མངོན་པ་ཆོས་ཀུན་ནས་བཏུས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨ་བྷི་དྷརྨ་ས་མུཙྪ་ཡ་བྱཱ་ཁྱཱ་ནཱ་མ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 117a
༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨ་བྷི་དྷརྨ་ས་མུཙྪ་ཡ་བྱཱ་ཁྱཱ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། མངོན་པ་
ཆོས་ཀུན་ནས་བཏུས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ། འཕགས་པ་གསུང་གི་དབང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྟོགས་པ་ངེས་གནས་དྲི་མེད་དོན། །གང་སྤྱོད་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་གཤེགས། །ཆོས་ཀུན་དབང་ཕྱུག་བསམ་མི་ཁྱབ། །འདུལ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་འདྲེན་པ་ཅན། གཞལ་མེད་ལེགས་གྱུར་
ཡོན་ཏན་ནི། །རང་དང་གཞན་དོན་གཉིས་ལ་བརྟེན། །སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་འཕགས་པ་ཡི། །ཚོགས་ལའང་དེ་ཕྱིར་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མདོ་སྡེ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཚིག །བསྟན་བཅོས་གང་གིས་ཡང་དག་བསྡུ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱང་སྟེ། །རྟོགས་པར་དཀའ་རྣམས་ཡང་དག་དགྲོལ། །
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 117b
ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གིས་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་རྣམས་ཉེ་བར་བསྡུས་ཏེ་ཕྱག་མཛད་པ་དང་། མདོ་སྡེའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་པ་པོར་མཛད་དེ། ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་དང་གང་མཛད་པ་རྣམས་བསྟན་བཅོས་གཞན་གྱི་གནས་དེ་རྣམས་ཀུན་ནས་བཏུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོའི་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང་། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཀུན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། སློབ་དཔོན་རང་གིས་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བཞིན་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་མ་ཐག་པར་བསྟོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་
ཞུགས་ཏེ། དེའི་རྣམ་པ་འདིར་བསྟན་པས་འཕགས་པ་སློབ་པའི་སྡེ་ལ་གནས་ཤིང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གནས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་སྡེའི་རྣམ་བཤད་མཛད་པ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་གཅིག་བསྟན་ནའང་། བློ་ཆུང་བ་རྣམས་
ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་བསྟན་བཅོས་ལ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དོན་དྲུག་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་དང་།
རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། ཕྲིན་ལས་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། འཇུག་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག །རྟོགས་པ་ངེས་གནས་དྲི་མེད་དོན། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་གནས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ཞུགས་པའི་མཚན་
ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་སྤྱོད་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་གཤེགས། །ཞེས་པ་འདིས་ནི་རྒྱུའི་དོན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུའི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་མཐའ་ཡས་པ་དུས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་ཡོངས་སུ་གོམས་པའི་རྒྱུས་ངེས་པར་འབྱུང་
བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀུན་དབང་ཕྱུག་ཅེས་པ་འདིས་ནི་འབྲས་བུའི་དོན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་མཐའ་ཡས་པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་དང་ཡོན་ཏན་བླ་ན་མེད་པར་གྱུར་པའི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ན་ཆོས་ཀུན་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 118a
ཕྱིར་རོ། །བསམ་མི་ཁྱབ། འདུལ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་འདྲེན་པ་ཅན། །ཞེས་པ་འདིས་ནི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་དོན་ཏེ། ཀུན་ཤེས་པས་འདས་པའི་ཡུལ་ཀུན་བརྗོད་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འདུལ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་བཏུལ་
ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་ཁམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་འདུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞལ་མེད་ལེགས་གྱུར་ཡོན་ཏན་ནི། །ཞེས་པ་འདིས་ནི་སྦྱོར་བའི་དོན་ཏེ། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཡོངས་སུ་ཕན་པའི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པས་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། བླ་ན་
མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་དང་གཞན་དོན་གཉིས་ལ་བརྟེན། །ཞེས་པ་འདིས་ནི་འཇུག་པའི་དོན་ཏེ། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་ལ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ལོངས་སྤྱོད་
རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རང་དོན་གཙོ་ཆེ་བ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། མཐའ་ཡས་པའི་གཞན་དོན་གཙོ་ཆེ་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའོ། །བརྟེན་ཞེས་པ་ནི་སྐུ་སྟོན་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། གཉིས་ལ་བརྟེན་ཞེས་པ་ནི་གཙོ་
ཆེར་སྤྱད་པར་བྱ་བ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རང་དོན་གཙོ་ཆེ་བ་སྟེ། འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་དེས་ཡོངས་སུ་དགྱེས་པར་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་སོ་སོར་རྗེས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། གཞན་དོན་གཙོ་ཆེ་བ་དེས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ཐམས་ཅད་དུ་སོ་སོ་ཇི་ལྟ་བར་རང་ཉིད་བཟོའི་ལས་ལ་སོགས་པའི་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཀུན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་དང་ཐུན་མོང་བ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་གནས་སུ་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཆོས་
ཀྱི་སྐུ་རང་དོན་གཙོ་ཆེ་བ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །བསྟོད་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་བཤད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་དང་། རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུའི་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 118b
དོན་བཟུང་ནས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གིའོ། །དེ་སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གིའོ། །སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་སླ་བའི་དོན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པའང་མཛད་དེ། དུ་དང་ཅིའི་ཕྱིར་ཉེར་ལེན་རྣམས། །མཚན་ཉིད་དེ་ཡི་གནས་
རྣམས་ཏེ། །གོ་རིམས་དོན་དང་དཔེར་དབྱེ་དང་། །བསྡུས་པ་ལ་སོགས་བཞི་པོ་ནི། །བསྡུས་པས་སྦྱོར་དང་ལྡན་དེ་ཉིད། །རྣམ་པར་ངེས་དང་དབྱེ་བ་བཞི། །བདེན་དང་ཆོས་ཐོབ་ཡང་དག་གཏམ། །རྣམ་པར་ངེས་པའི་དབྱེ་བ་སྟེ། །ཀུན་ནས་བཏུས་པའི་སྤྱི་སྡོམ་མོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་
འདི་བརྩམས་ཤེ་ན། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། དུ་དང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསམ་པའི་གནས་རྣམས་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩམས་སོ། །འདི་ལྟར་མཁས་པ་འདིས་ནི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཐོབ་སྟེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་དང་། ཡང་དག་པའི་གཏམ་
གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། ཞི་གནས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། ལྷག་མཐོང་འཕེལ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི། གནས་འདི་དག་ལའང་མཁས་པར་བྱས་པ་ན། ཐེ་ཚོམ་མེད་པས་ཇི་ལྟར་དམིགས་
པ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདེ་བར་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མཐོང་འཕེལ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི། རྣམ་པ་མང་པོར་ཤེས་བྱ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས། ཤེས་རབ་ཁྱད་ཞུགས་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་གཏམ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་
ཕན་ཡོན་ནི། གནས་འདི་དག་ལ་མཁས་པས་འདྲི་བ་ཐམས་ཅད་ལུང་སྟོན་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པས་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་བལྟའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་དུ། ཁམས་རྣམས་ནི་དུ། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་དུ། ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་
ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །ཁམས་རྣམས་ནི་བཅོ་བརྒྱད་དེ། མིག་གི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། རྣ་བའི་ཁམས་དང་། སྒྲའི་ཁམས་དང་། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 119a
པའི་ཁམས་དང་། སྣའི་ཁམས་དང་། དྲིའི་ཁམས་དང་། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ལྕེའི་ཁམས་དང་། རོའི་ཁམས་དང་། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ལུས་ཀྱི་ཁམས་དང་། རེག་བྱའི་ཁམས་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་།
ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། སྣའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། དྲིའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ལྕེའི་སྐྱེ་མཆེད་
དང་། རོའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་ཁོ་ན། བདག་གི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་གི་དངོས་པོ་ལུས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་བཅས་
པ་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་གི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་གི་དངོས་པོ་ཐ་སྙད་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་གི་དངོས་པོ་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པར་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་གི་དངོས་པོ་
དེ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་བདག་གི་གནས་ཡིན་པས་བདག་གི་དངོས་པོའོ། །ལྔ་པ་ནི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ། རྟེན་ཡིན་པས་བདག་གི་དངོས་པོར་རིག་པར་
བྱའོ། །ལུས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་བཅས་པས་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དེ། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གི་རྟེན་ནི་བདག་གི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
སྟེ། ལུས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་རྟེན་ནི་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་དེ་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་ཕལ་ཆེས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ནི་བདག་གིར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཁམས་རྣམས་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 119b
བཅོ་བརྒྱད་ཁོ་ན། ལུས་དང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་དྲུག་འཛིན་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་དང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དྲུག་གིས་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དྲུག་
གིས་སོ། །འདས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་སྟེ། དེ་འཛིན་པ་ནི་རྟེན་དང་དམིགས་པའི་དངོས་པོར་འཛིན་ཏོ། །དབང་པོ་དང་ཡུལ་རྣམས་ཏེ། བཅུ་གཉིས་ནི་དེ་ལྟར་དེ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཁམས་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ཡང་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་
མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཁམས་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ཅན་ནི་མ་འོངས་པ་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བཅུ་གཉིས་ཁོ་ན། ལུས་དང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་གཉིས་ཉིད་ཀྱིས་མ་འོངས་
པའི་ཉེར་སྤྱོད་རྣམ་པ་དྲུག་གི་སྒོ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བའི་སྒོ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་དང་དོན་ཙམ་གཟུང་བས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཁོ་ན་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་
ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཞེས་བརྗོད། ཉེ་བར་ལེན་པར་སྦྱོར་བས་དེས་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྣམ་པ་གང་འདིར་འདུན་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྟེ། མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང་། ཡོངས་
སུ་མི་གཏོང་བར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མ་འོངས་པ་ལ་འདོད་པ་དང་ད་ལྟར་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་འདུན་པ་དང་འདོད་ཆགས་ཏེ། དེ་ལ་འདུན་པ་ནི་འདོད་པའོ། །འདོད་ཆགས་ནི་ལྷག་པར་ཆགས་པའོ། །འདུན་པས་ནི་མ་འོངས་པའི་ལུས་འདོད་པའི་
སྒོ་ནས་ལེན་ཏེ། དེས་མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་མངོན་པར་འགྲུབ་བོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ནི་ད་ལྟར་གྱི་ལུས་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའི་སྒོ་ནས་ལེན་ཏེ། དེས་ན་ལྟ་བའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་བཏོང་ངོ་། །དེ་བས་ན་དེ་གཉི་ག་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རྒྱུ་གང་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 120a
གིས་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཞེས་བརྗོད། དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྟར་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ། །གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་
མཚན་ཉིད་རྣམས་གང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ཏེ། རེག་པས་གཟུགས་དང་ཡུལ་སྤྱད་པའི་གཟུགས་སོ། །རེག་པ་གཟུགས་གང་ལགས་པས་ཀུན་དུ་རེག་ན་རེག་པ་གཟུགས་ཏེ། བོང་བས་ཀུན་དུ་རེག་པའམ། དབྱིག་པས་ཀུན་དུ་རེག་པའམ། མཚོན་ཆས་ཀུན་
དུ་རེག་པའམ། གྲང་བའམ། ཚ་བའམ། བཀྲེས་པའམ། སྐོམ་པའམ། སྦྲང་བུའམ། ཤ་སྦྲང་ངམ། རླུང་ངམ། གདུང་བའམ། སྡིག་སྦྲུལ་གྱིས་ཀུན་དུ་རེག་པ་རེག་ན་གཟུགས་སོ། །རེག་པས་གཟུགས་ནི་གཟུགས་རྣམས་ལ་རེག་ན་དངོས་པོ་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། ཡུལ་དཔྱད་པ་གང་
གང་ཡུལ་འདི་དང་འདིའོ། །གཟུགས་འདི་ཉིད་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་མཉམ་པར་བཞག་པའམ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ཡིད་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱེད་པའོ། །གང་ཡུལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱོགས་ལའོ། །འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀེང་རུས་ཀྱི་རིགས་
ལ་སོགས་པ་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་འདྲ་བའི་གཟུགས་བརྙན་ནོ། །འདི་ཉིད་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ། །སྣ་ཚོགས་སུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་སོ། །ཚོར་བ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་གང་། རྗེས་སུ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། གང་རྗེས་
སུ་མྱོང་བའི་ངོ་བོས་དགེ་བའམ། མི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་སོ་སོའི་རྗེས་སུ་མྱོང་བའོ། །ལས་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་བདེ་བ་རྗེས་སུ་མྱོང་བའོ། །ལས་མི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་སུ་མྱོང་བའོ། །
གཉིས་ཀའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་བཏང་སྙོམས་ཉིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། བཏང་སྙོམས་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །བདེ་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 120b
བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་ཉེ་བར་བཏགས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་གང་རབ་ཏུ་ཤེས་པས་མཚན་ཉིད་དེ། མཚན་མར་འཛིན་པའམ། བཀྲ་བར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་གང་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པ་དང་། ཞེན་པ་དང་། རྣམ་པར་
ཤེས་པའི་དོན་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དོ། །མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང་། ཞེན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དོན་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཐོང་བ་ལ་ནི་གང་མིག་གིས་མྱོང་བའོ། །ཐོས་པ་ནི་གང་རྣ་བས་མྱོང་བའོ་ཞེས་པ་ནི་གང་འདི་ལྟ་བུ་དང་འདི་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །
རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གང་སོ་སོ་རང་གིས་མྱོང་བའོ། །ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་གང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཏེ། གང་སེམས་ཀྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ངོ་
བོས་དགེ་བའམ། མི་དགེ་བའམ། ལུང་དུ་མ་བྱས་པའམ། གནས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་རྣམས་སུ་སེམས་འཇུག་གོ། །གནས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་རྣམས་སུ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་སུའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་གང་། རྣམ་པར་ཤེས་པས་
མཚན་ཉིད་དེ། གང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོས་གཟུགས་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སྒྲ་རྣམས་དང་། དྲི་རྣམས་དང་། རོ་རྣམས་དང་། རེག་བྱ་རྣམས་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །མིག་གི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་། གང་མིག་རྣམས་ལ་གཟུགས་
རྣམས་མཐོང་བ་ཅན་དང་། བལྟ་བ་སྟེ། གང་དེའི་ས་བོན་ཉེ་བར་བསགས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་ལེན་པ་དེ་མིག་གི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་སོ། །གང་གིས་མིག་རྣམས་ལ་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་ཅན་དང་། བལྟ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁམས་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །བལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མིག་གི་ས་བོན་ཉེ་བར་བསགས་པ་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་ཡང་ཁམས་ཏེ། གང་ལས་ཕྱི་མ་ལ་མིག་འགྲུབ་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 121a
པའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའང་ཁམས་ཏེ། གང་ལས་གྲུབ་ཟིན་པའོ། །ས་བོན་རྣམ་པ་དེ་གཉི་ག་ཡང་མིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པས་མིག་གི་ཁམས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མིག་གི་ཁམས་ཇི་ལྟ་བར། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་
ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་། མིག་གང་རྣམས་ལ་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་དང་མཐོང་བ་རྣམས་ཏེ། གང་དེ་ལ་མིག་གི་ཁམས་དབང་བ་དེ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །མིག་གི་ཁམས་ནི་གཟུགས་ལ་དབང་བྱེད་པ་སྟེ། དབང་པོའི་
དབང་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་རྟེན་དང་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཅན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཇི་ལྟ་བར་སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་། རྟེན་མིག་
གིས་དམིགས་པ་གཟུགས་ཀྱིས་སོ་སོར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གང་དེའི་ས་བོན་ཉེ་བར་བསགས་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་
ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ངོ་། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་། དེ་ཁམས་བཞིན་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཁམས་བཞིན་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཞེས་པ་ནི་མིག་གང་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དང་།
གང་དེའི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྦྱར་རོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་གནས་པ་གང་། གཟུགས་གང་ཅུང་ཟད་དེ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བླངས་པའོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བླངས་
པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེ་བར་བླངས་པའི་གཟུགས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྐྱེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། གནས་པར་བྱེད་པ་དང་། གནོད་པ་དང་། འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བླངས་པའི་གཟུགས་ལ་ནི། རྒྱུ་རྣམ་པ་ལྔའི་དབང་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 121b
དུ་བྱས་ནས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་དེ་དག་མེད་ན་དེ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་འབྱུང་བ་རྣམས་གྱུར་ན་དེ་ལ་གནས་པ་ཉེ་བར་བླངས་པའི་གཟུགས་རྣམས་མི་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པར་བྱེད་པའི་
རྒྱུ་ཉིད་ནི་མཚུངས་པར་འབྱུང་བའི་དུས་ན་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བླངས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུན་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཚུལ་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་འབྱུང་བ་རྣམས་བསལ་ན་ཉེ་བར་བླངས་པའི་གཟུགས་ལ་སོ་སོར་ཡུལ་གནོད་པའི་མཐུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕེལ་
བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་འཕེལ་བའི་དུས་ན་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བླངས་པའི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་གང་། སའི་ཁམས་དང་། ཆུའི་ཁམས་དང་། མེའི་ཁམས་དང་། རླུང་གི་ཁམས་སོ། །སའི་ཁམས་གང་།
སྲ་བ་ཉིད་དོ། །ཆུའི་ཁམས་གང་། གཤེར་བ་ཉིད་དོ། །མེའི་ཁམས་གང་། དྲོ་བ་ཉིད་དོ། །རླུང་གི་ཁམས་གང་། ཡང་ཞིང་གཡོ་བ་ཉིད་དོ། །ཉེ་བར་བླངས་པའི་གཟུགས་གང་། མིག་གི་དབང་པོ་དང་། རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་། སྣའི་དབང་པོ་དང་། ལྕེའི་དབང་པོ་དང་། ལུས་
ཀྱི་དབང་པོ་དང་། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་སོ། །མིག་གི་དབང་པོ་གང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་བླངས་པ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་གཟུགས་དང་བའོ། །རྣ་བའི་དབང་པོ་གང་།
འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བླངས་པ་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་གཟུགས་དང་བའོ། །སྣའི་དབང་པོ་གང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བླངས་པ་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་གཟུགས་དང་བའོ། །ལྕེའི་དབང་པོ་གང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་
བླངས་པ་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་གཟུགས་དང་བའོ། །ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་གང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བླངས་པ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་གཟུགས་དང་བའོ། །གཟུགས་གང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བླངས་པ་གང་མིག་གི་དབང་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 122a
པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། རིང་བ་དང་། ཐུང་བ་དང་། ལྷམ་པ་དང་། ཟླུམ་པོ་དང་། རྡུལ་ཕྲན་དང་། རགས་པ་དང་། ཕྱལ་ལེ་བ་དང་། ཕྱལ་ལེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། མཐོ་བ་དང་། དམའ་བ་དང་།
གྲིབ་མ་དང་། ཉི་མ་དང་། སྣང་བ་དང་། མུན་པ་དང་། སྤྲིན་དང་། དུ་བ་དང་། རྡུལ་དང་། ཁུག་རྣ་དང་། མངོན་པར་གསལ་བ་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་། ནམ་མཁའ་ཁ་དོག་གཅིག་པའོ། །དེ་ཡང་ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་། ཁ་དོག་ངན་པ་དང་། དེ་གཉི་གའི་བར་ན་གནས་
པ་དང་། ཁ་དོག་དང་འདྲ་བའོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ནི་མཚན་ཉིད་དང་། དབྱིབས་དང་། ཕན་གནོད་དང་། ཕྱེད་པའི་རྟེན་དང་། བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྒྱན་དང་། རྣམ་པ་དྲུག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བཞི་དང་བཅུ་དང་བརྒྱད་
དང་། གཅིག་དང་གཅིག་གི་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལས་གཞན་པ་ཐོགས་པར་བྱེད་པའི་རིག་བྱ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པའི་དམིགས་པའོ། །ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སྟེང་ན་སྔོན་པོར་སྣང་བའོ། །སྒྲ་གང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་
ཀྱིས་ཉེ་བར་བླངས་པ་རྣ་བའི་དབང་པོའི་གཟུང་བའི་དོན་གང་ཡིད་དུ་འོང་བའམ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའམ། གཉི་ག་མིན་པའམ། ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་སམ། མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་སམ། དེ་གཉི་གའམ། འཇིག་རྟེན་པས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའམ། གྲུབ་པས་བསྟན་པའམ།
ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའམ། འཕགས་པའི་ཐ་སྙད་དམ། འཕགས་མིན་གྱི་ཐ་སྙད་དོ། །སྒྲ་ནི་མཚན་ཉིད་དང་། ཕན་གནོད་དང་། རྒྱུས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། བཤད་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ཐ་སྙད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །མཚན་ཉིད་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོའི་གཟུང་བའི་དོན་གང་ཡིན་
པའོ། །བཤད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་པས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་མོ། །ལྷག་མ་ནི་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། ངག་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའོ། །མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 122b
ལས་བྱུང་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའོ། དེ་གཉིས་ཀ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལག་པ་དང་རྫ་རྔ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའོ། །འཇིག་རྟེན་པས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྐད་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །གྲུབ་པས་བསྟན་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པའོ། །ཡོངས་སུ་བརྟགས་
པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པའོ། །འཕགས་པའི་ཐ་སྙད་དམ། འཕགས་མིན་གྱི་ཐ་སྙད་ནི་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་བརྒྱད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དྲི་གང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བླངས་པ་སྣའི་དབང་པོའི་གཟུང་བའི་དོན་
གང་། དྲི་བཟང་བའམ། དྲི་ང་བའམ། དྲི་མཉམ་པའམ། ལྷན་སྐྱེས་ལས་སམ། སྦྱར་བ་ལས་སམ། གྱུར་པ་ལས་སོ། །དྲི་ནི་མཚན་ཉིད་དང་། ཕན་གནོད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དྲི་ནི་ཙན་དན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །སྦྱར་བ་ནི་བདུག་སྤོས་སྦྱར་
བ་རྣམས་ཀྱིའོ། །གྱུར་པ་ནི་ཤིང་ཏོག་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །རོ་གང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བླངས་པ་ལྕེའི་དབང་པོའི་གཟུང་བའི་དོན་གང་དེ་ཡང་ཁ་བའམ། སྐྱུར་བའམ། ཚ་བའམ། བསྐ་བའམ། ལན་ཚྭའམ། མངར་བའམ། ཡིད་དུ་འོང་
བའམ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའམ། དེ་གཉིས་ཀ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའམ། ལྷན་སྐྱེས་སམ། སྦྱར་བ་ལས་སམ། གྱུར་པ་ལས་སོ། །རོའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམས་ནི་དྲི་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །རེག་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་གང་། ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་གཟུང་བའི་དོན་གང་འབྱུང་བ་ཆེན་
པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བླངས་པ་འཇམ་པ་ཉིད་དམ། རྩུབ་པ་ཉིད་དམ། ཡང་བ་ཉིད་དམ། ལྕི་བ་ཉིད་དམ། མཉེན་པ་ཉིད་དམ། ལྷོད་པ་ཉིད་དམ། ལྷོད་མིན་ཉིད་དམ། གྲང་བའམ། བཀྲེས་པའམ། སྐོམ་པའམ། ཚིམ་པའམ། སྟོབས་སམ། སྟོབས་ངན་ནམ། བརྒྱལ་བའམ།
གཡའ་བའམ། འགྲེད་པའམ། ན་བའམ། རྒ་བའམ། འཆི་བའམ། ངལ་བའམ། ངལ་སོས་པའམ། སྤུངས་ཆེ་བའོ། །རེག་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི། ཀུན་དུ་མནབས་པ་དང་། ཀུན་དུ་གཞལ་བ་དང་། རེག་པ་དང་། ཀུན་དུ་གནོད་པ་དང་། འདུས་པ་དང་། ཁམས་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 123a
སྙོམས་མ་སྙོམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཆུ་དང་རླུང་འདུས་ན་གྲང་ངོ་། །ཆུ་དང་ས་འདུས་ན་འགྲེད་དོ། །ཁམས་སྙོམས་ན་ངལ་སོས་པ་དང་། སྟོབས་དང་སྤུངས་ཆེ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྤུངས་ཆེ་བ་ནི་མི་འཇིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚིམ་པ་ནི་གཉི་གའོ། །
བཀྲེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཁམས་མ་སྙོམས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་། དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་བལྟ་སྟེ། མངོན་པར་བསྡུས་པ་ཅན་ནམ། མངོན་པར་གསལ་བ་ཅན་ནམ། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཅན་ནམ། ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཅན་
ནམ། དབང་འབྱོར་པ་ཅན་ནོ། །མངོན་པར་བསྡུས་པ་ཅན་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གཟུགས་སོ། །མངོན་པར་གསལ་བ་ཅན་ནི་དེ་ཉིད་དེ་ལས་གཞན་པ་ཐོགས་པར་བྱེད་པའི་རེག་བྱ་དང་བྲལ་བའོ། །ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཅན་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་སོ། །ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཅན་
ནི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་གཟུགས་སོ། །དབང་འབྱོར་པ་ཅན་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་བསམ་གཏན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་གང་ཡིན་པའོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་གནས་པ་གང་ཚོར་བའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བའི་བདེ་བའམ། སྡུག་
བསྔལ་ལམ། སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བའང་མིན་པའོ། །རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བའི་བདེ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་ལམ། སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བའང་མིན་པ་སྟེ། བདེ་བ་ལུས་ཀྱིས་སམ། སྡུག་བསྔལ་ལུས་ཀྱིས་
སམ། སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བའང་མིན་པ་ལུས་ཀྱིས་སམ། བདེ་བ་སེམས་ཀྱིས་སམ། སྡུག་བསྔལ་སེམས་ཀྱིས་སམ། སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བའང་མིན་པར་སེམས་ཀྱིས་སམ། བདེ་བ་དུག་བཅས་སམ། སྡུག་བསྔལ་ལམ་སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བའང་མིན་པར་དུག་བཅས་སམ།
བདེ་བ་དུག་མེད་དམ། སྡུག་བསྔལ་ལམ། སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བའང་མིན་པ་དུག་མེད་དམ། བདེ་བ་ཞེན་པ་བརྟེན་པའམ། སྡུག་བསྔལ་ལམ། སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བའང་མིན་པ་ཞེན་པ་བརྟེན་པའམ། བདེ་བ་མངོན་པར་འབྱུང་བ་བརྟེན་པའམ། སྡུག་བསྔལ་ལམ། སྡུག་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 123b
བསྔལ་དང་བདེ་བའང་མིན་པ་མངོན་པར་འབྱུང་བ་བརྟེན་པའང་རུང་ངོ་། །ལུས་ཀྱི་གང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་དང་མཚུངས་ལྡན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་གང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་ནོ། །དུག་བཅས་གང་། ལུས་ལ་སྲེད་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་ནོ། །དུག་མེད་
གང་། དེའི་སྲེད་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །ཞེན་པ་བརྟེན་པ་གང་། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་སྲེད་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་ནོ། །མངོན་པར་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པ་གང་། དེ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ནི་གནས་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གནས་སྡོམ་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་
མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་གནས་སྡོམ་པས་ནི། ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །གཟུགས་མེད་པའི་གནས་སྡོམ་པས་ནི་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ནི་དུག་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་
རྣམས་ཀྱིའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བས་ནི་དུག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་སྲེད་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་
ཚོགས་དྲུག་སྟེ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་འདུ་ཤེས་ཏེ། གང་གི་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་ཡང་དག་པ་ཤེས་ཤིང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། ཆུང་ངུ་དང་། ཆེན་པོར་གྱུར་
པ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ཤེས་པའོ། །མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་འདུ་ཤེས་གང་། གང་གིས་ཐ་སྙད་ལ་མི་མཁས་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་རྣམ་པར་གནས་པ་དང་། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལ་
སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་འདུ་ཤེས་མ་གཏོགས་པ་གང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་གང་། འདུ་ཤེས་གང་མ་གཏོགས་པའོ། །ཆུང་ངུའི་འདུ་ཤེས་གང་། གང་གིས་འདོད་པའི་ཁམས་ཤེས་པའོ། །ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་འདུ་ཤེས་གང་། གང་གིས་གཟུགས་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 124a
ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པའོ། །ཚད་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་གང་། གང་གིས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཤེས་པའོ། །ཅི་ཡང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་གང་། གང་གིས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཤེས་པའོ། །ཐ་སྙད་
ལ་མི་མཁས་པ་ནི་སྐད་མ་བསླབས་པས་ནི་གཟུགས་ལ་འདུ་ཤེས་ནི་འབྱུང་ན་གཟུགས་སྙམ་དུ་མི་ཤེས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་མཚན་
མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འདུ་ཤེས་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་མི་གསལ་བས་དམིགས་པ་ལ་མཚན་མར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །ཆུང་ངུའི་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་པས་ཏེ་ངན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེན་
པོར་གྱུར་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་པ་སྟེ། དེ་བས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་པ་སྟེ། མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་དག་ལ་དམིགས་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་
པོའི་རྣམ་པར་གནས་པ་གང་། སེམས་པའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་པ་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་པ་སྟེ། གང་གི་དགེ་བའི་ཕྱིར་ཡང་སེམས། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱིར་
ཡང་སེམས། གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ་ཡང་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་མ་གཏོགས་པ་སེམས་པ་འདི་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་མ་
གཏོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་དང་། སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་བསྟན་པ་ལ་དང་པོ་སེམས་པ་འབའ་ཞིག་ཙམ་བཟུང་བ་ནི་དེ་གཞན་དག་གི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་ནི། གང་གིས་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 124b
དགེ་བའི་ཕྱིར་ཡང་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་དགེ་བ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི། སེམས་པས་
བསྐྱེད་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལ་བཏགས་པ་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ། །དེ་ཡང་གང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་རེག་པ་དང་། འདུན་པ་དང་། མོས་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། དད་པ་དང་། ངོ་ཚ་དང་། ཁྲེལ་དང་།
མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱོངས་པ་དང་། བག་ཡོད་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། ཚོགས་ཅན་ལ་ལྟ་
བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་མཆོག་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་དང་། མི་བདེན་པར་ལྟ་བ་དང་། ཁྲོ་བ་དང་། ཁོན་དང་། འཆབ་པ་དང་། འཚིག་པ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་། སེར་སྣ་དང་། སྒྱུ་དང་། གཡོ་དང་། རྒྱགས་པ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་།
ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། ཁྲེལ་མེད་པ་དང་། རྨུགས་པ་དང་། རྒོད་པ་དང་། མ་དད་པ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། བག་མེད་པ་དང་། བརྗེད་ངས་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་གཡེང་དང་། གཉིད་དང་། འགྱོད་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་དཔྱོད་པའོ། །སེམས་པ་ལ་སོགས་
པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་མཚན་ཉིད་དང་། ལས་ཀྱིས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་པ་གང་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་པ་ནི་སེམས་མངོན་པར་
འདུ་བྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་དེ་གཅེས་པས་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཞེས་པས་ལས་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ལ་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་འཇུག་པར་འགྱུར་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 125a
བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་དམིགས་པ་ལ་སེམས་འཛིན་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །དམིགས་པ་ལ་སེམས་འཛིན་པ་ནི་དེ་དག་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་གཏོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་བརྗོད་དོ། །རེག་པ་གང་།
གསུམ་འདུས་ནས་དབང་པོའི་རྣམ་འགྱུར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཚོར་བ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ལ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པར་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་དེ་ནི་རེག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདུན་པ་གང་། འདོད་པའི་དངོས་པོ་
ལ་དེ་དང་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པར་བྱེད་འདོད་པ་ཉིད་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །དེ་དང་དེའི་ཕྱིར་བྱེད་འདོད་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ལྟ་བ་དང་། ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མོས་པ་གང་། ངེས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་འཛིན་
པས་མི་འཕྲོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལས་ཅན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ངེས་པར་འཛིན་པ་ནི་འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་མོས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་གཅེས་སུ་བྱེད་པ་ནི། གཞན་དག་གིས་འཕྲོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །དྲན་པ་གང་། འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སེམས་བརྗེད་པ་མེད་པའི་དོན་རྣམ་པར་
མི་གཡེང་བའི་ལས་ཅན་ནོ། །འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་ནི་སྔོན་མྱོང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའི་ལས་ནི་སླར་དྲན་པས་མངོན་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་ན་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པ་ཉེ་བར་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་། ཉེ་བར་བརྟག་པའི་དངོས་པོ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་
པ་ཤེས་པས་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པའོ། །ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་ནི་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་གང་། ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རབ་
ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སོམ་ཉི་བཟློག་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །སོམ་ཉི་བཟློག་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ན་ངེས་པ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དད་པ་གང་། ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཡོན་ཏན་ཅན་དང་། ནུས་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། དང་བ་དང་། འདོད་པ་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 125b
དང་། འདུན་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་རབ་ཏུ་དང་བར་བྱེད་པ་དང་། ནུས་པ་ཉིད་ལ་བདག་གིས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའམ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་ནུས་སོ་སྙམ་དུ་འདོད་པར་བྱེད་པའོ། །ངོ་ཚ་གང་། བདག་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་
བས་འཛེམ་པ་ཉེས་པ་སྤྱོད་པར་ལེགས་པར་སྡོམ་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །ཁྲེལ་གང་། གཞན་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་འཛེམ་པ་དེ་དང་དེའི་ལས་ཅན་ནོ། །མ་ཆགས་པ་གང་། སྲིད་པ་དང་སྲིད་པའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་པ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་
ནོ། །ཞེ་སྡང་མེད་པ་གང་། སེམས་ཅན་རྣམས་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཀུན་ནས་འཚེ་བ་མེད་པ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །གཏིག་མུག་མེད་པ་གང་། རྣམ་སྨིན་ནམ་ལུང་ངམ་རྟོགས་པའམ་ཤེས་པས་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ཉེས་པར་
སྤྱོད་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་དང་། ཐོས་བསམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། ལུང་དང་། རྟོགས་པའི་ཤེས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བརྟེན་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཤེས་རབ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པའོ། །
བརྩོན་འགྲུས་གང་། སེམས་མངོན་པར་སྤྲོ་བའི་གོ་ཆའམ། སྦྱོར་བའམ། མི་འགོང་པའམ། མི་ལྡོག་པའམ། ཆོག་པར་མི་འཛིན་པ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་
ལྡན་པ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྟུལ་བ་བརྟན་པ་དང་། བརྩོན་པ་མི་འདོར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་འདི་རྣམས་ནི་གོ་ཆ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་སྤྲོ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བའི་དངོས་གཞི་ལ་འཇུག་པ་དང་།
ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་ལས་སུ་བྱས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་གང་། ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རྣམས་རབ་ཏུ་སྦྱངས་པས་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་ནི་དེའི་དབང་གིས་གནས་གྱུར་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །བག་ཡོད་གང་།
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 126a
བརྩོན་འགྲུས་དང་བཅས་པས་མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་ལ་གནས་ནས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསྒོམ་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་བསྲུང་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་
ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །དགེ་བ་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པའི་སྔོན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བས་དེ་དག་བག་ཡོད་པར་གདགས་སོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་འདིར་ཟག་པ་རྣམས་དང་། ཟག་པའི་གནས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་སུ་
རིག་པར་བྱའོ། །བཏང་སྙོམས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་བཅས་པས་མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་གཏི་མུག་མེད་པ་ལ་གནས་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གནས་པ་དང་། མི་མཐུན་པ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སེམས་རྣལ་དུ་འདུག་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གནས་
པ་ཉིད་དེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྐབས་མེད་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཐོག་མ་དང་། བར་མ་དང་། ཐ་མའི་གནས་སྐབས་བཤད་དེ། འདི་ལྟར་བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ལ་བྱིང་བ་ལ་སོགས་པ་
མི་སྙོམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མར་མཉམ་པའོ། །དེ་ནས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་འཇུག་པས་རྣལ་དུ་འཇུག་པའོ། །དེ་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་གང་། ཞེ་སྡང་མེད་པའི་ཆ་ཤས་སྙིང་རྗེའི་སེམས་
ཉིད་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའི་ལས་ཅན་ནོ། །རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་མེད་པ་ལས་གུད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་འདིར་བཏགས་ཡོད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་གང་། ཁམས་གསུམ་པའི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་སྲེད་པའི་དབང་གིས་ཉེ་བར་
ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོང་ཁྲོ་གང་། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཀུན་ནས་ཁོང་ཁྲོ་བ་རེག་པར་མི་གནས་པ་དང་། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །རེག་པར་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 126b
མི་གནས་པ་ནི། ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ང་རྒྱལ་གང་། ཚོགས་ཅན་ལ་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཁེངས་པ་མི་གུས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །མི་གུས་པ་ནི་བླ་མ་རྣམས་དང་ཡོན་ཏན་རྣམས་
ལ་འགྱིང་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ནི་ཡང་སྲིད་པས་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །མ་རིག་པ་གང་། ཁམས་གསུམ་པ་མི་ཤེས་པ་ཆོས་རྣམས་ལ་ལོག་པར་ངེས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །ལོག་པར་ངེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཤེས་པའོ། །ཐེ་
ཚོམ་ནི་སོམ་ཉི་ཟ་བའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་བྱུང་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་འབྱུང་བའོ། །དེའི་རྟེན་ནི་རྨོངས་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་གང་། བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མི་འཇུག་པ་འབྱུང་
བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་། འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རིག་པར་རོ། །དེས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མི་འཇུག་སྟེ། ངེས་པ་མ་རྙེད་ན་མི་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས་ཅན་ལ་ལྟ་བ་གང་། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་བདག་
གམ། བདག་གིར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་གང་། བཟོད་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་། རྟོག་པ་དང་། ལྟ་བ་ལྟ་བར་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་གང་། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་རྟག་པའམ་ཆད་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་
ལྟ་བ་གང་། བཟོད་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་། རྟོག་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། དབུ་མའི་ལམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །དབུ་མའི་ལམ་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་སྤངས་པ་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཤེས་པའོ། །ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་གང་། ལྟ་
བ་དང་ལྟ་བའི་གནས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་འཛིན་པ་དང་། གཙོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། དམ་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་གང་བརྗོད་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་། རྟོག་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 127a
ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་གང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་གནས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་དག་པ་དང་། གྲོལ་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱིན་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་
གང་། བཟོད་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་། རྟོག་པ་དང་། ལྟ་བ་ངལ་བ་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་ནི་ལྟ་བ་ངན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ངལ་བ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ནི་དེས་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་བདེན་
པར་ལྟ་བ་གང་། རྒྱུའམ། འབྲས་བུའམ། བྱེད་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་འཇིག་པ། ལོག་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་གང་། བཟོད་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་། རྟོག་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་དང་། མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བརྟན་པོར་
འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་དང་། མི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ལས་ཅན་དང་། དགེ་བ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །མཆོད་སྦྱིན་མེད་དོ། །སྦྱིན་སྲེག་མེད་དོ། །ལེགས་པར་སྤྱད་པ་མེད་དོ། །ཉེས་པར་སྤྱད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྒྱུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའོ། །ལེགས་པར་
སྤྱད་པ་དང་། ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་དོ། །ཕ་མེད་དོ། །མ་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་འབྱུང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བྱེད་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་སྟེ།
འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བའི་བྱེད་པ་དང་། ས་བོན་འདེབས་པའི་བྱེད་པ་དང་། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་བྱེད་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་འཇིག་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་
ལྟ་བ་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅོད་པ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་འབྱུང་གི །ཐམས་ཅད་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བ་ལྔ་པོ་གང་། དེ་རྣམས་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ལྟ་བ་ནི་དུ། སྐུར་པ་འདེབས་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 127b
པའི་ལྟ་བ་ནི་དུ། བཞི་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྟེ། ཤེས་བྱ་ལ་ངོ་བོ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལྟ་བ་ལ་མཆོག་དང་། དག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ལ་བདག་དང་། བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་ཚོགས་ཅན་ལ་
ལྟ་བའོ། །བདག་རྟག་གོ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བའོ། །ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་མཆོག་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པ་ནི་ལྟ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །དེ་ཉིད་ལ་དག་པ་ལ་སོགས་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །
གཅིག་ནི་ཕལ་ཆེར་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བའོ། །གཅིག་ནི་ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་གྱི་མཐར་རྟོག་པའི་ལྟ་བ་གང་། ཕྱི་མའི་མཐར་རྟོག་པའི་ལྟ་བ་གང་། དེ་རྣམས་གང་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་རྣམས་ལས་
རིག་པར་བྱ་ན། གཉིས་སམ་ཐམས་ཅད་ལས་སོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལྟ་བ་གང་། དེ་རྣམས་ལྟ་བ་གང་རྣམས་ལས་རིག་པར་བྱ། གཉིས་སམ་ཐམས་ཅད་ལས་སོ། །མཚན་ཉིད་ལ་བརྟགས་ན་ནི་མཐར་འཛིན་པ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་གཉིས་ལས་འབྱུང་ངོ་། །འཁོར་དང་
བཅས་པར་བརྟགས་ན་ནི་ལྟ་བ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་འབྱུང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉེས་པ་གང་གཟིགས་ནས། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ལྔས་བདག་བསལ་བར་མཛད་དོ། །ཚོགས་ཅན་ལ་ལྟ་བས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཉེས་པ་ལྔ་གཟིགས་ཏེ།
མཚན་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཉེས་པ་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པ་དང་། རང་དབང་མེད་པའི་ཉེས་པ་དང་། ལུས་མེད་པའི་ཉེས་པ་དང་། བསྒྲིམ་མི་དགོས་པར་ཐར་བར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་མ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་
བདག་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལ་བདག་མེད་དེ་གནས་མེད་ན་གནས་པར་མི་འགྱུར་བས། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ནི་བདག་གི་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་དབང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་རང་དབང་མེད་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ལས་གཞན་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 128a
ན་ཡང་བདག་མེད་དེ། ལུས་མེད་ན་བདག་ཀུན་དུ་བརྟག་པར་མི་དམིགས་པས་ལུས་མེད་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་ལ་ལ་ཞིག་བདག་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་བདག་མི་འཐད་དེ། ལུས་
ལ་སོགས་པའི་འཆིང་བ་མེད་ན་རང་གི་ངང་གིས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བས། བསྒྲིམ་མི་དགོས་པར་ཐར་བར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་ཚོགས་ཅན་ལ་ལྟ་བའི་མཐའ་ཉི་ཤུ་པོ་གཟུགས་ལ་བདག་ཏུ་ཀུན་དུ་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་། གཟུགས་
བདག་དང་ལྡན་པ་དང་། གཟུགས་བདག་གི་བ་དང་། གཟུགས་ལ་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་ཏུ་ཀུན་དུ་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་། བདག་རྣམ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་དང་། རྣམ་ཤེས་བདག་གི་བ་དང་། རྣམ་ཤེས་ལ་རྣམ་
ཤེས་སོ། །དེ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དུ། བདག་གིར་ལྟ་བ་དུ། ལྔ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའོ། །བཅོ་ལྔ་ནི་བདག་གིར་ལྟ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བཅོ་ལྔ་ནི་བདག་གིར་ལྟ་བ་འབྲེལ་བས་བདག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། དབང་བསྒྱུར་བས་བདག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། ཐ་དད་དུ་མི་འཇུག་པས་བདག་ཉེ་བར་ལེན་པའི་
ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་བདག་ཏུ་ཀུན་དུ་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་ཏུ་ཀུན་དུ་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ལྔ་བདག་ཏུ་ལྟ་བའོ། །གཟུགས་བདག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བདག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་
དུ་ལྷག་མ་བཅོ་ལྔ་ནི་བདག་གིར་ལྟ་བའོ། །འབྲེལ་བས་བདག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་འདི་ལྟར་དེ་དང་འབྲེལ་བས་དེ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་བདག་གི་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་གི་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི། དབང་བསྒྱུར་བས་བདག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།
གང་ཞིག་སྦྱིན་པའམ། བསྒོ་བ་ལ་གང་གིས་དབང་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེའི་བདག་གི་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གཟུགས་ལ་གཟུགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་ཤེས་ལ་རྣམ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ཐ་དད་དུ་མི་འཇུག་པས་བདག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་འདི་ནི་འདི་དག་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཤིང་རྣམ་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 128b
པར་ཞུགས་ནས་བཞག་པ་སྟེ། ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་སོང་བར་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས་ཅན་ལ་ལྟ་བ་གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོའམ། གཟུགས་མེད་ཀྱི་དངོས་པོར་བྱ། གཟུགས་མེད་ཀྱི་གཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་རྟོག་པ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པའི་དངོས་པོ་
ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་དཔྱད་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གོ་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཁ་གཅིག་གིས་མ་བརྟགས་པར་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཛིན་པ་དང་འདྲ་སྟེ། སླར་ཐག་པ་ཡིན་པར་དཔྱད་ན་དེ་སྦྲུལ་དུ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲོ་བ་གང་གནོད་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་གནས་
ན། ཁོང་ཁྲོའི་ཆ་ཤས་སེམས་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པ་དབྱུག་པ་དང་མཚོན་ཆ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། གནོད་པ་ཤོམ་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཏགས་ཡོད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་གུད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོན་འཛིན་གང་།
དེའི་འོག་ཏུ་ཁོང་ཁྲོའི་ཆ་ཤས་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནོད་པའི་ལན་མི་གཏང་བ། མི་བཟོད་པ། འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཞེས་པ་ནི་ཁྲོས་པའི་འོག་ཏུའོ། །མི་བཟོད་པ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའོ། །འཆབ་པ་གང་། ལེགས་པར་བསྐུལ་བ་ལ་གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་ཁ་
ན་མ་ཐོ་བ་སྦེད་པ། འགྱོད་པ་དང་། རེག་པར་མི་གནས་པར་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བཅབས་ན་འགྱོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རེག་པར་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཚིག་པ་གང་། ཁོང་ཁྲོའི་ཆ་ཤས་ཁྲོ་བ་དང་། ཁོན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་
སེམས་བྱུང་ཀུན་ནས་འཚེ་བ་ཚིག་རྩུབ་མཐོ་ཞིང་དྲག་པོ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་དང་། །བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་འཕེལ་བའི་ལས་ཅན་དང་། རེག་པར་མི་གནས་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །ཚིག་རྩུབ་མཐོ་ཞིང་དྲག་པོ་ནི་གཞན་གྱི་ཞེ་ལ་གནོན་པའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བརྗོད་
པའོ། །ཕྲག་དོག་གང་རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟིའི་དབང་གིས་གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་མི་བཟོད་པ། སེམས་བྱུང་ཁོང་ནས་འཁྲུག་པ་ཞེ་སྡང་གི་ཆ་ཤས་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། རེག་པར་མི་གནས་པར་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །སེར་སྣ་གང་། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་དབང་གིས་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 129a
ཡོ་བྱད་རྣམས་ལ་སེམས་བྱུང་གི་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཡོ་བྱད་མི་བསྙུངས་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །ཡོ་བྱད་མི་བསྙུངས་པ་ནི། སེར་སྣས་ཡོ་བྱད་མི་མཁོ་བ་རྣམས་ཀྱང་བསགས་པ་ལས་གྱུར་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྒྱུ་གང་། རྙེད་
པ་དང་། བསྐུར་སྟིའི་དབང་གིས་འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་པ། ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་ལོག་པར་འཚོ་བ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །གཡོ་གང་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་དབང་གིས། འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་པ་ཉེས་པ་ཡང་
དག་པར་སྐྱོང་བ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་རྙེད་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཉེས་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱོང་བ་ནི་གཞན་ནས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་རྙེད་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །བདག་གི་ཚུལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་མི་སྟོན་ན་གདམས་ངག་གི་འོས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱགས་པ་གང་། ནད་མེད་པའམ། ལང་ཚོའམ། ཚེ་རིང་བའི་མཚན་མའམ། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་མཐོང་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཀྱི་དགའ་བ་དང་། ཡིད་བདེ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་
པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །ཚེ་རིང་བའི་མཚན་མ་བཟུང་ནས་དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་འཆི་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས། ཚེ་ལ་རྒྱགས་པ་སྐྱེ་བའོ། །ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ནི་རིགས་དང་།
སྟོབས་དང་། གཟུགས་དང་། ཡིད་གཞུངས་པ་དང་། བློ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་དགའ་བ་དང་། ཡིད་བདེ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་དགའ་བའི་བྱེ་བྲག་གོ། །རྣམ་པར་འཚེ་བ་གང་། ཁོང་ཁྲོའི་ཆ་ཤས་སྙིང་བརྩེ་
མེད་པའམ། སྙིང་རྗེ་མེད་པའམ། བརྩེ་བ་མེད་པའམ། རྣམ་པར་འཚེ་བའི་ལས་ཅན་ནོ། །ངོ་ཚ་བ་མེད་པ་གང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་བདག་ལ་མི་འཛེམ་པ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོགས་ཀྱི་ལས་ཅན་ནོ། །
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 129b
ཁྲེལ་མེད་གང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་གཞན་ལ་མི་འཛེམ་པ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོགས་ཀྱི་ལས་ཅན་ནོ། །རྨུག་པ་གང་། གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་སེམས་བྱུང་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་
མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་ཅན་ནོ། །རྒོད་པ་གང་། སྡུག་པའི་མཚན་མིའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སེམས་བྱུང་རྣམ་པར་མ་ཞི་བ་ཞི་གནས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །སྡུག་པའི་མཚན་མའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །སྔོན་གྱི་
བགད་པ་དང་། རྩེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་སེམས་རྣམ་པར་མ་ཞི་བར་རིག་པར་བྱའོ། །མ་དད་པ་གང་། གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་བྱུང་ཡིད་མི་ཆེས་པ་དང་། མ་དད་པ་དང་། མི་འདོད་པ། ལེ་ལོ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །ལེ་ལོའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་
ཅན་ནི་མ་དད་ན་སྦྱོར་བ་ལ་འདུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེ་ལོ་གང་། གཉིད་དམ། སྙེས་པའམ། འཕྲེས་པའི་བདེ་བ་འདོད་པ་གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་སེམས་བྱུང་མི་སྤྲོ་བ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །བག་མེད་པ་གང་། ལེ་ལོ་དང་བཅས་པས་ཆགས་པ་
དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གིས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་བསྒོམ་ཞིང་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་མི་སྲུང་བ། མི་དགེ་བ་འཕེལ་བ་དང་། དགེ་བ་འགྲིབ་པ་འབྱུང་བའི་ལས་ཅན་ནོ། །བརྗེད་ངས་གང་། ཉོན་མོངས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་དྲན་པ་གཡེང་བ་འབྱུང་བའི་རྟེན་
གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་གང་། ཉོན་མོངས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཤེས་རབ། དེས་ལུས་དང་། ངག་དང་། སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་མི་ཤེས་བཞིན་དུ་འཇུག་པ། ལྟུང་བ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །ལུས་དང་། ངག་དང་། སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་མི་ཤེས་བཞིན་དུ་
འཇུག་པ་ནི་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལེགས་པར་མ་བརྟགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་པས་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །གཡེང་བ་གང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་སེམས་བྱུང་རྣམ་པར་འཕྲོ་བ། དེ་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 130a
ཡང་རང་གི་ངོ་བོའི་གཡེང་བ་དང་། ཕྱི་རོལ་དུ་གཡེང་བ་དང་། ནང་གི་གཡེང་བ་དང་། མཚན་མའི་གཡེང་བ་དང་། གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཡེང་བ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གཡེང་བའོ། །རང་གི་ངོ་བོའི་གཡེང་བ་གང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔའོ། །རང་བཞིན་
གྱི་ནང་དུ་མཉམ་པར་འཇོག་པར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་ཏུ་གཡེང་བ་གང་། དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བའི་སེམས་བྱུང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་རྣམ་པར་འཕྲོ་བའོ། །ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ལ་དམིགས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དག་ལ་
སེམས་སྤྲོ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ནང་གི་གཡེང་བ་གང་། དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བའི་བྱིང་བ་དང་། རྒོད་པ་དང་། རོ་མྱང་བར་བྱེད་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དེ་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང་། བྱིང་བ་དང་། རྒོད་པ་དང་། རོ་མྱང་བའོ། །མཚན་མའི་གཡེང་བ་གང་། གཞན་ལ་
བསྒོམ་པ་མདུན་དུ་བྱས་ཏེ། དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །གཞན་གྱིས་བདག་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་མཚན་མ་ནི་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ན་ཁད་ཀྱིས་དེ་ལས་ཉམས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཡེང་བ་གང་། ངར་བྱེད་པ་དང་།
ང་ཡིར་བྱེད་པ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཚོར་བ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་ངར་བྱེད་པའམ། ང་ཡིར་བྱེད་པའམ། ངའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་དང་། འདྲེས་པ་དང་། མཚན་མར་འཛིན་པའོ། །ངར་བྱེད་པ་དང་། ང་ཡིར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་
གནས་ངན་ལེན་གྱི་དབང་གིས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ། ང་ཞེའམ། ངའི་ཞེའམ། ངའོ་སྙམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འཛིན་པ་ནི་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་དེ་ལྟར་འཛིན་པའོ། །འདྲེས་པ་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་དེ་དང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་འདྲེས་
པར་འགྱུར་བའོ། །མཚན་མར་བྱེད་པ་ནི་ཚོར་བ་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བཀྲ་བར་འཛིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གཡེང་བ་གང་། སྙོམས་འཇུག་གཞན་ནམ། ཐེག་པ་གཞན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གམ། གནས་པའི་རྣམ་པར་འཕྲོ་བ་གང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 130b
བའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཞན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་ཐེག་པ་གཞན་ལ་གནས་པ་ན་སྔ་མ་ལས་ལངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ཞེས་པ་ནི། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །གཉིད་
གང་། གཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས། གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་སྡུད་པའི་སེམས་བྱུང་དགེ་བའམ། མི་དགེ་བའམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའམ། དུས་སམ། དུས་མིན་ནམ། རིགས་པའམ། མི་རིགས་པ་བྱ་བ་ཤོར་བ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །གཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉམ་ཆུང་
བ་དང་། ངལ་བ་དང་། ལུས་ལྕི་བ་དང་། མུན་པའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བརྩོན་པ་ཐམས་ཅད་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང་། དེའི་དུས་སུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པ་དང་། གཞན་དག་གི་སྔགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གཉིད་བྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་མཉེ་བ་ལ་སོགས་པ་
ཡང་ངོ་། །གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་ཤེས་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཁྱད་པར་དུ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའི་ཚིག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་མ་ཡིན་ཞེས་པར་མཛད་དོ། །དུས་ནི་ནམ་གྱི་གུང་ཐུན་ནོ། །དུས་མིན་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའོ། །རིགས་པ་ནི་
དུས་སུ་ཇི་ལྟར་གནང་བ་དང་། དུས་མ་ཡིན་ཡང་ན་བ་དང་། ལས་སུ་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རིགས་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའོ། །བྱ་བ་ཤོར་བ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །འགྱོད་པ་གང་། གང་མངོན་པར་བསམས་པ་དང་།
མངོན་པར་མ་བསམས་པའི་བྱ་བ་དང་། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་སེམས་བྱུང་རྣམ་པར་འཕྲོ་བ། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། དུས་དང་། དུས་མ་ཡིན་པ་དང་། རིགས་པ་དང་། མི་རིགས་པ་དང་། སེམས་གནས་པའི་བར་
དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །མངོན་པར་བསམས་པའི་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་། ཉེས་པར་སྤྱད་པ་བྱེད་པའོ། །མངོན་པར་མ་བསམས་པའི་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གི་ནན་གྱིས་བྱེད་དུ་བཅུག་པའམ། ཉོན་མོངས་པའི་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 131a
མཐུན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་ཤེས་པ་ནི། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་བསྡུས་པའོ། །དུས་ནི་ཇི་སྲིད་མི་སྤོང་བའི་བར་དུའོ། །དུས་མིན་ནི་དེའི་འོག་ཏུའོ། །རིགས་པ་ནི་གནས་ལའོ། །མི་རིགས་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་པ་ལའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་། སེམས་
པའམ་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་སེམས་བྱུང་རྩིང་བའོ། །སེམས་པའམ་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ཞེས་པ་ནི། མངོན་པར་མི་རྟོགས་པ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་དང་གོ་རིམས་སོམོ། །ཀུན་དུ་འཚོལ་བའི་རྣམ་པར་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པས་སོ། །རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་
གང་། སེམས་པའམ་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་སེམས་ཞི་བའོ། །སེམས་པའམ། ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་མི་རྟོགས་པ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་དང་གོ་རིམས་སོམོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཡིད་ཀྱིས་མངོན་པར་
བརྗོད་པས་སོ། །རེག་པར་གནས་པ་དང་། རེག་པར་མི་གནས་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རྩིང་བ་དང་། ཞིབ་པའི་གནས་སྐབས་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ཆོས་དགེ་བ་རྣམས་རང་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བའི་
ལས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རང་གི་གཉེན་པོའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། མ་ཆགས་པས་ཆགས་པ་རབ་ཏུ་སྤོང་ངོ་། །དད་པས་མ་དད་པ་རབ་ཏུ་སྤོང་ངོ་། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་མ་ཆགས་པ་སྟེ། དེས་ན་དེའི་དེ་སྐྱེ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྟེ། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོས་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་གང་ཐོབ་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་དང་།
འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཅན་དང་། སྲོག་གི་དབང་པོ་དང་། རིས་མཐུན་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། མིང་གི་ཚོགས་རྣམས་དང་། ཚིག་གི་ཚོགས་རྣམས་དང་། གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་དང་། འཇུག་པ་དང་། སོ་སོར་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 131b
ངེས་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། མགྱོགས་པ་དང་། གོ་རིམས་དང་། དུས་དང་། ཡུལ་དང་། གྲངས་དང་། ཚོགས་པའོ། །སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་གནས་དང་། རང་བཞིན་དང་། བཏགས་པས་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་
སྙོམས་འཇུག་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ནི་ས་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། གནས་དང་། འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཤད་པར་བྱའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཅན་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྤངས་པའི་ལྷག་མ་གནས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ངོ་། །ཐོབ་
པ་གང་། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་བ་དང་། འགྲིབ་པ་ལ་ཐོབ་པ་དང་། རྙེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །དེ་ལ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པས་ནི་གནས་བསྟན་ཏོ། །འཕེལ་བ་དང་། འགྲིབ་
པ་ཞེས་པས་ནི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཕེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་དད་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འགྲིབ་པ་ཡོད་ན་ཆུང་ངུ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཐོས་པ་དང་། རྙེད་པ་དང་ལྡན་ཞེས་གདགས་སོ་ཞེས་པས་ནི་བཏགས་པ་བསྟན་པའོ། །དེ་བཞིན་
དུ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་གང་། དགེ་རྒྱས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྟེང་མའི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་འབྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་བསྟན་པ་མ་
ཡིན་པ་རྣམས་འགོག་པ་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅེས་གདགས་སོ། །དགེ་རྒྱས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པ་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །སྟེང་མའི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་ཞེས་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་
པའོ། །འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བཏང་ཞེས་པ་ནི་ཐར་པའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བཏང་བའོ། །བརྟན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཤེས་པ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་རྣམས་སོ། །འགོག་པ་ཞེས་པ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱིས་བྱས་པ་སྟེ། དུས་གཞན་ན་སེམས་དང་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 132a
སེམས་ལས་བྱུང་བ་བརྟན་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་འགོག་པ་ལ་གནས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ། །འདིས་འགོག་པར་འགྱུར་བས་ན་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་གང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་
ལ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལ་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་པའི་ཞི་བར་གནས་པའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བཏང་བས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང་། བརྟན་པ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་འགོག་པ་ལ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅེས་གདགས་
སོ། །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ནི་སྟེང་མའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་མི་བརྗོད་དེ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དེ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟེན་པ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ཅེས་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་
རྣམས་སོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འདི་གཉིས་ནི་ས་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། གནས་དང་། རང་བཞིན་དང་བརྟགས་པས་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཅན་གང་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཅན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་པའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་བསྟན་པ་
མ་ཡིན་པ་རྣམས་འགོག་པ་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཅན་ཞེས་གདགས་སོ། །སྲོག་གི་དབང་པོ་གང་། རིས་མཐུན་པར་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་གནས་པའི་དུས་ངེས་པ་ལ་ཆེ་ཞེས་གདགས་སོ། །རིས་མཐུན་པ་ནི་ཚེ་གཅིག་གི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ནོ། །གནས་པའི་དུས་ངེས་པ་
ནི་རིས་མཐུན་པ་འདིས་ལོ་བརྒྱའམ་སྟོང་ངམ་དུས་ཇི་སྲིད་དུ་འདིར་གནས་པར་བྱ་བ་སྟེ། ལས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ནུས་པའི་བྱེ་བྲག་གོ། །རིས་མཐུན་པ་གང་། སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དེ་དང་དེར་སེམས་ཅན་དེ་དང་། དེ་དག་གི་རིས་འདྲ་བ་ལ་རིས་མཐུན་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །སེམས་
ཅན་གྱི་རིས་དེ་དང་དེར་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་རྣམས་སོ། །རིས་འདྲ་བ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་གཅིག་པ་རྣམས་སོ། །སྐྱེ་བ་གང་། རིས་མཐུན་པར་འདུ་བྱེད་རྣམས་མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སྐྱེ་བ་ཞེས་གདགས་སོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པས་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 132b
རིས་མཐུན་པ་ཙམ་དུ་གཟུང་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་མཚན་ཉིད་གདགས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ནི་འཇིག་པ་དང་འཆགས་པའི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་གི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་ལ་སོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །རྒ་བ་གང་། རིས་མཐུན་
པར་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ་རྒ་བ་ཞེས་གདགས་སོ། །གནས་པ་གང་། རིས་མཐུན་པར་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་མི་འཇིག་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་གང་། རིས་མཐུན་པར་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་འཇིག་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་གདགས་
སོ། །རྒྱུན་འཇིག་པ་ནི་འཆི་བར་རིག་པར་བྱའོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་རིག་པར་མི་བྱ་སྟེ། འོན་ཀྱང་རྒྱུན་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་བྱའོ། །མིང་གི་ཚོགས་རྣམས་གང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ལ་མིང་གི་ཚོགས་རྣམས་ཞེས་གདགས་སོ། །ངོ་
བོ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ནི་མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། ལྷ་དང་མི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཚིག་གི་ཚོགས་རྣམས་གང་། ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིགས་བླ་དགས་ལ་ཚིག་གི་ཚོགས་རྣམས་ཞེས་གདགས་སོ། །ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་བླ་དགས་ནི་འདུས་བྱས་ཀུན་མི་རྟག་པ་དང་།
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཆི་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་གང་། དེ་གཉི་གའི་གནས་ཀྱིས་འགྱུར་མེད་རྣམས་ལ་འགྱུར་མེད་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ཞེས་གདགས་སོ། །དེ་གཉི་གའི་གནས་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་བླ་དགས་རྣམས་
ཀྱིས་གནས་འགྱུར་མེད་ནི་ཨ་དང་། ཨི་དང་། ཨུ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཐམས་ཅད་ནི་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཁྱད་པར་དང་། དེ་གཉི་གའི་ཐ་སྙད་དོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་དག་གི་ཐ་སྙད་འདོགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མིང་དང་ཚིག་དང་། གསལ་
བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་འདི་དག་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །གསལ་བྱེད་ནི་གསལ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་གཉི་ག་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་བརྗོད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འགྱུར་མེད་ཉིད་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་མི་འགྱུར་བར་ཉེ་བར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 133a
གྲངས་ཀྱིས་མི་འགྱུར་བ་ནི་དཔེར་ན། མིག་ནི་མིག་ཅེས་པའི་རྣམ་གྲངས་དེ་ལས་གཞན་པ་འདྲེན་བྱེད་དང་། གསལ་བྱེད་དང་། ཁྲིད་བྱེད་དང་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུའང་འགྱུར་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་མིང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཨ་དང་།
ཨི་ཞེས་པའི་འགྱུར་མེད་འདི་ནི། ཨ་དང་། ཨི་ཞེས་པའི་རྣམ་གྲངས་འདི་མ་གཏོགས་པར་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་བསྟན་པར་མི་ནུས་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་མི་འགྱུར་བས་ན་འགྱུར་མེད་ཉིད་དོ། །འགྱུར་བ་ནི་ཡང་འགྲོ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་གང་།
འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་ཐོབ་པ་ལས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཞེས་གདགས་སོ། །འཇུག་པ་གང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ལ་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། སྐད་ཅིག་གཅིག་ཏུའམ་རྒྱུན་ཆད་པ་ལ་དེ་ཉེ་བར་འདོགས་པ་མེད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །སོ་སོར་ངེས་པ་གང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་འདོད་པ་ནི་ལེགས་པར་སྤྱད་པའོ། །མི་འདོད་པ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་སོ་སོ་བ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་སོ་སོ་བ་
གཞན་ཉིད་དོ། །སྦྱོར་བ་གང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བ་ཞེས་གདགས་སོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་གཞན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། གང་གིས་འབྲས་བུར་གང་འོས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྦྱིན་པས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཞེས་པ་ལྟ་
བུ་ལ་སོགས་པའོ། །མགྱོགས་པ་གང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མྱུར་བར་འབྱུང་བ་ལ་མགྱོགས་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །གོ་རིམས་གང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རེ་རེ་ནས་འབྱུང་བ་ལ་གོ་རིམས་ཞེས་གདགས་སོ། །རེ་རེ་ནས་འབྱུང་བ་ནི་ཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དུས་གང་། རྒྱུ་དང་
འབྲས་བུ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་ལ་དུས་ཞེས་གདགས་སོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་ལ་མགྱོགས་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་དེ་ལ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བྱུང་ཟིན་པ་དང་། འགགས་ཟིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུས་པའི་འདུ་ཤེས་གདགས་སོ། །
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 133b
གང་མ་བྱུང་བ་དེ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་སོ། །གང་བྱུང་ལ་མ་འགགས་པ་དེ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སོ། །ཡུལ་གང་། ཤར་དང་། ལྷོ་དང་། ནུབ་དང་། བྱང་དང་། འོག་དང་། སྟེང་དང་། ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་ཡུལ་ཞེས་གདགས་སོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་
བུ་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་པ་ལ། ཡུལ་ཉེ་བར་གདགས་ཏེ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་མཐུ་མེད་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ནི་འདིར་གཟུགས་སུ་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གྲངས་གང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་ཆའི་དབྱེ་བ་ལ་གྲངས་ཞེས་གདགས་སོ། །སོ་སོའི་ཆའི་དབྱེ་
བ་ཞེས་པ་ནི། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ལ་གཉིས་དང་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས་པ་གང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ལ་ཚོགས་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྐྱེན་རྣམས་ཚོགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་
ཤེས་པ་ཞེས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ནི་དབང་པོ་མ་ཉམས་པ་དང་། ཡུལ་སྣང་བར་གྱུར་པ་དང་། དེ་སྐྱེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་གནས་སྐབས་དག་ལ་བརྟགས་
པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ཀྱང་བརྟགས་ཡོད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ནི་གཅིག་གོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མི་འབྱུང་བའི་གནས་སྐབས་ལ་ནི་གསུམ་མོ། །གནས་པ་དང་འདྲ་བའི་གནས་སྐབས་ལ་
ནི་རེ་རེའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་ནི་བཞིའོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་ནི་གསུམ་མོ། །མ་རྙེད་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ནི་གཅིག་གོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ལ་ནི་ལྷག་མ་རྣམས་སོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡང་འདིར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལས་
གཞན་འབྱུང་བས་རྒྱུའོ། །གཞན་ལས་དེ་འབྱུང་བས་འབྲས་བུའོ། །རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་གནས་པ་གང་། གང་སེམས་སམ། ཡིད་དམ་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་གང་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་གོམས་པ་ས་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 134a
བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསགས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ལ་དེའི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་
རྒྱས་པ་ནི་བག་ཆགས་སུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་འབྱུང་བའི་ས་བོན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་དུ་ལེན་པ་དེར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ས་བོན་དང་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་སེམས་ཅན་དུ་འདུ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །སྔོན་
གྱི་ལས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཡང་དང་ཡང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ལུས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ནི་སེམས་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་བསགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་དུ་
ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་མེད་ན། ལེན་དང་བཟོད་དང་གསལ་བ་དང་། །ས་བོན་དང་ནི་ལས་རྣམས་དང་། །ལུས་ཀྱིས་མྱོང་ན་སེམས་མེད་པའི། །སྙོམས་འཇུག་དེ་བཞིན་འཆི་མི་རུང་། །སྡོམ་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་
ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་ངེས་པ་བསྡུས་པའི་ནང་དུ་བྱས་པའོ། །རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ལུས་ཉེ་བར་ལེན་པ་མི་སྲིད་པ་དང་། གཟོད་མ་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་པ་དང་། གསལ་བར་འབྱུང་
བ་མི་སྲིད་པ་དང་། ས་བོན་ཉིད་མི་སྲིད་པ་དང་། ལས་མི་སྲིད་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་མྱོང་བ་མི་སྲིད་པ་དང་། སེམས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་འཆི་འཕོ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལུས་ཉེ་བར་ལེན་པ་མི་རུང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཀུན་
དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་རྐྱེན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། དབང་པོ་དང་། ཡུལ་དང་། དེ་སྐྱེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་འབྱུང་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 134b
བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་དང་པོའོ། །ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བར་དམིགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་སོ། །ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་རྣམས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་
པས་བསྡུས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་མི་དམིགས་ཏེ། འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་གསུམ་པའོ། །ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་འབྱུང་བ་ནི་གནས་སོ་སོར་ངེས་པ་སྟེ། གནས་གང་དང་གང་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་དང་གང་འབྱུང་བ་དེ་དང་དེ་ནི་དེར་ཟིན་པར་འགྱུར་གྱི། ལྷག་
མ་ནི་མ་ཟིན་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་རུང་ངོ་། །ཟིན་པར་ཡང་མི་རུང་སྟེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་བཞི་པའོ། །ཡང་དང་ཡང་ལུས་འཛིན་པའི་ཉེས་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རེས་འགའ་ནི་འབྱུང་། རེས་འགའ་ནི་མི་འབྱུང་
ངོ་། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ལྔ་པའོ། །དེ་ལྟར་སྔོན་གྱི་ལས་དང་། ད་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཡིན་པ་དང་། དེའི་རྣམ་པ་མི་དམིགས་པ་དང་། གནས་སོ་སོར་ངེས་པ་དང་། །ཡང་དང་ཡང་ཉེ་བར་
ལེན་པས་ཀྱང་མི་རུང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་བཟོད་པའི་འཇུག་པ་འབྱུང་བར་མི་རུང་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ལ་ལ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ། ཅི་སྟེ་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་ན་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་
སྟེ། ཉེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཁྱོད་ཉེས་པར་འདུ་ཤེས་སུ་ཟིན་གྱི། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཁ་ཅིག་ཅིག་ཅར་མཐོང་བར་འདོད་པ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་འདོད་པ་ལ། ཐོག་མར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་འབྱུང་དུ་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། དབང་པོ་དང་ཡུལ་ཡང་ཡོད་པར་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་མེད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཡིད་ཀྱི་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 135a
རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་འདས་པའི་ཡུལ་མྱོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དེའི་ཚེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྒྱུ་བ་ནི་གསལ་བ་མ་ཡིན་ལ། །ད་ལྟར་གྱི་ཡུལ་ལ་རྒྱུ་བའི་ཡིད་ནི་དེ་ལྟར་མི་གསལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཅིག་ཅར་
འབྱུང་བ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་གསལ་བར་ཡང་རུང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་དག་ཕན་ཚུན་གྱི་ས་བོན་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དགེ་བའི་འོག་ཏུ་མི་དགེ་བ་འབྱུང་བའམ། མི་དགེ་བའི་འོག་ཏུ་དགེ་བ་དང་། དེ་གཉི་གའི་འོག་ཏུ་ལུང་དུ་མ་
བསྟན་པ་དང་། ཁམས་ངན་པའི་འོག་ཏུ་ཁམས་བར་མ་དང་། ཁམས་བར་མའི་འོག་ཏུ་ཁམས་བཟང་པོ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་བཟང་པོའི་འོག་ཏུ་ཁམས་ངན་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་འོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་འོག་ཏུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་།
འཇིག་རྟེན་པའི་འོག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་པ་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་དག་ནི་དེ་ལྟར་ས་བོན་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་ཡང་ཡུན་རིང་ཞིག་ན་འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་
འབྱུང་བ་མེད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ལས་མི་སྲིད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་མདོར་བསྡུས་ན་ལས་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྣོད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། གནས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་འདི་དག་ནི་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་ཅིག་
ཅར་འབྱུང་བ་དམིགས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་གི་སྐད་ཅིག་ལ་ནི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ལས་འདི་ལྟ་བུ་འདི་མི་རུང་ངོ་། །ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་མྱོང་བ་མི་རུང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འགའ་ཞིག་ཚུལ་བཞིན་ནམ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་སམ། རྗེས་
སུ་རྣམ་པར་རྟོག་གམ། སེམས་མཉམ་པར་བཞག་གམ། སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་ཀྱང་རུང་སྟེ། ལུས་ཀྱི་མྱོང་བ་གང་དག་འབྱུང་བ། རྣམ་པ་དུ་མ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མང་པོ་དེ་དག་འབྱུང་བ་དང་། དམིགས་པར་ཡང་མི་རུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 135b
ཡོད་དོ། །ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན། ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མི་སྲིད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལུས་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བར་རིགས་ན། མ་འདས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་
ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འཆི་འཕོ་ཡང་མི་རུང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འཆི་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་ཀྱི་སྟོད་དམ། སྨད་
དུ་དྲོད་ཡལ་བར་བྱེད་ཅིང་འདོར་ན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ནམ་ཡང་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་འཛིན་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ལུས་དྲོད་ཡལ་བ་དང་། ལུས་ཚོར་བ་མེད་པར་ཡང་དམིགས་ཀྱི། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་
པ་དང་བྲལ་བས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་མི་རིགས་སོ། །ཡིད་གང་། དུས་རྟག་ཏུ་རློམ་པའི་བདག་ཉིད་དང་། ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་བཞི་པོ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་དང་
མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ས་མ་གཏོགས་པར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། གང་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་འགགས་མ་ཐག་པའི་
རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཡིད་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་དང་། དམིགས་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། འབྱུང་བའི་དུས་ཀྱིས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན་དེ་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ཤེས་པ་དང་། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་མི་མཐུན་པའི་
ཕྱིར་རོ། །སློབ་པས་ནི་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བས། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཆེས་ཞི་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་དང་མི་མཐུན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 136a
འགགས་མ་ཐག་པ་ཡིད་དུ་འདོད་པས་འགགས་མ་ཐག་པའི་ཡིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་
པར་ཤེས་པའོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་། མིག་ལ་བརྟེན་ཅིང་གཟུགས་ལ་དམིགས་ནས་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་། རྣ་བ་ལ་བརྟེན་ཅིང་སྒྲ་ལ་དམིགས་ནས་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་། སྣ་ལ་བརྟེན་
ཅིང་དྲི་ལ་དམིགས་ནས་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་། ལྕེ་ལ་བརྟེན་ཅིང་རོ་ལ་དམིགས་ནས་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་། ལུས་ལ་བརྟེན་ཅིང་རེག་བྱ་ལ་དམིགས་ནས་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་གང་། ཡིད་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གནས་དང་དམིགས་པ་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གནས་པ་གང་། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་དེ་ནི་ཁམས་
བཅུ་སྟེ། མིག་གི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། རྣ་བའི་ཁམས་དང་། སྒྲའི་ཁམས་དང་། སྣའི་ཁམས་དང་། དྲིའི་ཁམས་དང་། ལྕེའི་ཁམས་དང་། རོའི་ཁམས་དང་། ལུས་ཀྱི་ཁམས་དང་། རེག་བྱའི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་
ངོ་། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་། དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་གང་། དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བདུན་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་།
ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་སོ། །ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ལོགས་ཤིག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་ཏུ་མེད་དོ། །ཕུང་པོ་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཕུང་པོ་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 136b
རྣམས་ལས་དམིགས་ཀྱིས་བཏོན་ཏེ། ཁམས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཁམས་རྣམས་ལས་དམིགས་ཀྱིས་བཏོན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཁམས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་མ་བསྡུས། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་འདུས་མ་བྱས་སོ། །དེ་ཡང་འདུས་མ་བྱས་
གཞི་བརྒྱད་དེ། ཆོས་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། དེ་ལྟར་ཆོས་མི་དགེ་བ་དང་། ཆོས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་དང་། མི་གཡོ་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་།
ཚོར་བ་འགོག་པའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གང་མ་བསྡུས་པའི་འདུས་མ་བྱས་དེ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ནི། གནས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཐ་དད་ཀྱི། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་
གང་། བདག་མེད་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། །དོན་དམ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་ན། གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་
མི་འགྱུར་བ་ནི་རྟག་ཏུ་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་བདག་མེད་པའི་དངོས་པོར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་རྒྱུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་རྒྱུ་བ་ནི། དེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་ནས། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ།
སྟོང་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་། དེ་ལ་གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གློ་བུར་གྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ཡང་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ཡིས་ཟིན་པའི་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་ཉེས་པ་གཞན་གྱི་དབང་གིས་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་
ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་ན། མཚན་མ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མ་རྣམས་ནི་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་ནས། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྤྲོས་པ་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 137a
རྣམས་ཏེ། དེས་དེ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བརྗོད་ན། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དམིགས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པ་ནི་གང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །དེའི་མཐའ་ནི་མུར་ཐུག་པ་སྟེ། བདག་མེད་པ་ལས་
ཕ་རོལ་དུ་དེ་ཁོ་ན་བཙལ་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཞེས་བརྗོད་ན་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བརྗོད་ན། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ཆོས་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་བཞིན། ཆོས་མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལྟར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ནམ་མཁའ་གང་། གཟུགས་མེད་ཅིང་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་འབྱིན་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའ་ནི་གཟུགས་
མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཉིད་ལས་བཟློག་པ། གཟུགས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནམ་མཁའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཟུགས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྣན་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཐུན་མོང་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་སེལ་ཏོ། །རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཏན་མེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ལས་བཟློག་པར་ནི་མི་ཤེས་སོ། །འདི་ལྟར་འདི་དག་ནི་གཏན་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རི་བོང་
གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་གཟུགས་ཡོད་པ་འདི་ལས་བཟློག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གཟུགས་ཉིད་ལས་བཟློག་ཅེས་བརྗོད་དོ། །གང་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གིས་ནི་ཚོར་བ་ལ་
སོགས་པ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་བསལ་ཏེ། དེ་དག་ནི་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་གང་། གང་འགོག་ལ་མི་འབྲལ་བའོ། །གང་འགོག་ལ་མི་འབྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ལ་ཉལ་ཀུན་དུ་མ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོར་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 137b
བརྟགས་པའི་འགོག་པ་གང་། །གང་འགོག་པ་དེ་འབྲལ་བའོ། །གང་འགོག་པ་དེ་འབྲལ་བ་ཞེས་པ་ནི། བག་ལ་ཉལ་ཀུན་དུ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་བལྟའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་། དེའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཚོར་བའོ། །ཚོར་བ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།
འགྱུར་བར་བྱེད་པ་དང་། འགྱུར་བར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། བདེ་སྡུག་དང་། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་གོ་རིམས་སོམོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བས་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཚོར་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སྤོང་བས་མི་གཡོ་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་
ཚོར་བ་འགོག་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ནི་དེའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གནས་གྱུར་པའོ། །ཚོར་བ་སྤོང་བ་ནི། དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གནས་གྱུར་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་
གཉིས་པར་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ལ་འདུས་མ་བྱས་རྣམ་པར་མི་གཞག་སྟེ། འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་ཚོར་བ་མ་ལུས་པར་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་མི་གཡོ་བ་གང་། དགེ་རྒྱས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། གོང་མའི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་བདེ་བ་དང་།
སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའོ། །འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་གང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལས་གྱེན་དུ་བསྐྱེད་པའི་ཞི་བར་གནས་པའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྟན་པ་མ་ཡིན་པ་
རྣམས་དང་། བརྟན་པ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་འགོག་པའོ། །ཡང་གང་གཟུགས་རྣམ་པ་ལྔ་དང་། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་གཞི་བརྒྱད་པོ་གང་། དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ། བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་
ཁམས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་གནས་པ་གང་། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་པོ་གང་དེ་ཉིད་སྐྱེ་མཆེད་བཅུའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བདུན་གང་། དེ་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་གང་། དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 138a
རྣམས་ནི་ཆོས་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོས་ནི། ཁམས་གཟུགས་ཅན་བཅུ་བསྡུས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བདུན་ཏེ།
དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་ཞར་ལ་བྱུང་བ་དེ་བསྟན་པར་བྱའོ། །མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་རྣམས་སོ་སོ་ལ་ཡང་གཉིས་གཉིས་ཡོད་ན། ཁམས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་དག་གཉིས་གཉིས་
ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཉི་ག་ཡང་མིག་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་འདྲ་བ་དང་། གཉི་གའི་བྱ་བ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པར་གཅིག་པའི་ཕྱིར། བྱ་བ་མཐུན་པས་ཁམས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །རྣ་བ་དང་སྣ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཉིས་གཉིས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་གནས་
མཛེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ངོས་གཉིས་ཤིན་དུ་རྣམ་པར་མཛེས་ན་གནས་མཛེས་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་མིག་རེ་རེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བའམ། འོན་ཏེ་གཉི་ག་ལའང་བརྟེན་སྨྲས་པ། གསལ་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ལའང་བརྟེན་ནས་འབྱུང་
སྟེ། དཔེར་ན་མིག་གཉི་ག་ཕྱེ་ན་གཟུགས་འཛིན་པ་ལ་གསལ་བར་འགྱུར་གྱི་གཅིག་གིས་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཁང་པ་གཅིག་ཏུ་མར་མེ་གཉིས་བུས་ན། མར་མེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་འོད་རྒྱས་པ་གཅིག་གིས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཚུལ་
དེ་ལྟར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེའི་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ན། དེའི་རྣམ་པ་རྣམས་ལ་དབང་པོ་རེ་རེའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་འབྱུང་ངམ། འོན་ཏེ་གཅིག་གིས་ཅིག་ཅར་འཛིན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ཁོ་ནས་ཅིག་ཅར་འཛིན་ཏེ། རྣམ་པ་ནི་སྣ་
ཚོགས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ལྕེ་ལ་ཟས་ཀྱི་ཁམས་རེག་ན། ལྕེ་དང་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟག་ཏུ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །སྒྲ་ནི་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་གཞན་དག་ཏུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ། འབྱུང་བའི་རྒྱུན་གྱིས་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 138b
འདི་ལྟ་སྟེ། རང་གི་ཡུལ་ན་འདུག་ཅིང་ལན་ཅིག་འབྱུང་སྟེ། མར་མེའི་འོད་རྒྱས་པ་བཞིན་དུ། སྒྲ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་དེ་ལྟར་བལྟའོ། །ཉེ་ཡང་བར་དུ་བཅད་པའི་སྒྲ་ཡང་གསལ་བར་མི་ཐོས་པའི་སྒྲ་དེ་ཐོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྒྲིབ་པའི་གསེབ་ནས་ཆུང་ངུར་འབྱུང་བར་
རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་དུ་ཞིག །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་དུ་ཞིག་ཅེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་གྱིས་རེ་ཞིག་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ཏུ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་ནི་རང་
བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མངོན་པར་དཔྱོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་མྱོང་བ་ན། གང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྗེས་སུ་དྲན་པའི་
རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། གང་སྔོན་མྱོང་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །མངོན་པར་དཔྱོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། གང་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་
བདུན་ཏེ། དམིགས་པ་ལ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མཚན་མ་དང་བཅས་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། ཀུན་དུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་
པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་སྟེ། དམིགས་པ་ལ་བཀྲ་བར་མ་བཟུང་བར་རང་གི་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མ་དང་བཅས་པ་ནི་རང་བཞིན་དང་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། ད་ལྟར་དང་། འདས་པའི་
ཡུལ་བཀྲ་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་མངོན་པར་དཔྱོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་རེས་འགའ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཀུན་དུ་ལ་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 139a
ཚོལ་ལོ། །རེས་འགའ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་གོ། །རེས་འགའ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །རེས་འགའ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར། མིག་ལ་སོགས་པའི་
རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའི། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་མི་བྱ་ཞེ་ན། ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་རྣམ་པ་ལྔ་འཐད་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་མིག་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གནས་ཀྱི་
ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡོད་ན་དེ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་མིག་ཡོད་ན་ལོང་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་སྟེ། ཐ་ན་མུན་པ་ཡང་མངོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལོང་བ་རྣམས་
ཀྱིས་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གཟུགས་མ་གྱུར་ཀྱང་དེའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་མིག་སེར་གྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་ན། གཟུགས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མིག་གིས་སེར་པོ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ། །མིག་
ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། མིག་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ས་བོན་དང་འབྲེལ་པས། དེ་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཕན་པ་དང་། མི་ཕན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་
པར་ལྡན་པར་མྱོང་བས། དབང་པོ་ལ་ཕན་གནོད་དུ་འགྱུར་གྱི། ཡུལ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མིག་དང་མཚུངས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གཉི་ག་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་
གཏོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ངམ། འོན་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མཐོང་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ནི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཅིག་གིས་ཀྱང་མི་མཐོང་ལ། ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་མཐོང་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཚོགས་པར་གྱུར་པ་ལ་མཐོང་བ་གདགས་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 139b
སོ། །ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ངོ་ཞེས་གཙོ་བོར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། འབྱུང་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་མིག་ལས་དེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གནས་ཀྱི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་རྟེན་མིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཡོ་བར་
འཇུག་པའི་ཕྱིར། མིག་ནི་རྟག་ཏུ་རིགས་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་དབང་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཛེས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེས་གནས་མཛེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་གི་ཕྱིར་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ངོ་ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་རྣམ་པ་མང་པོར་འབྱུང་བའི་གཡོ་བར་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཁམས་རྣམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་འདུས་མ་བྱས་རྣམ་པར་བཞག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ཅིའི་
ཕྱིར་རྣམ་པར་མ་བཞག་ཅེ་ན། ཕུང་པོའི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་བསྡུས་ཏེ། སྤུངས་པའི་དོན་ནི་ཕུང་པོའི་དོན་དུ་བསྟན་པ། དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་འདུས་མ་བྱས་རྣམ་པར་མི་གཞག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་
ཆོས་འདི་རྣམས་ཁམས་དང་། ཕུང་པོ་རྣམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བཤད་ཅེ་ན། གདུལ་བྱ་རྣམས་བསྡུས་པ་དང་། རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ལ་མཁས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་ལ་གཟུགས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་དག་མདོར་བསྟན་པ་དེ་དག་
ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་དང་། རྣམ་པ་བདུན་དུ་ཕྱེ་ནས་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སུ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དུ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་
ཏོ། །ཡང་མཚན་ཉིད་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཕུང་པོ་བསྟན་ཏོ། །འཛིན་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཁམས་བསྟན་ཏོ། །འཛིན་པར་བྱེད་པ་སྐྱེ་བའི་སྒོར་གྱུར་པ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཙམ་རྣམ་པར་གཞག་པས་སྐྱེ་མཆེད་བསྟན་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 140a
པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞར་ལ་བྱུང་བ་རྫོགས་སོ།། །།འདི་མན་ཆད་ནི་རྩ་བའི་གཞུང་ཉིད་ཀྱི་དོན་བཤད་པར་བལྟའོ། །མིག་ཅེས་སམ། མིག་གི་ཁམས་ཤེ་ན། མིག་གང་། མིག་གི་ཁམས་ཀྱང་དེའམ། མིག་གི་ཁམས་གང་མིག་ཀྱང་དེའམ་ཞེ་ན།
མིག་ལ་མིག་གི་ཁམས་མ་ཡིན་པའང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཐ་མའི་མིག་གོ། །མིག་གི་ཁམས་ལ་མིག་མ་ཡིན་པ་ཡང་། སྒོ་ངའི་ནང་ན་འདུག་པ་དང་། ནུར་ནུར་པོར་གྱུར་པ་དང་། མེར་མེར་པོར་གྱུར་པ་དང་། ནར་ནར་པོར་གྱུར་པ་དང་། མའི་མངལ་ན་གནས་པའི་མིག་མ་དོད་པ་དང་།
མིག་ཞར་བ་དང་། གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་མིག་གི་རྒྱུའོ། །མིག་ཡིན་ལ་མིག་གི་ཁམས་ཀྱང་ཡིན་པའང་། དེ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་རྣམས་སོ། །མིག་མ་ཡིན་ལ་མིག་གི་ཁམས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པའི་འཕགས་པའིའོ། །མིག་དང་མིག་གི་ཁམས་ཇི་ལྟ་བར་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཐ་མའི་མིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་ན་ཐ་མ་སྟེ། དེ་ནི་མིག་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པས་ཁམས་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་མིག་གི་རྒྱུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནས་འཕོས་ཏེ། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བའི་མིག་གི་ས་བོན་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་
པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་ཡང་མིག་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡང་ཕྱིར་མི་འོང་བས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཡིན་ལ་ལུས་མ་ཡིན་པ་ཡང་། གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྒོ་ངའི་ནང་ན་འདུག་
པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཞིག་པ་ནི་མི་འཚོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་གང་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་དེའམ། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་གང་ཡིན་ཀྱང་དེའམ། ཡིད་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་མ་ཡིན་པའང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐ་མའི་ཡིད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ལ་ཡིད་མ་ཡིན་པའང་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 140b
འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་སོ། །ཡིད་ཡིན་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་ཡིན་པའམ། དེ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་རྣམས་སོ། །ཡིད་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པའིའོ། །ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཡིན་ལ་ཡིད་མ་ཡིན་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་འདིར་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མ་བཟུང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མིག་གིས་དེའི་ས་པའི་གཟུགས་
རྣམས་མཐོང་ངམ། བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཞེས་པ་ནི། གྲུབ་པ་དང་། རྒྱས་པར་གྱུར་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། གོ་རིམས་སོམོ། །དེ་ཡི་ས་པའི་མིག་གིས་དེའི་ས་པའི་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་ཡང་ཡོད། གཞན་གྱིས་ས་པའི་མཐོང་བའང་ཡོད། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་
བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་མིག་གིས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་དང་། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ས་གོང་མ་པས་ས་འོག་མ་རྣམས་མཐོང་བའོ། །མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བར་རྣ་བས་སྒྲ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདོད་པའི་ཁམས་
སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟ་བར་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་ཀྱི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱི་དྲི་རྣམས་སྣོམ་མོ། །རོ་རྣམས་མྱོང་ངོ་། །རེག་བྱ་རྣམས་ལ་རེག་གོ། །གཟུགས་
ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལུས་ཀྱིས་རང་གི་ས་པ་ཉིད་ཀྱི་རེག་བྱ་རྣམས་ལ་རེག་གོ། །དེ་ན་དྲི་དང་རོ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ་ཁམ་གྱི་ཟས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མེད་
དོ། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་ནི་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟ་བར་གཟུགས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 141a
ནི་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རང་གི་ས་པ་རྣམས་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ནི་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་སོ་ཞེས་པ་ནི།
འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་རང་གི་ས་པ་རྣམས་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་སོ། །ཆོས་འདི་པ་ནི། ལ་ལ་སྔོན་ཐོས་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་དབང་གིས་ས་གོང་མ་ལ་ཡང་དམིགས་ཏེ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་གོ་རིམས་སུ་
བརྗོད་ཅེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་བཞི་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཡང་སྔ་མ་ནི་ཕྱི་མའི་རྟེན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུགས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མྱོང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་ཚོར་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་འདུ་
ཤེས་སུ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དང་དེར་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མྱོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གཉིས་ལས་བདེ་
བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་མྱོང་བ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་མཚན་མར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་
བཞིན་དུ་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དང་དེར་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པའི་ཡུལ་རྣམས་དང་། འགྲོ་བ་གཞན་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་
ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའམ། རྗེས་སུ་མྱོང་བ་དང་། མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 141b
པར་བྱང་བའམ། གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་སྟེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལྟའོ། །གང་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་ལོ། །རྗེས་སུ་མྱོང་བ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུག་དང་བཅས་
པ་དང་། དུག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། གོ་རིམས་སོམོ། །མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་དུ་འཇུག་པས་སོ། །གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།
སེམས་གནས་ངན་ལེན་དང་བཅས་པ་དང་། གནས་ངན་ལེན་མེད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཁམས་རྣམས་གོ་རིམས་སུ་བརྗོད་ཅེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་གང་། དེ་ལ་
ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཕན་ཚུན་བལྟའོ། །བལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་དུ་སྨྲ་བའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཁྲུས་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཕྲེང་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མལ་དང་། བཏིང་བ་དང་། བུད་མེད་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་དོ། །
ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་སོ། །ནང་གི་ཁམས་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་ནས་ཕྱིའི་ཁམས་རྣམས་གོ་རིམས་སོམོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་རྣམས་སོ། །ཁམས་ཀྱི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བར་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཕུང་པོའི་དོན་གང་
གཟུགས་གང་ཅི་ཡང་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའམ། ནང་གིའམ། ཕྱིའི་འམ། རགས་པའམ། ཕྲ་བའམ། ངན་པའམ། གྱ་ནོམ་པའམ། རྒྱང་རིང་བའམ། ཐག་ཉེ་བ་གང་། དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་སྤུངས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་
ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་བར་དུའང་དེ་བཞིན་ཏེ། ནོར་གྱི་ཕུང་པོ་བཞིན་ནོ། །སྲེད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གི་སྐབས་ཀྱིས། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་མ་བཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཁ་བལྟས་པའི་སྲེད་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 142a
པ་དང་། མངོན་པར་དགའ་བའི་སྲེད་པ་དང་། ལྷག་པར་ཆགས་པའི་སྲེད་པ་དང་། བདག་ལ་སྲེད་པ་དང་། ཡུལ་ལ་སྲེད་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྲེད་པ་དང་། ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྲེད་པ་དང་།
ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་བདེ་བ་ལ་སྲེད་པ་དང་། རིང་བ་ལ་སྲེད་པ་དང་། ཉེ་བ་ལ་སྲེད་པ་སྟེ། སྲེད་པ་དེ་དག་གི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཡང་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན། བྱུང་བ་དང་། མ་བྱུང་བའི་བྱེ་བྲག་དང་།
འཛིན་པ་དང་། གཟུང་བའི་བྱེ་བྲག་དང་། ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་པ་དང་། ནང་དུ་བལྟས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། རིང་བ་དང་ཉེ་བའི་བྱེ་བྲག་དང་། འདས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་རིག་
པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱུང་བ་ནི་འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་རོ། །མ་བྱུང་བ་ནི་མ་འོངས་པའོ། །འཛིན་པ་ནི་ནང་གིའོ། །གཟུང་བ་ནི་ཕྱིའིའོ། །ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་པ་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའིའོ། །ནང་དུ་བལྟས་པ་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའིའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །
ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཤིང་གི་ཕུང་པོ་བཞིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་
པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཁུར་ཁྱེར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ་ཕྲག་ཁུར་ཁྱེར་བ་བཞིན་ནོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཁུར་ཁྱེར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་
པ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་ཕྲག་པའི་ཁུར་ཁྱེར་བའི་ཕྱིར། ཕྲག་ཁུར་ཁྱེར་བ་བཞིན་ནོ། །ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་གིས་ཁུར་ཁྱེར་བ་དེ་ལ་ཕྲག་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་འདོགས་ཏེ་ཕག་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 142b
ཁུར་ཁྱེར་བ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁམས་ཀྱི་དོན་གང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་དོན་ཏོ། །ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་དོན་ཏོ། །འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་དོན་ཏེ། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་
དངོས་པོ་འཛིན་པ་ནི། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དྲུག་དང་། དབང་དོན་གྱི་ཁམས་རྣམས་དང་གོ་རིམས་སོམོ། །ཡང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་འཛིན་པའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་འཛིན་པ་ནི་མདོ་སྡེའི་ནང་དུ་སའི་
ཁམས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཁམས་གཞན་དག་བསྟན་པ་དག་ཀྱང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཏུ་ཇི་ལྟར་མཐུན་པར་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དོན་གང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་སྒོའི་དོན་ཏོ། །ས་བོན་གྱི་དོན་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་
དོན་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དོན་དུ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །དཔེ་གང་། གཟུགས་ནི་དབུ་བའི་གོང་བུ་ལྟ་བུའོ། །ཚོར་བ་ནི་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུའོ། །འདུ་ཤེས་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ཆུ་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ། ཅིའི་
ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་དབུ་བའི་གོང་བུ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཉིད་དེ། བདག་མེད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། གཙང་བ་མེད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། རོ་བྲོ་བ་ཆུང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། མི་བརྟན་ཅིང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མདོའི་ཚིག་འདི་
རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་ཡང་མེད་པ་དང་། གསོབ་དང་། གསོག་དང་། སྙིང་པོ་མེད་པར་ཡང་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བདག་དང་། གཙང་བ་དང་། བདེ་བ་དང་། རྟག་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཉེན་པོ་སྟེ། བདག་མེད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་
དང་གོ་རིམས་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་། སྡོམ་དུ་ན། རྫས་ཡོད་ཤེས་བྱ་གཟུགས་ཅན་སོགས། །ཟག་བཅས་བྱུང་ལ་སོགས་པ་དང་། །འདས་དང་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་རྣམས། །ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅི་ཡི་ཕྱིར། །ཕུང་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 143a
པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཇི་ལྟར་ན་རྫས་སུ་ཡོད། རྫས་སུ་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་ཡོད་པར་བརྟག །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་བརྗོད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྫས་སུ་
ཡོད་པའོ། །བདག་ལ་རྫས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་ཡོད་པར་བརྟག་གོ། །ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་དྲི་བ་རྣམ་པ་གསུམ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་མཚན་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་ལ་རྨོངས་པ་དང་། སྒྲོ་འདོགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་རྫས་སུ་ཡོད་
ཅེས་བྱ་བ་ནི། རྫས་སུ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པས་དེ་ལ་རྨོངས་པ་སྤོང་ངོ་། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྫས་སུ་ཡོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དངོས་པོ་ལ་རྨོངས་པ་སྤོང་ངོ་། །བདག་ལ་རྫས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྤོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་
གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་བརྗོད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ནི། མིང་བཀྲ་བར་མི་འཛིན་པར་དོན་གང་ཡིན་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་གཞན་
ལ་མི་ལྟོས་པར་གང་དུ་དེའི་བློ་འབྱུང་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བློ་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་བཏགས་པའི་ཡོད་པ། བཏགས་པའི་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་བཏགས་པའི་ཡོད་པར་
བརྟག །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་བཏགས་པའི་ཡོད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཏགས་པའི་ཡོད་པའོ། །བདག་ལ་རྫས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བརྟགས་པའི་ཡོད་པར་བརྟག་གོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད། ཀུན་
རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་རྣམ་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བརྟག ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའོ་ཞེས་པ་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀུན་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 143b
རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའོ། །བདག་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུའོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་དམ་པར་ཡོད། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་
པར་བརྟག །རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའོ། །རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའོ། །བདག་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་
རྒྱུར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་པར་བྱ་བ། ཤེས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་པར་བྱ་བ་བརྟག །ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་
ལྔ་སྟེ། གཟུགས་དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། འདུས་མ་བྱས་སོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་།
ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་སོ། །སེམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བདུན་དང་། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཆོས་
ཀྱི་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་ངོ་། །ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་ངོ་། །འདུས་མ་བྱས་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །གང་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་
མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའམ། གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའམ། གང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། དེའི་གནས་སྐབས་གང་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་གང་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་པར་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 144a
བྱའོ། །གང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ལས་བྱུང་བ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་། དད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། གོ་རིམས་སོམོ། །དེའི་གནས་སྐབས་གང་ནི་གཟུགས་དང་། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་
གནས་སྐབས་དག་ལ་བཏགས་པ་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཏེ། དེ་ནི་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པས་ན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ཤེས་བྱའི་ཆོས་རྣམས་ནི་མོས་པས་ཤེས་པའི་
སྤྱོད་ཡུལ་དང་། རིག་པས་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། རྣམ་པར་འཕྲོ་བ་མེད་པས་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། སོ་སོ་རང་གིས་ཤེས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། གཞན་གྱིས་བདག་ཉིད་ཤེས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། འོག་མ་ཤེས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། གོང་མ་ཤེས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། རྣམ་པར་
སུན་འབྱིན་པ་ཤེས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ཤེས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། ཤེས་པ་ཤེས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། མཐར་ཐུག་པ་ཤེས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། དོན་ཆེན་པོ་ཤེས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །བདག་ལ་ཤེས་པ་པོ་དང་། མཐོང་བ་པོར་མངོན་
པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་པོ་འདིས་ཤེས་བྱ་གང་ཡིན་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དང་། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་ཤེས་པ་
དང་། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་ཤེས་པ་དང་། རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པ་དང་། འགོག་པ་ཤེས་པ་དང་། ལམ་ཤེས་པ་དང་། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་གོ་
རིམས་བཞིན་དུ་མོས་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཤེས་པ་ནི་འོག་མ་ཤེས་པ་སྟེ། བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཐོག་མར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 144b
རོ། །རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་གང་མ་ཤེས་པ་སྟེ། ཆོས་ཤེས་པའི་འོག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་ནས་མི་ལྡང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མི་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་ལ། མཐར་ཐུག་པ་ལ། དོན་ཆེན་པོ་ལ། ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་སུན་
འབྱིན་པའི་ཤེས་པ་ནས། དོན་ཆེན་པོའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དོན་ཆེན་པོ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བར་བརྟག །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་།
རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྒྱུ་དང་། འཇུག་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་དང་། རྒྱུ་མཚན་ལས་བྱུང་བ་དང་། མི་མཐུན་པ་དང་། གཉེན་པོ་དང་། ཕྲ་བའི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་དག་གིས་སོ། །
རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སོ། །རྒྱུ་ནི་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །འཇུག་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི་དབང་པོ་དང་དོན་རྣམས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོ་ནི་འདོད་
ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཕྲ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དཀའ་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་བདུན་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་དཀའ་བའི་རྣམ་པར་
རིག་པ་བདུན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི། སྣོད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི། གཅིག་གི་རྣམ་པ་ནི་གཅིག་དང་། སྣ་ཚོགས་སྟེ། རྣམ་པར་གཞག་པ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་
འདི་ནི་ཕྲ་བ་ཉིད་དོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་སོ་སོ་རང་གི་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པར་རིག་
เล่ม ๑๓๕ · หน้า 145a
པར་བྱའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གཉེན་པོ་མྱུར་དུ་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི། ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཏེ། ཡུད་ཙམ་ཉིད་ལ་ལན་ཅིག་ཏུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་
རོ། །བག་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ལས་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ལས་བག་ཆགས་བསྒོ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ལས་བག་ཆགས་གཞན་པའང་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཡང་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་རྙེད་པའོ། །ཉིང་
མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ལུས་རྣམས་དུ་མར་འགྲུབ་པའི་ལས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་དུས་ན་ཤིན་ཏུ་མི་གསལ་བའི་ཚེ། འཕྲལ་ལ་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་སད་ཅིང་རྒྱས་ནས།
འགྲོ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ། །གྲོལ་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་སེམས་མཆོག་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པ་དེ་འཁོར་བ་ན་འདྲིས་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་ཤིན་ཏུ་འདས་
པ་སྟེ། རྣམ་པ་འདིས་འཇུག་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་འདིས་ཕྲ་བ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བདག་ལ་མཐོང་བ་པོ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བ་པོ་དང་པོར་བཟུང་བས་ནི་ཉན་པ་
པོ་དང་། སྣོམ་པ་པོ་དང་། མྱོང་བ་པོ་དང་། རེག་པ་པོ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་པོའི་ཞེས་པ་འདི་དག་གཟུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ། མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བར་བརྟག །ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་
དང་། རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། འོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྤོང་ངོ་། །མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་ཡུལ་ལོ། །འགྲོ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེའི་ཡུལ་ནི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด