མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ

ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) མ་ཧཱ་སཱུ་ཏྲ་ས་མུཙྪ་ཡ་ནཱ་མ

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 140a

བུ་མོ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་དང་། ཁ་ཏོན་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་གུས་པ་དང་བཅས་པ། ཆོས་འདོད་པ། འཁོར་བའི་འཇིགས་པས་འཇིགས་པ། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་རེ་བ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་ལ་བརྩོན་པ། ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་

ནི་དེ་བས་ཆེས་བསོད་ནམས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དད་པས་བྱིན་པ་ཡོངས་སུ་བླངས་ནས། ཟས་འདིས་ཆོས་ཚོལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་འདིས། །སེམས་བསྐྱེད་པའི་

དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས་རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ལ་གུས་པས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་

གསུངས་སོ། །བདེན་པའི་རྣམ་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལ་ཐོས་པ་མང་པོ་འཚོལ་བའི་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཐོབ་ནས། ཐོས་པ་མང་པོ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་

དཔའ་བདེན་པར་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་མིང་ཙམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་ཀྱི། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་

འཚང་རྒྱ་བར་ནུས་སོ། །ཤེས་རབ་དེ་ཡང་གང་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། མང་དུ་ཐོས་པ་ལས་ཤེས་རབ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་ཞིང་ཁྱོད་ཀྱིས་སོ་སོར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་

པའི་སེམས་ཅན་མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་དེ་ཇི་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བདུད་སྡིག་ཅན་བར་ཆད་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཐོས་པ་མང་པོ་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 140b

ལ་མངོན་པར་མི་བརྩོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཤཱ་རིའི་བུ་བདུད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འདོད་པས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱ། ཚིག་གཙོ་བོར་མི་བྱ། མཁས་པའི་བྱ་བ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་།

འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པའི་བྱ་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པའི་ཐོས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་

ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་གནས་འདི་དོན་དུ་གཉེར་བ་མང་ཡང་ནན་ཏན་གྱིས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མེད་དེ། དེ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་

མངོན་པར་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། སྨོན་ལམ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གང་གིས་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་ཚིག་དེས་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་གི་དོན་དུ་སྨྲ་བར་མི་བྱ། བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་དམན་པར་མི་བྱའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་སྟོང་དུ་བགྲངས་པ་ལས་གཅིག་འགྲུབ་པའམ། གྲུབ་པ་མེད་ཅིང་། ཤཱ་རིའི་བུ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་དང་། སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་དང་། སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་དང་། སྟོང་ཕྲག་བཞི་བཅུ་དང་། སྟོང་ཕྲག་ལྔ་བཅུ་དང་། བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་དུ་བགྲངས་པ་

ལས་གཅིག་འགྲུབ་པའམ། གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་འདི་ལ་གནས་པ་དེ་ནི་མངོན་པར་འབྱུང་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བས། འདི་ལྟར་

སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྣག་དཀའ་བ་བརྣག་པར་བྱ། བཟོད་དཀའ་བ་བཟོད་པར་བྱ་ཞིང་། བདག་གི་ཆོས་བཙལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་དགའ་བས་བརྩོན་པར་བྱའི། ལོངས་སྤྱོད་བཙལ་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཚོལ་བར་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 141a

བྱེད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་རྙེད་པས་རློམ་པར་མི་བྱེད། རབ་ཏུ་རློམ་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་གཙོ་བོར་བྱའི། ལོངས་སྤྱོད་གཙོ་བོར་མི་བྱའོ། །

ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་ན་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་སྤྲོས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཀྱང་། གཞོན་ནུས་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གསན་དུ་གསོལ། བདག་གིས་བསྐལ་པ་

གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་ནི། བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་མཐོང་སྟེ་རི་མོར་བགྱིས། །ཏིང་འཛིན་ཞི་བ་འདི་ཡང་བདག་གིས་དྲིས། །གཞན་ཡང་བསྐལ་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་དགུ་དང་། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་སྟོང་དུ། །དེ་དང་དེར་བདག་སྐྱེ་བ་དྲན་པར་གྱུར། །ནམ་ཡང་མངལ་དུ་སྐྱེས་པར་མ་གྱུར་ཏོ། །དེ་

ནས་བདག་གིས་ཏིང་འཛིན་འདི་བསྒོམས་ཏེ། །རྒྱལ་བ་དེ་དག་འཆད་པ་དག་པར་ཐོས། །ཐོས་ནས་བཤད་པ་ལ་ཡང་མོས་བསྐྱེད་དེ། །ནེམ་ནུར་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་རེག་པར་བགྱི། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་མདོ་དེ་ཉིད་ལས། གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མང་

དུ་ཐོས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་བཅུ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། གནོད་སེམས་མི་བསྐྱེད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། ལྟ་བ་དྲང་པོར་བྱེད་པ་དང་། ལམ་ལོག་པ་སྤོང་བ་དང་། ལམ་ལ་གནས་པ་དང་། མི་འཆི་བའི་སྒོར་གནས་པ་དང་། བྱང་

ཆུབ་ཏུ་བསྙེན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་པ་སྟེ། གཞོན་ནུ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མང་དུ་ཐོས་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་

ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་ནི་བརྗོད་པར་བླའི། དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསྒྲུབ་པ་ནི་དཀའོ་སྙམ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ལ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 141b

སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མགྲོན་དུ་གཉེར་ཏེ། ཁོ་བོས་སེམས་ཅན་ཁྱེད་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་ཚིམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱས་ལ་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་ན། དེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་སླུ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་སྨྲས་པ་

དེ་བཞིན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མགྲོན་དུ་གཉེར་ཏེ། ཁོ་བོས་སེམས་ཅན་ཁྱེད་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་ཚིམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱས་ལ། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་

ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་བདུད་བཞི་ཕམ་པར་

བྱེད་དོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོའི་བདུད་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དང་། འཆི་བདག་གི་བདུད་དང་། ལྷའི་བུའི་བདུད་དེ། བདུད་བཞི་པོ་འདི་དག་ཕམ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་མདོ་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚན་པོ་ཆེ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་

འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚོགས་གསུམ་པོ་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ཐོས་པའི་ཚོགས་དེ་དག་གི་ནང་ན་ཚོགས་གང་ཆེས་མཆོག་དང་ཆེས་གཙོ་བོ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཚོགས་

གསུམ་པོ་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ཐོས་པའི་ཚོགས་དེ་དག་གི་ནང་ན་ཐོས་པའི་ཚོགས་འབའ་ཞིག་མཆོག་ཅེས་བྱ། རབ་ཅེས་བྱ། རབ་མཆོག་ཅེས་བྱ། གྱ་ནོམ་པ་ཞེས་བྱ། གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ། བླ་མ་ཞེས་བྱ། བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་

བྱ། གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ། གོང་མའི་ཡང་གོང་མ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀྱི་མདུན་ན་ཡུངས་འབྲུ་གཅིག་འདུག་པ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 142a

ཐོས་པའི་ཚོགས་བལྟ་བར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་བྱའི་རྗེས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཕྱོགས་བཅུའི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཐོས་པའི་ཚོགས་

བལྟ་བར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་ནི་བྱ་བ་གཉིས་བྱེད་དེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དབུལ་བ་སེལ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པ་སྟེ་བྱ་བ་འདི་གཉིས་བྱེད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་བྱ་བ་གཉིས་བྱེད་དོ། །གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ངན་འགྲོ་སེལ་

བ་དང་། བདེ་འགྲོ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། བྱ་བ་འདི་གཉིས་བྱེད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་བྱ་བ་གཉིས་བྱེད་དོ། །གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། བྱ་བ་འདི་གཉིས་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་

པ་དང་། ལེན་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཕུང་པོ་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ལེན་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཕུང་པོ་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཐོས་པའི་ཚོགས་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་དང་། ལེན་པ་མེད་པ་དང་། ཕུང་པོ་རྣམ་པར་

སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་པའི་ཚོགས་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བློ་གྲོས་མི་བཟད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་

ཤེས་རབ་ཀྱང་མི་ཟད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་དེའི་རྣམ་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུར་འདུག་ཅེ་ན། ཐོས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་འཇུག་པའོ། །ཐོས་པ་ཡང་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཇི་ལྟར་འདུག་ཅེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐོས་པའི་རྣམ་པ་ནི་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་སྟེ། འདི་ལྟ་

སྟེ། དེ་ལྟར་མོས་པའི་རྣམ་པ་དང་། བསམ་པའི་རྣམ་པ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པའི་རྣམ་པ་དང་། སྦྱོར་བའི་རྣམ་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་རྣམ་པ་དང་། ང་རྒྱལ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཕྱག་བྱ་བའི་རྣམ་པ་དང་། བླ་མ་བཀུར་བའི་རྣམ་པ་དང་། མཐུན་པའི་རྣམ་པ་དང་།

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 142b

བཅོས་སླ་བའི་རྣམ་པ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བའི་རྣམ་པ་དང་། རྣ་གཏད་དེ་ཉན་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱ་བའི་རྣམ་པ་དང་། འཁྲུག་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང་། གཞག་པའི་རྣམ་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེར་འདུ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དང་། སྨན་དུ་འདུ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ནད་

ཐམས་ཅད་གཞིལ་བའི་རྣམ་པ་དང་། དྲན་པའི་སྣོད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། རྟོགས་པ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དང་། བློ་གྲོས་འདོད་པའི་རྣམ་པ་དང་། བློ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་མི་ངོམས་པར་ཉན་པའི་རྣམ་པ་དང་། གཏོང་བ་སྤེལ་བའི་རྣམ་པ་དང་། དུལ་ཞིང་ཅང་ཤེས་

ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་བསྟེན་པའི་རྣམ་པ་དང་། ནན་ཏན་དུ་བྱས་ཏེ་དགའ་བ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་དང་། ལུས་བདེ་བའི་རྣམ་པ་དང་། སེམས་ཚིམ་པའི་རྣམ་པ་དང་། མི་སྦྱོར་བར་མཉན་པའི་རྣམ་པ་དང་། དོན་མཉན་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཆོས་མཉན་པའི་རྣམ་པ་དང་། ནན་ཏན་དུ་

མཉན་པའི་རྣམ་པ་དང་། གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་མཉན་པའི་རྣམ་པ་དང་། བཀུར་སྟི་བྱ་བའི་རྣམ་པ་དང་། མ་ཐོས་པ་མཉན་པའི་རྣམ་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་མཉན་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཐེག་པ་གཞན་ལ་འདོད་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཉན་པའི་རྣམ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་མཉན་པའི་རྣམ་པ་དང་། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་མཉན་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཐབས་མཁས་པ་མཉན་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཚངས་པའི་གནས་མཉན་པའི་རྣམ་པ་དང་། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དུ་མཉན་པའི་རྣམ་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་མཉན་པའི་རྣམ་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ལ་མཁས་

པ་མཉན་པའི་རྣམ་པ་དང་། མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པ་དང་། བྱམས་པའི་རྣམ་པ་དང་། རྐྱེན་དང་འདུ་བ་ཚོགས་ཏེ་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་དང་། མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བའི་རྣམ་པ་དང་། བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཞི་བའི་རྣམ་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་

རྣམ་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང་། མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའི་རྣམ་པ་དང་། དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བའི་རྣམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཆུད་མི་གསན་པའི་རྣམ་པ་དང་། རང་དབང་གི་རྣམ་པ་དང་། བདག་གི་སེམས་བསྲུང་བའི་རྣམ་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 143a

པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་མི་ཀློད་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཆོས་ལ་བརྟག་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང་། བདག་གི་ཕྱོགས་བསྲུང་བའི་རྣམ་པ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་ཕྱོགས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཚར་གཅོད་པའི་རྣམ་པ་དང་། ནོར་བདུན་ལ་བརྟེན་པའི་

རྣམ་པ་དང་། དབུལ་བ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་རྣམ་པ་དང་། མཁས་པས་བསྔགས་པའི་རྣམ་པ་དང་། མཁས་པ་མགུ་བའི་རྣམ་པ་དང་། འཕགས་པ་བསམ་པའི་རྣམ་པ་དང་། མ་འཕགས་པ་དད་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་དང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་དང་། ཕུང་

པོའི་ཉེས་པ་སྤང་བའི་རྣམ་པ་དང་། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཉེས་པ་གཞིལ་བའི་རྣམ་པ་དང་། དོན་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཆོས་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པ་དང་། མདོ་སྡེ་ངེས་པའི་དོན་ཅན་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པ་དང་། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱ་བའི་རྣམ་པ་དང་།

བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པའི་རྣམ་པ་དང་། ལས་ལེགས་པར་བྱས་པའི་རྣམ་པ་དང་། མི་འགྱོད་པའི་རྣམ་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་ཐོས་པའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དམ་པའི་ཆོས་

དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལས་ཀྱང་། རབ་ཏུ་དང་བས་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉན་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། གང་འགའ་ཞིག་ཆོས་ཉན་པ་དད་པ་ཅན་རབ་ཏུ་དད་པ་དང་ལྡན་པ། དབང་པོ་འདུད་པ་དང་། བློ་གཙང་བ། གཅིག་ཏུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་རབ་ཏུ་དང་བའི་བློ་ཅན།

ཁྱིམ་པའམ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡང་རུང་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པར་འདོད་པས་ཁྱིམ་ནས་བྱུང་ནས་ལྷ་ཁང་ངམ་ཀུན་དགའ་ར་བར་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ན། དེ་གོམ་པ་འདོར་ཞིང་གོམ་པ་འདོར་བ་ལ་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་གང་དག་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་མཆོད་པར་བྱེད་པ་དེས་ནི་

དོན་དུ་ན་དངོས་སུ་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཆོས་སྟོན་པ་པོ་མཆོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་མཆོད་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་པ་ན་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཇི་སྲིད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 143b

དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཉན་པ་ལས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་འགྱུར། དེ་ལས་སུ་རུང་བར་བྱས་ན། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཞུགས་པར་གྱུར་པའི་མུན་པ་རྣམས་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་སྟོན་པ་པོས་བྱེད་པ་ལྟར་གཞན་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་

བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཕན་པ་ལ་ལན་གྱིས་གླན་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པོ་གང་དག་ཅེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་དང་མ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་སྟོན་པ་པོ་དེ་དག་རྣམས་ལ་བྱིན་པ་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ན་བསྔགས་

པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་དག་གི་སེམས་ཁེངས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཆོས་བསྟན་པས་དུལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཆགས་པར་གྱུར་པ་སྦྱིན་པ་ལ་མོས་པར་འགྱུར་རོ། །མ་རུངས་པ་འཇམ་པར་འགྱུར་རོ། །རྨོངས་པ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་རྣམས་

ནི་ཆོས་བསྟན་པ་ཐོས་ནས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་དད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ལོག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སེམས་ཀུན་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །སྲོག་གཅོད་པ་དང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ནི་ཆོས་བསྟན་པ་དག་ཐོས་ནས་དེ་

དག་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཆོས་བསྟན་པས་ལས་སུ་རུང་བ་བྱས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་འདིས་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་པོ་ལ་ལན་གླན་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། །།ཐོས་པ་ཉུང་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་ལ་དགོངས་པ་བསྟན་

པ། བྱང་ཆུབ་ཀུན་དུ་རྒྱུའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ཟབ་ཅིང་འཇིགས་རུང་སྡུག་བསྔལ་མང་མི་བཟད། །རྒྱ་མཚོར་ལྷུང་བ་ཤིན་ཏུ་བ་ལྟ་དཀའ་ལ། །སེམས་བརླག་ངལ་བ་དོན་མེད་ཇི་བཞིན་དུ། །དེ་བཞིན་མཁས་པ་ཡིས་ཀྱང་བསམ་བྱ་སྟེ། །རྨོངས་པ་བསྟེན་པ་བྱས་པར་གྱུར་ཀྱང་ནི། །ཤེས་པ་ཁྱད་

འཕགས་ཐོབ་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །གང་ཞིག་སྡིག་བློ་དེ་འདྲ་སྟེན་བྱེད་པ། །བསྟེན་ཀྱང་དེ་ཡི་ངལ་བ་དོན་མེད་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ལོང་བའི་མདུན་ན་འདུག་པ་དང་། །འོན་པའི་གླུ་དང་རོལ་མོ་ཅི་འདྲ་བ། །དེ་བཞིན་བླུན་པོ་བསྟེན་པར་བྱས་གྱུར་ཀྱང་། །ཁྱད་པར་སྐྲ་ཉག་ཙམ་དུའང་འགྱུར་མ་ཡིན། །

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 144a

ཇི་ལྟར་མ་ནིང་ཆུང་མ་གཞོན་ནུ་དང་། །རྐང་པ་བཅད་པ་ཕྲིན་ཡིག་འཁྱེར་བ་དང་། །སྣ་བཅད་མེ་ལོང་ལྟ་བར་བྱེད་པ་དག །འདི་ཀུན་དོན་མེད་འགྱུར་ཞིང་མི་རིགས་ལྟར། །དེ་བཞིན་རྨོངས་པ་རིགས་དམའ་བསམ་མིན་པ། །སེམས་འགྱུར་བསྟེན་པ་བྱས་པར་གྱུར་ཀྱང་ནི། །དེ་ལས་

བྱས་པ་ཤེས་པའང་འཐོབ་མི་འགྱུར། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་དེ་ནི་མཁས་པས་སྤོང་། །ཅོད་པན་བཅིངས་པའི་སྤྲེའུ་དང་ཀོ་ལྤགས་མཁན། །ཙན་དན་བཟང་པོས་མཆོད་པ་མཛེས་མ་ཡིན། །མཁས་པས་རྨོངས་ལ་བསྟེན་པ་མཛེས་མིན་ཏེ། །གནས་གསུམ་འདི་དག་སྐལ་བ་མཉམ་མ་ཡིན། །ང་ནི་ཁྱོད་

ཀྱི་ཁྱིམ་འདིར་མི་འདུག་སྟེ། །གང་ཕྱིར་ཁྱོད་ནི་རྟག་ཏུ་སྐལ་མི་མཉམ། །མི་དབང་ཁྱོད་ལ་རྣམ་ཀུན་ཤེས་ཡོད་མིན། །དེ་ཕྱིར་ཁྱོད་ནི་རྟག་ཏུ་མགོན་མེད་པར། །རྒྱལ་པོ་དེ་ཕྱིར་ང་ཡིས་རབ་བསྟན་པའི། །དམ་ཆོས་བརྟེན་གྱིས་ལོག་པར་ཅི་སྟེ་ལྟ། །ཤེས་ནས་དེ་ནི་སྤོང་གིས་སྤངས་བྱས་ནས། །

ཕྱི་མའི་ཚེ་ལ་ཁྱོད་ནི་བདེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡིད་གཉིས་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པ་ལས་ཀྱང་། འོད་སྲུངས་དགེ་སློང་ཆོས་བཞི་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞིང་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་ལ་ལུས་ཀྱིས་གཟིར་བ་

དང་། ཚིག་གིས་སྨོད་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པར་གྱུར་པ་དང་། ཐོས་པར་ཁས་འཆེ་བ་ཐོས་པ་ཉུང་བར་གྱུར་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ཞེན་པ་བདག་ཏུ་སྨྲ་བར་གྱུར་པ་དང་། བདུད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་

གྱུར་པ་སྟེ། འོད་སྲུངས་དགེ་སློང་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཟི་བརྗིད་ཅན་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་། རྨོངས་པ་ནི་བརྗེད་ངས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་བརྗེད་ངས་པ་དེ་ལ་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་མེད་དོ། །གང་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་

མེད་པ་དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མེད་དོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བ་དེ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ངག་གི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 144b

གང་ཡང་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དེ་དག་ཉིད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཟས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྐུལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། བྱམས་པ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པ་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཐ་མ་

ལ། དམ་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཚེ་མ་སྣད་ཅིང་མ་སྨས་པ་ལ་བདེ་བར་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཐོས་པ་ཉུང་ངུའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང་། འཁོར་མི་བསྡུ་བ་དང་། བས་མཐའི་གནས་མལ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། བདག་དུལ་བ་དང་ཞི་བ་དང་ཞི་གནས་

ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པ་སྟེ། བྱམས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཐ་མ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཚེ་མ་སྣད་ཅིང་མ་སྨས་ལ་བདེ་བར་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པའི་མདོ་

ལས་ཀྱང་། མཁས་ཤིང་རྟོགས་པ་བློ་གྲོས་ལྡན་པ་དག །བྱིས་པ་གང་ནས་ལེགས་པར་འོངས་ཞེས་སྨྲ། །དེ་བཞིན་སྙན་པའི་ཚིག་གིས་ཉེར་བསྡུས་ནས། །དེ་དག་ལ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཉེ་བར་འཇོག །བྱིས་པ་ལ་ནི་གང་ཕན་སྙིང་བརྩེ་བ། །དེ་ལ་གནོད་པ་བྱུང་ན་བྱིས་པ་དགའ། །དེ་ལྟའི་ཉེས་

ཕྱིར་བྱིས་པ་རྣམས་སྤངས་ཏེ། །རི་དགས་བཞིན་དུ་གཅིག་པུ་དགོན་པར་གནས། །མཁས་པས་འདི་འདྲའི་ཉེས་པ་རིག་ནས་ནི། །ཤེས་རབ་དམན་བསྟེན་བདག་གི་མཐོ་རིས་ཉམས། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་ག་ལ་འགྱུར་སྙམ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་སོ།། །།མི་འདྲི་བའི་སྐྱོན་ལ་དགོངས་པ་བསྟན་

པ། དམ་པའི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། གཞན་ཡང་ཆོས་བཅུ་གཅིག་པ་ནི་དགེ་སློང་བསམ་གཏན་དང་ཀློག་པའི་གེགས་བྱེད་པ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ང་རྒྱལ་གྱིས་འདྲི་བར་མི་བྱེད་པའོ། །འདིར་ནང་དུ་བློ་དམན་

པར་འགྱུར་ཞིང་བློ་གྲོས་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་བདག་ནི་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དང་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་འཛིན་པ་དང་། དོན་དང་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཕྱི་རོལ་དུ་བདག་ཉིད་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ང་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་མ་ལུས་པར་འཛིན་པར་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 145a

བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་གིས་དོན་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་རྣམས་དང་། ཞམ་འབྲིང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་ངེས་པར་བསྟན་ཏོ། །ང་དང་མཚུངས་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས། དེ་ལྟར་གཞན་དག་རྣམས་ལ་ཡང་སྒྲོགས་པར་བྱེད་འགོད་པར་

བྱེད། སེམས་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་ཤེས་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་པར་གྱུར་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རང་གི་ཡོན་ཏན་རིག་པར་བྱེད་པ། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གོ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་དེ་དང་འགྲན་པར་

མཚུངས་པ་རྣམས་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཐོས་པ་ཆུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ནང་སྟོང་པར་འགྱུར་བ་དང་། གསོག་དུ་འགྱུར་བ་དང་། གསོབ་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་། སྣོད་སྟོང་པ་དང་མཚུངས་པ་དང་། སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་དག་དང་འདྲ་

བ་དང་། བསམ་གཏན་དང་ཀློག་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་བྱས་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་དམན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་གང་གི་ཚེ་དགེ་སྦྱོང་བསམ་གཏན་དང་ཀློག་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། གཏོང་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པར་གྱུར་པ་དང་། དམིགས་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཐོས་པ་རྒྱ་ཆེན་

པོར་གྱུར་པ་དང་། དུལ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པར་འཛིན་པ། སྤྲོ་བ་ལོག་པ་མེད་པར་གྱུར་པ། ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་དྲིས་རྒྱུད་བསྒོས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་གནས་པ་ནི། དེ་དེའི་ཚེ་ན་ནང་སྟོང་པ་གསོག་དང་གསོབ་ཏུ་གྱུར་པ་

ནི་འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བདག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྟོན་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་པར་གྱུར་ན། དེ་དག་གིས་བདག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་སྦྱིན་པ་པོ་སྦྱིན་བདག་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ལ་མཆོད་པར་བྱེད་པ་ལས་དེ་དག་གི་དྲུང་ནས་དེ་དག་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་

རོ། །བདག་སྦྱིན་པ་པོ་དང་སྦྱིན་བདག་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་རོ། །ང་རྒྱལ་དང་ངར་འཛིན་པས་གཟུང་བ་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དོན་རྣམས་གོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་གྱུར་པའི་འཇིགས་པས་གཞན་ལ་ཡང་འདྲི་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཅི་སྟེ་གང་དག་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 145b

རང་ཉིད་ཀྱི་བློས་མི་རྟོགས་ཤིང་ཐོས་ཀྱང་རྟོགས་པའམ་མི་རྟོགས་པའི་དོན་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་ནང་སྟོང་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པས་འཇིགས་པ་དེས། བདག་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟོགས་ལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་འཇིགས་པས་གཞན་ལ་ཡང་མི་འདྲིའོ། །དེ་ལྟར་ལོག་པར་སྨྲ་བ་དེ་ནི་

བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པས་རྟོགས་པ་མེད་བཞིན་དུ་འོན་ཀྱང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ནི་བསླབ་པའི་གཞི་ལས་འདའ་བ་དང་པོའོ། །བསླབ་པའི་གཞི་ལས་འདའ་བ་གཞན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མཆོད་པ་གང་ཞིག་

དེ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པར་བསམས་ནས་སྦྱིན་པ་པོ་དང་སྦྱིན་བདག་གིས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་མི་འོས་བཞིན་དུ་ཐོས་པ་གཞན་པ་དེས་ལེན་པར་བྱེད་པ་ན་བློ་གྲོས་གཞན་པ་དེའི་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ནི་བསླབ་པའི་གཞི་ལས་འདའ་བ་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཡང་

བསླབ་པའི་གཞི་ལས་འདའ་བ་གཞན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཀུན་ནས་བརྟེན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དམིགས་པར་བྱས་ནས། ངས་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱའོ་

སྙམ་པས་བསླབ་པའི་གཞི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །གང་ཞིག་ཐོས་པ་མེད་ཅིང་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཐོས་པ་སྟོན་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བསླབ་པའི་གཞི་ལས་འདའ་བ་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཡང་བསླབ་པའི་གཞི་ལས་འདའ་བ་གཞན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།

གཞན་གྱིས་དྲིས་པ་དང་སླར་དྲིས་པ་བསྟན་པ་ན། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་འཇིགས་པས་འཇིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་གྱི་དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་དཀའ་བ་མཆོག་ཏུ་སྡིག་པའོ་ཞེས་ཆོས་མ་ཡིན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་བསླབ་པའི་གཞི་

ལས་འདའ་བ་གཞན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་མི་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་བཅས་པ་དེ་དག་གིས། ཁྱོད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡང་དག་པར་གྱུར་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལྟ་བུ་མ་ཐོས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ང་ཁོ་ནས་ཤེས་ཀྱི་ཁྱེད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 146a

དེ་དགེ་འདུན་ལ་སྤྱོ་བར་འགྱུར། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་འཇིགས་པས་འཇིག་རྟེན་སྐུར་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཉམས་པར་འགྱུར་བར་ཆོས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །མི་འདྲི་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཆོག་ཏུ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་ལུས་ཞིག་ནས་

ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །མི་འདྲི་བ་དེ་ལ་སྐྱོན་ཆེན་པོ་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཅི་ཞིག་ལྟར་ང་རྒྱལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནགས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་ན་ལམ་བཟང་པོ་སྟོན་པ་པོ་ལ་མི་འདྲི་སྟེ། ང་རྒྱལ་

གྱི་སྐྱོན་གྱིས་ལམ་གང་ཞིག་ཡིན་པར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱ། རྣམ་པ་གང་གིས་ལམ་ཆུད་ཟོས་པར་འགྱུར་བ་སླར་ཡང་ཡིད་ལ་གཞག་པར་བྱ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་མི་འདྲིའོ། །དེ་ལྟར་མ་རྙེད་པ་དེའི་ཡིད་སྐྱོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དེའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་ལས་མ་ལངས་པར་ད་འདི་

སྙམ་དུ་རྒན་རབས་དེ་དག་འདི་ལ་ལམ་དང་བསམ་གཏན་མེད་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མེད། དེ་ང་རྒྱལ་གྱི་སྐྱོན་དང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་འཇིགས་པས་བསམ་གཏན་གྱི་འབྲས་བུ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ང་ལ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་

དུ་སེམས་སོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་སྲུངས་དེས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསུངས་པ། དགེ་སློང་བདག་ཤེས་ང་རྒྱལ་ཉམས། །དེ་བཞིན་བླ་མ་

ལ་འདྲི་ཞིང་། །བརྩོན་འགྲུས་ལ་ནི་བརྩོན་འགྱུར་བས། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཇི་སྙེད་ཅིག་ནི་ཐོས་གྱུར་པ། །དེ་སྙེད་ཁོ་ན་རབ་ཏུ་འཆད། །བདག་ཤེས་ལམ་ལས་མ་ཉམས་པ། །དགེ་སློང་གིས་ནི་དེ་ཉིད་རིག །གང་ཞིག་རློམ་དང་བརྙས་པ་ཉམས། །ལམ་དང་ལམ་མ་

ཡིན་ལ་མཁས། །རང་དང་གཞན་དག་ཚུལ་ཤེས་ཤིང་། །ཆོག་ཤེས་དེ་ནི་དགེ་སློང་བརྗོད། །རློམ་ཞིང་མ་རུངས་སེམས་དང་ལྡན། །སྤོབས་པ་ཆུང་ཞིང་འགྱུར་བག་ཅན། །རྙེད་པ་དང་ནི་བཀུར་སྟི་ལ། །ཆགས་པ་ཞི་བར་ག་ལ་འགྱུར། །དེ་ལྟར་མི་འདྲི་ཞིང་རློམ་པ་མ་རུངས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 146b

དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་ཀློག་པའི་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ཟས་ཟ་བ་དེ་ཆ་ལུགས་འཛིན་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་གིས་དགེ་སློང་གི་མིང་རྙེད་པར་འགྱུར་ཞིང་ང་རྒྱལ་གྱི་སྐྱོན་དང་མི་འདྲི་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་

འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་འདྲི་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མ་ཐོ་རིས་ལྷ་དག་གི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རབ་ཏུ་དང་བ་དང་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་དེས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་

རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་ཤིང་ང་རྒྱལ་གྱིས་རེངས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ང་རྒྱལ་དེས་བླ་མ་རྣམས་དང་། སྦྱིན་གནས་རྣམས་དང་། ཕ་མ་དང་།

སློབ་དཔོན་དང་། མཁན་པོ་རྣམས་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་བླ་མ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་ཀུན་དུ་འདུན་པ་དང་། འདུད་པ་དང་། རབ་ཏུ་འདུད་པར་མི་བགྱིད་ཅིང་། དེ་ལ་མ་གུས་པར་གྱུར་པ་དང་། གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་མཁས་པ། ཁྱད་པར་ཐོབ་པ།

གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བགྱི་བ་ཐམས་ཅད་ཚར་ཕྱིན་པ་དེ་དག་གི་གན་དུ་མི་མཆི། མི་བསྙེན། མི་བསྟེན། བསྙེན་བཀུར་མི་བགྱི། ཡོངས་སུ་མི་འདྲི། ཡོངས་སུ་འདྲིར་མི་འཚལ་ཞིང་། དེ་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་ཉན་པར་མི་བགྱིད། ཐོས་

པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་དཀར་བར་མི་བགྱིད། དེ་ལས་གཞན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་གང་དག་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུས་ཟིན་པ། ཆོས་ངན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ལ་དགའ་བ་རྙེད་པ་དང་། དེ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་དམན་པ་ལ་བརྟེན་

ཞིང་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞན་པའི་འགྲོ་བ་བླུན་པ། འོན་པ། ལྐུགས་པའི་འགྲོ་བ་དམན་པ་ཉིད་དུ་མཆི་བར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་གྲམ་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་ཤིང་ཙམ་པ་ཀ་བསྐྲུན་ལ། ཆབ་ཚོལ་བར་མི་བགྱིད་ཀྱིས་གང་ནས་ཆབ་མཆི་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 147a

བར་མཐོང་བའི་ཕྱོགས་དེ་ཡང་གོར་མ་དང་གྱོ་མོ་དག་གིས་བཀུམ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ན་ཞུགས་ཤིང་ཙམ་པ་ཀ་ཆབ་དང་བྲལ་བ་དེ་ལ་ཡལ་ག་དང་། ལོ་མ་དང་ཡལ་ག་ཕྲེའུ་མ་ཆགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆགས་པར་མི་འགྱུར། ཡལ་ག་དང་། ལོ་མ་དང་། ཡལ་

ག་ཕྲེའུ་ཆགས་པ་རྣམས་ཀྱང་བསྐམས་ཏེ་དོག་ས་ལ་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ལ། ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་ཤིང་། ང་རྒྱལ་གྱིས་རེངས་པར་གྱུར་ན། དེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་། ཆོས་མཉན་པ་དང་བྲལ་ཏེ་

མ་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མི་ཉན། ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་དཀར་བར་མི་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། གང་གི་ཚེ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་མཆིས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། གཞོལ་བའི་ཕྱོགས་ན་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་གཞོལ་བའི་སླད་དུ་ཆུ་ཀླུང་ཐམས་

ཅད་དང་། ཆབ་མིག་དང་། འབབ་ཆུ་ཐམས་ཅད་ཚེགས་ཆུང་ངུས་དེར་འབབ་པོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ང་རྒྱལ་མ་མཆིས་པ། བླ་མ་དང་སྦྱིན་གནས་ལ་གུས་པ་ལ་ཡང་ཚེགས་ཆུང་ངུས་ཆོས་ཟབ་མོའི་སྒོ་ནས་རྣ་བའི་དབང་པོ་ལ་གྲག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དྲན་

པ་ལ་ཡང་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་པ་ང་རྒྱལ་གྱིས་རེངས་པར་གྱུར་ཏེ། བླ་མ་དང་སྦྱིན་གནས་རྣམས་ལ་ཀུན་དུ་མི་འདུད་ཅིང་འདུད་པར་མི་བགྱིད་ལ་རབ་ཏུ་མི་འདུད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱེ་མའོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་

དཔའ་འདི་ནི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུས་ཟིན་པར་རིག་པར་བགྱི་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ང་རྒྱལ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། །།ཆོས་རྐུ་བ་ལ་དགོངས་པ་བསྟན་པ། གཟི་བརྗིད་ཅན་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་།

རྐུན་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་གསོ་བར་ནུས་ཀྱི། བསྟན་པ་འདི་ལ་ཆོས་རྐུ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཆོས་རྐུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞིག་ཅེ་ན། གང་ཞིག་འདི་ནི་རུང་ངོ་འདི་ནི་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་མ་སྦས་པ་དཀྲུགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་རང་གི་སྤོབས་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 147b

པ་ཅན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡང་གང་ཞིག་རང་གི་སྤོབས་པས་དཀྲུགས་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པར་སྨྲ་བ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐུར་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ཞིང་གང་ཞིག་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་

པའི་ཚིག་དག་གིས་གཤེ་བར་འགྱུར། སྤྱོ་བར་འགྱུར། སྐུར་པར་འགྱུར་ལ། ཡང་དད་པ་ཅན་ནམ། དད་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡང་རུང་སྟེ། གང་ཞིག་སློབ་དཔོན་གྱིས་མཛད་པ་མ་གྲུབ་པ་ལ། རང་གི་སྤོབས་པས་བྱས་པའི་ཆོས་འཇུག་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐུར་པ་ཞེས་

བྱའོ། །གང་ཞིག་རང་སངས་རྒྱས་དེ་དག་ལ་སྐུར་པ་དང་། གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐུར་པ་དག་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདི་ཆེས་ལྕི་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་བསླབ་པ་སྤོང་། སངས་རྒྱས་སྤོང་། ཆོས་སྤོང་། དགེ་འདུན་སྤོང་ངོ་

ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་གལ་ཏེ་སྟོན་པའི་གསུང་སྤངས་ནས་རང་གི་སྤོབས་པས་བྱས་པའི་ཚིག་ལ་བསྟོད་ན་དེ་ལྟར་ན་སྤངས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ནི་ཆོས་རྐུ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཞིག་རང་གི་སྤོབས་པས་ཚིག་གཅིག་ནང་དུ་བཅུག་ནས་སློབ་དཔོན་གྱིས་མཛད་པ་

ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་འདི་ནི་དོན་མ་ཡིན་པ་དེས་ཆོས་རྐུན་པོ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཆོམ་རྐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ། ཆོས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་དགའ་བོ་འཛིན་པ་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་དེ་གང་སངས་རྒྱས་ལ་རབ་ཏུ་དང་བ་བསྒོམ་པ་དང་། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་

རབ་ཏུ་དང་བ་བསྒོམ་པ་ནི་གནས་མེད་ཅིང་གོ་སྐབས་མེད་དེ་འདི་ནི་གནས་མེད་དོ། །ཕྱི་ནས་དེ་ནི་འདི་ནི་རིགས་སོ། །འདི་ནི་མི་རིགས་སོ། །འདི་ནི་འབྲེལ་ལོ། །འདི་ནི་མི་འབྲེལ་ལོ་ཞེས་མདོ་སྡེ་ཐོས་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་བ་སྤོང་ངོ་ཞེས་དེ་ལྟར་འདོད་པར་བྱའོ། །མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་

ལྡན་པ་དེ་མཁས་པས་ལྷག་པར་རློམ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་གལ་ཏེ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་ན་བླུན་པོར་འགྱུར། འོན་པར་འགྱུར། ལྕེ་མེད་པར་འགྱུར། ལྕེ་གཉིས་པར་འགྱུར། ལྕེ་ཐོར་པ་ཅན་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 148a

དུ་འགྱུར། མི་འབྲེལ་པ་སྨྲ་བའི་ལྕེ་ཅན་དུ་འགྱུར། ལྕེ་ལྐུགས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། །།བདག་ལ་བསྟོད་པ་དང་གཞན་ལ་སྨོད་པ་ལ་དགོངས་པ་བསྟན་པ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་

དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་འཁོར་དེར་འདུས་པར་གྱུར་ཅིང་འདུག་པ་དེས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ལ་སློབ་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སླུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། སྨྲས་པ། དེ་གལ་ཏེ་བདག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་

ལྡན་ནོ། །གཞན་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ལོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སློབ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སླུ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་གལ་ཏེ་བདག་ནི་གཏོང་བ་དང་ལྡན་ནོ། །གཞན་དག་ནི་སེར་སྣ་ཅན་ནོ། །བདག་ནི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་ནོ། །གཞན་ནི་གནོད་སེམས་ཅན་ནོ། །བདག་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་ནོ། །གཞན་

ནི་སྙོམ་ལས་ཅན་ནོ། །བདག་ནི་བསམ་གཏན་པའོ། །གཞན་ནི་སེམས་གཡེངས་པའོ། །བདག་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའོ། །གཞན་དག་ནི་ཤེས་རབ་འཆལ་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སློབ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སླུ་བར་བྱེད་དོ། །བདག་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བའོ། །ཆོག་ཤེས་པའོ། །རབ་ཏུ་རྣམ་

པར་དབེན་པའོ། །དགང་སླ་བ། གསོ་སླ་བ། དགོན་པ་པ་བསོད་སྙོམས་ལ་རྒྱུ་བ། ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ། སྦྱངས་པ་ལ་གནས་པ། མ་འདྲེས་པ་རྣམ་པར་དབེན་པ་ལ་དགའ་བ། བརྩོན་པ། མངོན་པར་བརྩོན་པ། མང་དུ་ཐོས་པ། བླང་བར་འོས་པའི་ཚིག་དང་ལྡན་པ། སྟན་པར་སྨྲ་བ། ཚིག་འཇམ་

པ། དྲན་པ་དང་ལྡན་པ། བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། བཀའ་བློ་བདེ་བ། མཐུན་པར་འཛིན་པ། དེས་པ། གནས་བདེ་བ། ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ལ་བརྩོན་པ། བྱམས་པ་ལ་གནས་པ། སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཐོབ་པ། བདེན་པར་སྨྲ་བ་དང་།

ཚིག་བདེན་པ་དང་། ཚིག་ཡང་དག་པ་ཅན། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །བདག་གིས་བདུད་ཀྱི་ལས་རྟོགས་ནས་ཀྱང་སྤང་བར་བྱའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །བདག་ནི་ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པ་ཅན་ནོ། །བདག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་དང་ལན་གྱི་གསུང་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 148b

རྟོག་པ་ལ་གནས་པའོ། །བདག་ནི་སྟོན་པ་དང་གསོལ་བ་འདེབས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་པ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་མཁས་པའོ། །བདག་ནི་སྦྱིན་པ་དང་དུལ་བ་དང་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་དང་དེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །བདག་ནི་འཛིན་པ་དང་ཀློག་པ་དང་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་

ལ་མཁས་པའོ། །བག་ཡོད་པས་དགེ་བའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །གཞན་དག་ནི་དེ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་དེ་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་ཅིང་། གཞན་ལ་སྨོད་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སླུ་བར་བྱེད་དོ། །རིགས་

ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་དེ་གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་ཆོས་འདི་དག་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ། ཆོས་འདི་དག་སྤང་བར་བྱ། འདི་དག་འགོག་པར་བྱ། འདི་དག་བསྒོམ་པར་བྱ་སྙམ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སླུ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་། དེ་བཞིན་

གཤེགས་པ་རྣམས་མ་བྱུང་ཡང་རུང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འདི་ནི་གནས་པ་ཉིད་དེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན། སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ནི་བདེན་པར་སྨྲ་བའོ་སྙམ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སླུ་

བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདེན་པ་ལ་ནི་ངའོ་ངའི་འོ་སྙམ་དུ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་མེད་དོ། །བདག་གིས་ཐོབ་པོ། །བདག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་སོ་སྙམ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སླུ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གིས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བ་མེད། ཐོབ་པར་བྱ་བ་མེད།

མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་མེད་དོ། །འདི་ནི་སྦྱོར་བའོ་འདི་ནི་སྤང་བའོ་སྙམ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སླུ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་མི་སྦྱོར་བ་མེད་པའོ། །བདག་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་གནས་པའོ་སྙམ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སླུ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་

ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་དྲན་པ་མེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །བདག་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་ལ་ཞུགས་སོ་སྙམ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སླུ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྤངས་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 149a

པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །བདག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། རིག་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཚུལ་དག་ལ་བརྩོན་ནོ་སྙམ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སླུ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ནི་མ་འདྲེས་པར་

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །བདག་གི་དབང་པོ་དང་སྟོབས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ལམ་དང་ལྡན་ནོ་སྙམ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སླུ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །འཇིག་

ཚོགས་ནི་གཞན་ཁོ་ནའོ། །བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་ནི་གཞན་ཁོ་ནའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སློབ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སླུ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། གང་དག་རྙེད་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་རྙེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་སྨོད་པར་

འགྱུར། གང་དག་རབ་ཏུ་དང་བ་བྱེད་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་རབ་ཏུ་དང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྨོད་པར་འགྱུར། གང་དག་ལྟ་བར་བྱེད་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ལྟ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྨོད་པར་འགྱུར། གང་དག་བལྟ་ན་སྡུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་བལྟ་ན་སྡུག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྨོད་པར་འགྱུར་

གང་དག་སྤྲོས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་སྤྲོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་སྨོད་པར་འགྱུར། གང་དག་གཏོང་བ་ལ་མོས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་སེར་སྣ་ཅན་དག་ལ་སྨོད་པར་འགྱུར། གང་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ལ་སྨོད་པར་འགྱུར། གང་དག་བཟོད་པ་

ཙམ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་གནོད་སེམས་ཅན་ལ་སྨོད་པར་འགྱུར། གང་དག་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་སྙོམ་ལས་དང་ལྡན་པ་ལ་སྨོད་པར་འགྱུར། གང་དག་བསམ་གཏན་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ལ་སྨོད་པར་འགྱུར། གང་དག་ཤེས་རབ་དང་

ལྡན་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ལ་སྨོད་པར་འགྱུར། གང་དག་ཐབས་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་ལ་སྨོད་པར་འགྱུར། གང་དག་མང་དུ་ཐོས་པ་དེ་དག་ཐོས་པ་ཉུང་བ་ལ་སྨོད་པར་འགྱུར། ཡིད་དུ་འོང་བ་གང་དང་གང་རྙེད་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 149b

གཞན་ལ་སྨོད་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་སྦྱིན་པ་སྒྲིབ་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒྲིབ་

པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་བཟོད་པ་སྒྲིབ་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་བརྩོན་འགྲུས་སྒྲིབ་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་བསམ་གཏན་སྒྲིབ་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་སྒྲིབ་པ་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་

བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འཇམ་དཔལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཡིན་མོད་གྱི་འོན་ཀྱང་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྦྱིན་པ་སྒྲིབ་པའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇམ་དཔལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་ན། སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་ལ་མི་

དད་པའི་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །མ་དད་པའི་སེམས་དེས་དེ་ལ་ཐ་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཐ་བའི་སྐྱོན་སྐྱེས་པས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ལ་སྨོད་ཅིང་གཤེ་ལ། དེ་དག་གི་མི་སྙན་པ་

སྨྲའོ། །དེ་ལས་དེ་དག་གི་སྐྱོན་ཐོས་ནས་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་མ་དད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་མ་དད་པ་དེས་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཟོད་པ་སྒོམ་པ་ན་བདག་ནི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། གཞན་འདི་དག་ནི་གནོད་སེམས་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བཟོད་པའི་རྒྱགས་པས་

བག་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བཟོད་པའི་རྒྱགས་པས་བག་མེད་པའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ན་དགེ་སློང་འདི་དག་ནི་ལེ་ལོ་ཅན་དུ་གནས་པ། མངོན་པར་མི་བརྩོན་པ། དད་པས་བྱིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་ཆུ་ཕོར་

གང་གིའང་འོས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དེས་བདག་ལ་བསྟོད་ཅིང་གཞན་ལ་སྨོད་པས་དེ་བྱིས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ང་སྨྲའོ། །དེ་བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ན། བསམ་གཏན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེས་འདོད་པ་སྐྱེད་ཅིང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 150a

བདག་ཅག་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ཡིན། དགེ་སློང་གཞན་འདི་དག་ནི་སེམས་གཡེངས་པར་གནས་པ་ཡིན། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བས་གནས་པ་སྟེ། དེ་དག་སངས་རྒྱས་སུ་ག་ལ་འགྱུར། འདི་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལས་རིང་ངོ་། །དེ་འདུ་

ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དས་རློམ་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཇི་སྙེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པར་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེར་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་མང་དུ་ཐོས་པ་ཞིག་ཡིན་ན། དེ་ཡི་གེ་མེད་པའི་

ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་བདེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བརྟགས་ནས་ཤེས་རབ་ཏུ་དམིགས་ཤིང་རློམ་པར་ལྷུར་ལེན་ཏེ་དེ་ནི་མི་བླུན་པོའོ་ཞེས་ང་སྨྲའོ། །མི་ཤེས་པས་བཅོམ་པའོ་ཞེས་ང་སྨྲའོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ང་སྨྲའོ། །རྟོག་པས་བཅོམ་པའོ་ཞེས་ང་སྨྲའོ། །གལ་

ཏེ་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་འདི་སྙམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། ང་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་རྒན་པའོ། །ང་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་གཙོ་བོའོ། །ང་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །གལ་ཏེ་དེས་གང་ཟག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་དག་མཐོང་ན། དེ་དག་ལ་མ་དད་པའི་སེམས་སྐྱེད་པར་

བྱེད་དོ། །སྨོད་པར་བྱེད། གཤེ་བར་བྱེད། མི་སྙན་པ་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ངན་དུ་སེམས་པ་དེ་དང་ངན་དུ་བརྗོད་པ་དེས་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་

བྲལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་བ་རབ་ཏུ་དབེན་པ་ན་གནས་པ་ནི། བདག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཞུགས་པ། གཞན་གང་དག་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་འདྲེས་པར་གནས་པ། འདྲིས་པ་

མང་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དོར་བའོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་སེམས་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དད་པའི་སྟོབས་སྐྱེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 150b

མདོ་ལས་ཀྱང་། བདག་ནི་བདག་ལ་མི་བསྟོད་པ་དང་གཞན་ལ་མི་སྨོད་པ་ལ་གནས་པས། གཞན་དག་ཀྱང་བདག་ལ་མི་བསྟོད་པ་དང་གཞན་ལ་མི་སྨོད་པ་ལ་དགོད་པར་བྱའོ་ཞེས་དབུགས་འབྱིན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་བདག་ལ་བསྟོད་པ་ཉིད་ནི། གང་བདག་ཉིད་

ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ལ་སྨོད་པ་ཉིད་ནི་གང་གཞན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་འཇོམས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། །།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ལ་དགོངས་པ་བསྟན་པ། ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མེའི་མདོ་ལས་ཀྱང་།

ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་གིས་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཙམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །འོ་ན་

ཅི་ཞེ་ན་བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མདོ་སྡེ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་གནས་རབ་ཏུ་བརྟགས་པ་དེ་དག་ལ་རབ་ཏུ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ན་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་

པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གང་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་ཡང་ལགས་ལ། སོ་སོར་ཐར་པ་ཙམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་མི་སེམས་ཏེ།

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་ལགས་སོ། །ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་པ་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་ལགས་ལ། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཙམ་གྱིས་དག་པར་མི་སེམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་ལགས་སོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་

དག་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་ཞིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་བརྟེན་པ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པ་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 151a

མ་མཆིས་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་ལྟ་བུའོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་དཀར་པོ་རྣམ་པར་

འཕེལ་བར་བྱེད་པས་ཞིང་ལྟ་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བསྟན་པས་ས་ལྟ་བུའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དག་པར་བྱེད་པས་ཆུ་ལྟ་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་པ་མེད་པས་རླུང་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྩྭ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྲེག་པས་མེ་ལྟ་

བུའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སྣང་བར་བྱེད་པས་ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་དཀར་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པས་ཟླ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་བྱེད་པས་སྒྲོན་མེ་ལྟ་བུའོ། །མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པ་ཡོངས་སུ་མཐོང་བར་བྱེད་པས་མིག་ལྟ་བུའོ། །ཐམས་ཅད་

མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་ལམ་ལྟ་བུའོ། །མུ་སྟེགས་ངན་པ་རྣམ་པར་སྤོང་བས་མུ་སྟེགས་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་གནས་པས་བཞོན་པ་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོར་འཇུག་པར་བྱེད་པས་

སྒོ་ལྟ་བུའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁང་པ་ན་གནས་པར་བྱེད་པས་གཞལ་མེད་ཁང་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་དང་། མོས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པས་བཟའ་ཤིང་གི་ར་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ལ་མཆོད་རྟེན་ལྟ་བུའོ། །

ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། འཇིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩི་ཡོད་དེ། དེ་འཆད་ན་འཇིགས་པ་ལྔ་མི་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལྟར་མེས་མི་ཚིག་གོ། །དུག་གིས་མི་ཚུགས་སོ། །མཚོན་གྱིས་མི་ཆོད་དོ། །ཆུས་མི་འཁྱེར་རོ། །དུ་བས་མི་འཆིའོ། །

རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྩི་འཆད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མེས་མི་འཚིག་གོ། །ཡུལ་གྱི་དུག་གིས་མི་ཚུགས་སོ། །ཉོན་མོངས་པའི་མཚོན་གྱིས་མི་ཆོད་དོ། །སྲིད་པའི་ཆུས་མི་འཁྱེར་རོ། །ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་དུ་བས་མི་འཆིའོ་ཞེས་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 151b

གསུངས་པའི་བར་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དུ་མ་འཕོས་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་བསྐལ་པས་འཚིག་པའི་མེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཏལ་ཙམ་ཡང་བསྐམ་

པར་ནུས་པའི་གནས་མེད་སྐབས་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྡུད་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བསམ་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་

ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་བསྔོས་པ་འགའ་ཞིག་རྣམ་པར་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་མེད་སྐབས་མེད་དེ། དེ་ནི་མི་སྲིད་དེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐམ་པར་འགྱུར་རོ་

ཞེས་གསུངས་པའི་བར་དང་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཇི་སྲིད་དུ་ཉི་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འོད་ཀྱིས་སྣང་བར་བྱེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནོར་དང་། འབྲུ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་པ་དང་། གསེར་དང་། དངུལ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། སྤོས་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། གོས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་

གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དབང་གི་རྒྱལ་པོའི་རིན་དུ་མི་ཆོག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྲིད་དུ་དུས་གསུམ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡུལ་སྣང་བར་མཛད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལྷ་དང་མི་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་

ཟག་པ་ཡོད་པའམ། ཟག་པ་མེད་པ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དབང་གི་རྒྱལ་པོའི་རིན་དུ་མི་ཆོག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། དངུལ་ཆུའི་རིགས་གསེར་དུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་

ཡོད་དེ། དེ་ནི་སྲང་གཅིག་གིས་ཀྱང་ལྕགས་སྲང་སྟོང་གསེར་དུ་འགྱུར་རོ། །དངུལ་ཆུ་སྲང་གཅིག་པོ་དེ་ནི་ལྕགས་སྲང་སྟོང་པོ་དེས་ཟད་པར་བྱ་བའམ། ལྕགས་སུ་བསྒྱུར་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རོའི་ཁམས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 152a

པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བཟུང་བ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་ལྕགས་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁ་དོག་ཏུ་བྱེད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རོའི་ཁམས་གཅིག་པོ་དེ་ནི་ལས་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ལྕགས་

ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱ་བའམ། ཟད་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཆག་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་གསེར་གྱི་རྒྱན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་

རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་བསམ་པ་ལོག་པར་ཞུགས་པས་ཆག་པར་གྱུར་ཀྱང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་གསེར་གྱི་རྒྱན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཆག་ཀྱང་ཕོངས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་

པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ནན་ཏན་མེད་པས་ཆག་པར་གྱུར་ཀྱང་། འཁོར་བའི་ཕོངས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །བྱམས་པ་འཇུག་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་བརྩེ་

བ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསླབ་པ་གཞན་ལས་འགལ་བར་བྱས་སམ། ངས་ལྟུང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་བཞི་གང་དག་གསུངས་པ་དེ་དག་གི་ཉེས་པ་བྱས་སམ་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་བླངས་

ཏེ་འདུག་གམ། མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་མ་བཏང་མ་སྤངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་མ་བྲལ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་དང་། མངོན་པར་ཞེན་པའི་སེམས་ཀྱང་མི་སྐྱེད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་

ལྡན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཉམས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་འདྲེས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཞིག་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་རལ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ནག་ནོག་ཅན་མ་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒོ་སོ་སོ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་བསླབ་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 152b

དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ད་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྡིག་པའི་ལས་བྱས་པས་སྲིད་པར་འགྲོ་བ་བསྐྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཇི་ཙམ་དུ་སྲིད་པར་འགྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་

རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསླབ་པ་ཇི་ལྟར་བཅས་པ་ལ་བསླབས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སེམས་སམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་སམ། དམིགས་པར་ལྟ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་རྟེན་པར་བྱེད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་

ཁྲིམས་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་གཏོང་ལ། དམིགས་པར་ལྟ་བའི་སེམས་ཀྱང་མི་སྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒོ་སོ་སོ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་སློབ་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་

ཡང་གནོད་སེམས་ཀྱི་ཐ་བའི་ཉེས་པའི་སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉེས་པའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་སྙོམས་པའི་ལས་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉེས་པའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ཆོས་རྣམས་ལ་ཐ་དད་པར་འདུ་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉེས་པའོ། །སེམས་ཅན་

དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་བྱམས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉེས་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མི་བཟོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉེས་པའོ། །འདི་ལ་ནི་སྦྱིན་ནོ་འདི་ལ་ནི་མི་སྦྱིན་ནོ་སྙམ་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉེས་པའོ། །འདི་ལ་ནི་ཡོན་དབུལ་ལོ་འདི་ལ་ནི་མི་

དབུལ་ལོ་སྙམ་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉེས་པའོ། །འདི་ལ་ནི་ཆོས་བཤད་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་ནི་ཆོས་བཤད་པར་མི་བྱའོ་སྙམ་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉེས་པའོ། །འདི་ལ་ནི་བསྙེན་བཀུར་བྱའོ། །འདི་ལ་ནི་བསྙེན་བཀུར་མི་བྱའོ་སྙམ་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉེས་

པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ཙམ་དུ་སོ་སོར་འབྱེད་པར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའོ། །འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའོ་སྙམ་དུ་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ལ་བརྙས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉེས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 153a

དཔས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པར་བྱ་དགོས་ཤིང་། ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འདྲ་བ་དང་། ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་སྙོམས་པའི་སེམས་དང་ཞེས་གསུངས་པ་ནས།

དམའ་བའི་སྨོན་ལམ་མ་འདེབས་ཤིག །དེ་ནི་བྱིས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། །ཤེས་རབ་བཟང་པོ་མཁས་པར་གྱིས། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་འཇུག་པར་གྱིས། །མྱ་ངན་ལས་འདས་འདོད་པའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་ལ། །གང་གིས་སྟོང་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །རིན་ཆེན་བཀང་

སྟེ་ཕུལ་བ་བས། །གང་གིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་བྱས་ནས། །སེམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་བསྔོ་བྱས་ལ། །ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་མ་བྱས་ཀྱང་། །དེ་ནི་དེ་བས་ཤིན་ཏུ་ཆེ། །གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བསྙེན་བྱས་ཀྱང་། །དེ་ཡི་བཅུ་དྲུག་ཆར་མི་ཕོད། །

གང་གིས་ཐལ་སྦྱར་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་དང་། །ཕྱོགས་བཅུ་དག་ན་འཇིག་རྟེན་དོན་མཛད་པ། །རྣམ་འདྲེན་སངས་རྒྱས་གང་དག་བཞུགས་རྣམས་ལ། །བསོད་ནམས་འདོད་པའི་མི་འགས་སྔོན་ཆད་ཀྱི། །འཁོར་བ་བསྐལ་པ་བྱེ་བར་མཆོད་པ་བས། །མི་གང་མཁས་ཤིང་མཛངས་པའི་རང་བཞིན་ཅན། །

བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་ལ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བརྟན་པོ་བསྐྱེད་ནས་ཀྱང་། །བདེ་གཤེགས་མཆོད་རྟེན་ལ་ནི་མེ་ཏོག་དབུལ། །འདི་ནི་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་བརྗོད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་མེ་ཏོག་དབུལ་བྱེད་ལ། །བསོད་ནམས་སྔ་མ་དེ་ནི་དཔེར་མི་རུང་། །རྒྱ་

མཚོ་དང་ནི་ཆུ་ཡི་ཐིགས་པ་བཞིན། །སངས་རྒྱས་ཞིང་འདིར་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ། །བསྐལ་པ་རེ་རེ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་གྱུར། །བསྐལ་པ་མང་པོར་ལས་གཞན་མི་བྱེད་པར། །བསོད་ནམས་བཤད་ཀྱང་མཐའ་ནི་ཐུག་པ་མེད། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་བསྟན། །བསྐལ་པ་མཐའ་

ཡས་བར་དུ་བཤད་ན་ཡང་། །ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་ཡོངས་སུ་བརྗོད་མི་འགྱུར། །ས་གཞི་དག་ལས་རྡུལ་ནི་ལངས་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་སྤྲིན་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་། རྙེད་ཆེན་རབ་ཏུ་བཤད་བྱ་ཡིས། །རྙེད་པ་གང་དང་རྐང་གཉིས་ཀྱི། །དམ་པ་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 153b

ཡང་དག་ལྡན་གྱུར་པ། །བསྟན་ཏེ་བྲམ་ཟེ་མཉན་པར་གྱིས། །བདག་ནི་གླིང་བཞིའི་དབང་ཕྱུག་གི །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་འགྱུར་བྱ་བར། །འདོད་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་དེས། །སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བྱ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དབང་ཕྱུག་ལ། །འཛེག་པ་བྱེད་པར་

འགྱུར་བ་ནི། །འདོད་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་དེས། །སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བྱ། །གང་ཞིག་འདོད་ཁམས་གཟུགས་ཁམས་དང་། །གཟུགས་མེད་བླ་ན་མེད་པར་ཡང་། །འདོད་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་དེས། །སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བྱ། །སེམས་ཅན་

རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་འདྲེན་པ། །དོན་འདོད་འགྱུར་བར་བྱ་བ་ཡང་། །འདོད་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་དེས། །སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བྱ། །ནད་ཀུན་དག་ལས་ཐར་བྱེད་པའི། །སྨན་པའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་བར་བྱ། །འདོད་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་དེས། །སེམས་ནི་

བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བྱ། །མུན་པ་རྣམ་པར་འཇོམས་བྱེད་པའི། །སྣང་བ་དག་ནི་བྱེད་འགྱུར་བར། །འདོད་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་དེས། །སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བྱ། །གང་ལས་སྲིད་པ་གསུམ་འབྱུང་བའི། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་རབ་འཇོམས་པར། །འདོད་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་

དེས། །སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བྱ། །ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་རབ་སྤོང་ཞིང་། །བདུད་དག་ཚར་བཅད་བྱེད་པར་ཡང་། །འདོད་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་དེས། །སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བྱ། །མ་རིག་ཞི་བར་བྱ་བ་དང་། །སྲིད་པའི་དྲ་བ་གཅོད་འགྱུར་བར། །འདོད་པར་གྱུར་པའི་སེམས་

ཅན་དེས། །སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བྱ། །འདོད་དང་སྲེད་པ་སྤངས་པ་དང་། །ང་རྒྱལ་ང་རྒྱལ་མི་བྱེད་པར། །འདོད་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་དེས། །སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་མདོ་དེ་ཉིད་ལས། གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཞིང་འདིར་

སེམས་ཅན་ཀུན། །ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་ལ་བསླབ་ཕྱིར་རབ་འགོད་ནའང་། །བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་སྐྱེས་པ་དེ་འདྲ་དེས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བཅུ་དྲུག་ཆར་མི་ཕོད། །གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཞིང་འདིར་སེམས་ཅན་ཀུན། །དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ལ་རབ་འགོད་ནའང་། །བསོད་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 154a

ནམས་ཕུང་པོ་སྐྱེས་པ་དེ་འདྲ་དེས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བཅུ་དྲུག་ཆར་མི་ཕོད། །གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཞིང་འདིར་སེམས་ཅན་ཀུན། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ལ་རབ་འགོད་ནའང་། །བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་སྐྱེས་པ་དེ་འདྲ་དེས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བཅུ་དྲུག་ཆར་མི་ཕོད། །

གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཞིང་འདིར་སེམས་ཅན་ཀུན། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཆོས་འདིར་རབ་འགོད་ནའང་། །བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་སྐྱེས་པ་དེ་འདྲ་དེས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བཅུ་དྲུག་ཆར་མི་ཕོད། །གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཞིང་འདིར་སེམས་ཅན་ཀུན། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་ཆོས་འདིར་རབ་འགོད་ནའང་། །

བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་སྐྱེས་པ་དེ་འདྲ་དེས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བཅུ་དྲུག་ཆར་མི་ཕོད། །གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཞིང་འདིར་སེམས་ཅན་ཀུན། །ཕྱིར་མི་འོང་བའི་ཆོས་འདིར་རབ་འགོད་ནའང་། །བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་སྐྱེས་པ་དེ་འདྲ་དེས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བཅུ་དྲུག་ཆར་མི་ཕོད། །གང་ཞིག་

སངས་རྒྱས་ཞིང་འདིར་སེམས་ཅན་ཀུན། །དགྲ་བཅོམ་ཆོས་འདིར་རབ་ཏུ་འགོད་བྱེད་ནའང་། །བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་སྐྱེས་པ་དེ་འདྲ་དེས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བཅུ་དྲུག་ཆར་མི་ཕོད། །གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཞིང་འདིར་སེམས་ཅན་ཀུན། །རང་སངས་རྒྱས་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་བྱེད་ནའང་། །བསོད་

ནམས་ཕུང་པོ་སྐྱེས་པ་དེ་འདྲ་དེས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བཅུ་དྲུག་ཆར་མི་ཕོད། །བསོད་ནམས་རྒྱུས་གང་ཙན་དན་མཆོག་རབ་བཞིན། །སངས་རྒྱས་ཞིང་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་བྱེད་འཇུག །ལྷུན་པོའི་ཚད་ཙམ་མཆོད་རྟེན་བྱེད་འཇུག་པས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བཅུ་དྲུག་ཆར་མི་ཕོད། །བསོད་

ནམས་དོན་གཉེར་སེམས་ཅན་སྨིན་བྱེད་པ། །གང་ཞིག་རྒྱལ་བའི་མཆོད་རྟེན་འཁོར་ཡུག་དང་། །འདྲ་བ་འདི་ན་དུ་མ་བྱེད་པ་དེས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བཅུ་དྲུག་ཆར་མི་ཕོད། །གང་འདིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བྱའི་ཕྱིར། །མགོ་འམ་ཕྲག་ལ་བསྐལ་པར་ཁྱེར་བྱེད་ན། །བསོད་ནམས་

ཕུང་པོ་སྐྱེས་པ་དེ་འདྲ་དེས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བཅུ་དྲུག་ཆར་མི་ཕོད། །མྱ་ངན་མེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་གང་། །མི་དེ་དག་གི་ཆོས་ཉིད་དེ་འདྲ་ཞིང་། །དེ་དག་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། །དེ་དག་མཚུངས་མེད་ལྷག་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། །དེའི་ཕྱིར་དེ་འདྲའི་ཆོས་ནི་ཐོས་གྱུར་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 154b

ནས། །གུས་པར་བྱས་ནས་ཤེས་རབ་ལ་འདུན་གྱིས། །བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་དུ་མ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང་། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་རེག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྦྲུལ་གདུག་པའི་ཕྲུ་གུ་ནི་གྲོགས་མི་དགོས་

པར་ཟའོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པ་ཡང་གྲོགས་མི་དགོས་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྡུད་དེ། གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྡུད་དོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྲིན་

བུ་མེ་ཁྱེར་བརྒྱ་སྟོང་གིས་ཀྱང་ཉི་མའི་འོད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་ནུས་སོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འོད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་ནུས་སོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་དུག་གི་གཉེན་པོ་ནད་མེད་པར་བྱེད་

པ་ཆུང་ངུས་ཀྱང་དུག་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ནད་མེད་པ་ཆུང་ངུས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་དུག་མང་པོ་ཤིན་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་བར་སྣང་ལས་རོ་གཅིག་པའི་ཆུའི་རྒྱུན་འབབ་པ་བབ་

ནས་སྣོད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རོ་བྲོ་བ་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རོ་གཅིག་པ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་ཐ་དད་པ་སྟོན་ཏོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་

བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་གང་དུ་འཛམ་བུའི་ཆུ་བོའི་གསེར་བྱུང་བ་དེར་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་མོག་མོག་པོར་འགྱུར་རོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་གང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིན་པོ་ཆེ་བྱུང་བ་དེར་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མོག་མོག་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །

ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ལ་ལ་ཞིག་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པར་བྱེད་ལ། འཇམ་དཔལ་གཞན་ཞིག་ཐེག་པ་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 155a

ཆེན་པོ་ལ་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སངས་རྒྱས་ལ་བསྐྲུན་པ་ཅིག་ཀྱང་རྒྱས་པར་བྱེད་ན་འདི་ནི་དེ་བས་ཆེས་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་པ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་

ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འདོད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱའོ། །ཀུན་དགའ་བོ་དོན་གྱི་དབང་འདི་གཟིགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་ལ་བུའི་འདུ་ཤེས་ཡང་

དག་པར་སྐྱེད་པར་མི་མཛད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ་གལ་ཏེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་འདི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གང་བར་གྱུར་ལ། དེ་དག་ལས་གང་བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཁྱེད་ཅག་རྣམས་མགྲོན་དུ་གཉེར་བར་བྱའོ། །བདག་ཉིད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་

དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་འཁོར་བ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་བར་བྱའོ་ཞེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབུགས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ལག་པ་དང་རྐང་

པ་དག་བཅད་ན་མི་དེ་གསོན་པར་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གསོན་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཡང་འགའ་ཞིག་སྙིང་ཕྱུང་བར་གྱུར་ན་གསོན་པར་འགྱུར་རམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་ལག་པ་དང་རྐང་

པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ངའི་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མཽད་གལ་གྱི་བུ་དག་ཡིན་ལ། སྙིང་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ངའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དགའ་བོ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤིང་རྟ་ལ་ཞོན་ནས། སིལ་སྙན་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པས་རྩེ་རོལ་དགའ་བར་བྱེད་ལ། འགའ་ཞིག་དེའི་

ཤིང་རྟ་འདྲེན་པར་མི་བྱེད་ན། ཀུན་དགའ་བོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ཤིང་རྟ་མགོ་བོས་འདྲེན་པར་མཛད་དོ། །ཀུན་དགའ་བོ་གལ་ཏེ་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མཽད་གལ་གྱི་བུ་གཉིས་བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ལ་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 155b

གནས་ན་ཡང་། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིམ་གྲོ་དང་བསྙེན་བཀུར་གྱི་ཕྱིར་སྤྲོ་བར་མཛད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་སྨད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཕམ་པར་བྱས་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་

པར་བྱེད། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་དུས་དེ་ནི་ཡོད་ལ། ཡང་ཉན་ཐོས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་གྱོན་པར་ནུས་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་

ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་གཟུང་བ་གསུང་བར་མཛད་དོ། །ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་

དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་ངའི་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མཽད་གལ་གྱི་བུ་གཉིས་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དཔེར་ན་བཙུན་མོ་དམ་པའི་བུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་

གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཞིག །འཛམ་བུ་གླིང་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པ་ནས། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པར་བྱེད་ལ། རིགས་

ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་འགའ་ཞིག་སེམས་ཅན་གཅིག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པར་བྱེད་ན། དེ་ནི་དེ་བས་ཆེས་བསོད་ནམས་མང་དུ་སྐྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་

རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་ན་བསོད་ནམས་མང་དུ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་བྱ་ཀ་ལ་པིང་ཀའི་ཕྲུ་གུ་སྒོ་ངའི་སྦུབས་ན་འདུག་པ་མིག་མ་བྱེ་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 156a

བ་ཡང་། འདི་ལྟ་སྟེ་ཟབ་ཅིང་སྙན་པའི་སྒྲ་སྐད་ཀྱིས་བྱའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ། མ་རིག་པའི་སྒོ་ངའི་སྦུབས་ན་འདུག་པ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་མུན་པ་དང་རབ་རིབ་ཀྱི་ལིང་

ཏོག་གིས་མིག་ཁེབས་པ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སྦྱོར་བའི་སྒྲ་སྐད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནས། འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ལྟར་ཟླ་བ་ཉ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོད་སྲུངས་

དེ་བཞིན་དུ་གང་དག་ང་ལ་རབ་ཏུ་དད་པ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཕྱག་བྱའི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་ནི་ཉན་ཐོས་

དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ཤཱ་རིའི་བུ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་

ལས་སེམས་ཅན་རེ་རེས་ཉི་མ་རེ་རེ་ཞིང་གདན་རྒྱར་གླིང་བཞི་པའི་ཚད་ཙམ་ལ་འཕང་དུ་རི་རབ་ལྷུན་པོའི་ཚད་ཙམ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་སྤྲས་པ་འཆའ་བར་བྱེད་ལ། སེང་གེའི་གདན་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལྷའི་གོས་ཀྱིས་གཡོགས་པ་ཞིག་གོ། །རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གང་ཞེ་ན། གང་འདི་

ལྟ་སྟེ། གསེར་དང་། དངུལ་དང་། བཻ་ཌཱུརྱ་དང་། ཤེལ་དང་། མུ་ཏིག་དམར་པོ་དང་། ཨསྨ་གར་པ་དང་། བདུན་པ་མུ་སཱ་ར་གལ་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཉི་མ་རེ་རེ་ཞིང་སེམས་ཅན་རེ་རེ་ལས་རྙེད་པར་གྱུར་ལ། དེ་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འདོད་

པ་བཞིན་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོན་གནས་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 156b

རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བྱམས་པ་སེང་གེ་སྒྲའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། བྱམས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མི་འདི་ཙམ་དུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ། འདི་ཙམ་དུ་ཤུགས་དང་ལྡན་པ། འདི་ཙམ་དུ་མཐུ་དང་ལྡན་པ། འདི་ཙམ་

དུ་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་ལ་ལ་ཞིག་སྐྱེས་པར་གྱུར་ལ། དེས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་ཆུའི་ཕུང་པོ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོའི་རྒྱུན་གང་དང་གང་དག་ནས། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཞུགས་པར་གྱུར་པའི་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོའི་རྒྱུན་དེ་དག་ཉིད་ནས་ཆུའི་མཐའ་ཕྱིར་བཟློག་

ནས། རྒྱུན་ལས་བཟློག་ཐབས་ཁོ་ནར་མཚོ་ཆེན་པོ་མ་དྲོས་པའི་ནང་དུ་བབ་པར་གྱུར་ན། བྱམས་པ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། མི་དེ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་དང་། ངོ་མཚར་ཆེ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བ་ཡིན་སྙམ་མམ། བྱམས་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་ལགས་སོ། །བདེ་བར་

གཤེགས་པ་དེ་ལྟ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བྱམས་པ་ཁྱོད་མོས་པར་བྱ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ཀྱང་གང་དག་ལྷག་པའི་བསམ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཀུན་དུ་བསྐྱེད་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་

རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ནན་ཏན་གྱིས་མཛེས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཆེས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་དང་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དཔས་བྱིན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་དགའ་བ་སྟེ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བགྱིད་པའི། །

སེམས་ཅན་འདིར་སུ་དགའ་བསྐྱེད་པ། །དེ་དག་འཚོ་བ་ལེགས་པར་འཚོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་བགྱིད་པའི། །སེམས་ནི་གང་དག་སྐྱེད་གྱུར་པ། །དེ་དག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགའ། །དེ་དག་མཐོང་ན་དགའ་བར་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་སུ་དགའ་བ། །དེ་

དག་ལུས་ནི་གསེར་འདྲ་ཞིང་། །མཚན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་སྤྲས་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་སྣང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་སེམས་ཆེ་སྟེ། །སེམས་ཀུན་ནང་ན་དགེ་བ་མཆོག །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ནད་ཀུན་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བགྱིད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 157a

གཟི་བརྗིད་ཅན་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཤེས་པ་དང་། གང་གིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལོག་པར་ལྟ་བ་འདོར་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་

གང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཅམ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་མ་གསུངས་སོ། །འདི་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་པར་གྲུབ་པར་གསུང་བར་མི་མཛད་དོ། །འོན་

ཀྱང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། འཕགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ས་གང་ལགས། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བཅུ་པ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ས་

སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་སའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་སའོ། །ས་ལ་གནས་

པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་སའོ། །སྨོན་ལམ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་ནི་སྤྱོད་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་སའོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་སའོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་སའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཐབས་མཁས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་

ཀྱི་ཚེའི་སའོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་སའོ། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 157b

ཀྱི་ཚེའི་སའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནན་ཏན་ནི་འདས་པ་དང་མ་བྱོན་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ས་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་སའོ་ཞེས་

གསུངས་སོ།། །།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་འདུན་པ་བཟློག་པ་ལ་དགོངས་པ་བསྟན་པ། གཟི་བརྗིད་ཅན་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་། སྡིག་པའི་དགེ་སློང་ཆོས་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ནི་མནར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་ལྷུང་ཞིང་། རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་མཉེས་པར་མི་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །

དྲུག་གང་ཞེ་ན། འདི་ན་སྡིག་པའི་དགེ་སློང་མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་གྱི་ངག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་སློང་མ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དག །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལས་ཉམས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་སློང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་བཅས་པ་དག །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མ་

ཡིན་པ་འཁྲིག་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སྐུར་པ་དང་། གང་ཟག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དུ་གཞན་གྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་འདུག་སྟེ་སྨྲ་བ་དང་། དགེ་བསྙེན་བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཆུང་མ་བགྲོད་པར་བྱེད་

པ་སྟེ། སྡིག་པའི་དགེ་སློང་ཆོས་དྲུག་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པ་ནི་མནར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་ལྟུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་མཉེས་པར་མི་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དཔས་བྱིན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་ཆུང་ངུ་

རྣམས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་འདོད་མི་བགྱིད། །འཁོར་བ་ལ་ནི་མི་རྟོག་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་སྐྱོ་བར་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་གང་། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་གཟུགས་མཆིས་ན། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ཀུན་གང་སྟེ། །དེ་ནི་དེ་བས་ལྷག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །

དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་གང་ཟག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་བཀའ་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 158a

སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ་རང་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཡིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་དག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་

ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས། རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །རང་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་བཟོད་པ་གང་ཡིན་

པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་གང་ཡིན་པ་ལས་བཟོད་པ་སྔ་མ་དེས་ནི་བཟོད་པ་འདིའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས། རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་མི་འགྲོའོ་ཞེས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་དང་།

བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མཆོག་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ན་སེམས་བསྐྱེད་པ་མཆོག་རྣམས་ལ། གང་ཞིག་བར་དུ་གཅོད་

པར་བརྩོན་པ་དེ་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མང་དུ་སྐྱེད་དོ། །གང་ཞིག་རང་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ལ་བར་ཆད་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་དང་། གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བར་ཆད་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་དེ་གཉིས་ལས། འདི་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་ཆེས་

མང་དུ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། འཇམ་དཔལ་གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་མ་བསྐྱེད་པ་དག་འདུན་བཟློག་པར་

བྱེད་ལ། འཇམ་དཔལ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཞིག་ཐ་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འདུན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་ན། འདི་ཉིད་དེ་བས་སྡིག་པ་ཆེས་གྲངས་མེད་པར་སྐྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བུ་མོ་ཡོན་ཏན་གྱིས་བརྒྱན་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 158b

པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བུ་མོ་ཡོན་ཏན་གྱིས་བརྒྱན་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྒྱས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་གཅིག་གིས་གནས་པར་མི་བགྱི་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་

བཤེས་གཉེན་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བུ་མོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པ་མ་གཏོགས་པ། གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་དང་། བདུད་དང་

བཅས་པ་དང་། ཚངས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་བཅས་པ་དང་། ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་དགུ་ལ་ངས་མ་མཐོང་ངོ་། །བུ་མོ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་

ལ་ཕན་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་དང་གནས་པ་གཅིག་གིས་གནས་པར་མི་བྱའོ། །གནས་ཁང་གཅིག་གམ། སྟན་གཅིག་གམ། འཆག་ས་གཅིག་གམ། ལམ་གཅིག་ཏུ་འགྲོ་

བར་མི་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མང་དུ་ཐོས་པ་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་དང་ལྡན་པས་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་བྱ་བར་ངས་རྗེས་སུ་གནང་ངོ་། །དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་སྨིན་པ་

དགེ་བ་འདི་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་བསྟན་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའོ། །འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་འདུན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པའོ། །འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ཅོ་འདྲི་བར་བྱེད་པའོ། །བུ་མོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་

སྲོག་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱ་བ་ནི་བླའི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བུ་མོ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་བཏང་ཞིང་། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 159a

འཛིན་པ་བཏང་། དེ་བཞིན་གཤེས་པ་ལ་མཆོད་པ་དང་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་བཏང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་བཏང་ནས་གང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་

སེམས་ལ་འདུན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་ཅིང་ཅོ་འདྲི་བར་བྱེད་ན། དེ་གཉི་ག་ཡང་ངན་འགྲོ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །བུ་མོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བཤའ་ས་དང་ལྡན་པའི་ལས་ལྔ་བྱས་པ་ནི་བླའི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་བྲལ་བས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་བསྟེན་པས་ནི་མ་

ཡིན་ནོ། །བུ་མོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས། བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་བརྒྱའམ་བསྐལ་པ་སྟོང་ངམ་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་གནས་པ་ནི་བླའི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་བྲལ་བས་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་བསྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

བུ་མོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དག་ཏུ་ལྷུང་བ་ནི་བླའི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་བྲལ་བས་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་བསྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བུ་མོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྲོག་གཅོད་པ་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་གནས་པ་ནི་བླའི། དགྲ་བཅོམ་པ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་རྐུན་པོ་

བྲེད་ཤ་ཐོན་པ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བུ་མོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་བསམ་པ་ཅན་མེའི་འོབས་སུ་འདུག་པ་ནི་བླའི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་བྲལ་བས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

བུ་མོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པར་འོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་།

རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་ནམ། བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྐྱེས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆ་ལུགས་སུ་འོངས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་ན། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་སྙམ་དུ་འདི་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 159b

ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་ནམ། བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྐྱེས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆ་བྱད་ཀྱིས་འོངས་པ་ཡིན་གྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་འམ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡང་དག་པར་འཛིན་

དུ་འཇུག་པར་མཛད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་ཀློག་ཅིང་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་ལ། བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆ་ལུགས་སུ་འོངས་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་འདི་དག་ནི་སངས་རྒྱས་

ཀྱིས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། གང་ལ་ཁྱོད་སྤྱོད་པའི་མདོ་སྡེ་འདི་དག་ནི་བདུད་ཀྱིས་སྨྲས་པའོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ་ན། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གང་དག་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་འབྱེད་

པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་ནམ། བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། །།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་བརྗེད་པ་ལ་དགོངས་པ་བསྟན་པ། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཀྱང་། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་

དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པར་འགྱུར་ཏེ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། ཆོས་ལ་མ་གུས་པ་

དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དང་། ལོག་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་སྟེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པར་

འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དག་དང་འདྲིས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་མོས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྡང་ཞིང་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ལ་སློབ་དཔོན་དཔེ་མཁྱུད་བྱེད་པ་སྟེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་བྱང་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 160a

ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྒྱུ་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གཡོས་

སྟེན་པར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལ་ལྕེ་གཉིས་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་སྟེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་

བཞི་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདུད་ཀྱི་ལམ་ལ་གཏོགས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་པ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་སྟོབས་ཆུང་བ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་མེད་པ་སྟེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་

དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚངས་པས་བྱིན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་གང་ཟག་ཕྲག་དོག་ཅན་གྱི་མཚན་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། ཁ་ལུག་ལྟར་ལྐུགས་པ་དང་། མུ་ཅོར་སྨྲ་བ་དང་།

ལེགས་པར་མ་བསྡམས་པ་དང་། གཞན་གྱི་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་བདེན་པར་འཛིན་པ་དང་། གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་དག་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པ་དང་། བསམ་པ་མང་བ་དང་། མྱ་ངན་མང་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་མང་བ་དང་། མིག་སེར་བ་དང་། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཉམས་པ་དང་། ང་རྒྱལ་གྱིས་ནོན་པ་

དང་། དགེ་སློང་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་ལ་བསྟིང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དང་། བརྩད་དུ་རུང་བའི་འཁྲུལ་པ་ཚོལ་བ་དང་། གནས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ཉན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་རྣ་བླགས་ཏེ་མི་ཉན་པ་དང་། སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་ཤིང་གཞན་དང་གཞན་དུ་གཏམ་རླུང་ལ་སྐུར་བར་བྱེད་ཅིང་

ཆོས་ཀྱི་གཏམ་ལ་མི་དགའ་སྟེ། འདི་སྐད་དུ་འདི་ཅི་ཟེར་བ་ངས་མི་ཤེས་སོ། །འདི་ནི་བླུན་པོ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་ཏེ། གང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་མ་གུས་པ་འདི་ཉིད་མི་བླུན་པོ་དེ་དག་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་གིས་ནི་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 160b

བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་གདོད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་ཆོས་ལ་གུས་པར་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ན་ཡང་ཕྱི་སྒོ་ནས་འགྲེང་ཞིང་འདུག་ལ་ཆོས་ཉན་པར་བྱེད་དེ། སྟན་ལ་འདུག་མི་འདོད་ན་ཡང་དགེ་སློང་དག་ལ་འཚོལ་བར་བྱེད་དེ། བརྒྱད་སྡེའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་

གི་གཏམ་སྟོན་པ་ན་ཡན་ལག་བདག་གིས་མཉན་པར་བྱའོ། །དེ་ཐོས་ན་བདག་གི་ནད་དེ་འབྱང་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །དེ་བས་ན་མི་བླུན་པོ་དེ་དག་ཆོས་མ་ཡིན་པ་འདོད་པས་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་སེམས་པ་དག་ནི་དཔེར་ན། མིའི་མིག་གཉིས་ཕྱུང་ནས་བལྟ་བར་འདོད་པའམ། ནོར་ཐམས་

ཅད་མེད་པར་བྱས་ནས་མགྲོན་པོ་མང་པོ་དང་མི་མཐུན་པར་འདོད་པའམ། རྐང་པ་བཅད་ནས་ལམ་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དང་འདྲ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་མི་བླུན་པོ་དེ་དག་གི་བྱང་ཆུབ་ནི་དེ་འདྲ་བ་སྙམ་བྱེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དང་ལྡན་ན་གང་ཟག་བྱང་ཆུབ་

ལས་ཉམས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། གནས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང་། ཁྱིམ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང་། བསྔགས་པ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང་། ཕྲག་དོག་ཅན་དང་། མ་དད་པ་དང་། ངོ་ཚ་མི་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་མེད་པ་དང་། སྡིག་པའི་བསམ་པ་ཅན་དང་། གཡོ་བའི་བསམ་པ་ཅན་དང་།

གཞན་ལ་གནོད་པ་ཅན་དང་། སྤྱོད་ལམ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། ཚུལ་འཆོས་པ་དང་། འཁོན་དམ་དུ་འཛིན་པ་དང་། གསོག་འཇོག་གི་ཤས་ཆེ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་ལ་སྐྲག་ནས་ལོག་པར་བརྡ་སྤྲོད་ཅིང་སྒྲོ་འདོགས་ཏེ་ཆོས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང་། ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཡིན་ཏེ་མི་

འདྲི་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དང་། ཆོས་ལ་སླུ་བ་བྱས་ཀྱང་མི་འགྱོད་པ་དང་། སྙིང་མི་འབེབས་ཤིང་དགྲ་ཟླ་མང་བ་དང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སོང་བ་དང་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་གཞན་གྱི་མོས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གཞན་དག་གི་མཚང་འདྲུ་བ་དང་། གསང་བའི་གནས་ལ་ཡིད་བརྟན་པ་ལས་འཁུ་བ་དང་། སྔོན་མཐོང་

ཡང་རུང་མ་མཐོང་ཡང་རུང་བའི་དགེ་སློང་དག་ལ་འདི་རྣམས་ལ་སུ་ཡང་དགའ་བར་མི་འགྱུར་བར་བྱའོ་སྙམ་སྟེ། གནོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པ་དང་། གཞན་གྱི་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་སྦོད་པ་དང་། རྙེད་པའི་བསམ་པས་བདག་བསྙེན་པར་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 161a

རྫོགས་པ་དེ་ཉམས་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ཏེ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་གཙང་བའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གང་ཟག་དེ་འདྲ་བ་དེ་དག་ནི་བསྟན་པ་ལས་ཚབས་ཆེར་ཉམས་པར་འགྱུར་བའམ་ཁྱིམ་གྱི་གནས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཉི་མའི་སྙིང་པོའི་མདོ་

ལས་ཀྱང་། དེ་ནས་བདུད་ཀྱིས་བཀྲབས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྟེན་སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་དང་སྨོན་ལམ་དང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐུལ་བས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་རྩྭ་བཀྲམ་པ་ལྟ་བུར་འོངས་པར་གྱུར་ཏེ། གདོང་མཆི་མ་དང་བཅས་པས་ཐལ་མོ་

རབ་ཏུ་སྦྱར་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱིས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། མྱོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། སེམས་འཁྲུགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ནོངས་པ་ཆགས་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནོངས་པ་ཆགས་ལགས་སོ། །འདི་ལྟར་བདག་གིས་དྲན་ལགས་ཏེ། གྲངས་མ་

མཆིས་པ་ཅིག་རྫོགས་པར་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བརྩོན་པ་ཆེན་པོས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ལགས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་མང་དུ་བགྱིས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདས་པ་རྣམས་བཞུགས་པ་བརྒྱ་

སྟོང་ཕྲག་བྱེ་བ་ལ་བདག་གིས་བསྙེན་བཀུར་དང་བཀུར་སྟི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བགྱིས་ཏེ་ཆོས་ཀྱང་ཐོས་ལགས་སོ། །སྨོན་ལམ་ཡང་བཏབ་ལགས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་སྲུངས་ཀྱི་གསུང་རབ་ལ་དགེ་སློང་ལ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གཏམ་རྗེས་སུ་སྐུལ་བར་བགྱིད་ལགས་ཏེ། དེ་ནས་བདག་

གིས་མ་བསམས་པར་ཀྱེ་མ་དགེ་སྦྱོང་གི་ལུས་བྱད་ཀྱི་གང་ཟག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གཏམ་འཆད་པ་འདི་ནི་བདུད་དོ་ཞེས་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་བརྗོད་ལགས་ཏེ། དེར་གལ་ཏེ་བདག་གིས་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་དེ་མ་སྨས་པར་གྱུར་ན་ནི་དེར་བདག་

གིས་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལགས་ན། སུག་ལས་ཀྱི་ལྷག་མ་དེས་བདག་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་བདུད་ཀྱི་གནས་སུ་སྐྱེས་ཏེ། དགུང་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་ལྔ་བཅུ་རྩ་བདུན་དང་། དགུང་ལོ་བརྒྱ་སྟོང་དག་ཏུ་དེར་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་ཡང་དག་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 161b

པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བདག་གི་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་ཀྱང་མ་བྱུང་ལགས་ན། ཚངས་པའི་གནས་པ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ་ལགས་ཞེས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་ལན་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་བཟོད་པ་གསོལ་ཏོ། །ཇི་སྲིད་དུ་སྔོན་གྱི་མཐའི་འཁོར་

བར་འཁོར་བ་དེ་སྲིད་དུ་སླད་ཀྱིས་ཕྱི་མའི་མཐའི་མུར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་གནས་པར་སྤྲོ་ལགས་ཀྱི་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སེམས་ལྡོག་པར་ནི་མི་བགྱིད་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། འོད་སྲུངས་བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མཁན་པོ་དང་། སློབ་དཔོན་དང་། བླ་མ་དང་། སྦྱིན་གནས་ལ་སླུ་བ་དང་། གཞན་འགྱོད་པ་མེད་པ་དག་ལ་འགྱོད་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་

པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་མི་སྙན་པ་དང་། བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འབྱིན་པ་དང་། སྒྱུ་དང་གཡོན་ཅན་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འོད་སྲུངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་བྱང་

ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། དེ་ནས་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་བུ་མོ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་འདུས་པར་གྱུར་ཅིང་འདུག་པ་དེས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སྣག་གི་གཉེན་

མཚམས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ནི་རབ་ཏུ་མོས་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཞན་པ་དང་། བཅོས་མའི་བསམ་པ་ཅན་དང་། གཡོན་ཅན་དང་། སྒྱུ་ཅན་དང་། ང་རྒྱལ་གྱིས་བཅོམ་པ་དང་། གནོད་སེམས་ཅན་དང་།

ཁྲོ་བ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་མང་བ་དང་། སེར་སྣ་ཅན་དང་། བྱས་པ་མི་ཤེས་པ་དང་། བསམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། དྲི་མ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མི་གུས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 162a

ལ་སྐྲག་པ་དང་། རྒོད་པ་དང་། ཁེངས་པ་དང་། མུ་ཅོར་སྨྲ་བ་དང་། ངག་གཡེངས་པ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། ཁྲེལ་མེད་པ་དང་། ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཚུལ་འཆོས་པ་དང་། མ་གུས་པ་དང་། ཁྱིམ་གྱི་གནས་ན་འདུག་པ་དང་། ཚུལ་འཆོས་པ་དང་། ཁ་གསག་

ཅན་དང་། བདག་དང་གཞན་སླུ་བ་དང་། རྙེད་པ་དང་བཤེས་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་། སྒོ་མ་བསྡམས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལྷུར་ལེན་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་མོས་པ་དང་། སེར་སྣ་ཅན་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་དང་། གནོད་སེམས་མང་བ་དང་། སྙོམ་

ལས་ཅན་དང་། བརྗེད་ངས་པ་དང་། ཤེས་རབ་འཆལ་པ་དང་། ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་དང་། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་སེར་སྣའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་སྲོག་དང་གང་ཟག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། རྒྱུ་དང་བྱ་བ་དང་ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་

པ་དང་འགལ་བ་དང་། མི་རིགས་པ་དང་མངོན་པར་མི་བརྩོན་པ་དང་། ཐོས་པ་ཆུང་བ་དང་། ཐོས་པ་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། རྒྱགས་པ་དང་། བག་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། ལུགས་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པ་དང་། དགའ་

བ་དང་མི་དགའ་བ་ལ་ལོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བས་བཅོམ་པ་དང་། བདག་ལ་བསྟོད་པ་དང་། གཞན་ལ་སྨོད་པ་དང་། ལུས་དང་སྲོག་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་། གཟུགས་ལ་དགའ་བ་དང་། སྒྲ་ལ་དགའ་བ་དང་། དྲི་ལ་དགའ་བ་དང་། རོ་ལ་དགའ་

བ་དང་། རེག་བྱ་ལ་དགའ་བ་དང་། སྨྲ་བ་ལ་དགའ་བ་དང་། གཉིད་ལ་དགའ་བ་དང་། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་དང་། དུས་མི་ཤེས་པ་དང་། ཚོད་མི་ཤེས་པ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་བསྟེན་པ་ཅན་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་བ་དང་། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་སྤངས་པ་དང་།

བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ནི་བསྙེན་པར་དཀའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། །།དགེ་སློང་རྣམས་ལ་གསོ་དཔྱད་དགག་པ་ལ་དགོངས་པ་བསྟན་པ། གཞི་རྩོམ་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། དེ་ལ་ཤཱ་རིའི་བུ་དགེ་སློང་གང་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞིག་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་ཁྱིམ་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 162b

པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་བྱེད་པར་འགྱུར། ཕོ་ཉའི་ལས་ཀྱིས་འཚོ་བ་རྟོག་པར་འགྱུར། །གསོ་དཔྱད་ཀྱི་འཇུག་པས་ཀྱང་འཚོ་བ་རྟོག་པར་འགྱུར། །ཤཱ་རིའི་བུ་ངའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཚོ་བར་འགྱུར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དགྲ་ཟླ་ཉིད་

དུ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་ལྟོས། ཤཱ་རིའི་བུ་དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དང་། མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་ལྷ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོའི་གསུང་རབ་ལ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་མཐོང་ནས་སྨྲེ་སྔགས་ཆེར་འདོན་པར་འགྱུར་

རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་གང་ང་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་འདི་ནི་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ངའི་ཉན་ཐོས་དག་ནི་ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་གནས་སམ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་

བླུན་པོ་ཁྱིམ་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ན། དམིགས་པ་མེད་པའི་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟེན་པར་འགྱུར་བའམ། གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་གནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་དག་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་ཆང་ཕོར་གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་སྟོན་པར་

འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཆགས་པ་ཤས་ཆེ་བ་དང་། རྨོངས་པ་ཤས་ཆེ་བ་དང་། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་དང་། སྨྲ་བ་ལ་དགའ་བ་དང་། ལུས་ལ་ཆགས་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དམིགས་པ་མེད་པ་ཤེས་པའམ།

གཏིང་དཔོག་པའམ། མོས་པའམ། དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་བསྟན་པའམ། འཐོབ་པར་ནུས་སམ་སྟེ། དེ་ནི་གནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གི་མདོ་ལས་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་གཏམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་འགྱུར་བར་བྱ། ཉོ་ཚོང་གི་སྤྱོད་པ་ལས་

ལྡོག་པ་དང་། གསོ་དཔྱད་ལ་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཕོ་ཉ་ལ་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཕོ་ཉའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྒྱས་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། གང་ཞིག་ལུས་ན་བའི་འཇིགས་པས་སྨན་པ་ལ་བྱིན་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 163a

པར་བྱེད་པ་དེའི་སྦྱིན་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་མ་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དམ་པའི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་སྲོག་གཅོད་པ་བསྡུས་པ་གཉིས་པ་སྤང་བར་བྱ་ཞིང་མི་བྱའོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གསོ་དཔྱད་དོ། །

དགེ་སློང་གསོ་དཔྱད་བྱེད་པ་ན་བསམ་གཏན་དང་། ཀློག་པ་ལ་སྤྱོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་གསོ་དཔྱད་བྱེད་པ་ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བྱེད་ཅིང་། རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནད་པ་དག་ལ་སེམས་གཏོད་ཅིང་། བློ་དེར་སོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ལ་འདོད་པ་སྟོབས་ཆེ་བར་

འགྱུར་རོ། །འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་དེ་སླར་ཡང་ཅི་ནས་ནད་ཚབས་ཆེ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིག་གུ། དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་གཟིར་ན་སླར་ཡང་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་རྣམ་པ་དུ་མ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་གྲོང་ནས་གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དང་། རི་བྲགས་

ནས་རི་བྲགས་སུ་ལྗོངས་རྒྱུ་བས་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རྒྱུ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སེམས་པ་བརྣབ་སེམས་ཀྱི་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་དྲི་མར་འགྱུར་གྱི། དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་གསོ་དཔྱད་བྱེད་པ་ན་དགེ་སློང་མ་ཡིན་པ་དགེ་སློང་དུ་ཁས་འཆེ་བ་ལ་ཉེས་

པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཚེ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་རླུང་ལ་སོགས་པ་ནད་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་མྱུར་བར་ཏིལ་མར་འོན་ཅིག །གལ་ཏེ་མེད་ན་ཏིལ་ཚིར་ཅིག་ཅེས་རྫས་ཉེ་བར་འདོམས་སོ། །ཏིལ་ཚིར་བ་ལས་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཞིང་སྲིན་བུ་མང་པོ་གསོད་

པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སྦྱོང་ངན་པ་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་འཆེ་བ་ལ་སྐྱོན་གཞན་འདི་ཡང་ཡོད་དེ། ནད་ལ་ལྟོས་ནས་ཤ་སར་པ་མཚོན་གྱིས་གཅོད་པ། ཧ་ཅང་ཚིལ་ཅན་མ་ཡིན་ལ། མ་ཤི་བ། ནད་ཀྱིས་མ་མནར་བ་གཅན་གཟན་གྱིས་མ་བསད་པ། མི་རིད་པ་འོན་ཅིག་ཅེས་སྒོ་བར་བྱེད་དེ། དེ་

ལྟར་སྒོ་བར་བྱེད་དོ། །གང་ལ་བསྒོ་བ་དང་གང་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སྒོ་བར་བྱེད་པ་ཡང་སྲོག་གཅོད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞིང་། ལས་མཚུངས་པ་དེ་གཉི་ག་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཡང་སོས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བརྣབ་སེམས་དང་གནོད་སེམས་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་ནི་གསོ་དཔྱད་མི་བྱའོ། །

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 163b

སྨན་པ་དགེ་སྦྱོང་ངན་པ་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་འཆེ་བ། ཆོམ་རྐུན་པོ་སྡིག་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཉེས་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ་གང་གི་ཚེ་ནད་ཚབས་ཆེ་བར་གྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ནགས་ཀྱི་སྨན་གྱི་ཚོགས་གང་ལྗོན་ཤིང་དང་ལྕུག་མ་དང་གེལ་པ་རྣམས་ཏེ། དོན་གྱི་རྒྱུས་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་

བཟུང་བ་དང་། བརྟེན་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ནང་སྲིན་བུ་དག་གིས་གང་བ་དེ་དག་རྫས་ཀྱི་ཕྱིར་བསྒོ་བའམ་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་བརྐོ་བ་ན་ས་ལ་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་དེའི་རྩ་བ་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་གསོད་པར་འགྱུར་ཚང་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། །གཅོད་པར་བྱེད་པ་ན་དེའི་

ནང་གི་སྲོག་ཆགས་གསོད་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱང་གསོད་པར་བྱེད་དོ། །གསོ་དཔྱད་བྱེད་པ་ན་ཉེས་པ་གཞན་འདི་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་འཚོ་བའི་ཆོས་ཅན་རབ་ཏུ་ཆགས་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་ཀློག་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་

སེམས་འབྱུང་བར་ག་ལ་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཡིད་ཅན་ཉེས་པ་སྟོབས་ཆེན་པོ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ངན་དུ་སེམས་པ་ཅན་སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན་དེས་ལྗོངས་འཇོམས་པ་སེམས་པར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་ལྗོངས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཇོམས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ།

བདག་ལ་མཆོད་པ་དང་རྫས་དང་བཟའ་བཏུང་དང་སྟན་དང་མལ་ཆ་དག་གི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་མང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར། འདོད་པ་མ་བཅོམ་པའི་བློ་ཅན་དེ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སེམས་པར་མི་འགྱུར། བསམ་གཏན་དང་ཀློག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར། བླ་མ་

སྟེན་པར་མི་བྱེད། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར། སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ངན་དུ་བྱེད་པ་ཅན་ལུས་ཞིག་ནས་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དག་ཏུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་གལ་ཏེ་ལན་

གྲངས་གཞན་དུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་བྱས་པས་མིའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ན། དེ་སྨན་པའི་ལས་ངན་པ་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་རྟག་ཏུ་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པ་དང་ཕོངས་པ་དང་ཚེ་ཐུང་བར་འགྱུར་རོ། །གསོ་དཔྱད་བྱེད་པའི་ཉེས་པ་གཞན་ཡང་སྐྱོན་ཕལ་པ་རླུང་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 164a

གསོ་བར་སླ་བ། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པ། དེ་དག་གིས་རིགས་མཐུན་པ་དག་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པ། ལུས་ཞིག་པས་དེ་དག་འཇིག་པར་འགྱུར་བ། དེ་དག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ། དགེ་སྦྱོང་ངན་པ་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་འཆེ་བས་

གསོ་བར་བྱེད་ཀྱི། གང་གི་དོན་དུ་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བཞར་ཞིང་མཆོག་གི་དོན་དུ་གོས་ངུར་སྨྲིག་བགོས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཞུགས་པ་ལུས་ལ་གདུང་བ་དེ་དག་ནི་གསོ་བར་མི་བྱེད་དོ། །གང་དག་གིས་དེ་ལ་གདུང་བར་འགྱུར་བ་

དེ་དག་ལུས་ཚིག་ན་ཚིག་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཞིག་པ་ན་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་བར་ཕྱི་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་དག་ཏུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ། སྐྱོན་ཆེན་པོ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གསུམ་པོ་དེ་དག་དོར་ནས། གཞན་དག་གནོད་པར་བྱེད་པ། སྐྱེས་བུ་ངན་དུ་

སེམས་པ། རང་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཡོངས་སུ་སླུ་བ་དེའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་བློ་དམན་ཞིང་ཉམ་ཆུང་བ། གྲོགས་མེད་ཅིང་ནོར་མེད་པ་འགའ་ཞིག་དགྲ་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་ནོན་པར་གྱུར་ན་དགྲ་དེ་ནོར་གྱིས་བཟློག་པར་རམ། དགྲ་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་

པ་དེ་སྟོབས་ཀྱིས་བསལ་བར་མི་ནུས་ཏེ། དེས་ཟིན་པར་འགྱུར་རོ། །བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བློ་གྲོས་ངན་པ། ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ། དགྲ་དེའི་འཇིགས་པ་ལ་རྩིས་མེད་པར་བྱས་ནས་སྐྱེས་བུ་གཞན་དམན་པའི་དགྲའི་འཇིགས་པས་འཇིགས་པའི་སྟོབས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ན། དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་བློ་

ཞན་པ། ཤེས་རབ་འཆལ་པ་བག་མེད་པ། བྱ་བ་གཞན་ལ་བག་མེད་པ་དེ་ལ་དགྲ་འོངས་ནས་འཇོམས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སྦྱོང་ངན་པ་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་འཆེ་བ་གང་ཞིག །རང་གི་དགྲ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་སྟོབས་ཆེ་བ། བརྩོན་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན། འཇིག་རྟེན་

གཞན་དུ་འབྲང་ཞིང་རྗེས་སུ་གནས་པ། གཏི་མུག་པ། ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་ལྡན་པ་འདྲིས་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མཉམ་དུ་འཇུག་པ། སྟོབས་ཆེན་པོ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་བཟོད་པར་བྱས་ནས། གང་དག་གི་དོན་དུ་རང་གི་སྐྱེ་བོ་དང་གྲོགས་པོ་དང་ཆུང་མ་དག་ཡོངས་སུ་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 164b

སྤངས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དོར་ནས། ཇི་ལྟར་བདག་གིས་ཁྱེད་ཅག་གི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གཞོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་ནོར་གྱི་རྒྱུས་གཞན་དག་ལ་སྟོངས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་བློ་ཅན་ཡིད་གཡེངས་པ་ཅན་དེ་ལ་འཆི་བདག་གི་རྒྱལ་པོ་མངོན་པར་འོངས་པར་འགྱུར་

རོ། །གང་དག་གིས་འདོད་པའི་ཐག་པས་བཅིངས་པ། ཤིན་ཏུ་བག་མེད་པ། བྱ་བ་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་ཆགས་པ། འདོད་པ་སྟོབས་ཆེན་པོ་ཅན། བློ་གྲོས་གཡེངས་པར་གྱུར་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འཁྲིད་པར་བྱེད་པའི་དགྲ་སྟོབས་ཆེ་བ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གསུམ་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་འགྱུར།

དེའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་འདི་དག་རིག་ནས་གསོ་དཔྱད་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བྱེད་ནའང་གང་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བདེ་བར་འགྱུར་བ་སེམས་གསོ་བའི་གསོ་དཔྱད་བྱའོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཀའ་སྩལ་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། རླུང་སོགས་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །འདོད་

ཆགས་ལ་སོགས་སྐྱོན་དུ་འདོད། །རླུང་ལ་སོགས་པས་མི་རྣམས་ནི། །ངན་འགྲོ་དག་ཏུ་ལྟུང་མི་འགྱུར། །སེམས་སྐྱོན་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། །རྟག་ཏུ་ངན་འགྲོ་སྟོན་པར་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་ཞི་བ་དགེ། །རླུང་སོགས་ཞི་བས་འདིར་མ་ཡིན། །རང་གི་བྱ་བ་ཡོངས་བཏང་ནས། །གང་ཞིག་

གཞན་གྱི་བྱ་ལ་འཇུག །དེ་ནི་མྱུར་བར་འཆི་འགྱུར་ཞིང་། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟིང་བར་འགྱུར། །ལུས་ཞིག་པ་ལས་ལུས་ཅན་གྱི། །རླུང་ལ་སོགས་པ་འཇིག་འགྱུར་གྱི། །ཚེ་རབས་སྟོང་ཕྲག་དག་ཏུ་ཡང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ཞི་མི་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཞི་བ་

དགེ །རླུང་སོགས་ཞི་བས་འདིར་མ་ཡིན། །འདོད་ཆགས་ཡང་དག་ཞི་བ་ལས། །གཏན་དུ་བ་ཡི་དགེ་བ་ཐོབ། །གང་ཞིག་སེམས་ཅན་གསོ་དེ་སྨན། །ཡིན་གྱི་ལུས་གསོ་སྨན་པ་མིན། །ཡིད་གསོ་བ་ནི་ཤེས་དཀའ་ཡིས། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཤིས་དེ་ལྟར་མིན། །དེ་ལྟར་ན་བཅོམ་

ལྡན་འདས་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་རྒྱུ་འདིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་གསོ་དཔྱད་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གསོ་དཔྱད་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་མཐུན་པར་སྐྱོན་ལ་འཇུག་པ། གསོ་དཔྱད་ཀྱི་ཉེས་པ་གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར། ཟླར་གྱུར་པའི་སྨན་པ་ལ་བརྟེན་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 165a

ནས་ང་རྒྱལ་བྱེད་པར་འགྱུར། ཟླར་གྱུར་པའི་སྨན་པ་དེ་ལ་སྨོད་པར་འགྱུར་ཞིང་། འཚོ་བ་ལ་འཇོམས་པར་འགྱུར། དེ་ཡི་དགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར། དེ་ལྟ་བུའི་དྲི་མས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་སེམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དེའི་གཏི་མུག་སྟོབས་ཆེ་བར་འགྱུར། གཏི་མུག་གིས་

ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་དེ་བུད་མེད་མངོན་པར་མཐོང་ནས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བསྐུལ་བར་འགྱུར། བློ་གྲོས་རྨོངས་པ་དེ་བུད་མེད་མངོན་པར་མཐོང་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར། རླུང་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་གཞན་གསོ་བ་ན་དེ་ཉིད་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དགས་དང་དུད་འགྲོའི་རྒྱུར་

གྱུར་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་ལྟ་བ་ངན་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་སྨན་པ་ངན་པ་དེ་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་དེས་བཅིངས་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འཁྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་རྟག་ཏུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་

ཞི་བ་ལ་རབ་ཏུ་འབད་པར་བྱའི། རླུང་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བསམ་གཏན་དང་ཀློག་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་པ་འདི་ནི་དགེ་སྦྱོང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། །།དགེ་སྦྱོང་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུ་སྐར་རྟོག་པ་སྤང་བ་ལ་

དགོངས་པ་བསྟན་པ། དམ་པའི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ལྔ་པ་འདི་དགེ་སྦྱོང་གི་བསམ་གཏན་དང་ཀློག་པའི་བར་ཆད་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་སྦྱོང་ངམ་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་འཆེ་བ་རྒྱུ་སྐར་བརྩི་བ་དང་སེམས་པའོ། །གནས་སྐབས་ཐམས་

ཅད་དུ་རྒྱུ་སྐར་གྱི་རྩིས་དང་། སེམས་པ་མི་བྱ་སྟེ་དེ་ནི་སྨད་པའོ། །དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་བསམ་གཏན་དང་ཀློག་པའི་བར་ཆད་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་སེམས་པ་ན་བསོད་ནམས་དང་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཚེ་ཟད་པ་བྱ་བ་མ་བྱས་པ་དེ་ན་བ་དང་།

རྒ་བ་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། ཉེ་བར་འཚེ་བ་ལས་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དུས་རིང་པོར་འཁོར་བར་ཡོངས་སུ་འཁྱམ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་སྐར་གྱིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། རྒྱུ་སྐར་ནི་བདག་དང་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 165b

གཞན་ལ་སྐྱོབ་པ་པོར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལས་ཉིད་སྐྱོབ་པ་པོ་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་སྐར་ནི་སྐྱོབ་པ་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་སྐར་གཅིག་ཉིད་ལ་སྐྱེས་བུ་སྐྱིད་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་། རིགས་དང་ལྡན་པ་དང་། རིགས་ངན་པ་དང་། ཆོས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཆོས་དང་མི་ལྡན་པ་

དང་། ཕྱུག་པ་དང་ཕོངས་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་དང་ཆོམ་རྐུན་དང་། མཁས་པ་དང་རྨོངས་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དང་སྙོམ་ལས་ཅན་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་དགའ་བ་དང་འཇིག་རྟེན་པ་མི་དགའ་བ་དང་། དེ་ལ་སོགས་པ་གཞན་

ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་སྐར་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་ནི། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་གི་སྐྱེ་བའི་སྐར་མ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་ཐོག་མར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་སྐར་

དག་མི་རྩི་ཞིང་། སྐར་མར་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་སྐར་བརྩི་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རྒྱུ་སྐར་བརྩི་བ་དང་སེམས་པ་དག་མཛེས་པ་དང་དགེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུ་སྐར་གཅིག་ཉིད་ལ་མི་དང་དུད་འགྲོ་དང་ཡི་དགས་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་། རྒྱུ་སྐར་གྱི་མཐུས་མཚུངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྣམ་

པ་འདིས་རྒྱུ་སྐར་སེམས་པ་ནི་མི་དགེ་ལ། ལས་སེམས་པ་ནི་དགེ་ཞིང་དེ་སེམས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རྒྱུ་སྐར་སེམས་པ་མི་དགེ་བར་འགྱུར་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུ་སྐར་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཕན་ཚུན་བཟུང་བ་ན་འཕེལ་བར་འགྱུར། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་རོ། །

རྒྱུ་སྐར་གྱིས་རྒྱུ་སྐར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་ཞིང་། དུས་གཞན་དུ་སླར་ཡང་རྒྱུ་སྐར་དེ་ཉིད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་སྐར་སེམས་པ་ནི་དགེ་བ་དང་མཛེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་གང་དག་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་སྐར་ལ་རག་ལས་པར་བརྩི་བ་དང་། སེམས་པ་དེ་དག་གི་

སེམས་པ་ནི་དགེ་བ་དང་མཛེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་དག་བདག་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་ན་གཞན་ལ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་ལས་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་སྐར་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཟའ་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 166a

རྣམས་ཀྱང་གཟའ་རྣམས་ཀྱིས་འཁྲུག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། དེ་དག་ཀྱང་གཟིར་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཟླ་བ་གཟའ་སྒྲ་གཅན་གྱིས་བཟུང་བས་གཟིར་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གང་དག་བདག་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་གཞན་ལ་ནུས་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་

དགེ་སྦྱོང་ངམ་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་འཆེ་བས་རྒྱུ་སྐར་བསམ་པར་མི་བྱའོ། །གཟའ་ནི་གསུམ་པོ་འདི་དག་གོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ན་བ་དང་རྒ་བ་དང་འཆི་བའོ། །གང་དག་རྟག་ཏུ་གནས་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་གཟའ་ཆེན་པོ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལ་སྣ་ཚོགས་པར་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སྦྱོང་ངན་པ་

དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་འཆེ་བ། བློ་གྲོས་མེད་པ། ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ། བྱིས་པ་གཟའ་གཞན་དག་སེམས་པར་བྱེད་ཅིང་། རྒྱུ་སྐར་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་འཇིག་རྟེན་པ། སྐྱོན་དང་བཅས་པ་སེམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི། གང་བསམས་ཏེ་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་

ཁྱེར་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་སྐར་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་སེམས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དག་གོ། །དེ་དག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་བསལ་བ་དང་། བསྡམས་པ་དང་དུལ་

བས་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་བསམས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་གྱི། དགེ་སློང་རྒྱུ་སྐར་བསམས་ནས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་དགེ་སྦྱོང་ངན་པ་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་འཆེ་བ་ནི་གང་དག་བརྩིས་པས་དོན་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་། འཁོར་བ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་

མི་འགྱུར་བ། རིམ་གྱིས་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་རྩི་བར་བྱེད་ཀྱི། ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་དོན་ཤེས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་གང་དག་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་བགྲང་བར་མི་བྱེད་དོ། །དགེ་སྦྱོང་ངན་པ་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་འཆེ་བ་དེ་དག་

མ་བརྩིས་པར་གཞན་གྱི་བྱ་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་དགེ་སྦྱོང་ངན་པ་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་འཆེ་བས་ངན་དུ་སེམས་པ་ནི་གང་དག་བསམས་པས། ན་བ་དང་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་དག་ལས་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་བ། འཇིག་རྟེན་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན།

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 166b

ཉེ་བར་འཚེ་བ་དང་བཅས་པའི་དུས་དྲུག་རིམ་གྱིས་རྩི་བར་བྱེད་ཀྱི། གང་དག་བསམས་ཏེ་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་དེ་དག་དང་བྲལ་བ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ། ལུས་ལ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པོ་སེམས་པར་མི་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་དགེ་སྦྱོང་ངན་པ་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་འཆེ་བ་དུས་

ཀྱིས་བྱས་པའི་དུས་སྦྱོར་འཇིག་རྟེན་པ་ཇི་ལྟར་དུས་སྦྱོར་ཆེ་གེ་མོ་ནི་བཟང་ངོ་། །ཆེ་གེ་མོ་ནི་མི་བཟང་ངོ་། །དུས་འདིར་དུས་སྦྱོར་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དུས་འདིར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སེམས་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོའི་བསམ་པ་གང་ཞིག་དགེ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། བདེ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། མྱ་ངན་

ལས་འདའ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་མཐར་ཐུག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་སེམས་པར་བྱེད་ཀྱི། སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམིགས་པ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དུས་སྦྱོར་སེམས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་དགེ་བ་སེམས་ཀྱི་དུས་སྦྱོར་ཆེ་གེ་མོ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་བཟང་བ་སྟེ།

བདག་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བར་བྱེད་པའམ། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྲོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་ལ་དམིགས་པ་མི་དགེ་བའི་སེམས་མི་དགེ་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཆེ་གེ་མོ་སྐྱེས་པ་དེ་བདག་ལ་བདེ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། དགེ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་

འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དམིགས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཆེ་གེ་མོ་སྐྱེས་པ་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སེམས་པར་མི་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་དགེ་སྦྱོང་ངན་པ་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་འཆེ་བ་དེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་དུས་སྐད་ཅིག་དང་ཐང་ཅིག་དང་ཡུད་ཙམ་

དང་ཉིན་མོ་དང་ཟླ་བ་དང་། ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་ལྡན་པར་སེམས་པར་བྱེད་ཀྱི། ཇི་ལྟར་བདག་གི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་སྐད་ཅིག་མ། སྐད་ཅིག་དང་ཐང་ཅིག་དང་། ཡུད་ཙམ་དང་། ཉིན་མོ་དང་། ཟླ་བ་དང་། ཟླ་བ་ཕྱེད་དུ་སྡོད་པ་འཛད་ཅིང་། འཆི་བའི་དུས་སྟོབས་ཆེ་བ། ཕྱིར་བཅོས་སུ་མེད་པ་འོང་ངོ་

ཞེས། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན། མི་དང་མི་མ་ཡིན་པའི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཟད་པའི་དུས་ནི་སེམས་པར་མི་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚུལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་སྐར་སེམས་པ། བསམ་གཏན་དང་ཀློག་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་སེམས་པར་བྱེད། སྒོམ་པར་བྱེད། ལན་

เล่ม ๑๑๒ · หน้า 167a

མང་དུ་བྱེད། རབ་ཏུ་སྒོམ་པར་བྱེད། འཇོག་པར་བྱེད། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྒྱུ་སྐར་ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་བྱ་བ། གཟའ་ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་བྱ་བས་བཟུང་ཞིང་། འཚེ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་གཞན་དག་ལ་འདོམས་པར་བྱེད་དོ། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་དེ་ལྟར་སེམས་པའི་བསམ་པ་དེ་ནི། ན་བ་དང་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་

འདོན་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྒྱུ་སྐར་ལྟ་བུའི་ཆོས་གཞན་དག་གཟའ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་སྐར་ནི་འཆི་བའི་གཟས་ཉེ་བར་འཚེའོ། །

ལྷའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱུ་སྐར་ནི་འཆི་འཕོ་བའི་གཟས་ཉེ་བར་འཚེའོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་སྐར་ནི་རྒུད་པའི་གཟས་ཉེ་བར་འཚེའོ། །མཛའ་བོ་དང་འདུ་བའི་རྒྱུ་སྐར་ནི་མཛའ་བོ་དང་བྲལ་བའི་གཟས་ཉེ་བར་འཚེའོ། །མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་སྐར་ནི་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་གཟས་ཉེ་བར་འཚེའོ། །ཚོར་བ་བདེ་བའི་

རྒྱུ་སྐར་ནི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཟས་ཉེ་བར་འཚེའོ། །དགེ་བའི་སེམས་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་སྐར་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་སྐྱེས་པའི་གཟས་ཉེ་བར་འཚེའོ། །མི་སྡུག་པའི་རྒྱུ་སྐར་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཟས་ཉེ་བར་འཚེའོ། །བྱམས་པའི་རྒྱུ་སྐར་ནི་ཞེ་སྡང་གི་གཟས་ཉེ་བར་འཚེའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་

སྐར་ནི་གཏི་མུག་གི་གཟས་ཉེ་བར་འཚེའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སྦྱོང་ངན་པ་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་འཆེ་བ་རང་གི་སེམས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སེམས་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། གཞན་གྱི་སེམས་པ་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་

འདས་པ་བསམས་ཏེ། སྔར་བཞིན་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་དང་། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་གཟའ་རྣམས་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གཟའ་བསམ་པ་བསྒོམས་ཏེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞི་བའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱིས་སོ་སོར་

བརྟགས་ནས་གཟའ་དང་རྒྱུ་སྐར་སེམས་པ་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་དང་ཞི་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་གྱི། གཟའ་ཐ་མལ་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དེ་དག་དང་རྒྱུ་སྐར་བསམས་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་བརླག་པར་གྱུར་ཅིང་།

ที่มาและสัญญาอนุญาต

ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ

สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน

README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

  • หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
  • ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด