ་ཚོགས་པ་བཤད་ནས་ད་ནི་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བཤད་པ་ནི། ཕུང་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་གཤེད་མ་ལྟ་
བུ་སྟེ། འདིར་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཤེད་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁམས་རྣམས་ནི་དུག་དྲག་པོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྦྲུལ་གདུག་པ་ལྟ་བུའོ། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་གྲོང་སྟོང་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། འདི་དག་གིས་ནི་ཉེས་དམིགས་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด