མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྣང་བའི་རྒྱན་ཅེས་བྱ་བ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) སཱུ་ཏྲ་ས་མུཙྪ་ཡཱ་ལཾ་ཀ་ར་བྷཱ་ཥྱཾ་རཏྣཱ་ལོ་ཀ་ནཱ་མ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 268b
ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་བལྟ་བ་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཤད་ནས། ད་ནི་ཉེས་དམིགས་རྟོགས་ནས་དེ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདམས་པ་ནི། ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་ལུས་དེ་ལ་སུན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སུན་པ་ནི་དམུས་བྱུང་བར་
བྱའོ། །སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པ་ནི་སྤང་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གོམས་པར་བྱས་ལ་ཉེས་དམིགས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །རྟོགས་ན་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཐོབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་མོས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་ལ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྨོས་ཏེ། ལུང་ལས་ཀྱང་། །གང་ཞིག་ང་ལ་གཟུགས་སུ་མཐོང་། །གང་ཞིག་ང་ལ་སྒྲར་ཤེས་པ། །ལོག་པར་སྤོང་བས་ཞུགས་པ་སྟེ། །སྐྱེ་བོ་དེས་ནི་ང་མི་མཐོང་། །སངས་རྒྱས་
རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །འདྲེན་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཉིད་ལྟ། །ཆོས་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་མིན་པར། །དེས་ནི་ཡང་དག་ཤེས་མི་ནུས། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ལྟོས་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་སྐུར་མ་འཛིན་ཅིག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཁྱབ་པ་དང་རྟག་པའི་ཕྱིར་ལ། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པས་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་རང་གི་དངོས་མ་སྐྱེས། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་རྟག་གནས་ཞེས། །བསྟན་པས་ཆོས་སྐྱོང་འོད་
ཟེར་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ལ། དགེ་སློང་དག་མཚན་བཟང་པོ་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱི་ངོ་བོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྟ་བ་ནི། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་བདག་ནི་རིང་བསྲེལ་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ལེན་
ཏོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དེ། དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 269a
ཞེས་གསུངས་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ལམ་གྱི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ་བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པས་བསོད་ནམས་
ལས་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་སྦྲེལ་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བའི། །དམ་པ་གཉིས་ནི་ཐོབ་པར་ཤོག །ཅེས་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱི་ལུང་ཡང་ཇི་ལྟར་གྲང་། ལ་ལ་ན་རེ་ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཙམ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་བཤད་པས་བསོད་ནམས་ལས་སྐྱེས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་
ནི་དེ་ལྟ་ན་ནི་རྒྱུ་ནི་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོན་ཏན་གྱི་སྐུ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་བཤད་ན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ལ་བསོད་ནམས་སུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོགས། འདོགས་ན་ནི་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་མ་ཡིན་ན་ནི་རྒྱུ་མ་ཚང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །བསོད་ནམས་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པ་གསུངས་ཏེ། སྦྱིན་པ་ནི་གཏོང་བ་དང་། གཏོང་བ་ཆེན་པོ་དང་། ཤིན་ཏུ་གཏོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། སྔར་བཤད་པའི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཡིན་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །ཤེས་རབ་
ནི་མཁྱེན་པ་སྟེ། གསུམ་ཆར་ཡང་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་བྱའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའོ། །བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་ཚད་མེད་པའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་
པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་སྟེ། དུལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བའོ། །ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་ནི་ཟག་པ་སྡོམ་པར་བྱེད་པའོ། །དགེ་བ་བཅུ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ལས་ཇི་མི་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་བཟོད་པའོ། །གཞན་ལ་མི་
འཚེ་བ་ནི་ངེས་པ་སྟེ། འདི་གཉིས་ནི་བཟོད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །རྒྱུན་མི་གཅོད་པས་ན་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །བརྩོན་པ་མི་འདོར་བས་ན་བརྟན་པའོ། །སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་བརྟན་པ་སྟེ། འདི་གསུམ་ནི་སྤྲོ་བའི་ཁྱད་པར་རོ། །བསམ་གཏན་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 269b
པར་ཐར་པ་ནི་གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །འདི་བཞི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་
ཡིན་ནོ། །ཐོས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དོན་སྣང་བའི་མིག་གི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །ཐབས་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །འདིས་ནི་སྨོན་ལམ་དང་། སྟོབས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱང་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་གསུམ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་
བ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ལམ་གང་དུ་སྒོམ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ལམ་བཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྒོམ་མོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་
གསུངས་ཏེ། ཞི་གནས་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །ལྷག་མཐོང་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །ལམ་ལྔ་པ་མི་སློབ་པའི་ལམ་ལ་ནི་སྟོབས་བཅུ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུའོ། །མི་འཇིགས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ལ་ཀླན་ཀའི་
རྒོལ་བ་ཆོས་དང་མཐུན་པ་མེད་པ་བཞིའོ། །མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ནི། སྤྱོད་པ་མ་འདྲེས་པ་དང་། རྟོག་པ་མ་འདྲེས་པ་དང་། ཕྲིན་ལས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མ་འདྲེས་པ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་མི་མངའ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དད་པའི་སྟོབས་སུ་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཤེས་པའོ། །རིག་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཤེས་པའོ། །མི་དགེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །སྤོང་བ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ངོ་། །དགེ་བ་ནི་འགོག་པའི་ངོ་བོའོ། །སྡུད་པ་ནི་ལམ་མོ། །བདེན་པ་ནི་བསོད་ནམས་
ཀྱི་ཚོགས་སོ། །ཡང་དག་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་འགྲུབ་པའི་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་བཤད་ནས་མདོར་བསྡུ་ན། དགེ་བའི་ལས་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་དང་དུས་སོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་ནི། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མཐའ་དག་གོ། །
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 270a
དུས་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་དང་དུས་ཚད་མེད་པས་ཚད་མེད་པའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་སྔར་བཤད་པའི་ལམ་རྣམ་པ་བཞིའི་ངོ་བོར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ན། ལམ་གང་དང་གང་ལ་གཙོར་བྱེད་ཅེ་ན་ཚོགས་ཀྱི་ས་ལ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་
ཅད་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གཙོར་བསྒོམ་མོ། །སྦྱོར་བའི་ལམ་ལ་དགེ་བ་སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བདེན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་བཅུ་དྲུག་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།
ཡང་དག་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་དོན་དེ་ཉིད་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐའ་དག་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དགེ་བའི་ལས་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསོད་ནམས་བརྒྱ་ལས་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བྱའོ། །
དེ་ལྟར་ན་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི། ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་སྐྱེས་སོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འོ་ན་ལམ་གྱི་ཆོས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ། བདེན་མོད་ཀྱི་འགལ་བ་ནི་མེད་དེ་དེར་ནི་གཙོ་བོ་སྨོས་ཏེ། འདིར་ནི་ལམ་མཐའ་དག་གཙོར་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བདེན་པ་
བཞི་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་སྤྱིར་བཤད་ནས། ད་ནི་དབང་ཕྱུག་གི་གནས་རྙེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །དབང་ཕྱུག་གི་གནས་རྙེད་ན་ཡང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་
མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་རྣམས་སོ། །ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་ནི་ཚུལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་སྐྱེ་དགུ་བསྐྱང་བ་ལ་བརྩོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་དགུ་ནི་རིས་སུ་གཏོགས་པའོ། །བསྐྱང་བ་ནི་ཆོས་ཀྱིས་བསྐྱང་བར་བྱ་བའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་མཐའ་དག་གོ། །ལ་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བོད་པ་སྟེ། གང་ཕྱིར་བཟོད་དང་མི་བཟོད་པ། །ཤེས་པར་དགའ་བས་རྒྱལ་པོ་ནི། །ཆོས་མིན་རིགས་པས་མིན་སྤྱོད་ཀྱང་། །རྗེས་སུ་འཚོ་བས་ཕལ་ཆེར་བསྟོད། །ཅེས་བྱ་བས་རབ་སྣང་གཏུམ་པོ་ལ་ངོར་བསྟོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 270b
རོ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཅེར་བུ་བདེན་སྨྲ་བ་ནི་ངོར་བསྟོད་པའི་ཁ་གསག་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ནི་གཏུམ་པོའོ་ཁྱོད་ནི་ཁྲོ་བོའོ་ཞེས་ངོར་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་དང་། བདེ་བའི་ཚིག་ནི་གོང་གི་འབྲེལ་པའི་སྒྲས་དྲངས་ཀྱང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱད་ཅེས་སྨོས་པ་ནི་བྱེ་བའི་ངོ་བོ་བསྡུས་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞིབ་ཏུ་ནི་རྣམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། རང་ལ་ལྟོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། བདེ་བ་ལ་གནས་པ་དང་། རྗེས་སུ་
འབྲེལ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དངོས་ལ་སྤྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བག་མེད་པ་དང་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་བག་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། རིས་སུ་གཏོགས་
པ་ལ་བུའི་འདུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱའོ། །ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནད་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་དངོས་ལ་སྤྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྙིང་རྗེའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །བདེ་བ་ལ་གནས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་
ཏེ། འཁོན་པས་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དང་། མཛའ་བས་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའོ། །དེ་ལ་འཁོན་པས་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེའི་གཞི་ལ་ཉེས་པར་ལྟ་བའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །མཛའ་བས་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། རྗེས་སུ་སྲུང་བའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རང་ལ་ལྟོས་པའི་
རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། བདག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། སྨན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །བདག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱས་སོ། །དེ་ལྟར་དབྱེ་བ་བསྟན་ནས། གསལ་བའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི། རྒྱལ་
པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའི་མཉེས་པའི་ཚིག་གོ། །རིས་ནི་འཁོར་དུ་གྱུར་པའོ། །མི་སྲུན་པ་ནི་འཁོར་དུ་གྱུར་པ་བག་མེད་པའོ། །བག་མེད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྡིག་པ་སྤྱོད་པ་དང་། སོ་ཚིས་མི་ཤེས་པའོ། །ཚར་གཅད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བཞམས་ཏེ་བསྒོ་བ་དང་། འཁྱིག་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 271a
ཅིང་སྡོད་པ་དང་། ཚོགས་སུ་སྨ་དབབ་པ་དང་། བསྐྲད་པའི་ལས་བྱ་བའོ། །བསྐྲད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རེ་ཞིག་པ་དང་། གཏན་དུ་བའོ། །སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་མི་གཏོང་བ་ནི། ཐམས་ཅད་དུ་རང་གི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་སྲུང་བའོ། །ནད་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་ཇི་སྐད་དུ། རྟག་ཏུ་ཉེས་པས་རང་དབང་མེད་པར་བྱས་སེམས་ཀྱིས། །སྐྱེ་
བོ་རྣམས་ལ་བློ་ལྡན་ཉེས་པར་མི་འཛིན་ཏེ། །མི་འདོད་བཞིན་དུ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས། །སྐྱེ་བོ་དག་ལ་སྙིང་རྗེ་རྣམ་པར་འཕེལ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །མི་ཁྲོ་བ་ནི་བྱམས་པ་བསྒོམ་པའོ། །འགྱོད་པ་སྤོང་བ་ནི་ཉེས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅུ་དག་ལ་ཅི་རིགས་པར་
སྡུག་བསྔལ་བའོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་བསལ་བར་འདོད་པའོ། །གནོད་པ་སྤོང་བ་ནི་དེ་ཉིད་དེའི་སྙིང་རྗེའོ། །ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་བྱམས་པའོ། །བདེ་བ་ལ་གནས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དམན་པ་དང་། མཉམ་པ་དང་། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་དམན་པ་དང་། མཉམ་པའི་གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྣབ་སེམས་
མི་བསྐྱེད་པའོ། །མཆོག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕྲག་དོག་མེད་པའོ། །མི་མཛའ་བ་ནི་འཁོན་པ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའོ། །གཞི་ནི་སེམས་ལ་བྱའོ། །མཛའ་བ་ནི་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །བརྟན་པ་ནི་མི་གཡོ་བའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེ་སྡང་བ་དང་ཆགས་པའི་སེམས་སྤོང་བ་སྟེ། འདི་གཉིས་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་བཤད་
པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྙིང་རྗེ་དང་། བྱམས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཏེ་ཚད་མེད་པ་བཞི་ནི་གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ན། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུས་
ལ་བརྟེན་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ལ་བརྟེན་པའོ། །དེ་ལ་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདོད་པ་ལོག་པར་མི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གི་ཆུང་མས་ཆོག་ཤེས་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ལ་བརྟེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མ་ཆགས་པར་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆགས་པ་ནི་ཞེན་པའོ། །དེས་ན་
འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། ཁ་ཟས་སྨན་དང་འདྲ་བར་རིག་པ་ཡིས། །ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་མེད་པར་བརྟེན་བགྱིས་ཏེ། །རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་དང་སྙེམས་པའི་ཕྱིར་མ་ལགས། །འཚག་ཕྱིར་མ་ལགས་ལུས་གནས་འབའ་ཞིག་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བདག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བསྟེན་པ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 271b
དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དྲུང་དུ་འགྲོ་བ་སྨོས་སོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་སྨོས་སོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་
པ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ནི་ཐར་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །ལ་ལ་ན་རེ་ཆོས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་སྟེ། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་མོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྤོང་བ་ནི། ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །
ལོངས་སྤྱོད་ལ་མ་ཆགས་པར་སྤྱོད་པ་ནི། ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་སྟེ། འདི་གཉིས་ནི་མཐོ་རིས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་སོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐར་པའི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་དག་ནི་རང་གི་ཕན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རང་དོན་དང་གཞན་དོན་གཉིས་
ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཞན་མེད་ལ། འདི་དག་གི་ཐབས་ཀྱང་འདི་དག་གིས་བསྟན་པས་ན་བརྒྱད་ཅེས་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་བསྟན་དགོས་སོ་ཞེ་ན། ཕན་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དག་ནི་བདེ་བ་ཞར་ལ་འོང་བས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་མི་དགོས་པ་ནི། འདུ་ཤེས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ལ་གནས་
པ་ལ་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ། །ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི། ཆོས་དང་མི་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཡོ་ནི་བསླུ་བའི་སེམས་སོ། །འདུན་པ་ནི་ཡོ་བྱད་འདོད་པའོ། །ལ་ལ་ན་རེ་རྒྱལ་པོའི་ངོར་བྱས་པས་ན་བརྒྱད་དུ་བསྟན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་སྣང་གཏུམ་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ལ་སོགས་
པའི་སྐྱོན་བརྒྱད་ཧ་ཅང་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གཉེན་པོ་གླང་པོ་ཆེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ནི་བྱ་བའི་མཆོག་བསྡུས་པ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ནི་འཁོར་དེར་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་པས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཀྱང་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་བདེན་པ་པོའི་ལེའུ་ལས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་
བསྟན་ནས། ད་ནི་ཡིད་གཉིས་ཡང་དག་པར་སེམས་པའི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་འགྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་སྤྱིར་བསྟན་ནས། རང་མ་དུལ་བས་གཞན་འདུལ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རང་གི་དོན་འཐོབ་པའི་ཐབས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 272a
བཞི་ཞེས་སྨོས་སོ། །རང་གི་དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའོ། །ཕན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཏན་དུ་བ་དང་། གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་བསྟན་པ་ཕན་པ་གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི། རེ་ཞིག་པ་སྟེ་ལྷ་དང་མི་ཐོབ་པའོ། །དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལོག་པར་མི་ལྟུང་
བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལོག་པ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་ལྟུང་བ་ནི་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་ཕན་པ་གཏན་དུ་བ་གྲུབ་པས་དེ་བསྟན་པ་ནི། མྱུར་དུ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་གསུངས་ཏེ། མཉེས་པར་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་མཐོང་བའོ། །སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་
ཙམ་གྱིས་ཕན་པ་གཏན་དུ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་རྩེ་མོ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཡང་མཚམས་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན། ཆོས་ཅན་ཞེས་སྨོས་ཏེ་བཟོད་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕན་པ་གཏན་དུ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་ངན་སོང་དུ་མི་
ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། མ་ལུས་པ་མཐའ་དག་པའོ། །མ་འོངས་པའི་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་ཇི་ལྟར་གཞག །གལ་ཏེ་ཚེ་འདི་ཉིད་དུ་འདོད་དོ་ཞེ་ན། མཉེས་པར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་
བྱ་བའི་སྒྲའི་འབྲེལ་པ་ཇི་ལྟར་གྲང་ཞེ་ན། རྩ་བའི་འབྲེལ་པས་སྡེབས་པའི་ཕྱིར་མཉེས་པར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་འོག་མ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཀྱང་ཧྭ་ཞེས་བྱ་བ་བདེ་བའི་བརྡ་ཅན་དུ་བྱས་ནས་ཚེ་འདིའི་བདེ་བར་འགྱུར་བར་མངོན་ནོ། །འང་ཞེས་བྱ་བ་བསྡུ་བའི་ཚིག་ནི་ཧེའི་བྱེད་པར་སྣང་གི །བསྡུ་བའི་ཚིག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་
ཡང་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྒྱུ་འབྲས་བུ་དག་གི་ཟློག་པ་ཇི་ལྟར་འཐད། མངོན་པའི་མཛོད་ལས། རྒྱུ་སྔར་ཡོད་པར་བསྟན་པའང་བསམ་པ་དམན་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ངེས་པ་མེད་པར་བསྟན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པར་ཟད་ཀྱི་འདིར་ནི་ངེས་
པ་ཅན་ཁོ་ནར་འདོད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་དག་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་འགྱུར། འབྲས་བུ་འདོད་པ་རྒྱུ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་ན་ཐོབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་འབད། ཧ་ཅང་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསྟན་པ་བསྲུང་བའི་སླད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 272b
བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསྟན་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ལ་བྱའོ། །སྲུང་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །འཛིན་པའི་ཚུལ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པས་འཛིན་པ་དང་། རིགས་པ་དང་ལྡན་པས་འཛིན་པ་དང་། དབང་ཕྱུག་དང་ལྡན་པས་འཛིན་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་འཛིན་པའོ། །སྒྲུབ་
པ་དང་ལྡན་པས་འཛིན་པ་ནི། ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །རིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་མང་སྟེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དེ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཅེ་ན། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མུ་སྟེགས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ལ་
སོགས་པ་དག་གིས། རྟག་པར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ངན་པ་རྣམ་པར་འཇོམས་ཤིང་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་འགོད་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས། ནང་གི་མུ་སྟེགས་ཁ་ཅིག་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་དེ་ལས་
བཟློག་ཅིང་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་འགོད་པ་དག་ནི། རེག་པ་དང་ལྡན་པས་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་ཕྱུག་དང་ལྡན་པས་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཅེ་ན། ཁ་ཅིག་རྒྱལ་པོ་དབང་ཕྱུག་གི་ཆེ་བ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཚེ། དེའི་འཁོར་དུ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་གང་ཡང་རུང་། ཡང་ལ་ལ་ཞིག་ཆེན་པོ་ཡོངས་
སུ་སྤངས་ཤིང་བོར། དེ་བཏང་ནས་ནག་པོ་བསྟན་པའི་ཆོས་སྟོན་ཅིང་འདུལ་བ་ལ་འགོད་པས་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པར་བྱེད་པ་མཐོང་ན། ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་ཤིང་། གཞན་ཡང་དེའི་རྗེས་སུ་འཁྲིད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡང་ནུབ་པར་བྱེད་པས། མ་ལ་བདག་
ནི་ངན་སོང་དུ་ལྷུང་ཡང་བླའི། འདི་དག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པས་དེ་དག་སྲོག་དང་བྲལ་བའི་བར་དུ་བྱེད་ཅིང་། དེས་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་ནི་དབང་ཕྱུག་དང་ལྡན་པས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་འཛིན་པ་གང་ཞེ་ན། འགའ་ཞིག་བསམ་གཏན་གྱི་མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་ཞིང་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས། སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་སྟོན་ཅིང་། སྐྲག་པའམ་འདུན་པར་བྱེད་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་ནི་སྒྲུབ་པས་འཛིན་པའི་ཕྱོགས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 273a
གཅིག་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སྨོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཞི་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་
ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའོ། །དེས་ན་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །དོན་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕན་ཚུན་དུ་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི་འདིར་སྔར་བརྗོད་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པར་བཤད་པ་དེ་
ཉིད་ནི་རྒྱས་པར་བྱས་པ་ཡིན་པས་དོན་ཐོབ་པ་གཙོ་བོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བཤད་ནས་ད་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི་མི་དགེ་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྔར་བཤད་པ་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་མི་དགེ་བ་ཡིན་
པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལས་ལྷག་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་རྒོལ་བ་ནི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱའོ། །ལན་ནི་དེར་མ་ཟད་ཀྱི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་ཉི་མའི་སྙིང་པོའི་ལེའུ་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་ནི་འདིར་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དང་།
བློན་པོའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བའོ། །དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ནས་མཚམས་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་བར་དུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་ནི་
རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པའི་གང་ཟག་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དག་ནི་གོང་མ་དང་འབྲེལ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དག་ནི་འོག་མ་དང་འབྲེལ་པའོ། །དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་དང་འབྲེལ་པ་དག་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་རྣམས་སུ་རིག་
པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་དཔའ་ལས་དང་པོ་པའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་ནི་བཅུ་གཉིས་སུ་བཞེད་དེ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་། ཐུན་མོང་བར་གྱུར་པ་བཞིའོ། །དེ་ལ་ལས་ཀྱི་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 273b
སྦྱོར་བ་དང་། དངོས་གཞི་དང་། མཇུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལས་ཕམ་པའི་ལྟུང་བ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ལ་ལ་ན་རེ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྔར་བསྟན་པ་བརྒྱད་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་སེར་སྣས་སློང་བ་ལ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་
སྤོང་བ་སྟེ། བཅོ་ལྔ་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེའོ། །ལ་ལ་ན་རེ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གཞག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཞབས་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་གསལ་བར་གཞག་པ་ནའོ། །འདིར་
རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན། གལ་ཏེ་སྡོམ་པ་དང་འབྲེལ་པས་སོ་ཞེ་ན། དེ་དག་ལས་ཇི་ལྟར་ངེས་ཀྱི་གཞན་ལ་མ་ཡིན། མ་ཡིན་ན་ནི་རྩ་བའི་ལྟུང་བར་ཇི་ལྟར་གཞག །ཉེས་པ་མིང་དེ་འདིར་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པ་ལ་དགོངས་པ་དང་། འབྱུང་བ་ཉེ་བས་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དང་། རྒྱལ་
པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞག་གོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྔོན་བསྐྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཆུད་གསན་པར་འགྱུར་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། ཡང་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་གྲོང་འཇོམས་པ་དག་སོ་སོར་བསྟན་པས་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་གསལ་བ་ཉིད་དོ། །གང་ལྟར་ཡང་ཟད་མོད་སྡོམ་པའི་རྩ་བར་ལྟུང་བར་གཞག་གོ། །མ་ཡིན་
ཏེ། རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དག་ནི་སྡོམ་པ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལ། འདི་དག་སྡོམ་པ་ཅན་ལས་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོར་འགྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་། སྡོམ་པ་གཅོད་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བས་རྩ་བའི་ལྟུང་བར་གཞག་པར་མི་བྱའོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་སྲོག་གཅོད་པ་དག་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ།
དེ་ནི་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ལ་ཞེ་སྡང་བ་དང་། ཆོས་སྤོང་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དག་ཇི་ལྟར་གཞག་པར་བྱ། བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་དང་། མི་དགེ་བ་བཅུའི་གནོད་པ་ཞེས་མིང་དུ་བསྟན་པ་ལས་ན་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་མ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོའི་
ལྟུང་བ་བསྟན་པས་ན། སྡོམ་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་དངོས་སུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བསྟན་ཞེ་ན། སོ་སོར་ཐར་པ་དང་། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྲིད་པས་མདོ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 274a
མང་པོ་ངེས་དོན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱིམ་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །སྡོམ་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་བསྟན་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་གོང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བསྟན་པས་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་སྤང་བར་
གོ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྡོམ་པ་འཇིག་པའི་རྒྱུར་གསུངས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དང་པོ་ཉི་མའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་བསྟན་པ་ནི། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རེ་ཞིག་གང་དང་འབྲེལ་ཞེ་ན། རྒྱལ་རིགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་
གི་དང་འབྲེལ་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དངོས་པོ་གང་ཞེ་ན། ཁྱིམ་གྱི་གཞི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུར་བྱས་པས་ཤེ་ན། རྐུ་བ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་དག་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། དགའ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བ་དང་། ངོ་
ཚ་དང་ཁྲེལ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་གྱི་གསོལ་བའི་རྗེས་སུ་མ་བཏང་བ་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འོག་མ་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ནི་ཐུན་ཚོད་ལས་འདས་པའོ། །ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི། ཡུལ་དང་དུས་མ་ངེས་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །དེས་འབྲས་
བུ་གང་མྱོང་ཞེ་ན། གཞི་དང་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ལས། །མཐོང་ཆོས་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ལས། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ནི། ཚེ་འདི་ལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི། མནར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཡི་དགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྐལ་པར་འདུག་པའི་ཚེ་ཟད་ནས་མྱ་ངན་དགོན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དུད་འགྲོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཤ་སྣག་གུའི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་ལམ་གྱི་དབུས་ན་འདུག་པས་ལམ་གོལ་བའོ། །མནར་མེད་
པ་ནི་བསྟི་བའི་གནས་མེད་པའོ། །བསྐལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོའོ། །བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་མནར་མེད་ནི་བར་གྱི་བསྐལ་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆུང་ངུའི་དབང་དུ་མཛད་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །ལུས་དཔག་ཚད་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉའི་རིགས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 274b
སོ། །དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི། སངས་རྒྱས་མེད་པའི་ཞིང་སྙིགས་མ་ལྔ་ཅན་དུ་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྙིགས་མ་ལྔ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་སྙིགས་མ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མིག་མེད་ལ་མི་སྡུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་བསྡུ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་སྤྱིར་
བསྟན་ནས། ད་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དང་པོ་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུང་བསྟན་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་རྒྱལ་པོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །རིགས་མཉམ་པ་ལས་འཆོས་པའི་བུ་ཡིན་པས་རྒྱལ་རིགས་སོ། །ལྷ་
ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་པས་ན་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའོ། །ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པས་ན་ལྟུང་བའོ། །གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ན་རྩ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་གནས་ནས་ལྟུང་སྟེ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཕས་ཕམ་ཞིང་ཞེས་སྨོས་ཏེ། དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པས་
ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ངན་སོང་གི་རྒྱུ་དག་ནི་མཐའ་ཡས་པ་མ་ཡིན་ནམ་དེས་རྒོལ་བ་ནི་ལྔ་གང་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི་འདིར་གཙོ་བོ་སྨོས་པས་ཉེས་པ་མེད་ཅེས་བསྟན་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ལ་བརྟེན་ནས་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་ནི་མཆོད་རྟེན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་
པ་ཁ་ཅིག་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ནི་ལྷ་ཡུལ་ནས་བབས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །རྫས་ནི་ཡོ་བྱད་དོ། །ཆོས་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་སོ། །སྤོང་བ་ནི་མི་མཁོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། གླེགས་བམ་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འགོག་པ་ནི་དོན་ཐོབ་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའོ། །ཉན་ཐོས་ངེས་
པར་འབྱུང་བ་ནི། བདེན་པ་གཙོར་སྟོན་པའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གཙོར་སྟོན་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གཙོར་སྟོན་པའོ། །ཡང་ན་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལས། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་
མདོ་སྡེ་མ་གཏོགས་པ་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ་ཞེས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་འདོད་དོ། །དགེ་འདུན་འདུམ་པ་འབྱེད་པ་ནི་འཁོར་ལོ་ཕྱེ་བའོ། །གྲོང་ནི་ཁྱིམ་གཅིག་ལ་སོགས་པའོ། །ལྗོངས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 275a
ནི་ཁྱིམ་བཅུ་ལ་སོགས་པའོ། །གྲོང་ཁྱེར་ནི་རིག་པའི་གནས་བཅོ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའོ། །ཡུལ་འཁོར་ནི་རིས་སུ་བཅད་པའོ། །སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་སྤོང་བ་ནི་འདོར་བར་བྱེད་པའོ། །འགོག་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སུབས་པར་བྱེད་པ་ནི་
གླེགས་བམ་འཇིག་པའོ། །རྟེན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་གྱུར་པའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་ཐུན་མོང་བ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ཟླ་བ་སྙིང་པོའི་ལེའུ་ལས་དགེ་སྦྱོང་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་ནི། གྲོགས་པོ་དག་ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཉམས་པ་ལས་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་
ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། གྲོང་ཁྱེར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞིག་ན། རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པས་དགེ་འདུན་བསྡུས་ནས་གསོལ་བར་བྱ་སྟེ། དགེ་འདུན་གྱིས་ཀྱང་གཎྜཱི་བརྡུངས་ནས་དགེ་འདུན་བསྡུས་ཏེ། ལས་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་དབྱུང་བར་བྱ་བ་ནི།
ཉམས་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལོ། །དེ་ལ་གྲོང་ཁྱེར་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གྲོང་ངོ་། །ཡུལ་ནི་མཚམས་ཇི་ལྟར་བཅད་པའི་ནང་དུ་ཆུད་པའོ། །གཙུག་ལག་ཁང་ནི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་འདུ་བའི་སའི་ཁྱད་པར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་ནི་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་གཏམ་འདྲེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་བཤད་པ་ལྟར་
བྱས་པའོ། །གང་གི་ཆད་པ་ནི་སོང་ཤིག་པའི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པའོ། །ཚུལ་ལས་ཉམས་པའི་ཁྱད་པར་དངོས་བསྟན་པ་ནི། སུ་ཞིག་ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཁྱིམ་པ་འམ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའོ། །བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུ་སྤངས་པ་སྟེ། མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་རོ། །འབྲས་བུ་ཉམས་པ་
ནི་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྟུང་བ་སྐྱེད་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཕྱིར་ལྷའོ། །ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པའོ། །ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་སྨོས་པའོ། །ལུས་སྲུལ་པོ་ནི་གང་གིས་ལུས་སྲུལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། གདོན་གྱི་
ཁྱད་པར་རོ། །བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མར་གཟུང་བ་སྟེ། འཁོར་དུ་གཏོགས་པ་དེ་བརྒྱད་དོ། །བསླབ་པ་འདྲལ་བ་ནི་བསླབ་པ་ཞིག་པ་སྟེ་ཕམ་པར་གྱུར་པའོ། །བསླབ་པ་བཞིན་མི་བགྱིད་པ་ནི་རྗེས་སུ་མི་སྒྲུབ་པའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་རལ་བར་གྱུར་པས་སོ། །སྟོན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 275b
འདས་སོ། །ཕྱིའི་གནོད་པ་ལས་ནི་བསྲུང་བར་བྱའོ། །ནང་གི་གནོད་པ་ལས་ནི་བསྐྱང་བར་བགྱི་བའོ། །དེ་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་སྤང་བ་ལྟར་མཐུན་པའི་རྐྱེན་སྒྲུབ་པ་ནི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལས་ཉམས་ན་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལ་ལ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་ལས་ཉམས་པའི་འབྲས་བུ་གཉིས་པ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷག་མ་ནི་ཞར་ལས་བྱུང་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །ད་ནི་སའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་བྱུང་བའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རེ་ཞིག་ལྟུང་བ་བསྐྱེད་
པའི་འཐད་པ་ནི། སྔོན་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྲིན་པོ་ཤ་ཟ་དང་དུད་འགྲོའི་གཏི་མུག་པས་ཀྱང་གུས་པར་བཀུར་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་མངོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཛིན་ཅེ་ན་འཁོར་ངེས་པར་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་
ལྟ་ཡིན་ཡང་རྨོངས་པ་འགའ་ཞིག་ནི་དེ་ལྟ་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨད་པ་ནི། ཡང་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྟུང་བར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ལ་ཐ་སྙད་བཏགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལྟུང་བའི་འབྲས་བུ་ནི་རབ་ཏུ་ཉེས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་
ནོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཞིག་པའོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་སྲེག་པ་ཞེས་པ་ནི། དཀར་པོའི་ཆོས་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་བའོ། །མཁས་པ་སྤངས་པ་ནི་དམ་པས་ཡོངས་སུ་བོར་བའོ། །ལུས་ལ་ཆད་པས་བཅད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་ལྟུང་བར་འགྱུར་བར་མ་ཟད་
ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཕྲལ་བས་ཀྱང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྩ་བའི་ལྟུང་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས། འོ་ན་དབང་ཕྱུག་གི་གནས་གང་ལ་གནང་ཞེ་ན། བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་མོས་པས་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་ན་བཟོད་པ་ཐོབ་པའོ། །
འོ་ན་མོས་པ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་དེ་དག་ནི་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཐལ་བ་བརྗོད་པ་ནི། གསོལ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ངན་སོང་དུ་མི་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འགྲོ་བར་ཐལ་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སྐྱོན་བརྗོད་པའོ། །མ་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་བཟོད་པ་མ་ཐོབ་པའི་སྡིག་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དག་ནི། དེ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 276a
ལྟར་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ། །ལྷག་མ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། གལ་ཏེ་བཟོད་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དག་ནི་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་གང་བཟོད་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བཟོད་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་ཆོས་བཞིན་དུའང་མི་བྱེད་པ་ལ་
ནི། དབང་ཕྱུག་གི་གནས་གནང་བ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་སྤྱོད་པས་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་ལས་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་འབྱུང་བས་ན་བསྟན་པ་ཟབ་མོ་འདི་འཇིག་པ་སྟེ། བཅས་པ་ལས་དྲལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་དག་ནི་གལ་ཏེ། རྒྱལ་པོ་གདོལ་པར་གྱུར་ན་དེའི་རྗེས་སུ་གཞན་འཇུག་པས། ཚུལ་ཁྲིམས་
བཏང་སྟེ། སའི་སྙིང་པོ་འཁོར་ལོ་བཅུ་པའི་མདོ་ནུབ་པར་བྱེད་ཅིང་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ངན་སོང་དུ་འགྲོའོ་ཞེས་མདོ་ཉིད་ཚད་མར་བྱའོ་ཞེས་ཀྱང་འདོད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཐར་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐར་བར་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་གནང་བ་དང་མ་གནང་བའི་གང་ཟག་གི་རབ་ཏུ་
དབྱེ་བ་བསྟན་ནས། ད་ནི་གནང་བའི་གང་ཟག་གིས་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་བསྟན་པ་ནི། གང་དད་པའི་སྟོབས་ཀྱི་གོ་ཆ་བགོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྔར་རྩ་བའི་ལྟུང་བའི་ཉེས་པ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ལས་བཟློག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ནི། དེའི་གཉེན་པོས་ཏེ། ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྤོང་
བ་ཡིན་པས་ན། རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལོ། །དེ་ལ་དད་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་བརྫི་བས་ན་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །གོ་ཆ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོའི་ལྟུང་བའི་རྩ་བ་དང་པོའི་གཉེན་པོ་ནི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དད་པ་མང་ཞིང་
ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདིར་དད་པ་མང་ཞིང་གསུམ་བསྒོམ་མོ། །རྩ་བའི་ལྟུང་བ་གཉིས་པ་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་ནི། ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་མི་སྤོང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གསུམ་པ་དགེ་སྦྱོང་ལ་བརྟེན་པའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བའི་གཉེན་པོ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་
ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་མི་འཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཚམས་མེད་པ་ལ་སྟེ། རྩ་བའི་ལྟུང་བའི་གཉེན་པོ་ནི། དགེ་འདུན་དང་མཆོད་རྟེན་གྱི་རྫས་མི་འཕྲོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་འཕྲོག་པ་ནི་མཚམས་མེད་པ་དང་ཉེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་སྤོང་བས་མཚམས་མེད་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 276b
པ་ག་ལ་ཞིག་བྱེད་ཅེས་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བཟློག་པ་ནི་གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་འཛིན་པས་ན་རང་ཉིད་ག་ལ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལོག་པར་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་ནི། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི། ཐེག་པ་གསུམ་ལ་
ནན་ཏན་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ནི། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་ཉན་ཅེས་བྱ་བའོ། །གསུམ་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་ཉམས་ཀྱིས་ཅི་ནུས་སུ་སྒྲུབ་པ་དང་། ཡི་དམ་
ལ་བརྟན་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དང་། དེ་ལ་ཡི་དམ་ནི་རང་གི་དམ་བཅས་པ་སྔར་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། །གཞན་དེ་དག་འགོད་པ་ནི་འཁོར་མང་པོ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དག་ལ་སྦྱོར་བའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཇི་སྐད་དུ། སེམས་ཅན་མང་
པོ་དག་ཀྱང་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་ཅིང་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་སྐྱེས་ན་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤོང་བས་ན། འདི་ནི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་ལྔ་པོའི་གཉེན་པོར་བཞག་
པ་ཡིན་ནོ། །གྲོང་འཇོམས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་ནི་མི་སླུ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གྲོང་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པ་ནི་གཡོའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། ལོག་པར་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་བར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་
ནི། ཡང་དག་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། དགེ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་ལྡན་པའོ། །ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྲག་བཅུའི་ཐ་མ་རྟགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དུས་སོ། །བདག་བསྲུང་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཉམས་པ་ལས་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དུ་བྱེད་པའོ། །གཞན་བསྲུང་བ་ནི་དེ་
ལྟར་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པས་ཡུལ་འཁོར་དུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་སྟེ། ཉེས་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཕན་ཡོན་འབྱུང་བའོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་བསྲུང་བ་ནི། ལྷ་དང་མིའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྟན་པ་བསྲུང་བ་ནི་དབང་ཕྱུག་གི་སྟོབས་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོན་ཏན་ནི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྣོད་ནི་ཚུལ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 277a
ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །སྲུང་བར་བྱེད་པ་ནི་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་པའོ། །མི་སྤྱོད་པ་ནི་འཕྲོག་པ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་བཟློག་པའོ། །སྤྱོད་དུ་མི་འཇུག་པ་ནི་འཕྲོག་ཏུ་འཇུག་པ་དང་། སྤྱོད་དུ་འཇུག་པ་ལས་བཟློག་པའོ། །དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། བསོད་ནམས་ཀྱི་
ཕུང་པོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། མ་མཐོང་བའི་ཕན་ཡོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཚད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚད་མེད་པ་ནི་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲངས་མེད་པ་ནི་བགྲང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་ཤེས་པས་མི་དཔོགས་པའོ། །མཐོང་བའི་ཕན་ཡོན་ནི། ཚེ་བསྲིང་
བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཅུ་ཚན་དང་པོས་ནི་བདེ་བའི་རྐྱེན་སྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པས་ནི་མི་བདེ་བའི་རྐྱེན་སྤོང་བའོ། །ལོངས་སྤྱོད་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་ལྟུང་བ་ལས་བཟློག་པས་ན་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ལ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །གཏོང་བ་པོ་ནི་རྐྱེན་སྒྲུབ་པའི་
མིང་ངོ་། །སྦྱིན་བདག་ནི་རྒྱུ་སྦྱོར་བའོ། །དེར་མ་ཟད་པས་ན་ལྷ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བསྟན་པ་འཛིན་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེས་ནི་ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་གཉེན་པོའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་ནི། ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པས་ཆོས་འགྲེལ་ཅིང་བཤད་པར་
བྱེད་པའོ། །དེས་ནི་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ཡང་ཡིན་ནོ། །རིགས་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །ངག་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་སྟེ། བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་བཤད་པས་འབྲས་བུ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ལས་སྐྱེས་པ་ནི།
རང་རྒྱལ་བའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྟོགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཐོབ་ཀྱང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དད་པ་ནི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །དོན་
དམ་པའི་བདེན་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པའོ། །འོ་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐེག་པ་མཆོག་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕན་ཡོན་ནི། ལག་ཏུ་གཏད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡུལ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 277b
གྱི་ཁྱད་པར་ལས་གྱུར་པ་ལྟུང་བ་ཐུན་མོང་བའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐུན་མོང་བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དག་ནི། ཁྱིམ་པར་གྱུར་པ་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ལ། ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་དགེ་སྦྱོང་ལ་བརྟེན་པ་དག་ནི། རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡང་ཡིན་པས་
ཐུན་མོང་བར་གཞག་གོ། །དེ་ལྟར་ན་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་སྡོམ་པ་དང་མ་འབྲེལ་པར་ལྟའོ། །མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་ལུང་གི་ཚད་མས་སྦྱར་བ་ལས་དབང་ཕྱུག་གི་གནས་རྙེད་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ།། །།དེ་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་
བར་དུ་གཅོད་པ་སྤང་བའི་ཐབས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པར་འདོད་པས་སེམས་ལ་མཁས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། ཆོས་ནི་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །བསྒྲུབ་པ་ནི་མི་ཉམས་པར་བྱ་བར་འདོད་པའོ། །སེམས་ནི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་། བག་ཡོད་
པའོ། །མཁས་པ་ནི་འོག་ནས་ཅི་ཞེས་དཔྱོད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་འདས་པའི་དུས་སུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་ཉམས་པར་བྱས་པ་ནི་སྟོབས་བཞིས་དག་པར་བྱ་བ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་ཉེས་པ་ནི་ཐུན་ཚོད་ལས་མ་འདས་པས། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བཤད་པར་བྱ་བ་དང་། མ་འོངས་པའི་ཉེས་པས་གོས་པར་དོགས་
པས་ནི་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱིས་བསྲུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཁོ་ན་ལ་མཁས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་རྒོལ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི། སེམས་བསྐྱེད་པ་མི་ཉམས་པར་བསྲུང་
བར་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སེམས་རབ་ཏུ་དབེན་པས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན། ལུས་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་དབེན་པར་མ་གྱུར་ན་ཡང་དྲན་པ་འཇུག་པར་མི་
འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལུས་དང་ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ལུས་དབེན་པ་ནི། འདུ་འཛི་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའོ། །འདུ་འཛི་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ལ་ལ་ནི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་ཚེ་འདིའི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་ཡང་འདུ་འཛིའི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སེམས་རབ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 278a
ཏུ་དབེན་པ་ནི། འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་སྲུང་བ་ནི། ཅི་བདག་གིས་སེམས་འདི་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཤེས་བཞིན་གྱི་སྲུང་བ་ནི། དགའ་བ་དང་རངས་པ་དང་། མོས་པ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་
གསུངས་ཏེ། དགའ་བ་ནི་ཐོག་མར་སེམས་བདེ་བའོ། །རངས་པ་ནི་བར་དུ་མགུ་བའོ། །མོས་པ་ནི་ཐ་མར་འགྱོད་པ་མེད་པའོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་སྐྱོ་བ་དང་རྟོག་པ་མང་བ་སྟེ། སྐྱོ་བ་མང་བ་ནི་མི་མཐུན་པ་སྤོང་བའོ། །རྟོག་པ་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དང་པོ་དྲན་པས་རང་གི་སེམས་གང་
ལ་སྤྱོད་ཅེས་མི་བརྗེད་པར་བྱེད་དོ། །ཤེས་བཞིན་གྱིས་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་རྗེས་སུ་མི་འགྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དོ། །བག་ཡོད་པས་དགེ་བ་གོམས་ཤིང་སྡིག་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་གང་གི་དོན་དུ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་ཡིན་པས། མ་སྐྱེས་དགྲའི་
མདོ་ལས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་པ། འདུན་པས་འགྲོ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་གིས་འགྲོ་བ་དང་། འཇིགས་པས་འགྲོ་བ་དང་། གཏི་མུག་གིས་འགྲོ་བ་དག་ནི་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་གླགས་རྙེད་པའོ། །སྙིང་རྗེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་མཉེས་པ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་མེད་
ན་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་འགྱུར་བས་ན་དེའི་ཕྱིར། གང་གིས་སེམས་ཅན་དག་ལ་ཡིད་ཀྱིས་གནོད་བྱེད་ཀྱང་། །ང་ལ་ཇི་ལྟར་བརྟེན་ཏེ་དེ་ནི་ལྟོས་དང་བྲལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མེད་པའང་ཇི་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །དངོས་པོར་ལྟ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། འོག་ནས་ཀྱང་
ཞལ་ཏ་བས་རིན་པོ་ཆེའི་མཆོད་རྟེན་གྱིས་སྟོང་གསུམ་གང་བར་བྱས་ནའང་ང་མཉེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེའོ། །མི་བརྩོན་པའང་དེ་བཞིན་ཏེ། འདིར་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཐེག་པ་མཆོག་ལ་སྤྲོ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་དམན་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་ཀྱང་། ང་ལ་བྱ་བ་བྱས་པར་མི་འགྱུར་ཞེའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་
དང་སྦྱིན་པ་དང་བཟོད་པ་གཙོར་གྱུར་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་བྲལ་བ་ནི་ལྷ་རྣམས་མི་དགའ་བ་སྟེ། རང་གི་ཕྱོགས་འགྲིབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི། ལྷ་རྣམས་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཏེ། མྱུར་དུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ཕྱིར། རྒྱལ་ཆེན་བཞི་པོ་ནི་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 278b
ལྷུང་བཟེད་ཡོངས་སུ་འབུལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཚངས་པ་ནི་གསོལ་བ་གདབ་པར་སྤྲོའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དམིགས་པ་ནི་དགེ་བ་མི་ཟད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའང་དེ་བཞིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་དམིགས་པ་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཐུག་
པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། ལྡོག་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བ་དང་། དངོས་གཞི་དང་། རྗེས་ཀྱིས་ཏེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་རྒྱུ་སྤང་བར་བསྟན་པ་ནི། སྨྲ་བ་ལ་དགའ་བར་མི་བྱ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་ཇི་སྐད་དུ།
བུ་རམ་ཤིང་ཤུན་སྙིང་པོ་ཅི་ཡང་མེད། དགའ་བར་བྱ་བའི་རོ་ནི་ནང་ན་འདུག །ཤུན་པ་ཟོས་པའི་མིས་ནི་བུ་རམ་རོ། །ཞིམ་པོ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཇི་ལྟར་ཤུན་པ་དེ་བཞིན་སྨྲ་བ་སྟེ། །རོ་ལྟ་བུ་ནི་འདི་ལ་དོན་སེམས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བརྗེད་ངས་པ་ནི་དྲན་པ་
དང་བྲལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཤེས་བཞིན་མེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དམུ་རྒོད་དུ་གྱུར་པ་ནི། བག་ཡོད་པ་དང་བྲལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མེད་པས་ན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའོ། །
བསླབ་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བས་ན་དམ་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །ནང་གི་གདུང་བ་དང་ལྡན་པས་ན་འགྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་འཆད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྨྲ་བ་ནི་རྒྱུད་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་དྲན་པ་
ཉམས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྒྲུབ་པ་ལ་མི་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡོན་ཏན་ལེན་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ། ཡང་དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ནི། །ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་སྟེ། །ལ་ལ་སྟོབས་མེད་ཆུ་ཀླུང་གིས། །ནན་གྱིས་ཁྱེར་བར་གྱུར་པ་དག །
སྐོམ་གྱིས་འཆི་བར་གྱུར་པ་བཞིན། །མ་བསྒོམས་ཆོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དང་། སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ལས་ལ་དགའ་བ་དང་། སྤྲོས་པ་ལ་དགའ་བ་དང་། གཉིད་ལ་དགའ་བ་དང་། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་དང་། རྙེད་པ་དང་བཀུར་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 279a
སྟི་ལ་དགའ་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་དྲུག་སྤང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་ལུང་གི་ཚད་མས་སྦྱར་བ་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་མི་
ཉམས་པར་བསྲུང་བ་དང་ལྡན་པ་ནི། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། འཕགས་པ་ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས། སྒྲུབ་པ་མེད་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཟད་ནས་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དང་པོ་སྒྲུབ་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། དམིགས་པར་
སྤྱོད་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་མེད་དེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དམིགས་པར་སྤྱོད་པ་ནི། དངོས་པོར་ལྟ་བས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་དགེ་བ་སྤྱོད་པའོ། །སྒྲུབ་པ་མེད་པ་དངོས་པོར་ཞེན་ནས་གྲོལ་བའི་ཐབས་ཡང་དག་པ་ལ་རྨོངས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་གང་ཞེ་ན། མང་དུ་ཐོས་པ་ནི་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པར་བྱེད་པའོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །དེས་འཕགས་པ་ནི་བསྒོམ་པ་སྟེ། ཐབས་བསྒོམ་པ་དང་། ཤེས་རབ་བསྒོམ་པ་དང་།
ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འོ་ན་གང་གི་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བསྟི་སྟང་ནི་བསྙེན་བཀུར་བའོ། །མཆོད་རྟེན་ནི་བསོད་ནམས་ཆེ་བའི་རྒྱུར་གྲགས་པས་ན།
ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བརྒལ་བ་ལས། རིགས་པ་ནི། མང་དུ་ཐོས་པ་ལས་སྐྱེས་ཀྱི། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཡང་། མ་རིག་པ་དང་འགལ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་བ་ནི་ཐོས་པ་ལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་དམན་པ་བསྟན་ཏེ།
བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་བ་ནི། དམན་པ་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཐོས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསྒོམ་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་བརྩོན་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གནང་བ་ནི་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལྟར་མངོན་པར་འཕགས་པའི་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 279b
རྒྱུ་གང་ཞེས་དྲི་བ་ནི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྟོག་པ་ལ་དཀའ་བའི་ལས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དཀའ་བ་ནི་འཁོར་བ་ལས་བཟློག་པར་ཆས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཐེག་པ་འོག་མ་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཁོར་བའི་འདྲེན་པ་དག་ཀྱང་དེད་དཔོན་དམ་པར་འདོད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་པའི་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེད་དཔོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་འཕགས་པ་ནི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའོ། །ཕན་ཡོན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་པ་གང་ཞེ་ན། སྒྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་
རབ་དང་། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་པོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དང་པོ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ནི་འདིར་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བྱའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་
ལེན་པའོ། །དེ་ལ་ཐོས་པ་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྟོན་ཀའི་ཉི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་དེ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །ཐབས་གང་གིས་ཤེ་ན། བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྦྱོར་བ་ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པའི་ཐབས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་བསམ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བདག་བསྒྲགས་པའི་བསམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྩོད་པ་ལས་རྒྱལ་བར་འདོད་པའི་བསམ་པས་མ་ཡིན་པ་དང་། མཚང་འདྲུ་བའི་བསམ་པས་མ་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བསྒྲལ་བར་དམིགས་
པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བའི་བསམ་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བསམ་པ་དང་། ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གུས་པར་བྱ་བའི་བསམ་པས་མཉན་པར་བྱ་བའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྦྱོར་བ་སྟོང་པ་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཅན་བྱང་ཆུབ་
ཀྱིས་ཟིན་ཅིང་། གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་དང་། དངོས་གཞི་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དང་། རྗེས་ལ་མི་དམིགས་པས་དགེ་བ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ། ཐབས་དེ་ལྟ་བུས་མཉན་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འདི་དག་གི་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 280a
མཚན་ཉིད་དུ་ནི་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་སློབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་ཀྱིས་བཤད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདིར་ནི་མདོ་ཙམ་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་སྦྱོར་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི། འོད་སྲུངས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་ཟིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་འཇུག་པར་འདོད་
པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པས་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལས་འདས་པའོ། །སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་འདའོ། །གོ་ཆ་དང་ལྡན་པའི་བདག་གི་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཕའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །མདོ་སྡེ་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་ཕའི་
སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བཤད་པའོ། །དངོས་པོ་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། རྩ་བ་མི་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བྱ་བ་རྣམས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོག་མི་ཤེས་
པ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུས་མི་ངོམས་པའོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབ་པ་བག་ཡོངས་སུ་གནས་པས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་ནི། ཉེས་པ་དང་ལྟུང་བ་ཕྲ་མོ་དག་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །བསམ་
པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བདག་བསྒྲགས་པའི་བསམ་པས་མ་ཡིན་པ་ནི། སྒྲུབ་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་སྙོམས་པ་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བས་ན་རྩོད་པ་ལས་རྒྱལ་བའི་བསམ་པས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ནི་མཚོན་པར་ཟད་དོ། །
རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་མཉན་ཅེ་ན། རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བར་གསུངས་སོ། །འོ་ན་ལུང་ལས་ཚུལ་གཅིག་གིས་འཚང་རྒྱ་བར་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དགོངས་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་གང་ཟག་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ལ་དགོངས་པ་
དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་བསྐྱེད་པ་ལ་དགོངས་པ་དང་། གཞན་དྲང་བ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་། རིག་པའི་གནས་ལྔ་དག་ལ་བརྩོན་པར་མ་བྱས་ན། །འཕགས་མཆོག་གིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་དྲང་བའི་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 280b
དོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི་དགོངས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཇུག་པས་རུང་བ་ཞིག་ན། བཀའི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པས་ཅི་ལྟར་གཞན་དུ་བཤད། དེ་ལྟ་ན་ནི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། ཧ་ཅང་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཐལ་བར་ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་
ལྟ་བས་ན། ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་སྤང་བར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ནི། འདུ་འཛིའི་གཏམ་ཉན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདུ་འཛིའི་གཏམ་ནི་བརྟག་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་སོ། །མཉན་ནས་ནི་རང་བཟོ་བའི་གཏམ་མོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླ་བ་རྣམས་ཏེ། འདི་དག་ལས་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཅུང་ཟད་བཤད་མོད་
ཀྱི་དོན་ཆེན་པོ་ཉམས་པས་ན་བར་དུ་གཅོད་པའོ། །ད་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅི་ལྟ་བུས་མཉན་པ་དེ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་འགྱུར་བར་བྱ་དགོས་པས་རྩོད་པའི་བསམ་པས་མ་ཡིན་པ་ནི། ལྷའི་བུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྒྲུབ་པ་ནི་དངོས་པོར་ལྟ་བ་འདོར་
བ་སྟེ། དངོས་པོ་ནི་འཆིང་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འཆིང་ཞེ་ན། དངོས་པོར་ཞེན་པ་ཡོད་ན་བདག་ཏུ་རྟོག་པར་འགྱུར་ལ། བདག་ཡོད་ན་གཞན་དུ་ཤེས་པས་དེ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཡོད་ན་ནི་གཞན་དུ་ཤེས། །བདག་གཞན་ཆ་ལས་
འཛིན་དང་སྡང་། །འདི་དག་དང་ནི་ཀུན་འབྲེལ་ལས། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་ནས་ཉེས་ཚོགས་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འོ་ན་དངོས་པོར་ལྟ་བ་ཉིད་ཐབས་གང་གིས་འདོར་ཞེས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ་འབད་ཅིང་རྩོལ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉོན་མོངས་
པར་འགྱུར་ལ། འབད་པ་མེད་ཅིང་རྩོལ་བ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེད་པས་ན་ཆོས་མི་བྱེད་པའོ། །འོ་ན་འབད་པ་མེད་ན་གྲོལ་བར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། བྱ་བ་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ལ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར། འབད་པ་མེད་ཅིང་རྩོལ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོར་གྲུབ་པའི་ཉོན་མོངས་
པ་སྤང་བར་རྩོལ་བར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ལོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཉིད་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་ཐབས་གང་གིས་སེལ་བར་འགྱུར། གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ལ། རང་བཞིན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་རིགས་ཏེ། མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 281a
དེ་ལྟར་ན་སྤངས་པའི་གྲོལ་བ་ཐག་བསྲིངས་པ་ཡིན་ཏེ། གཉེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་རྟོག་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་པ་བཤད་པ། ཡོད་པའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །
འོ་ན་མེད་པར་རྟོག་པས་སམ་ཞེ་ན། ཡོད་པའི་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ན་གང་ཞིག་མེད་པར་འགྱུར། དེས་ན་མེད་པར་རྟོག་པའང་མི་འབྱུང་སྟེ། མཐའ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི་བརྫུན་ལ་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པ། མི་རྟོག་པ་ནི་བདེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་པ་
དེ་སྐྱེས་ན་སྣང་བས་མུན་པ་ལྟར་སེལ་གྱི། ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོས་པའམ་དངོས་པོ་བཞག་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་ན་ནང་གི་མུ་སྟེགས་པ་འགའ་ཞིག་དེ་ལྟ་བུར་འདོད་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབད་པ་དང་རྩོལ་བ་མེད་ཅེས་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་མཉམ་པར་གཞག་པའི་དུས་ན་མི་རྟོག་པའི་
ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་འཐད་ཀྱི། །གཞན་དུ་ན། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྨོངས་པ་དང་འགལ་བ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཀྱང་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །མི་བྱེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་མི་རྩོལ་བའོ། །རྣམ་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་གཉེན་པོ་བསྐྱེད་པ་ལ་མི་འབད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར།
འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་ཐབས་གང་གིས་སྐྱེད་ཅེ་ན། རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་པས་སོ། །རྟོག་པ་ཉིད་གང་གིས་སྤོང་བ་ཞེ་ན། མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་
ཏེ། དེའི་ཕྱིར། དམིགས་པ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །མི་དམིགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་དགོས་པས། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་བསམ་པ་ཡིན་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་འདོད་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་
ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའོ། །རྙེད་པ་ནི་ཡོ་བྱད་དོ། །བཀུར་སྟི་ནི་སྟན་འདིངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཐོང་བ་དང་མཐོང་བའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འཇོམས་ཤིང་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 281b
ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡོན་ཏན་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའོ། །ཉེས་པ་ནི་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏི་མུག་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཏི་མུག་ནི་འདིར་ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་སོ། །དྲན་པ་འཇོམས་པ་ནི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་
ཁྲིམས་ཉམས་པར་བྱེད་པའོ། །བདག་གི་དོན་ནི་ཚེ་འདིའི་བདེ་བའོ། །གཡོ་བ་སྐྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལས་ཉམས་པ་སྟེ། གཞན་སླུ་བ་ཉིད་དོ། །རྒྱགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་ཏེ། དེས་ཡོན་ཏན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྐྱེད་ཅིང་ཉམས་པར་བྱེད་པས་ན་དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་
སྡུད་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པས་ན་གནང་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པས་ན། ལྟུང་བའི་རྩ་བ་དེ་ཕམ་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེར་སྣ་བསྐྱེད་པས་ན།
སྔར་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཕྱིས་མི་བྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་སྐྱོན་གྱིས་སོ། །སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བས་ན་བསམ་གཏན་དང་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་སྟེ། ཚད་མེད་པ་ནི་ཚངས་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེ་ལོ་དང་ལྡན་པས་ན། ལྷག་སྤྱོད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་མཚུངས་
པ་སྟེ། ལེ་ལོ་ནི་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོང་ཁྲོ་བསྐྱེད་པས་ན་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཞེ་སྡང་ནི་སེམས་ལ་གནོད་པས་ན་ཚེར་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་ནི་འདམ་ལྟ་བུ་སྟེ། མི་ཤེས་པ་ནི་འབྱུང་བའི་ལམ་ལ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་
སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལ་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བསྐྱེད་པས་ན། དྲན་པ་འཇོམས་པ་དང་། རྒྱགས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའོ། །བཀའ་ལས་འདས་པས་ན་མ་གནང་བ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་བྱེད་པས་ན་དགེ་
བའི་རྩ་བ་སྟོར་བར་བྱེད་པའོ། །མཐོང་བའི་ཉེས་དམིགས་ནི་ཕྱིས་མི་བྱེད་པའོ། །མ་ཐོབ་པའི་ཉམས་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའོ། །ཐོབ་པའི་ཉམས་པ་ནི་ལྷག་སྤྱོད་ཀྱི་ཆོ་ག་ལྟ་བུའོ། །ཕྲག་དོག་བསྐྱེད་པས་ཚེར་མ་ལྟ་བུའོ། །དབྲལ་བར་དཀའ་བས་འདམ་ལྟ་བུའོ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 282a
ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བདག་བསྒྲགས་པའི་བསམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། སོ་སོར་བརྟགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པར་སྤྱད་ནས་སོ། །འདོད་པ་ནི་
བདག་གི་ཡོན་ཏན་ནི། །ཆུང་བ་དེ་བསྒྲགས་པའི་བསམ་པ་བཏང་ནས་སོ། །བཟློག་པའི་སྒོ་ནས་དཔེ་དྲང་བ་ནི། ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷའི་དྲུང་ན་ཞེས་སྨོས་སོ། །གྲོང་རྡལ་ནི་ཚོང་འདུས་ཀྱི་ཁྱིམ་མོ། །དྲུང་བ་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བའོ། །དེས་པ་ནི་ངང་འཇམ་པའོ། །དེ་ལྟར་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྤང་བར་བྱ་དགོས་
པས་ན་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མ་རུངས་པའོ། །བརྙས་པ་ནི་ཁྱད་དུ་གསོད་པའོ། །གྲགས་པ་ནི་སྙན་པ་བརྗོད་པའོ། །ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གུས་པར་བྱ་དགོས་པས། ཆོས་ཀྱི་མཁན་པོའི་མཚང་འདྲུ་བའི་བསམ་པས་མ་ཡིན་པ་ནི། གཡོ་དང་སྒྱུ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོན་
ཏན་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་རེ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་ཚུལ་གཞན་དུ་སྒྱུར་བ་ནི་སླུ་བས་ན་གཡོའོ། །དྲང་པོར་མི་བྱེད་པས་ན་སྒྱུའོ། །དེ་ཉིད་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི་བར་དུ་གཅོད་པ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡོངས་སུ་སྤང་བར་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་
ལུང་ལས་ཀྱང་། ཆོས་ལ་ནི་སྨན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི། གཞི་འང་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དྲང་པོ་དང་གཡོ་མེད་པ་ནི་གསང་མཚང་འདྲུ་བའི་བསམ་པས་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཉན་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུས་ཡུལ་ནས་གང་
ལ་མཉན་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ལ་ནི་ནན་ཏན་སྒྲུབ་པར་འདོད་པས་ཞེས་གསུངས་པས་ཏེ། ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་དོན་ལའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་ལུང་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་འཇུག་པའི་
ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོས་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་ཆོས་རི་སུལ་དང་། ཀ་བ་དང་། རྩིག་པའི་ནང་དག་ཏུ་འང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཇི་ལྟར་བསྔགས་དེ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕན་ཡོན་དུ་བསྟན་མོད་ཀྱི། འདིར་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 282b
ལས་དང་པོ་པ་དག་དཀར་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་མ་བརྟེན་པ་ན་ཐབས་གང་གིས་འཇུག་པར་འགྱུར། རང་གི་སྤྱོད་པས་སོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། རྟོག་པ་རང་སྐྱེ་བར་སྔར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་པ་ལ་ནི་ཅི་ལྟར་རུང་། ལུང་ཅུང་ཟད་ལ་བརྟེན་པ་
ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ལྟར། རྟོག་གེ་བརྟེན་ཅིང་མ་ངེས་ལ། །མ་ཁྱབ་ཀུན་རྫོབ་སྐྱོ་བ་ཅན། །བྱིས་པ་ལ་ནི་བརྟེན་པས་ན། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་ཡུལ་མིན་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ལུང་ཅི་ཞིག་དགོངས་ཤེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ལུང་མེད་པའི་རྟོག་གེས་ནི། སྣང་བའི་དོན་ཀྱང་རྟོགས་
པར་མི་ནུས་ན། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱང་། ལུང་མ་རྟོགས་པར་རྟོག་གེ་ལ། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་གནས་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཚུལ་
དུ་ཡང་། །རིག་པ་གླེགས་བམ་ལ་བསླབས་ཤིང་། །བླ་མའི་ཁ་ནས་མ་ཡིན་པ། །མང་པོའི་ནང་དུ་མི་མཛེས་ཏེ། །འཕྱོན་མའི་བུད་མེད་སྦྲུམ་མ་བཞིན། །ཞེས་འབྱུང་ན། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མེད་པར་ནི། ལུང་ལས། གྲུ་ཡི་སྐྱ་བ་འཛིན་མེད་པས། །རྒྱ་
མཚོའི་ངོགས་སུ་ཕྱིན་མི་འགྱུར། །དེ་བཞིན་བླ་མ་མེད་པ་ཡི། །སྒྲུབ་པོས་སྲིད་པའི་མཐར་མི་ཕྱིན། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཡང་འཕགས་པ་ནོར་བཟངས་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྟོང་གི་བརྒྱ་ལས་གདམས་པ་བཙལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི།
སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་གཏང་བར་མི་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ངེས་པར་བརྟེན་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དགོས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དུ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བླ་ན་ཡོད་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནོ། །དང་པོ་
ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུང་དང་ལྡན་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་ལུང་དང་ལྡན་པ་ནི་གདམས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་ལྡན་པའོ། །སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། འདོད་པ་ཆུང་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 283a
དང་། སྙིང་རྗེས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་། སོ་སོར་ཐར་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་པའི་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དོ། །ལ་ལ་ན་རེ་དུལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམ་པ་བཅུ་བཤད་པ་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་
པ་ཆོས་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམ་པ་བདུན་དང་ལྡན་པ་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ལ་སོགས་པ་
སྐྱོན་རྣམ་པ་གསུམ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ལ་ལུང་དང་ལྡན་པ་པ་ནི་ལུང་ལེན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནོ། །དེ་ལ་ལུང་ལས་ནི་ལུང་ལེན་པ་འབའ་ཞིག་གོ། །སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་
ནི་ལུང་དང་སྒྲུབ་པ་གཉིས་སོ། །ལུང་དང་ལྡན་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་རེ་རེས་ཀྱང་གཉིས་ཀ་འགྲུབ་བོ། །གཉིས་ཀྱིས་ནི་རེ་རེས་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ལག་གཉིས་དང་པོ་གཉིས་པ་དང་། །དེ་ཡི་གཉེན་པོའི་དབྱེ་བ་ནི། །དུས་དང་མདའ་ནི་རྣམ་
པ་གཉིས། །མདའ་གཉིས་རེ་རེ་དྲང་སྲོང་དང་། །ཡོན་ཏན་དག་སྟེ་དུས་གཞན་གྱིས། །འདོད་པ་མ་སྤངས་གོ་བྱའི་ཕྱིར། །བསྟན་གྱི་ལག་པ་གཉིས་ཀྱི་ལས། །བསྡུས་ཏེ་རྣམ་པ་རེ་རེ་གཉིས། །བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་ལ་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་སྒྲུབ་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་
དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། དཔལ་འབྱུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དང་པོ་བསྟེན་པའི་དངོས་པོར་བསྟན་པ་ནི། རག་ལས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྤྱོད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་ཡུལ་མ་གྲགས་པའོ། །
སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡོན་ཏན་ནི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་མ་ཚང་བ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །གནས་སྐབས་རྣམས་སུ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 283b
སྐྱེ་བ་ནས་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དང་པོར་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་དུ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །བསླབ་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་ནི་སྤྲོ་བའི་ཁྱད་པར་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་
ཀྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་མི་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། སེམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཁྱད་པར་རོ། །བསོད་ནམས་བསགས་པ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་
པའོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ན་མགུ་བར་བྱེད་པ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བྱས་པའོ། །ངན་སོང་དུ་མི་ལྟུང་བ་ནི་བཟོད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སོང་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཟིན་པ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་
པར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བྱ་བར་དགོངས་ཏེ། དེའི་ཁྱད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་མི་ལྡོག་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་དང་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པས་ན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་སྟེ། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་ལ་
སོགས་པ་ཟད་པས་ན། ཡོངས་སུ་འདའ་བའོ། །བསླབ་པ་ནི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའོ། །འགལ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་ཉེས་པ་མི་སྤྱོད་པས་ན་མི་བྱེད་པའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ངེས་པ་ནི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། ལྷག་པའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་འཇུག་པའོ། །ལམ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལུས་ཀྱི་གཙང་བར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོལ་བའོ། །ཡོངས་སུ་བསྲུང་བ་ནི་རང་གི་ཤེས་རབ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཆོས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའོ། །
ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་འདི་རྒྱལ་བ་ཡི། །གསུང་གི་མཛོད་ཀྱི་གཅེས་པ་ཟབ་མོས་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 284a
གནས་པར་བྱེད་པ་ན་སྔ་མ་ལྟར་རང་གི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པས་སོ། །ཕན་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་ཅིང་རྩོལ་བ་དང་བཅས་པའོ། །རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། མཚན་མ་ནི་རྒྱ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ནི་སྔར་བཤད་པ་རྣམས་སོ། །ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
རིགས་ནི་མཚན་མ་མེད་པར་རྟོགས་པའོ། །བསྐྱེད་པ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། ངང་གིས་འབྱུང་བས་མ་ལྟ་བུའོ། །སྡིག་པ་ནི་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། དོན་ལ་རྨོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྡིག་པའོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམ་གྲངས་དང་མཚན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པ་སེལ་བས་ན་བསྲུང་བ་
སྟེ། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་གོང་དུ་བསྐྱེད་པས་མ་མ་ལྟ་བུའོ། །འཁོར་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་བརྒྱུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་བོ་ནི་ཁྱེར་བར་བྱེད་པ་སྟེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །སྒྲོལ་བ་ནི་ཕྲིན་ལས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །
དེའི་ཕྱིར་ས་བཅུ་པ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་མཁྱེན་པས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་མཁྱེན་པས་ན་ཡེ་ཤེས་སོ། །གླིང་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཆད་པའོ། །རིན་པོ་ཆེ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་ཕྲིན་ལས་ལ་
བྱའོ་ཁ་ཅིག་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་གི་དཔེ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཚོགས་ཀྱི་ས་ནས་མཐར་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་སྐྱེ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དབང་ལས་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ནི་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་གྱི་ཞིབ་ཏུ་འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་
ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་དོན་བཤད་པ་ནི་སློབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་ཀྱིས་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དུ་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མོས་པས་སྤྱོད་པ་ནས་མཐར་ཕྱིན་པའི་སའི་བར་དུ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྦྱར་བ་ནི། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་
ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ས་དང་པོ་ནས་མཐར་ཕྱིན་པའི་སའི་བར་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱས་པ་ནི་ས་བཅུ་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། མདོ་སྡེ་རྣམས་སུ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་གསུངས་ཤིང་། མདོ་གཅིག་ཏུ་ཡང་དཔེས་མཚོན་ན་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 284b
སོགས་པ་མང་དུ་འབྱུང་བ་ལས། མདོ་གྲངས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འཆད་པ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་སོགས་པ་གྲངས་སུ་ཆད་པ་བསྡུས་པའི་དགོངས་པ་གང་ཡིན་པ་བརྗོད་དགོས་སོ་ཞེ་ན། ལ་ལ་ན་རེ་ཕྱོགས་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། ལ་ལ་ན་རེ་མདོ་དུ་མ་དང་གཅིག་ཏུ་བཤད་
པ་བསྡུས་པས་ནི་མཐའ་དག་པ་ཡིན་ལ། སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱོགས་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ལ་ལ་ན་རེ་དགོས་པའི་དབང་གིས་དོན་དུ་མ་དང་གཅིག་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན་ལ་ཕྱོགས་མཚོན་པ་རྣམས་ནི་སོགས་པའི་སྒྲ་དང་ལྡན་པ་གང་འབྱུང་བ་ལ་ཇི་ལྟར་རིག་པར་
སྦྱར་རོ། །མདོ་སྡེ་ལས་མང་དུ་གསུངས་པ་ཉུང་དུ་བགྲངས་པ་རྣམས་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་འགྲུབ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཚོད་ཀྱི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་རིགས་པ་དང་ལུང་གང་ཡང་མེད་དེ། འདིར་ནི་གཞུང་མངས་ཀྱིས་འཇིགས་པས་མ་སྤྲོས་ཏེ། བཟློག་པ་གནོད་པ་མེད་པ་ཡང་དེ་
བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཚོན་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བླ་མ་བརྒྱུད་པ་ལས་བདག་གིས་ཐོས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་ཕན་ཡོན་དང་ལྡན་པའི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་བསྙེན་བཀུར་བར་གདམས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱ་བ་རྒྱུན་མི་ཆད་པས་བསྟེན་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་ཏེ།
ཡིད་ལ་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་སོ། །ཅི་ལྟར་བསྟེན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོ་ནས་ནི། །ས་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁུར་ནི་དམ་བཅས་པའི་དོན་ཏོ། །བསྐུར་བ་ནི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པའོ། །མི་སྐྱོ་བ་ནི་སུན་པར་མི་བྱ་བའོ། །མི་ཕྱེད་པ་ནི་བདུད་དང་བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱིས་བྱིན་
གྱིས་བརླབས་པའི་གང་ཟག་གི་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་ཐ་མལ་པའི་ལས་ཀྱིས་དུབ་པའོ། །མི་འགུལ་བ་ནི་གཡོ་བར་མི་ནུས་པའོ། །ཅི་དགའ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་དགྱེས་པར་བྱའོ། །མི་ཁྲོ་བ་ནི་གུས་པའི་ཕྱིར་རང་བསྟེན་པའོ། །ཅི་ལྟ་བུས་ཤེ་ན། སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་གུས་པའི་སེམས་ནི་
བདག་ནི་དད་པར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཁོ་ན་ལ་གུས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྟོག་པ་ལ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པས་ཞེས་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རི་གངས་ཅན་ནི་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 285a
སྨན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པས། དེ་དག་ཡོངས་སུ་འཕེལ་བ་ལྟར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་གནས་ཡིན་པས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཆུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལྟར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡང་ཡོན་
ཏན་གྱི་སྣོད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་སྣོད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་མ་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་དང་། ཐོབ་པ་མི་ཉམས་ཤིང་འཕེལ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ནས་དེ་ཉིད་མདོར་ན་བསྡུ་བ་ནི་མདོར་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐོབ་པ་ནི་རྙེད་པའོ། །ཆོས་ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པ་ནི་མི་
ཉམས་པའོ། །ཁ་ན་ལས་པ་ནི་ལུང་ལས་སོ། །བྱུང་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་སོ། །དེ་ནི་ཡོན་ཏན་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། འོད་སྲུངས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཤིང་ལེབ་ནི་གྲུའི་ཚལ་པ་ཅི་ཡང་རུང་བ་འམ་མི་རོ་ལ་སོགས་པའོ། །འགྲམ་ནི་ངོགས་སོ། །དཔེ་དེ་ཉིད་སྦྱར་
བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་སྨོན་པའི་སེམས་སོ། །ཞིག་པའི་སེམས་ནི་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བཞི་ཐུན་ཚོད་ལས་འདས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡལ་བར་དོར་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་གཏང་བའོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ་
ཐོབ་པར་བྱ་བའོ། །ཉམས་པ་ནི་རྒྱུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས། སོར་ཆུད་པར་འགྱུར་བ་ནི་གང་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ནི། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ལས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་བཅུ་ས་བཅུ་ལ་འདས་ནས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཕྱིན་པ་ནི་མངོན་དུ་མཛད་པ་སྟེ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའོ། །དེ་ཉིད་མདོར་བསྡུས་པ་ནི། དེ་བས་ན་ཞེས་གཏན་ཚིགས་སུ་བསྟན་པས་དོན་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བླ་ན་ཡོད་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་བསྟེན་པ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་བསྟན་པའོ། །བླ་ན་མེད་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་གཉིས་སྨོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གོང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཡུལ་གཉིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 285b
ཡུལ་ཡོད་པ་ལས་བླང་བ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །ཡུལ་མེད་པ་ལས་བླངས་པར་བསྟན་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་སོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དོན་ཆེན་པོ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ངེས་པ་ལས་ནི་རྒྱང་གྲགས་ཀྱི་མཐར་
ཡང་མེད་པ་ཉིད་དོ། །མ་ངེས་པ་ལས་ནི་དཔག་ཚད་བརྒྱའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་སམ་འོན་ཏེ་བསམ་པའི་དབང་གིས་འདོད་ཅེ་ན། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་དངོས་པོའི་དབང་གིས་གཞག་པར་འདོད་ཀྱི་བསམ་
པའི་དབང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། ལུང་བརྒྱུད་པ་ལས་ཏེ། གལ་ཏེ་བསམ་པའི་དབང་གིས་འགྲུབ་ན་གང་ལ་འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་བཞག་པ་དང་མ་བཞག་པ་ལས་ཡོན་ཏན་དང་ཉེ་བ་དངོས་པོའི་དབང་གིས་ཇི་ལྟར་གཞག །འདུ་ཤེས་གཙོ་ཆེར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པ་ལ་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་
ཀྱིས་འཇིགས་པར་མི་རིགས་ཏེ། དཔེར་ན་ནང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་ཕྱི་མ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལས་འབྲས་བུ་མ་རུང་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་བཞིན་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མེད་དོ། །དངོས་པོ་ལ་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པས་ན་དེར་མ་ཉེས་ཀྱང་བར་ཆད་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཐེག་པ་བསྡུས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ནི་དངོས་པོའི་དབང་ཁོ་ན་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ནི་བསམ་པའི་དབང་གིས་སོ་ཞེས་བསྡུ་བ་ལས་གསུངས་སོ། །ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་
ནི། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མིན་ལ་དེར་འདུ་ཤེས། །ཡིད་ལ་མེད་པར་འདུ་ཤེས་གང་གིས་ན། །དངོས་པོའི་དབང་གིས་ཐ་མ་ཉིད་དེར་བཤད། །ཅེས་ལུང་བསྡུས་པ་ལས་གསུངས་སོ། །ཧ་ཅང་སྤྲོས་པས་ད་ནི་དཀྱུས་མ་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །
དགེ་བའི་དོན་དམ་ལས་དགེ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེའི་རྒྱུ་སྟོན་པས་ན་བཤེས་གཉེན་ནོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཞུགས་པ་ནི་སྐུ་མངོན་སུམ་པའོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་རྟེན་མངོན་སུམ་པའོ། །མཆོད་པ་ནི་ཟང་ཟིང་དང་སྒྲུབ་པའོ། །རིམ་གྲོ་ནི་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 286a
སྐུ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ལ་སྟན་འདིང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བླ་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་དངོས་པོའི་དབང་གིས་སམ། བསམ་པའི་དབང་ལས་གཞག་ཅེ་ན། དངོས་པོའི་དབང་གིས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མིའི་གཙོ་བོ་ཞེས་བཤད་ཅིང་། གཞན་རྣམས་ནི་དེའི་
རྗེས་སུ་བསླབ་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ལ། བསམ་པའི་དབང་གིས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་བླ་མ་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ནི་ལོག་པའི་འདུ་ཤེས་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།
སྐུ་དང་། གསུང་དང་། ཐུགས་ཀྱི་མཛད་པ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཡིས་འདུལ་བ་རྣམས་ལ་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་གཟུགས་སུ་སྟོན་པས་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་དང་། གསུང་གིས་འདུལ་བ་རྣམས་ལ་ཆོས་འཆད་པའི་བྱ་བ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་།
ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་བསམ་པའི་དབང་གིས་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡང་དེ་དང་ཐ་དད་པ་གང་ཞིག་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དེ། སེམས་ཅན་དང་སངས་རྒྱས་དག་ནི་ཁམས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོས་པས་ཆོག་ནས། ད་ནི་བླ་ན་མེད་
པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚོགས་ནི་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པའོ། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པས་མི་དཔོགས་པའོ། །མི་ཟད་པ་ནི་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་
ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་ཡུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མཆོད་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིང་བསྲེལ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ཞེས་སྨོས་སོ། །བསམ་པའི་
དབང་གི་ཕན་ཡོན་ནི། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། །རྟེན་གྱི་དབང་གི་ཕན་ཡོན་ནི། གལ་ཏེ་ཐ་ན་དབང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་གི་ཕན་ཡོན་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཕན་ཡོན་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 286b
སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་མདོར་བཤད་པ་ནི། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་འགྲུབ་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་དང་ཕྲད་པར་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པའོ། །ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡུལ་ནི་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེའི་ཕྱིར་དང་པོ་རྟེན་མཆོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མཆོད་རྟེན་གྱི་བྱི་དོར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། །རྟེན་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སའམ་རྡོ་ཐལ་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་
གསུངས་སོ། །གང་ཟག་གི་ཁྱད་པར་ལས་དམན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། གལ་ཏེ་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། །གང་ཟག་མཆོག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྟེན་དམན་པའི་དབང་
དུ་བྱས་ནས། ཁྱིམ་པ་ཞེས་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིར་བཞག་པས་རྟེན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་ན། དམན་པ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཕན་ཡོན་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །ལ་ལ་ན་རེ་མི་དགེ་བ་བཅུ་བྱེད་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་རྟེན་དམན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་གཅིག་ཏུ་གཞག་
པས་ན། གོང་མ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བསྟན་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་རྟེན་དམན་པ་དང་ཁྱད་པར་ནི་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་མཚམས་མེད་པ་ཡང་རྟེན་དམན་པར་ཇི་ལྟར་མི་གཞག་དེས་ན་འདི་མི་རིགས་ཞེས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ཟེར་རོ། །ད་ནི་སྤྲོ་བའི་ཁྱད་པར་དེ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་དུ་
བྱས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། སྦྱིན་གནས་མཆོག་ལ་མཆོད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་སོ། །མཆོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པས་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་
ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ནི། གང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དོན་དམ་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པས་རྫས་དང་ཀུན་རྫོབ་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ཡང་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 287a
གསུངས་པའོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོར་ལྟ་བ་ཅན་གྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འདུ་ཤེས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་བལྟ་བའོ། །མཐོང་བ་ཡང་མེད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར། ལོག་པར་ཞུགས་པས་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར། །གང་
ཞིག་ང་ལ་གཟུགས་སུ་མཐོང་། །དེ་བཞིན་ང་ལ་སྒྲར་ཤེས་པ། །ལོག་པར་སྤོང་བར་ཞུགས་པ་ན། །སྐྱེ་བོ་དེས་ནི་ང་མི་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཅི་སྨོས་ཞེས་པ་ནི་དེས་མཉེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་འདུ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་མ་མི་སྐྱེད་པ་ཞེས་
གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུས་དམིགས་པའོ། །ཅི་ལྟར་དམིགས་ཤེ་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ལ། རང་དང་གཞན་དང་གཉི་ག་དང་། རྒྱུ་མེད་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉི་ག་མི་སྐྱེ་བ་དང་། གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་
མཚན་ཉིད་དྲན་པ་མེད་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་སྒོམ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་དམིགས་པ་སྟེ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །མཉམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འབད་
པ་དང་རྩོལ་བ་མེད་པར་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ན། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་ན་དེས་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ག་ལ་ཞིག་དམིགས་པ་དང་། ངོ་བོ་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་སྤྲོས་ལ་མཐའ་
དག་ཟད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་མེད་ཆོས་ནི་རྟག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་དང་འདྲ། །བྱིས་པ་བློ་ཅན་མཚན་མར་འཛིན་པ་ནི། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་མེད་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད། །ཅེས་གསུངས་པས་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་མེད་
པ་ལ་ཡོད་པར་འཁྲུལ་པ་སྒྲོ་འདོགས་པར་ཟད་ཀྱི་རིགས་པས་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ན་ཅི་ལྟར་ཡང་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་འཁྲུལ་པ་དང་མེད་པར་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་འཁྲུལ་པ་སྟེ། དེ་དག་བསལ་བའི་ཕྱིར་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 287b
བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དཀོན་མཆོག་ཟ་མ་ཏོག་གི་མདོ་ལས། བདག་ཅག་སངས་རྒྱས་ལྟ་བ་དང་། ཆོས་མཉན་པ་དང་། དགེ་འདུན་བསྙེན་བཀུར་བ་དོན་དུ་མི་གཉེར་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པར་འབད་པ་དང་རྩོལ་བ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དགོངས་པས་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་འདི་ནི་མཆོད་
པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་པའི་མཆོད་པ་ཟང་ཟིང་དང་ཀུན་རྫོབ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བསྟན་པ་ངེས་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རིང་བསྲེལ་ནི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་
གུས་ཞེས་རྒོལ་བ་ནི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལ་ལ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་བསྒོམ་པ་ནི་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་གུས་པར་ཡང་འགྱུར་ལ། རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་གོམས་པ་མེད་ན་དངོས་པོར་བལྟ་བས་གྲོལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལས་འབྱུང་བས་ན་
ཞེས་བྱ་བའོ། །མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་ལུང་གི་ཚད་མས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་ལས། སྒྲུབ་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་གཏམ་བརྗོད་པ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ། །མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཐོས་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་མི་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྲུང་དགོས་པས་ན་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་རྒྱལ་བ་བྱམས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་རེ་རེ་ནི། །དེ་དག་སོ་སོར་བསྡུས་པ་ཡིས། །གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་ཏེ། །དྲུག་ཚན་དྲུག་གིས་ཇི་བཞིན་བཤད། །ཅེས་ཡོངས་སུ་སྦྱར་བ་ལྟར་འདིར་ཡང་བསམ་
པའི་རང་བཞིན་གོ་ཆ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ལུང་ལས་ཀྱང་སྦྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དུ་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་བསམ་པའི་རང་བཞིན་གོ་ཆའི་ཚོགས་ཀྱི་ས་ནས་འཇུག་པ་བརྒྱུད་པ་སྦྱོར་བའི་ལམ་ལས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་གང་ཟག་གི་མཚན་
ཉིད་ནི། གང་དག་ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གང་དག་ཅེས་བྱ་བའོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་འོག་ནས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 288a
འཆད་པ་ལྟ་བུའོ། །དམན་པ་ལ་མོས་པ་འགའ་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་མི་ཤེས་པས་འདུས་བྱས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་དང་བྲལ་བ་འདུས་མ་བྱས་པའི་རྗེས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ལ། ལ་ལ་ན་རེ་ནམ་མཁའི་སྤྲིན་དེངས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་དངོས་
པོར་ལྟ་བས་བཅིངས་པར་ཇི་ལྟ་བར་མི་ཤེས་པས་རྒོལ་བ་ནི། ཅི་འདྲ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་བཞུགས་པས་འདུལ་བའི་ངོ་བོར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་སྣང་ཡང་། ཆོས་ཉིད་ལ་དེ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དངོས་པོར་ལྟ་བ་རྣམས་སྐྲག་པའི་
གནས་སུ་འགྱུར་བ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཆོས་དག་ནི། །ཕྲ་ཞིང་ཟབ་པར་སྣང་བ་ཡང་། །བྱིས་པ་ཐོས་དང་མི་ལྡན་རྣམས། །སྐྲག་པར་བྱེད་པར་རྒྱལ་བས་གསུངས། །ཞེས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། རྟོག་གེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་
ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན། དེ་ཐོབ་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཅིས་ཤེས་ཤེ་ན། རང་གི་རྟོག་གེ་མ་ཡིན་པས་མདོ་སྡེ་ལས་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའོ། །མདོ་ཉིད་ངེས་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པས། དུ་མ་ཞེས་
སྨོས་སོ། །དེ་དག་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དང་པོ་རང་བཞིན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི། རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བློ་ཡོངས་སུ་བཏང་སྟེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དེའི་རང་བཞིན་བསྟན་
ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །བློ་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་ནས་སོ། །ཅི་ལྟར་དཔྱད་ཅེ་ན། ཡོད་པར་ལྟ་བ་ནི་དངོས་པོའི་མཐའ་ཡིན་ལ། མེད་པར་ལྟ་བ་ནི་ཆད་པའི་མཐའ་ཡིན་པས། དངོས་པོ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་དབུ་མའི་ལམ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའོ། །
འཛིན་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གིས་མུ་སྟེགས་པ་འགའ་ཞིག་རྟག་པ་དང་། ཁ་ཅིག་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་དང་། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་སྟེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་། བཙུན་པ་དགེ་འདུན་སྲུང་དང་། མདོ་སྡེ་པ་དག་ན་རེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྦྱར་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 288b
བ་དང་བསྐོར་བ་དང་བར་མཚམས་མེད་པར་འདོད་པ་དག་གོ། །ཆད་པར་ལྟ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཡང་མེད་པར་ལྟ་བ་དག་སྟེ། འདི་གཉིས་ནི་དངོས་པོ་དང་ཆད་པར་ལྟ་བའི་མཐའ་སྟེ་མཐའ་དེ་གཉིས་
དང་བྲལ་བ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་མ་བཅོས་ཤིང་རང་བཞིན་གྱིས་འགྱུར་བ་མེད་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དངོས་པོར་ལྟ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས། དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་གྱིས་ཡང་དག་པའི་མཐའོ། །
སྤྲོས་པ་རྣམས་ནི་བློ་ཡིས་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཡིན་པས་བློའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པས་དབྱེར་མེད་པའི་དོན་གྱིས་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། ཡོན་ཏན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དྷཱ་ཏུ་སྟེ་ཁམས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་མ་བྱས་ཤིང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས་ནམ་མཁའོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་
བོ་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་སྔ་མ་ལྟར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་དང་ངོ་། །སྤང་བར་བྱ་བ་དང་གཉེན་པོ་ནི་བཏགས་པས་གཞག་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་དང་། འཕགས་པ་བྱམས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །བསྣན་
པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་དོན་དམ་པ་ལ་སྤང་བ་དང་སྤོང་བྱེད་མེད་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་མཐའོ། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་སེམས་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་དེ་དེའི་ཕྱིར་ན། འཕགས་པ་ཉིད་
ཀྱིས། འབྱུང་བ་ཆེ་ལ་སོགས་བཤད་པ། །རྣམ་པར་ཤེས་སུ་ཡང་དག་འདུ། །དེ་ཤེས་པས་ནི་འབྲས་འགྱུར་ལ། །ལོག་པར་རྣམ་བརྟགས་མ་ཡིན་ནམ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། འཕགས་པ་བྱམས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། བདག་དང་ཆོས་སུ་གཏེར་འདོད་པས། །སྣ་ཚོགས་དག་
ནི་གང་བྱུང་བ། །དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར། །གྱུར་པ་དེ་ཡང་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །རྣམ་པར་སྨིན་དང་ངར་སེམས་དང་། །ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །ཞེས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སུམ་ཅུ་པ་ལས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་དོན་གྱི་རྨི་ལམ་གྱི་མཐའོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་དེ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 289a
ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བས་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཆགས་པ་སྟེ་དངོས་པོར་ཞེན་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།
དེ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མ་སྐྱེས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཆགས་པ་མེད་པའི་མཐའོ། །ཕུང་པོ་དང་དེ་ལས་གཞན་པར་ཡོད་པར་མི་འཐད་པས། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་རྣམས་ནི་མེད་པའི་དོན་གྱིས་བདག་གི་རང་བཞིན་གྱི་མཐའོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཆོས་སུ་ལྟ་བ་རྣམས་ནི་
གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ན་མཐའ་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་གི་ཡོད་པས་བཤིགས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དམ་བཅའ་བ་ཙམ་ནི་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།
གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཚད་མ་གཞན་ཡོད་དོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལས་ལྷག་པ་གང་གིས་དངོས་པོ་མི་བརྫུན་ལ། དེ་མེད་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཡིན། ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། མངོན་
སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡང་དབང་པོ་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་ལ་གསལ་བར་སྣང་བ་གོ་ཅི་ལྟར་བཟློག་ཅེས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ། ལན་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོར་ལྟ་བ་ནི་རིགས་པས་བརྟགས་ཀྱང་བརྫུན་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་བདེན་པ་ཉིད་དེ།
དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་པས་གྲུབ་ཅིང་དེས་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོར་ལྟ་བ་ཅི་ལྟར་རིགས་པས་བརྟག་ཅེ་ན། ཐོག་མ་ནས་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་སོ། །དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིས་པ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་
བཤིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྐུར་བ་ཡིན་ཏེ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ལུང་ལས་ཀྱང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ཡང་རུང་། མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མ་སྐྱེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 289b
ངོ་བོ་ཉིད་དེ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་དབུ་མ་ཤེས་རབ་ལས། རང་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང་། །སྐྱེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ལ། ཡང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་
གང་འབྱུང་བ། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་དེ་མ་སྐྱེས། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་མ་སྐྱེས་གང་། །དེ་ལ་སྐྱེ་ཞེས་ཅི་སྐད་བརྗོད། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དངོས་རྣམས་ལ། །གང་གི་སྐྱེ་བ་རྣམས་བརྟགས་ལ། །རྣམ་པར་མི་མཁས་དེ་ཡིས་ནི། །རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་དོན་མ་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་།
ཡང་འཕགས་པ་བྱམས་པ་དང་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། སྒྲོ་འདོགས་པའི་ལེགས་པར་མ་ཟིན་པ་དམ་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་ཉམས་པ་གང་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཆོས་གང་དག་དང་། དངོས་པོ་གང་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་འཇུག་པ་ལྟར་ཆོས་དེ་དག་དང་དངོས་པོ་
དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེ་ལྟར་ན་ཆོས་གཅིག་པུ་དང་། དངོས་པོ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆོས་གཅིག་པུ་དང་དངོས་པོ་གཅིག་པུ་ལ་མང་པོར་དགག་གི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མང་པོར་བརྗོད་ཅིང་བཏགས་ཏེ་
འདོགས་ལ། བཏགས་པའི་ཚིག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མང་པོ་དག་ལས་བརྟགས་པའི་ཚིག་གང་རུང་གཅིག་ཅིག་ཆོས་དེ་དང་དངོས་པོ་དེ་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་དང་། དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་ལ། བརྟགས་པའི་ཚིག་གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ།
དེའི་ཕྱིར་བཏགས་པའི་ཚིག་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ལུས་པའམ་གཅིག་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའང་མེད་ལ། དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་མེད་དོ། །གཞན་གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་འདོགས་པའི་
ཚིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་དང་པོ་སྔར་བྱུང་བ་ཕྱིས་དགའ་མགུར་འདོགས་པའི་ཚིག་ཉེ་བར་འདོགས་ན་ནི་འདོགས་པའི་ཚིག་གིས་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་སྔ་རོལ་དེས་ཉེ་བར་མ་བཏགས་པའི་ཚེ། ཆོས་དེ་དང་དངོས་པོ་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན་ཡང་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 290a
དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ནི་འདོགས་པའི་ཚིག་གིས་ཉེ་བར་ཇི་ལྟར་གདགས། འདོགས་པའི་ཚིག་གིས་ཉེ་བར་འདོགས་པ་དེ་མང་ན་ཡང་། ཆོས་དང་དངོས་པོར་འདོགས་པའི་ཚིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་འདོགས་པའི་ཚིག་གིས་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་
སྔ་རོལ་ནས་གཟུགས་དེ་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཕྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་གདགས་པའི་ཚིག་གིས་བསྡུས་པའི་དུས་སུ་གཟུགས་སུ་ཉེ་བར་འདོགས་པར་བྱེད་ན་ཡང་། དེ་ལྟར་ན་ནི་གཟུགས་ཞེས་འདོགས་པའི་ཚིག་ཉེ་བར་འདོགས་པ་དེ་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དང་དེར་འགྱུར་
བའི་དངོས་པོ་ལ། དེའི་བློ་འཇུག་པར་འགྱུར་བར་རིགས་ན། དེ་མི་འཇུག་པས་ན་རིགས་པ་དང་གཏན་ཚིགས་འདིས་ཆོས་གཟུགས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་བརྗོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །མ་བྱུང་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་
བ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་བཏགས་པ་སྟེ། རྒྱུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་བྱུང་བ་ནི་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ཐ་སྙད་གཉིས་སུ་བཏགས་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་མ་སྐྱེས་པ་ནི་ད་ལྟར་རོ། །མ་བྱུང་བ་ནི་འདས་པའོ། །འབྲལ་བ་མེད་
པ་ནི་མ་འོངས་པ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་ལ། དེའི་གཉེན་པོ་ནི་མ་བྱུང་བ་སྟེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཉེན་པོ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟར་སྤང་བྱ་དང་སྤོང་བྱེད་མེད་ན་གང་གིས་གང་ཞིག་ཅི་ལྟར་སྤོང་
སྟེ། དེས་ན་སྤངས་པའི་འབྲལ་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་བྱུང་བ་དེ་ལ། གཉེན་པོས་བྱར་མེད་པས་ན་སྤང་བར་བྱ་བའི་འབྲལ་བ་ཡང་མེད་དོ། །འོ་ན་ཡོད་པ་སུན་ཕྱུང་ན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་དབུ་མ་པ་ནི་མེད་པར་ཡང་ཁས་མི་ལེན་
ཏེ། མེད་པ་ནི་སྐུར་པ་ཡིན་པས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། གང་ལ་མེད་པ་འདོད་པ་ལ། །བྱང་ཆུབ་བརྟེན་ཕྱིར་སེམས་མེད་ཅིང་། །ཁས་ལེན་མེད་ཅིང་སྤྱོད་པ་མེད། །དེ་ལ་ཅི་ལྟར་མེད་པས་ཤེས། །ཞེས་གསུངས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 290b
པ་དང་། ཡང་། རྣམ་པར་དབེན་དོན་མི་ཤེས་ཤིང་། །ཐོས་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་བྱེད་པ། །མི་གང་བསོད་ནམས་མི་བྱེད་པའི། །སྐྱེས་བུ་ཐ་ཤལ་དེ་དག་བརླག །ཅེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་ལུང་ལས། སྟོང་ཉིད་དོན་ནི་མི་ཤེས་ཤིང་། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཁས་འཆེ་ལ། །ཆད་པར་ལྟ་བར་
གྱུར་པ་ནི། །སྟོང་མིན་སྟོང་པར་ལྟ་ཞེས་ལ། །འཕགས་པ་བྱམས་པ་དང་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ཀྱང་། སྔར་བསྟན་པའི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་དུ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལེགས་པར་མ་ཟིན་པ་དམ་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་ཉམས་པ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་
དངོས་པོ་ཙམ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཡང་མེད་ལ་འདོགས་པ་ཡང་མེད་དེ། དེ་གཉི་ག་ཡང་མི་རིགས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཡོད་ན་གང་ཟག་ཏུ་གདགས་སུ་རུང་གི །མེད་དུ་ཟིན་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་གང་ཟག་གདགས་སུ་མེད་དོ། །
དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཙམ་ཡོད་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་འདོགས་པའི་ཚིག་ཉེ་བར་གདགས་སུ་རུང་གི །མེད་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་གདགས་པའི་ཚིག་ཉེ་བར་འདོགས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལ་འདོགས་པའི་གཞི་མེད་དུ་ཟིན་ན་ནི་གཞི་མེད་པར་
འགྱུར་བས། འདོགས་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ཤེས་པར་དཀའ་བའི་མདོ་སྡེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ། དགོངས་པའི་དོན་བསྟན་པ་དག་ཐོས་ནས། བཤད་པའི་དོན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཤེས་ནས་ཚུལ་བཞིན་
མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་བརྟགས་ཏེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པའི་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །སུ་འདི་ལྟར་བལྟ་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་བལྟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་དེ་སྐད་སྨྲའོ། །དེ་དག་གི་ལྟར་ན་འདོགས་པའི་གཞིའི་
དངོས་པོ་ཙམ་ཡང་མེད་པས་འདོགས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་ན། བརྟགས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ལྟ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། དེ་བས་ན་དེ་དག་གིས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། བརྟགས་པ་དང་། དེ་གཉིས་ཀ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 291a
མེད་པར་ལྟ་བའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མེད་པ་དེ་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མཛངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨོས་པའི་འོས་མ་ཡིན་ཞིང་འགྲོགས་པར་མི་བྱ་བ་སྟེ། དེས་རང་གང་ལྟ་བ་འཛིན་ཡང་ཕུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་དགོངས་
ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ན་ལ་ལ་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་བླའི། ལ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཟིན་པ་ནི་གསོར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་རྨོངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པས་ན་ངན་སོང་དུ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ལ། གཞན་
དག་ཀྱང་མི་སླུ་ཞིང་ཆོས་དང་བདེན་པ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །བསླབ་པའི་གཞི་ཡང་ཉམས་སུ་ལེན་པར་འགྱུར་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཟིན་པས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་ལོག་པར་ཟིན་ཅེ་ན། གང་ལ་གང་གིས་སྟོང་པ་དེ་ལ་ཡང་མི་འདོད་ལ། གང་གིས་གང་སྟོང་པ་དེ་
ཡང་མི་འདོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་ལོག་པར་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གང་གིས་སྟོང་པ་མེད་པ་དང་། གང་སྟོང་སྟེ་ཡོད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་མེད་ན་ནི་གང་དུ་ཅི་ཞིག་གང་གིས་སྟོང་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་དེ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་དུ་མི་རུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་
དེ་ལྟ་བུ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དེ། བརྗོད་པ་ནི་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་ལིཙྪ་བཱི་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པ་ལ་སོབས་པ་དྲིས་ནས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་
ཞེས་རྒོལ་བ་ལ། ལན་ནི་ཅང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་པ་དང་། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་རྗེས་སུ་བསྟོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། འཕགས་པ་བྱམས་པ་དང་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ཀྱང་། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད། །དེ་ལ་གཉིས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལ་ཡོད། །
དེ་ལ་ཡང་ནི་དེ་ཡོད་དོ། །སྟོང་པ་མ་ཡིན་མི་སྟོང་མིན། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཐམས་ཅད་བཤད། །ཡོད་པ་མེད་པས་ཡོད་པས་ན། །དེ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པས། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཡོད་པ་དང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 291b
པ་དང་བྲལ་བ་དང་། རང་རིག་པ་ཡོད་པས་ན། ཁོ་བོ་ཅག་དབུ་མ་པ་ནི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ལམ་ལ་ལེགས་པར་འཇུག་པས་ལོག་པར་ཟིན་པའི་གང་ཟག་ཕྱི་དང་ནང་གི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་གེ་པ་ངན་པའི་གཞུང་ལྟ་ཞིག་ག་ལ་འཛིན། དེའི་ཕྱིར་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་མངོན་སུམ་
ལ་སོགས་པ་ནི་སྣང་བའི་དོན་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ན། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལས་ཀྱང་རྨོངས་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ལུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་ལུང་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཕགས་
པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ནི་ས་དང་པོ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ལ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ནི་ས་གསུམ་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡང་མཚུངས་པ་ཉིད་དེ། ཅི་ལྟར་ཁོ་བོས་བསྒྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ཤེས་བྱ་ནང་གི་ཡིན་པར་འདོད་པ་ལ་སུན་འབྱིན་པའི་གང་ཟག་ཞེ་སྡང་བས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་
ལོག་པར་ཟིན་པའི་རྣམ་གྲངས་མང་དུ་ཡོད་མོད་ཀྱི། འདིར་ཧ་ཅང་སྤྲོས་པས་ཆོག་ནས་ད་ནི་དཀྱུས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ལྟ་བུ་རྟོགས་པར་བྱ་ན། འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡང་དག་པའི་མཐར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མྱ་
ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་དེ་དག་གི་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་རྟོགས་པར་ཟད་ཀྱི་མཐའ་དག་པ་ནི་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་གིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས། ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པ་མི་བརྗོད་མི་སྟོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བརྗོད་ན་ནི་དེར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་མ་
རྟོགས་ན་ནི་དངོས་པོར་ལྟ་བར་འགྱུར་ལ། ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་ན་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པར་འགྱུར་བས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ། ལན་ནི་འོག་ནས་བཤད་པ་ལྟར་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་སྒོམ་པའི་དབང་གིས་སྲིད་པ་དང་ཞི་བའི་མཐའ་བསྲིངས་
པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་དེ་དག་གིས་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་མོས་པས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འདོད་པ་སྟེ་འདུན་པའོ། །མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ཆེན་པོ་ལ་བདེན་པ་རྟོགས་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་མོས་པས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 292a
ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བློ་ཡོངས་སུ་གཏང་བའོ། །ས་དང་པོ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པས་ན། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གཅིག་པ་དང་། དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པའི་བར་དུ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་གྱེན་དུ་ལྡན་པ་ཡིན་པར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ཁོ་བོས་ནི་གཞུང་མངས་པའི་དོགས་པས་སྦྱར་བ་མ་བྱས་སོ། །དེ་ལ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ས་དང་པོ་ལ་
སངས་རྒྱས་བརྒྱའི་ཞལ་མཐོང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་དངོས་པོར་མ་ཞེན་པར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་ཀུན་
རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ན་སྐད་ཅིག་ཀྱང་ཞེས་བྱའོ། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །སྐད་ཅིག་དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཡང་ངོ་། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གསུམ་པ་རྣམས་སོ། །མངོན་པར་
བསྒྲུབ་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ་བའོ། །འོ་ན་དངོས་པོར་ལྟ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། གཉིས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་བསྐྱེད་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཉིས་ནི་བདག་གཞན་ནོ། །འདུ་ཤེས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱ་
བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འདུས་མ་བྱས་པ་འབའ་ཞིག་བསྒོམ་པ་འམ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འགོག་པའི་མཐའ་སྤང་དགོས་པའི་མི་གཉིས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་དམིགས་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྱུ་མ་ཙམ་
ཞེས་སྨོས་པས། གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་བལྟ་བའི་འདུ་ཤེས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཉིས་དང་གཉིས་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་སྤངས་ན་ཅི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཅེས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྟོག་པ་ལ། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་མཐའ་གཉིས་ནི་སྤངས་པ་ཡིན་པས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 292b
ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ཞེན་པའི་ལམ་རྣམས་དང་བྲལ་ཞིང་བདག་དང་ཆོས་སུ་ལྟ་བའི་འདུ་ཤེས་སྤང་དགོས་པ་ནི་ལམ་གྱི་གེགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཞེན་པའི་འདོད་ཆགས་པའོ། །དེ་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་ནས་ད་ནི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ནི། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕྲིན་ལས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མི་རྟོག་པ་དང་། དུས་ཐམས་ཅད་པའོ། །དེ་དག་བསྟན་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་སྟེ། འབྱུང་བའི་ཕྲིན་ལས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་ཞེས་གསུངས་
ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་སྤྲུལ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པས་འདུལ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཕོ་བ་དང་ལྷུམས་སུ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ནི་འབྱུང་བའོ། །འཇིག་པའི་ཕྲིན་ལས་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྣང་བ་བརྟུལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། རྟག་པར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་
བཟློག་པར་མཛད་པས། ཀུ་ཤའི་གྲོང་ལ་སོགས་པར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་བཤིགས་པར་མཛད་པ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པ་ནི་རྟག་པར་ལྟ་བ་ཅན་རྣམས་སོ། །འོ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་འདུས་བྱས་པའོ་སྙམ་
དུ་སེམས་ན་མི་རྟོག་པའི་ཕྲིན་ལས་ཡིན་པས་སྐྱེ་བ་འང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུས་རྣམས་ཀུན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། །དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་རང་བཞིན་གྱིས། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་དེ་ལ་དེ་ཞུགས་ནས། །མྱ་ངན་འདའ་མིན་གཞན་ལས་འདས་པ་མིན། །
ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་དཔེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་ནི་ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པས་ན། སངས་རྒྱས་གཅིག་གིས་ཀྱང་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཛད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའང་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོན་པ་ནི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་
འཁོར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་པ་ཞེས་དེ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་སྣང་བ་ཡང་ཐུགས་རྗེ་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་པས་ཡིན་ན། སྣོད་ཆག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཚོགས་མ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 293a
བསགས་པ་དང་། དམན་པར་བསགས་པ་དང་། བསགས་པ་ཐག་བསྲིངས་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཆག་པ་དང་ལོགས་ཤིག་ཕྱུང་བ་དང་། སྟོང་པར་གྱུར་པ་ཞིག་སྨོས་ཏེ། སྣོད་ཆག་པ་ལྟ་བུ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེས་ཐག་བསྲིངས་
པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཕྱུང་བ་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་རྙོག་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེས་ཚོགས་དམན་པར་བསགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པས་ཁེབས་པ་སྟེ། དེའི་དབང་གིས་ཚོགས་མ་བསགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲིབ་པ་དང་ལྡན་པས་ན་དེ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་མཐོང་བས། །ཅི་ལྟར་ཆུ་ཡི་སྣོད་ཆག་ན། །ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་མི་སྣང་ལྟར། །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་ངན་པ་ལ། །སངས་རྒྱས་སྐུ་ནི་མི་སྣང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འོ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གིས་ཕྲིན་ལས་མཛད་པ་ཟིན་ན། ཐམས་ཅད་
ཀྱང་མ་ཡིན་ནམ། ལུང་ལས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ནི་མཛད་པ་གཅིག་གོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། མཛད་པའི་ཕྲིན་ལས་ནི་མེའི་དཔེ་གསུངས་ཏེ། མེ་ནི་གཅིག་ཏུ་འབར་བ་དང་། ཤི་བས་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་རྫོགས་
པས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། གདུལ་བྱ་ཤིང་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་ཕྲིན་ལས་མེ་ལྟ་བུ་འབར་བ་དང་། མི་འབར་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཅི་ལྟར་མེ་ནི་གཞན་དུ་འབར། །གཞན་དུ་ཤི་བར་གྱུར་པ་ལྟར། །སངས་རྒྱས་ཕྲིན་ལས་སེམས་ཅན་ལ། །སྣང་དང་མི་སྣང་ཤེས་པར་བྱ། །
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འོ་ན་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཚེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གདོན་པར་དམ་བཅས་ནས་ཐ་མ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་འབྲི་བའམ་གང་བ་མི་མངོན་པས་མཛད་པ་ཅི་ལྟར་མཐར་ཕྱིན་ཅེ་ན། ལ་ལ་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་རྣམས་
ལ་ཡིན་པས་རིགས་མེད་པ་རྣམས་ཅི་ལྟར་དག་པར་འགྱུར་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་མ་བྱས་པ། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རིགས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་གྲོལ་བ་ཉིད་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 293b
དང་། ཡང་བསམ་པ་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱེད་པ་པོས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། འོ་ན་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། ནང་གི་བསམ་པའི་དབང་གིས་འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་གྲོལ་བ་དང་། མ་གྲོལ་
བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་ལ། གཞན་དག་ལ་ནི། མ་ཞུམ་པ་ཡི་ལུས་ཀྱིས་ནི། །ཚོར་བ་ལྷག་པར་བཟོད་བྱེད་ཅིང་། །མར་མེ་ཤི་བར་གྱུར་པ་བཞིན། །དེ་ཡི་སེམས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་གསུངས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྤངས་ནས། སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ཡོང་མི་འདའ། །
ཆོས་ཀྱང་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་ཕྱིར། །ཐབས་ཀྱིས་མྱ་ངན་འདས་པ་སྟོན། །ཅེས་གསུངས་པའི་ལུང་ཚད་མར་བྱས་ནས། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་འགྲོ་ཀུན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ། །སེམས་ནི་རྒྱ་ཆེ་མཆོག་ཏུ་རབ་བསྐྱེད་དེ། །འགྲོ་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་
སངས་རྒྱས་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར་སྣོད་མིན་སེམས་ཅན་གང་ཡང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་བས། ཕྲིན་ལས་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་དག་འདུལ་བའི་ཐབས་སུ་སྟོན་པས། གཞན་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་གདུལ་བ་རྣམས་ལ་ཞེས་གསུངས་པ་
ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་སྒྲུབ་པ་ནི། བཤད་ཟིན་འཆད་པར་འགྱུར་བས་གཞན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རེ་ཞིག་གཞག་གོ། །བྲི་བ་དང་གང་བ་མེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་ལ། མི་ཟད་པའང་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སོ་སོའི་
དབང་དུ་བྱས་ནས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཟད་པ་ཁོ་ནའོ། །སྤྱི་ནི་སོ་སོ་བ་འདུས་པ་མ་ཡིན་ལ། སོ་སོར་གྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱི་ཅི་ལྟར་མི་གྲོལ། གང་ཞིག་སྣོན་པ་མེད་ལ་བྲི་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཟད་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། དཔེར་ན་འབྲུའི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་སུ་ཆད་པའི་ཕྱིར་དཔེ་འདྲ་བ་མ་
ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཕ་མཐའ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཟད་པར་རིགས་པ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་མཉམ་པས་ཕ་མཐའ་མེད་པས་ཟད་པར་ཅི་ལྟར་རིགས། དེ་མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། ལུང་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ལ། ཉེས་པ་ཟད་པའི་ལུང་ནི་ཆོས་དང་མཐུན་པར་ཟློག་པར་མི་རིགས་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 294a
སོ། །དྲང་བའི་དོན་དུ་ཡང་བཀྲི་བར་མི་ནུས་ཏེ། སྔ་མ་ལྟར་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཡུལ་ཁྱབ་པ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དུས་ལ་ཁྱབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་གང་ཞེ་ན། སྒྱུ་མའི་མཁན་པོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མཁས་པ་ནི་བཟོའི་ཁྱད་པར་
ལེགས་པའོ། །ལོབས་པ་ནི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་ཤེས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་བྱང་བ་ནི་མང་དུ་བྱས་པས་མྱུར་བ་ཉིད་དོ། །སྔགས་ནི་ལྷ་ཕོ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ་གསང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་པ་ནི་ལྷ་མོ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། རིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་དང་སྦྱར་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཚད་མེད་པ་ནི། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་བསགས་པའི་ཚོགས་སོ། །ལ་ལ་ན་རེ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཐབས་ནི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ་ཐབས་ཉིད་དོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ་
གསང་སྔགས་ལྟ་བུའོ། །ཤེས་རབ་ནི་དོན་དམ་པ་ཞེས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ནི་རིག་མ་ལྟ་བུའོ། །མི་འཇིགས་པ་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ལྟར་དུས་གསུམ་ལ་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་རིག་པར་
བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རང་བཞིན་དང་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་ནས། དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བ་ནི་ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྡུ་བ་ནི། ཚད་མེད་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་
ལ་སྔར་བསྟན་པའི་རང་བཞིན་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། རྨི་ལམ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་། བདག་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མཐའ་རྣམས་ནི་ཚད་མེད་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཕྲིན་ལས་
ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྡུ་བ་ནི། དུས་བཞིན་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པའི་ཕྲིན་ལས་ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟར་སྣང་བ་ནི། དུས་ཅི་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ཉིད་མེ་ལྟར་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པས་འབར་བ་དང་། མི་
เล่ม ๑๑๐ · หน้า 294b
འབར་བ་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་སྟེ། གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་ཡོད་ན་ཕྲིན་ལས་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །དུས་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྲིན་ལས་སྒྱུ་མ་བསྐལ་པར་གནས་པ་ལྟར་ཕྲིན་ལས་བསྐལ་པར་གནས་པ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས། སྔོན་གྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་
ཤིན་ཏུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སྟེ། སྔོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་སོ། །བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ནི་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཀྱི་མཐུ་ཉིད་དོ། །འགྲོ་བའི་ཞིང་ནི་གདུལ་བྱའི་གནས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་ཁམས་ཀྱི་དོན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་
ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་མྱ་ངན་འདས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་ནས། ད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ནས་འཇུག་པར་བསྟན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དག་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རང་བཞིན་
གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པའོ། །རྟོགས་པ་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མཉམ་པ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ནི། རིགས་
ཀྱི་བུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱེད་པ་ནི་ཕྲིན་ལས་ཉིད་དོ། །སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ནི་ལས་ཟད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། སྡུག་བསྔལ་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའོ། །ཞི་བ་ནི་མངོན་དུ་རྒྱུ་སྤངས་པའོ། །བྱ་བ་ནི་བག་ལ་ཉལ་བཅོམ་པའོ། །
རྣམ་པར་ཞི་བ་ནི་ཚོར་བ་རྒྱུན་ཆད་པ་སྟེ། དེ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དག་པ་དང་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་དང་། འོག་ནས་མཚན་མ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་རྣམས། རབ་ཏུ་རྨོངས་པས་གོང་
འོག་གི། །འབྲེལ་པ་གོ་བར་བྱ་ཕྱིར་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཀུན་དུ་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཀུན་དུ་བསྟན་པ་ནི་མདོ་སྣ་ཚོགས་སུའོ། །འཇུག་པ་མཐའ་ཡས་པ་ནི་དག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด