དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་དཀའ་འགྲེལ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཏཏྭ་སཾ་གྲ་ཧ་པཉྫི་ཀ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 1b
༄༅༅། །དེ་ལ་ཚད་མའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་འབྲས་བུ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་དང་རྣམ་གྲངས་ལ་གཞན་དག་གིས་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། དེ་དག་བསལ་བའི་སྒོ་ནས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་
གསལ་བར་བསྟན་པའི་དོན་དུ། གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ཅེས་བྱ་བ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་
གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཁྱབ་པར་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་རྫས་དང་བྱ་བ་དང་རིགས་དང་འདུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱབ་པར་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །
འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའམ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མངོན་སུམ་ནི་ཚད་
མའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་གསལ་བའི་སྒོ་ནས་དེའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ། མངོན་སུམ་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཤེས་པའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའམ་མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས། མངོན་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 2a
སུམ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་བྱེད་དེ། ཐམས་ཅད་དུ་མཚོན་པར་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་གང་གཡོ་བ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འདིར་མངོན་སུམ་ནི་མཚོན་པར་བྱ་
བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་མཚན་ཉིད་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་པའི་སྐབས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་བཀག་པས་ཤེས་པ་
ཤུགས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བེའུ་མེད་པའི་བཞོན་མ་འོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བས་བེའུ་བཀག་པས་བ་ལང་བཞོན་མ་རྟོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡང་འདིར་རྟོག་པ་ཡང་གང་ལ་མངོན་པར་འདོད་ཅིང་གང་
དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ཞེ་ན། རྟོག་པ་མངོན་པར་བརྗོད་ཅན་གྱི། །ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཅི་སྟེ་བཏགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་གང་ལ་བདེ་བྱེད་བདག་པོ་ལ་སོགས་པས་རྒྱས་པར་སུན་འབྱིན་པ་
བརྗོད་པ་དེ་ཡང་ཅི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཉེ་བར་བཏགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ལ་སོགས་བདག་ཉིད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུང་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །དེས་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་གཞན་གྱིས་བརྗོད་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 2b
པའི་སྐྱོན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་དེའི་ཕྱོགས་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བཏགས་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པའོ། །དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས་པར་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐ་སྙད་ཡོད་པ་མ་
ཡིན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་སྒྲ་དང་འདྲེས་པ་དང་། སེམས་རྩིངས་པ་དང་ཞིབ་པའི་རྒྱུ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བར་བྱའོ། །མངོན་པར་བརྗོད་པ་ནི་སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་སྒྲའོ། །དེ་ཡང་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་གང་ལ་འདི་
ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ཤེས་པ་འདི་འདྲ་བ་གང་ལས་གྲུབ་ཅེ་ན། སྒྲ་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤིང་ཞེས་བྱ་སོགས་ངོ་བོ་ཡིས། །གང་ཞིག་བརྗོད་དང་མི་ལྡན་ཡང་། །ཞེས་སྦྲེལ་བར་བྱ་བའམ། ཡང་ན། ཤིང་ཞེས་བྱ་སོགས་ངོ་བོ་ཡིས། །སྒྲ་དོན་སྦྱོར་བར་རུང་བ་ཡིས། །ཞེས་
སྔ་མ་དང་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། །འདིས་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོག་པ་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བྱིས་པའི་བར་དུ་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། འདས་པའི་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།
འདས་པའི་སྲིད་པ་ནི་འདས་པའི་སྐྱེ་བའོ། །དེར་མིང་དང་དོན་གོམས་པ་ནི་སྒྲ་དོན་བྱང་བའོ། །དེས་བསྒོས་པའི་བག་ཆགས་ནི་ནུས་པ་སྟེ། དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་གང་གི་ཕྱིར་བྱིས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། དེས་ན་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཡང་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་
གང་ཞིག་དང་ལྡན་པས་འདི་ལྟར་བྱས་པ་སྟེ། འཛུམ་པ་དང་ངུ་བ་དང་ནུ་མ་འཐུང་བ་དང་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དག་ལ། སྒྲིན་པོར་ཏེ་གྲིམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུར་འགྱུར་བ་འདིས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྟོག་པ་བྱིས་པ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ།
འདི་ལྟར་བྱ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ན། །ཐམས་ཅད་སྒྲ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན། །བྱིས་པ་ལ་ཡང་སྔོན་གོམས་པའི། །འདུ་བྱེད་གང་ཞིག་རབ་ཏུ་རྟོགས། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡི་གེ་དང་རྣམ་པར་མ་ཕྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ། ཡང་སྒྲའི་ཁྱད་པར་ཅན་ནང་ཙམ་དུ་ཡོངས་སུ་གསལ་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལྟ་བུར་ཏེ་སྟོན་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 3a
པ་གང་གིས་ཕྱིས་བརྡ་འཛིན་པ་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་དེ་དག་ལ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཀྱིས་དཔྱོད་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སླར་ཡང་རྟོག་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལས་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྒྲའི་ཐ་སྙད་ཅེས་བྱ་བའི་
འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་ཀྱང་གྲུབ་པར་བཤད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་སྔར་སྒྲ་དོན་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་བཀག་པ་དང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྟོག་པ་འདི་མེད་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་སྒྲའི་དོན་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་འདི་འདྲའི་འཁྲུལ་པར་ཡང་མི་
འགྱུར་རོ། །དེའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དེ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་བརྗོད་བྱ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པ་ནི་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གཞན་དག་ཀྱང་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཅན་གྱིས་ཤེས་པ་རྟོགས་པར་བརྗོད་པ་འབའ་ཞིག་
ཏུ་མ་ཟད། འོན་ཀྱང་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པར་རུང་བ་ཡང་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་མི་གཟུང་ཞེ་ན། རིགས་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མི་སྣང་ཕྱིར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །འདི་ཡང་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཁས་
བླངས་ནས་ལན་གདབ་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ལ་སོགས་པས་མི་འདོད་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཆུ་དང་འོ་མ་ལ་སོགས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་ཆུ་དང་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཞག་
པར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་རྟེན་ལས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རྟེན་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་རིགས་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱོར་བ་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མཛད་པས་
མིང་དང་རིགས་སོགས་དང་འབྲེལ་པས་རྟོགས་པ་ཞེས་བཤད་ཅེ་ན། བླང་བར་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་དོར་བར་བྱ་བ་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱོར་བ་སྟེ། གཞན་དག་ལ་གྲགས་པའི་རྟོག་པའོ། །བླང་བར་བྱ་བ་ནི་རང་ལ་གྲགས་པ་སྟེ་མིང་དང་སྦྱོར་བའི་རྟོག་པའོ་ཞེས་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 3b
བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། བཤད་པ། གཉིས་སུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མིང་དང་རིགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མིང་དང་རིགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་སྡེ་ཚན་གཉིས་བཤད་དེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མིང་ལ་སོགས་པ་
སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་ན་རིགས་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ཡོངས་སུ་བགྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་པའི་ཆོས་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་བྲལ་བ་
བསྟན་པའི་སྐབས་ཡིན་གྱི། དོན་གྱི་ཆོས་དང་བྲལ་བར་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནམ། མིང་དང་རིགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མིང་དང་རིགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་ལྡན་པ་དང་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་གྱི་ཆོས་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་མཚན་ཉིད་བྱེད་པ་སྐབས་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པ་པོར་བྱེད་པ་
ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒོལ་བའི་དོགས་པ་བསུ་ནས་མིང་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་མ་ཐག་པ་ནི་བར་མ་ཆོད་པའོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི་དེའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མངོན་པར་བརྗོད་པ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དངོས་པོ་གཉིས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པ་བསྐྱེད་པ་ལས་དེ་ལྟར་
སྦྱར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། འབའ་ཞིག་ཅུང་ཟད་སྦྱོར་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱ་བ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བླངས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། མིང་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བ་གང་ལས་འབྱུང་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གཞི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འབྲུ་མང་པོ་
པའམ་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་དགོས་པ་ཡང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་འདིས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་ནི་སྦྱོར་བ་སྟེ། མིང་དང་རིགས་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བའོ་ཞེས་བསྡུ་བ་བྱས་ནས། མངོན་
པར་བརྗོད་པ་ཅན་ཉིད་རྟོགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། ཡང་ན་མིང་དང་རིགས་སོགས་ཀུན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ན་རང་གཞུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་གཞན་བཤད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་འབྲེལ་པའི་གཞུང་ཇི་ལྟར་དྲང་། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན།
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 4a
འདོད་རྒྱལ་བའི་སྒྲ་དག་ལ་མིང་གི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་བརྗོད་པ་ནི་ཁོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དང་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་དག་ལ་རིགས་ཀྱིས་ཏེ་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲ་དག་ལ་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཏེ་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དང་། བྱ་བའི་སྒྲ་དག་ལ་བྱ་བས་ཏེ་འཚེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་
བུ་དང་། རྫས་དག་ལ་རྫས་ཀྱིས་ཏེ། རྭ་ཅན་དང་དབྱིག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་འདིས་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་དོན་བརྗོད་པ་ན་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཀུན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པའི་
སྒྲ་དག་ལ་ཡང་ངོ་། །འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདོད་རྒྱལ་བའི་སྒྲ་སྦྱར་བ་དག་ལ་མིང་གི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དག་ལས། ཡང་མིང་གི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཞུང་
ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་བྱ་བ་དང་རྫས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་པའི་མཐའ་ཅན་གཞན་འདི་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བ་ལང་ཞེས་བྱ་བས་རིགས་ཀྱིས་ཏེ་བྱེད་པར་གྱུར་པས་མིང་གི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་
ཅན་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིས་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་མིང་དང་རིགས་སོགས་སྦྱོར་བ་ཡིན། མདོ་འདིར་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་
པར་བྱ་ཞེ་ན། མིང་དང་རིགས་ལ་སོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་གྱིས་ཐོབ་པའི་རྟོག་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། རིགས་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་སྦྱོར་བ་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ལ། མིང་དང་རིགས་ལ་སོགས་པ་
སྦྱོར་བ་འདི་ནི་མིང་དང་རིགས་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་གྱིས་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འདོད་རྒྱལ་བའི་སྒྲ་དག་ལ། འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་རིགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཞག་པ་མ་ཁྱབ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 4b
ནས། འདོད་རྒྱལ་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱ་ལ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡང་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དེ་དག་འདོད་རྒྱལ་བའི་སྒྲ་ཉིད་དུ་གྲགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ནས་བརྩམས་ནས། འཆི་བའི་བར་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྐད་ཅིག་རེ་རེའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་
འདི་ནི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པར་གོ་བར་མི་ནུས་པ་རྣམས་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མཚམས་བཅད་པའི་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པའི་རིགས་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལེན་པར་བྱེད་དེ། གཞན་དུ་ན་བྱིས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་དངོས་པོའི་ཆའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་རྒན་
པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་པར་འགྱུར། གང་དག་གི་ལྟར་ན་ལུས་སྐད་ཅིག་མ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དུས་གཞན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལྟ་བ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ཡང་དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསམ་པའི་ཡན་ལག་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་
དག་ཏུ་རྫས་གཞན་དང་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ། །ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ལྟ་བ་ལ་ཡང་གང་ཞིག་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་པའི་དངོས་པོ་དེ་ནི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཉིད་དུ་དམ་བཅའ་སྟེ། དེ་ལྟ་ཡིན་དང་གནས་སྐབས་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་ན་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་སྒྲ་དེས་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་
རོ། །དཔེར་ན་འོ་མ་ལ་ངེས་པའི་བརྗོད་པ་ཅན་གྱིས་བརྗོད་པའི་ནུས་པའི་འོ་མའི་སྒྲ་ཞོ་ལ་མི་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ལ་ཡང་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་རིགས་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་རིགས་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་མེད་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མ་ཁྱབ་
པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ཉིད་བརྗོད་པར་མི་འདོད་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ནི་སྤྱི་ཡིན་པས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་རིགས་ཀྱི་སྒྲས་ལེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདོད་རྒྱལ་བའི་སྒྲ་ཡང་རིགས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རིགས་ནི་ཚིག་གི་དོན་ཡིན་ན། །
རིགས་སམ་རིགས་ལྡན་ཁྱད་པར་ནི། །སྒྲ་ཡིས་བྱེད་ཅེས་གང་གི་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་རིགས་རྗོད་བྱེད། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མཛད་པས་འདོད་རྒྱལ་བའི་སྒྲ་རྣམས་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་དག་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་ཅེ་ན། རབ་ཏུ་གྲགས་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 5a
འཇིག་རྟེན་ན་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ནི་རིགས་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་གྲགས་ལ། དཔུང་རྒྱན་བཟང་ལ་སོགས་པ་ནི་མིང་གི་སྒྲ་ཉིད་དུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བརྗོད་དོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་དག་རྩོད་པར་བྱེད་ལ། བདེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་འདི་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་བྱ་བ་དང་རྫས་ཀྱི་སྒྲའི་ཁྱད་པར་དག་གིས་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་ལུགས་ལ་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར། གཞན་དག་དོན་
གྱིས་སྟོང་པའི་སྒྲས། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་རྗོད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བའི་གཞུང་འདིས་སློབ་དཔོན་གྱིས་རང་གི་གཞུང་ལ་གྲགས་པའི་རྟོགས་པ་ཕྱིས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བརྗོད་ཅེ་ན། རིགས་སོགས་དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པའི་
གསལ་བ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་བསྟན་པའི་དོན་དུ། མཚན་ཉིད་མཛད་པས་འདི་བརྗོད་ཀྱི་རྟོགས་པ་གཞན་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་
སངས་རྒྱས་པའོ། །དོན་གྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་གཞན་སེལ་བ་ཙམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་གཞུང་གི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པ་ནི་རྟོགས་པར་ཁས་བླངས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད།
གཞན་དག་གིས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་འགྲོ་བའི་ཐ་སྙད་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཡང་རིགས་སོགས་སྦྱོར་བ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རིགས་དང་ཡོན་ཏན་རྫས་སྦྱོར་བའི་རྟོག་པ་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ན་ཡང་
མི་སྦྱོར་བ་ཉིད་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ལ་རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་དངོས་པོ་མིང་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་གཟུང་སྟེ། གཞན་དུ་ན་རང་དབང་དུ་དངོས་པོ་དུ་མ་འཛིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར། དེ་ལྟ་ཡིན་དང་འགྲོ་བ་ལྐུགས་པ་ཉིད་དུ་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 5b
འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབྱིག་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་མཐོང་བ་ན་ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་མིང་གི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བ་དེ་སྲིད་དུ་དབྱིག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་མི་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་བ་ལང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པའི་སྒྲ་དག་ལ་རིགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དོན་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པའི་ཚིག་འདི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། མིང་མེད་ན་ཇི་ལྟར་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །བརྗོད་པའི་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པས་རྟོགས་པ་གྲུབ་པ་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་མཚན་ཉིད་མཛད་པའི་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་རྟོག་པ་རྣམས་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་བཤད་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བླང་བར་བྱ་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་སྟོན་པའོ། །རིགས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་མི་སྦྱོར་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་
ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བཤད་པ། མིང་དང་རིགས་ལ་སོགས་བརྗོད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་སྟོན་པ་ན། བླང་བྱ་དང་དོར་བྱའི་ཡུལ་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ། །འོ་ན་རིགས་པའི་སྒོའི་གཞུང་ཇི་ལྟར་དྲང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་ཤེས་པ་གང་ཞིག་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལ་ཁྱད་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཐ་མི་དད་པ་ཉེ་བར་བརྟགས་པས་རྟོགས་པ་མེད་པ་དབང་པོ་དང་། དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རིགས་པའི་སྒོའི་གཞུང་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་ནི་
རིགས་ལ་སོགས་པའོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མིང་ངོ་། །དེ་དག་གིས་ཐ་མི་དད་པར་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་དང་མིང་དག་གོ། །ཐ་མི་དད་པར་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ནི་མཚོན་པ་སྟེ། གང་ལ་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པ་འདིའི་བ་ལང་ཉིད་འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་རྟོག་པར་
འདོད་པ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཏེ་འདིར་རྟོག་པ་ཤེས་པའི་ཞེས་མ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་རྙེད་ཅེ་ན། ཤེས་པ་ཞེས་བྱར་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 6a
དུ་བསྟན་པ་ན། རྟོག་པ་ཤེས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་གང་ཞིག་མིང་ལ་སོགས་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དང་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་རྟོག་པ་མེད་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་
ནི་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཤུགས་ཀྱིས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཅན་གྱིས་ཤེས་པ་ནི་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མངོན་སུམ་ལས་བཟློག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་དང་གཞན་གྱི་གཞུང་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་
གཞུང་བརྗོད་པ་འབའ་ཞིག་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། ཡང་ན་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི། །ཐ་དད་ཁྱད་པར་དེ་ལྡོག་པ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་རིགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཐ་མི་དད་པ་བཏགས་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་
མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་ནམ། གང་གིས་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་དེ་འགེགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་འབྲེལ་པ་མེད་པ་རྗོད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་གཞན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་
ན། དེ་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་ཅེས་རྟོག་པ་དང་། བྲལ་བའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་བྷ་ཏྲེ་དང་བྷ་ར་དྷྭ་ཛ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཀླན་ཀ་བྱེད་དོ་ཞེས་གྲགས་ཏེ། འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་གང་ཚེ་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་དགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་རྟོག་པ་འདི་མེད་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་འདིས་མཚན་ཉིད་མཛད་པ་དེའི་བདག་ཉིད་འགེགས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་གང་ལ་མེད་པ་
ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་གྱི། བརྟེན་པ་འགེགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་དང་པོར་ཀླན་ཀ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཡང་ཀླན་ཀ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རྟོག་པ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །གལ་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 6b
ཏེ་ཡང་རྟོག་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ངོར་བྱས་ནས་སྒྲས་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཅིར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་འདི་སྙམ་དུ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྟོག་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ནི་བླ་
སྟེ་ཤེས་པ་ཅི་ལྟར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་གཞན་ལ་སྤངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་འདི་ཉིད་མདུན་ན་
གནས་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་དོན་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་འགགས་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་མིང་དང་
སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། གཅིག་ལ་བརྗོད་པས་གཉིས་དང་འདྲེས་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་བརྗོད་པ་འགག་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེའི་མིང་ནི་དེ་མིང་ངོ་། །དེ་སྦྱོར་བ་ན་བསྲེ་བ་སྟེ་དེར་འགྱུར་བ་ནི་ཐོབ་པ་སྟེ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་སྙམ་དུ་
རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་ཉིད་དེའི་ཚེ་དོན་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུར་ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་པར་བྱེད་སྙམ་ན། དེའི་མིང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་དམ་བཅས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་དང་ཁས་བླངས་པ་
དང་འགལ་བར་བཤད་དོ། །གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། རྣམ་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཉིད་མ་གྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་རེས་འགའ་ཕ་རོལ་པོ་སྨྲ་བ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་དོགས་པ་བསུ་ནས། རྣམ་
པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ཅིག་ཅར་རིགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མགལ་མེ་བཞིན་དུ་མགྱོགས་པར་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མགལ་མེ་ལྟ་བུའི་མགལ་མེ་བཞིན་ཏེ། དཔེར་ན་མགལ་མེ་ལ་མྱུར་དུ་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 7a
བསྐོར་བའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་འཁོར་ལོའི་རྣམ་པར་ཤེས་ཏེ། དེ་ལ་ལྟ་བ་རྣམས་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་རྣམས་མགྱོགས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་རློམ་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་མགལ་མེའི་སྒྲས་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་ཉེ་བར་
བཏགས་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བརྗོད་ལ་གཞན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདིར་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བློ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་འགྲུབ་པའི་སྐབས་
ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཡིད་གཞན་དུ་སོང་བ་ལ་ཡང་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་ན་དེའི་མིང་དང་བསྲེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དམིགས་པ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་མ་དམིགས་པས་འགྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་སྐྱོན་ཅུང་ཟད་མ་བརྗོད་དེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ཉེས་པར་རིམ་གྱིས་རིག་
པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ལ་གནོད་པ་མེད་དོ། །ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་རློམ་པ་འདི་ཡང་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་རློམ་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སྐབས་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །
དེ་ནི་རློམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་དེའི་རློམ་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མའི་དབང་གིས་འཁྲུལ་པར་རྣམ་པར་གཞག་ལ་གང་གིས་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བ་འདི་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་བར་མེད་པར་
གསལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་སྟེ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་དོན་རིག་པ་བར་མེད་པ་སྟེ། ཡུལ་གཞན་ལ་ཡེངས་པའི་སེམས་དང་དུས་མཚུངས་པར་གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་ལ་དེ་ཉིད་སྣང་བའི་དོན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་རྗོད་པའི་ཕྱིར་ག་ལས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་འཁྲུལ་པ་
ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། སླར་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གར་མཁན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བློ་རེ་རེ་བློ་ལྔས་བར་དུ་བཅད་པ་ན་ཡང་གར་མཁན་ལ་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 7b
སྐབས་ན་བར་མ་ཆོད་པ་ཉིད་དུ་སྣང་སྟེ། འདི་ལྟར་གང་ཁོ་ནའི་ཆེ་གར་མཁན་མཐོང་བ་དེ་ཁོ་ནའི་ཚེ་གླུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་། ག་པུར་ལ་སོགས་པའི་རོ་མྱང་བ་དང་སྣ་བུག་ཏུ་ཆུད་པའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་དྲི་སྣོམ་པ་དང་རླུང་ཡབ་ལ་སོགས་པའི་རེག་བྱ་ལ་རེག་པ་དང་། གོས་དང་
རྒྱན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་ཡིན་དང་མང་པོ་དག་གིས་བར་དུ་ཆོད་ན་ཡང་མགྱོགས་པར་འབྱུང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་བློ་རྣམས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་འཁྲུལ་པ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་ལྕུག་མ་དང་ཏ་ལ་དང་མཚོ་དང་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཤེས་པ་རེ་རེས་བར་དུ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་
ཐོས་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་འཇུག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་ཅིག་ཅར་སྣང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ཡིན་དང་མཚོ་དང་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཐོས་པ་ན་ཐོས་པ་ཐ་དད་པའི་རྟོག་པ་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རིགས་མི་མཐུན་པའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པས་བར་མ་ཆོད་
པའི་རྣམ་པ་དུ་མའི་རྟེན་སེམས་པའི་ངོ་བོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་འབའ་ཞིག་སྐྱེ་བ་ན་མགྱོགས་པར་འཇུག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རིམ་གྱིས་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བློ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་མགྱོགས་པར་འཇུག་པ་ཡོད་པས་དོན་འགའ་ཡང་རིམ་པ་དང་ལྡན་
པར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་བློ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གར་མཁན་ལ་ལྟ་བའི་གནས་སྐབས་ན་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་བཞིན་ནོ། །གང་ཡང་མགལ་མེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་བྱས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མགལ་མེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་
སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་རིམ་པ་དང་ལྡན་པར་མཐོང་བར་སྦྱོར་བ་སྐྱེ་བའི་ཡིད་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཅིག་ཅར་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་འཁོར་ལོའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་པ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གཅིག་ཉིད་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ལ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་དྲན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་ཀྱི་དབང་པོའི་ཤེས་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་ཉེ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱུང་བས་འདས་པའི་དོན་འཛིན་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་འདི་ཡུལ་གང་ཡིན་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 8a
པ་དེ་ནི་གསལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མི་གསལ་བར་སྣང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདི་ཡིད་ཀྱི་འཁྲུལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དཔེ་བསྒྲུབ་བྱས་སྟོང་པ་ཡིན་
ནོ། །དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་བློ་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་བར་བསྒྲུབས་ནས། ད་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི། ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་གི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་པོ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་
རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བ་ལང་དུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པའི་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་རྟ་དང་བ་ལ་བ་ལང་ཉིད་བཞིན་ནོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་མངོན་སུམ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་པའི་རྒྱུ་མཚན་
ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་འཛིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་མི་དམིགས་པའོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པ་ནི་ཁྲ་བོ་དང་ཁུ་ཡུ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇོག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང་རྣམ་པར་འཇོག་ན་ཡང་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་
འགྱུར་བ་ནི་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་དོན་ཏོ། །ངང་པ་ནི་རྟ་དཀར་པོའོ། །རིགས་ལ་སོགས་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །རིགས་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཡོད་ཀྱང་བླ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐ་དད་དུ་ནི་མ་བཅད་ཕྱིར། །
ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཞེས་ཁོང་ནས་དྲང་ངོ་། །གལ་ཏེ་རིགས་ཐ་དད་དུ་མ་བཅད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་སྙད་དུ་མ་བཅད་ནའོ། །དེ་ལྟ་
བས་ན་ཁྱད་པར་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་འཛིན་པ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་མོད། སྒྲའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། སྒྲའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 8b
སྨོས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྡ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ་སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་པ་སྒྲའི་རང་གི་ངོ་བོ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། བརྡ་མ་བྱས་པའི་དོན་ལ་སྒྲས་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡང་མ་
ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་སྦྱར་བ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་འོ་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཉིད་
ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་མེད་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་ལྡོག་པ་ཡིན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །དེ་སྟེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལས་དེ་ཡང་སྟེ་མངོན་སུམ་གྱིས་
ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་གི་ཚེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་ཅེ་ན། ཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་ལ་བརྟེན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པས་ཚད་མ་གཞན་ཡང་འཆད་དེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བརྡ་མི་ནུས་པ་ནི་བརྡ་བྱ་བར་མི་ནུས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་འདྲི་ན་རྒྱུ་བཤད་པ། གཞན་ལ་བརྟེན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་ལ་བརྟེན་མིན་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་མི་གནས་པ་ཞེས་
བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བརྡ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་སྒྲར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བརྡ་འདི་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཡུལ་དུ་མ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ཡིན་ན་རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་མ་སྐྱེས་པ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། སྐྱེས་པ་ན་ཡང་
བརྗོད་པ་བླངས་ནས་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བའི་དུས་དང་མངོན་པར་བརྗོད་པ་འཛིན་པའི་དུས་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་མ་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་ཡུལ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་གིས་གང་དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་འདི་ལས་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 9a
བདག་ཉིད་ལ་བརྡ་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །བརྗོད་དང་རྗེས་འབྲེལ་ཅན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་ལ་བརྡ་མ་བཟུང་བ་དེ་ནི་དེ་ལ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དྲི་ལ་
མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་བརྡ་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཅེར་བུ་པ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་དང་པོ་མ་
གྲུབ་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཉི་གའི་ངོ་བོར་བརྗོད་ལ། སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཡང་གཉིས་ཏེ། ཁྱབ་པ་རྣམ་པར་ཆད་པ་ནི་དཔེར་ན་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་མ་ཆད་པ་ནི་དཔེར་ན་ཡོད་པ་དང་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་
སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་མ་ཆད་པ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཏོག་པ་མེད་པ་ལྟ་བ་ཙམ་གྱི་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ལ། གཅིག་ཤོས་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དེ་དག་གི་ལུགས་ཡིན་ནོ། །གཞོན་ནུ་མ་ལེན་གྱིས་ནི་ལྟ་བའི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་མེད་པ་གསལ་བ་རང་གི་
མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ལ། སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་མངོན་སུམ་དུ་བརྗོད་དོ། །འདིར་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་དང་གཞོན་ནུ་མ་ལེན་ལ་སོགས་པས་མངོན་པར་འདོད་པའི་ལྟ་བ་ཙམ་གྱིས་མངོན་སུམ་དགག་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དོན་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།
དེ་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་ལ་དབང་པོའི་མདུན་ན་གནས་པའི་དོན་ཙམ་པོ་དེ་ཅི་རང་གི་ངོ་བོས་དོན་གཞན་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་འཛིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དྲི་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་འདི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ན། འདིར་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་དོན་གཞན་རྣམ་གཅོད་པའི། །ངོ་བོས་འཛིན་པ་མ་
ཡིན་ན། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་རྣམ་པར་གཅད་པ་དེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་ལ་གནས་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་དེ་གལ་ཏེ་འཛིན་པར་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་དོན་ཙམ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ལས་དོན་ཙམ་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 9b
གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་གཞན་མི་སྲིད་པར་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་དེ་ཉིད་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་འམ། ཅི་སྟེ་དེ་ཡང་མི་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར། མི་འཛིན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་བརྗོད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཞན་གྱིས་བསྟན་
པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་བུམ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་བུམ་པ་མེད་པའི་ངོ་བོས་གལ་ཏེ་བུམ་པ་དེ་མི་འཛིན་ན། དེའི་ཚེ་བུམ་པ་ཙམ་ཞིག་འཛིན་པའམ། དངུལ་དང་ཟངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་
མ་བྱས་པའི་བུམ་པ་ཙམ་ཞིག་འཛིན་པར་འགྱུར་བའམ། ཅི་སྟེ་བུམ་པ་ཙམ་ཡང་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་མངོན་པར་འདོད་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མི་འཛིན་པར་འགྱུར་བས་བུམ་པ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་གྲང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་མ་བཟུང་བའི་དཔེ་དོན་འདི་ལ་ཡང་དོན་ཙམ་འཛིན་པའམ་
མི་འཛིན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་སོ། །ཅི་སྟེ་ཕྱོགས་དང་པོ་ཡིན་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གཟུང་བར་བྱ་བ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་གཞན་ལ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ངོ་བོས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དོན་འཛིན་པར་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་
དུ་འགྱུར་ཏེ། ངོ་བོ་འགའ་ཞིག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དོན་འཛིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཤིང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་གང་ཞིག་རང་གི་ངོ་བོས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་དོན་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་
མངོན་པར་འདོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་འཛིན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེའི་ཕྱིར། སྤྱི་ཡིས་རེག་པ་མ་ཡིན་པའི། །ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བས་བརྗོད་པ་དོན་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱིར་བརྗོད་དེ།
གང་ཞིག་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་གལ་ཏེ་སྤྱི་དེ་ཡོད་ན་ཡང་འཛིན་པའི་དུས་སུ་དེ་ལ་མི་རེག་གོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འཛིན་ཚེ་དེ་མ་རེག །དངོས་པོར་མེད་ཕྱིར་གཟུང་བྱའམ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 10a
ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་འཛིན་པའི་དུས་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པས་མི་རེག་གི་ཁྱད་པར་ཙམ་ཉིད་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ། ཁྱད་པར་ཙམ་འཛིན་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་གཟུང་
བར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ཡིན་ཞིང་ཡང་རྟོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚད་མས་གནོད་པ་ཁས་ལེན་པ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་འདི་གཟུ་ལུམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཇུག་
སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ལ་འཐད་པ་བཤད་པ། ཁྱད་པར་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དབྱིག་པ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པར་དེ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གང་ཞིག་
ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་བུམ་པའོ་སྙམ་པ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་མཐུན་
རིགས་མ་མཐུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འདིར་གལ་ཏེ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་
གིས་དེ་དང་འབྲེལ་པ་གཟུང་བ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞིག་ན། རིགས་མཐུན་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་དག་ལས་ལྡོག་པའི་དོན་ཙམ་འཛིན་པས་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་
འཛིན་པར་འདོད་པ་དེ་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་འདི་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དང་ཐ་དད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཐ་དད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐ་དད་པ་ནི་རིགས་མཐུན་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་དག་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ལ།
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 10b
དེ་ཡང་ལོག་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ཉིད་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་ནས་དེ་ཙམ་ཤེས་པར་འདོད་པ་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་རིགས་མཐུན་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་འཛིན་ན་འོ་ན་འཛིན་པ་ངེས་པར་རྟོགས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ཏེ།
འདིར་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་འདིའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་རྣམ་པས་འཇུག་པར་འགྱུར་ན། གཞན་གྱི་རྣམ་པས་འཇུག་པ་ནི་དེའི་ཡུལ་ཅན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་
དོགས་པ་བསུ་ནས། དེ་ནི་ཐ་དད་ཅེས་སྒྲ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་ཅེས་བརྗོད་ཅེ་ན། རང་བཞིན་ལས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་བཞིན་ལས་གཞན་པ་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལས་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་གཟུང་བ་ན་ཐུན་
མོང་མ་ཡིན་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཐ་དད་པར་ངེས་པའི་སྒྲའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཐ་དད་པ་ཞེས་མིང་སྦྱོར་བ་མ་བཟུང་བ་ན་མི་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དངོས་པོ་བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་ནམ་
དེ་དང་ལྡན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དོགས་པའི་དབང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ན། ཁྱད་པར་དོན་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།
དེའི་ཚེ་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱི་སྤྱི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤྱིའི་ངོ་བོ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ངོ་བོ་དང་། རྣམ་པར་མ་བཅད་པའི་ངོ་བོའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་
རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་འདོད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་ནི་སྤྱི་ལའོ། །འདི་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་འདི་དང་མཚུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཅི་དེ་ཁྱད་པར་ཉིད་ལས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ལྡོག་པའི་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 11a
ཕྱིར་རྟོགས་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེས་མི་ལྡོག་ན་ནི་སྤྱི་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་སྤྱི་འདི་ཁྱད་པར་ལས་ལྡོག་པར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱེད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་འགྱུར་བ་ཡང་
མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་རང་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་ནས། ཕྱིས་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་པར་གྲག་གོ། །དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །
གང་ཞིག་རང་གི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་ཅན་བཟུང་བ་ན་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ཁྱད་པར་དག་ལས་མ་གཏོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་པར་གཟུང་བའི་ཐ་དད་པ་ཉིད་སྤྱི་ཞེས་བྱའོ། །སོ་སོར་ངེས་པའི་རང་
གི་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་སྤྱིའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་གང་གིས་ཏེ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་ཁྱད་པར་དེ་ལས་སྤྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ག་ལས་ཡིན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དག་མ་འཆོལ་བ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན།
མི་འདྲ་བ་དང་མཚུངས་པ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐ་དད་པ་དེ་དག་ཉིད་འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བརྗོད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་སྙད་དག་ཡུལ་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་
འདྲ་དང་མི་འདྲ་བའི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མ་འདྲེས་པའོ། །སྤྱི་ཡང་གཞན་ཉིད་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་ཡང་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྤྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་
ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་ཡང་སྤྱི་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཉི་ག་ཡང་ཕན་ཚུན་རང་གི་ངོ་བོས་དབེན་པས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འཆོལ་བར་གནས་ཞེས་བྱ་བ་མ་འདྲེས་པར་གྱུར་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་རང་བཞིན་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 11b
དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཀྱི། རྣམ་པ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ནི་ཁྱད་པར་མ་ལུས་པ་ལས་ལྟོས་པ་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར་འདི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་འགལ་བ་མེད་དོ་
ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདིར་མ་འཆོལ་བར་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་པར་ཡང་མ་ཡིན་ལ་དབྱེར་མེད་པར་ཡང་མ་ཡིན་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་གཅིག་དགག་པ་
རང་བཞིན་གཞན་སྒྲུབ་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པ་གཟུང་བ་དང་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་བདག་ཉིད་མ་གཏོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐ་དད་པ་དག་
ལས་ཁྱད་པར་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་དེ་ཡང་སྤྱི་འཛིན་པའི་ཤེས་པས་མ་རེག་ན་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པ་དག་ངེས་པར་འཛིན་པར་འགྱུར། མ་བཟུང་ན་ནི་དངོས་པོ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་མི་འཛིན་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་ངོ་བོས་
རེག་ན་སྟེ། ཐ་དད་པའི་ངོ་བོས་རེག་ན་བཟུང་ན་གཟུང་བ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་བཟུང་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་ཡང་བཟུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་འདི་དག་ལ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་སྤྱིའི་ཁྱད་
པར་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་ལས། དེ་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གཟུང་བར་བྱ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་
པའི་ཕྱིར། གང་ཕྱིར་ཉེ་བར་རྗོད་བྱེད་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་སྙམ་དུ་སྤྱི་དེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་འདྲ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པར་བརྟག་པ་དེ་འདྲ་བ་དེ་ཡང་སྤྱི་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ལ་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 12a
མཚུངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཞེས་དེ་སྤྱི་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དུ་བརྗོད་
པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཤིང་། དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ནི་སྤྱིའི་ངོ་བོ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། སྤྱིའི་ངོ་བོ་མེད་པ་ལས་མཚུངས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་
སྟོང་པ་སྤྱིའི་ལྡོག་མཚམས་སུ་བྱས་ནས་མཚུངས་པ་འམ། ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་ཞིག་འདི་ལྡོག་མཚམས་སུ་བྱས་ནས་མཚུངས་པའམ། ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེས་ན་དེ་ཡང་ལྡོག་མཚམས་དང་མཚུངས་པ་དང་མི་འདྲ་བར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་
ལྡོག་མཚམས་དེ་དེས་མཚུངས་པའམ་མི་འདྲ་བར་སྣང་བར་མ་གྱུར་ན། ཅིག་ཤོས་ལྡོག་མཚམས་དང་ལྡན་པ་ཡང་མཚུངས་པའམ་མི་འདྲ་བར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་ཉིད་དངོས་པོ་གཞན་མ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་དག་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ཞེས་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། དེ་ཐམས་ཅད་ཞེ་ལ་བཞག་ནས། དངོས་པོས་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དངོས་པོ་གང་ཞིག་དངོས་པོ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་
གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྤྱི་དེ་ཡང་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་
ཡིན་ལ། སྤྱི་ནི་འདི་ལྟར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པར་གསལ་རབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་མེད་པ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ཞུགས་ལ་མེད་པ་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་སྤྱི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་མེད་པ་ཞེས་པ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 12b
སོགས་པ་དེ་ལ། དེས་རང་གིས་སྨྲས་པའི་དོན་རྣམ་པར་མ་དཔྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་ཉིད་དངོས་པོ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ན། དེ་དངོས་པོ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ལྡོག་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་རྨོངས་པའི་རྣམ་རོལ་པ་ཡིན་པས་ཧ་ཅང་
ཐལ་བར་འགྱུར་བས་ཆོག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །དང་པོར་ཡོད་པའི་ལྟ་བ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་པས་གཞོན་ནུ་མ་ལེན་གྱི་ལུགས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་གང་ཞིག་གང་གི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་
གྱི་དོན་འཛིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་སྟེ། ལྟ་བ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་མངོན་སུམ་གཞན་ལ་སྤྱི་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་འཛིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ལྟ་བའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་ན། དེའི་ཚེ་གྲུབ་
པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་གཞན་དག་སེམས་སོ། །བྱིས་དང་ལྐུགས་སོགས་བློ་འདྲ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིས་པའི་ཤེས་པ་དང་འདྲ་ཞིང་ལྐུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་འདྲའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །འདྲ་བ་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཁྱད་པར་དང་
བྲལ་བ་ཙམ་དུའོ། །དག་པའི་དངོས་པོ་ཡང་སྤྱི་གཉིས་ཀྱིས་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁྱད་པར་ནི་ཉི་ཚེ་བའི་སྤྱི་སྟེ་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ཆེན་པོ་སྟེ། དངོས་པོ་ཉིད་ལ་
སོགས་པའོ། །དེ་དག་ནི་གཞིར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དག་པའི་དངོས་པོ་བསྟན་ཏེ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཏན་ཚིགས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དག་པའི་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་དུས་ཕྱིས་སོ། །
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 13a
བློ་གང་གིས་དངོས་པོ་ངེས་པའི་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་དང་། རིགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་འཛིན་པ་བསྟན་ཏེ། འདིས་ནི་མ་རྟོགས་པའི་དོན་རྟོགས་པ་པོ་
ཉིད་དང་། གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པར་རོ། །དེ་དང་འབྲེལ་པའི་རྗེས་འབྲངས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་སོ། །ཇི་སྙེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་མ་རྟོགས་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །
འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་དང་པོར་དབང་པོའི་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་དུས་སུ་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མི་སྣང་ན་འོ་ན་དེ་དུས་ཕྱིས་ཀྱང་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། སྣང་བ་ནས་ནི་ཁྱིམ་ཕུགས་སུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།
སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་ཀྱིས་གསལ་བ་ལས་ཏེ། ཞུགས་པའི་མོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །དབང་པོ་ཡིས། མ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཀྱང་རྟོགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་དྲི་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དཔེ་བསྒྲུབས་ནས་དཔེའི་དོན་ལ་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཁྱིམ་ཕུགས་སུ་སྣང་བ་ཙམ་རྟོགས་ན་ཕྱིས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྔར་རང་གི་ངོ་བོས་ཤེས་ནས་ཕྱིས་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བྱིས་མངོན་སུམ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་གལ་ཏེ་ལྟ་བའི་ཤེས་
པ་ལས་ཕྱིས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཇི་སྙེད་རྟོགས་པ་དེ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་གལ་ཏེ་ལྟ་བའི་ཤེས་པས་འགའ་ཞིག་གིས་བལྟས་ནས་ཕྱིས་མིག་བཙུམས་ཏེ་རིག་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་འདི་སྔ་ན་མེད་པའི་རྟོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་
འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་གིས་བལྟས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བལྟས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བའི་ཤེས་པས་ཤེས་ནས་སོ། །མིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཙུམ་བྱ་དང་རིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཙུམས་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །འབྲེལ་པའི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 13b
དབང་པོ་དང་འབྲེལ་པའི་སྒོ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། ཀུ་མཱ་ལ་རི་ལ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས། །དེ་ལྟར་རྣམ་རྟོག་ལམ་དུ་མཚུངས་ན་ཡང་། །གང་དུ་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་རྗེས་སུ་འབྲང་། །དེ་ནི་མངོན་སུམ་དེ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་ན། །འདི་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་ཀྱང་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན། །ཞེས་སྨྲས་པ་
བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་མི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འཛིན་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཡང་གི་སྒྲས་ནི་ཁས་ལེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་རིགས་ལ་སོགས་པ་གསལ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་འཛིན་པ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་གོ་
བར་ག་ལ་འགྱུར། ཡོད་དུ་ཆུག་མོད་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་བཟུང་བ་ན་ལྟ་བའི་ཤེས་པ་ལས་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རང་གི་མཚན་
ཉིད་ལས་ཐ་མི་དད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། བལྟ་བའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། འདི་ནི་ཐལ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་འདི་ནི་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་གཞན་སེལ་བར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ།། །།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཡང་མ་
ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་རིགས་ཙམ་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། རིགས་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁྱད་པར་གཅིག་ཏུ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །གཞན་གྱིས་འདི་འདོད་པ་
ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གཅིག་ཏུ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར་མི་འདོད་ཅེ་ན། ཇི་སྐད་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་ཡང་ཁས་ལེན་པའི་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 14a
ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་ཞེས་བཤད་དོ། །འདི་ལྟར་དེ་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་ཀྱི་གཅིག་ཏུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ལ་ཐ་མི་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་བློ་ཐ་དད་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའམ། གཅིག་དང་དུ་
མ་ཉིད་འདོད་མིན། །ངོ་བོ་ཡོད་སོགས་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཞེས་བཤད་དོ། །ཡང་སྨྲས་པ། རིག་འདི་གསལ་བ་དག་ལས་འདི། །གཞན་ཉིད་དུ་ནི་གནས་པ་མིན། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཉིད་དོ། །རང་དང་རྗེས་མཐུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྒྲུབ་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཉེ་
བར་བསྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ཁྱད་པར་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། གང་གིས་རང་བློས་ཁྱད་པར་ཅན། །སྒྱུར་བྱེད་དེ་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ཅི་སྟེ། ཤེས་པ་ཕྱི་མ་རྣམས་
ནི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་གཉི་ག་ཡང་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཙམ་འབའ་ཞིག་ཡུལ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་བོ་སྙམ་ན། ཤེས་པ་གཅིག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་པ་གཅིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དག་གིས་རིགས་པར་བྱེད་པ་མ་
ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤེས་པ་གཅིག་པོ་དེ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནམ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་གྲང་། དེ་ལ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་སྔ་མ་སྟེ་སྔར་བཤད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རིགས་པ་དེ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་དངོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལའོ། །ཕྱི་
མའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་རིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རེ་ཞིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་རྣམས་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བར་བསྒྲུབས་ནས། ད་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བཟུང་ཟིན་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་
ཚད་མ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཅིག་ཏུ་གཞན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་རིགས་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཏུ་གསལ་བ་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་མི་འདོད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། རིགས་སོགས་གསལ་བ་དག་ལས་ནི། །གཞན་ཉིད་དུ་ནི་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 14b
གནས་པ་མིན། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་བའི་ཤེས་པས་རིགས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དྲན་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་བཟུང་ཟིན་པའི་དོན་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ངེས་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རིགས་སོ། །སྦྱོར་བ་ནི་
གང་བཟུང་ཟིན་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་བཞིན་ནོ། །མངོན་སུམ་གྱི་རྗེས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་བཟུང་ཟིན་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་གལ་ཏེ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཡུལ་རྣམ་པར་དཔྱད་
པས་བཟུང་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཅི་ཞིག་ལྟ་བ་བཟུང་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་དང་པོར་ལྟ་བའི་ཤེས་པས་འདྲེས་པའི་ངོ་བོར་རྟོགས་ཀྱི། ངེས་པའི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ནི་ངེས་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཞིན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་ཟིན་པའི་སྒྲ་
ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ངེས་པ་ན་ཚད་མར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ངེས་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཁྱེད་ཅག་དང་
ཡང་རྩོད་པ་མེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། ངེས་པ་དང་ནི་སྒྲོ་འདོགས་ཡིད། །གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །འདི་ནི་སྒྲོ་འདོགས་དབེན་པ་ལ། །འཇུག་ཅེས་བྱ་བར་ཤེས་པ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲོ་འདོགས་པ་
ཞུགས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཡུལ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ཡང་ཚད་མར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་གྱི་རྗེས་ཐོགས་སུ་འབྱུང་བའི་བ་ལང་དཀར་པོ་འགྲོ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 15a
རྟོག་པ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཞུགས་པ་བཟློག་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མ་སྐྱེས་ཤེ་ན། མངོན་སུམ་གྱི་ནི་མཇུག་ཐོགས་སུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་དག་པར་མ་རིག་པ་སྐྱེ་བ་མེད་
པའི་ཕྱིར་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་དམིགས་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །དེ་ལྟར་རིགས་འདི་ཐམས་ཅད་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་ལ། ད་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་མངོན་
སུམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་གིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རིགས་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་དག་ལས་རེས་འགའ་ཐ་དད་པའམ། ཐ་མི་དད་པའམ། ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་
གཅིག་ཡིན། རེ་ཞིག་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་འགྲོ་མེད་ཕྱིར་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་དུ་མ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་ནི་སྤྱིར་བརྗོད་ལ། གང་གིས་དེ་དག་ཉིད་སྤྱིར་འགྱུར་བ་བསལ་བ་འདི་དག་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འཇུག་
ན་ཡང་སྣ་ཚོགས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རྟེན་ནི་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་ལས་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་ལས་སོ། །མི་སྣང་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་
པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། གསལ་བ་རྣམས་ནི་རྗེས་མི་འགྲོ། །རྗེས་འགྲོ་གཞན་ནི་སྣང་བ་མེད། །ཤེས་དང་ཐ་དད་མ་ཡིན་པ། །ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་འབྲང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཕྱོགས་གསུམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་དང་གཞན་དག་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་
གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ནི་གཅིག་དགག་པ་ནི་གཞན་སྒྲུབ་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་དང་གཞན་དག་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ནས་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། གང་ཡང་རུང་བའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་བཅད་ནས་གང་ཡང་རུང་བ་ཡོངས་སུ་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 15b
གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་དེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད། འདི་ལྟར་འདི་ནི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གལ་ཏེ་ངེས་པ་དེའི་ཚེ་དེ་དག་ཐོབ་པ་དང་སྤངས་པའི་དོན་དུ་
འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དུས་སུ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཆོས་ཅན་ནམ། ཆོས་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་དགོས་ལ་དེ་ཡང་མ་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་
གྱིས་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་བར་མི་ནུས་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐུག་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པའི་
ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་རྟག་ལས་རྟོག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དམ་བཅས་པ་འདི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་རྩོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་དག་སྐྱེད་ནུས་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་
ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་རིགས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པའི་མེ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དེའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་སྐྱེ་བ་ལས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ངེས་པའི་ངོ་བོར་རྣམ་
པར་གནས་པའི་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་དངོས་པོའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ལ་འདི་ནི་མེ་ཡིན་གྱི་ཤིང་མྱ་ངན་མེད་ཀྱི་མེ་ཏོག་ཁ་འབུས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པའི་རྣམ་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་
པར་རྟོག་པ་དེ་དག་ཀྱང་བརྒྱུད་ནས་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་དེ། སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པ་དག་གཅིག་ཏུ་ཞེན་ནས་འཇུག་པས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 16a
པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་གསུམ་པ་མེད་པར་སྟོན་པའི་ཡང་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དེ་གང་ལ་འཇུག་པ་མེད་དེ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡོངས་སུ་གཅོད་ལ་འདིར་དེ་ལས་གཞན་མི་དམིགས་པར་དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པར་གཅོད་ལ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྣང་བ་དང་དེ་ལས་
གཞན་པ་ཕུང་པོ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་གཞན་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་བཟུང་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་
འདི་ནི་མེད་དེ། མངོན་སུམ་སྐྱེས་ན་ཡང་ཆ་གང་ལ་ཞེན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཆ་དེ་ཉིད་ལས་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བར་གཟུང་བར་བྱེད་ཀྱི། གང་དུ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དབང་གིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེན་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་གཟུང་ན་
ཡང་མ་བཟུང་བ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཞུགས་པ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་དོན་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། མངོན་སུམ་གྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཞུགས་པ་གཅོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་རྒྱུ་ཅིའི་
ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལོག་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྐྱེས་པ་ན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་དྲན་པའི་ངེས་པ་མི་འབྱུང་ཞེ་ན། རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞེས་ཏེ། ངེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གོམས་པ་དང་དོན་དུ་གཉེར་བ་དག་གཡེར་
བག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེད་པ་དང་འདོན་པར་བྱེད་པར་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཡང་ཕ་འོང་བ་མཐོང་ནས་བདག་གི་ཕ་འོང་ངོ་སྙམ་དུ་ངེས་ཀྱི་མཁན་པོའོ་སྙམ་དུ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་དངོས་པོ་རྣམ་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་པའི་སྒོ་
ནས་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉིད་འཇིག་པར་བྱེད་པ་དང་གང་ཡིན་པའི་ཚད་མ་དེ་སྟོན་པ་ནི། རྟོག་མེད་རྟོག་པ་སྐྱེད་ནུས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 16b
དང་རེག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདིའི་དཔེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་
བ་འདི་མིག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སུན་འབྱིན་པ་འཆད་དོ། །གཏན་ཚིགས་གཉི་ག་ཡང་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱ་ལས་ལྡོག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འགལ་བ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་
གཏན་ཚིགས་དག་གོ། །ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ། །དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡུལ་མེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་
ཉིད་གསལ་རབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དངོས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་བློ་རྣམས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་འདི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཚང་བར་བསྟན་ཏོ། །གཟུགས་དང་སྒྲ་
ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོས་རྒྱུ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་མེ་དང་དུ་བ་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ལའོ། །ཇི་ལྟར་མེ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཅན་གྱི་བློ་དང་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟགས་ཀྱི་བློ་ཡུལ་འདོད་པ་ཡིན་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་
ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ནས། མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པའི་དགོས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མ་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིར་མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ནི་མི་སླུ་བ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རྣམ་པ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 17a
ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ལུགས་ཀྱི་དམིགས་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལ་ལུགས་གཉི་ག་ལ་བརྟེན་པར་འདོད་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །མི་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱང་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པར་ནུས་པའི་དོན་ཐོབ་པར་ནུས་
པ་ཡིན་གྱི། ཐོབ་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གེགས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོག་མོད། རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་སྨོས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །
དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་ཡིད་ཀྱིར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དོན་དུ་མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་བསམ་པའོ། །འོན་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པར་བྱ་དགོས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འདིར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཁོ་ནའི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་རྩོམ་པར་
བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཀྱི་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྨི་ལམ་གྱི་མཐར་ཡང་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡང་ཡོད་ཀྱི། མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པ་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་
ནོ། །འདི་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དབང་པོའི་འཁྲུལ་པ་ཡང་སྲིད་དེ། དེས་ན་འདི་དག་གི་ཕྱོགས་འདི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དབང་པོ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལ་དབང་པོར་འགྱུར་ན་ཡང་གནོད་པའི་མཚན་
ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཉམས་པའི་མཚན་ཉིད་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པའི་དབང་པོའི་བློ་བཞིན་དུ་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་ལ་སོགས་པའི་བློ་འདི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཡིད་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་བཞིན་དུ་དབང་པོའི་བློས་བསླད་པ་མ་
ལོག་པར་ཡང་རྒྱུ་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་འཁྲུལ་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེའོ། །གསལ་བར་སྣང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་གཞན་ཡིན་ཏེ། རྣམ་རྟོག་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ལ། །དོན་གསལ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འཇུག་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 17b
པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་སྐྱོན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་དངོས་སུ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པོ། །གཞན་ལ་འཁྲུལ་པ་དབང་པོ་ལས་དངོས་སུ་སྐྱེས་པར་མ་གྲུབ་སྟེ།
དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྤྱིར་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་དྲན་པའི་བློ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་དེ་འགྱུར་ན་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ་ཡང་དངོས་སུ་མ་གྲུབ་ལ་
བརྒྱུད་ནས་ལེན་ན་ཡང་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་བོང་བུ་དང་རྟ་ལས་སྐྱེས་པའི་དྲེའུ་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བར་ཆོད་ན་ཡང་དེའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཕྱིས་བོང་བུའི་ངོ་བོའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལས་དངོས་སུ་སྐྱེ་བར་
མ་གྲུབ་པོ། །ཡིད་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ལས་ལྡོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་དངོས་པོའི་སྤྱིའི་བློ་དག་གིས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཁྱེད་ཅག་གིས་རིགས་པས་སྤྱི་མེད་པར་རྟོགས་ཀྱང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལས་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྤྱི་ཡང་རུང་སྟེ། སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་
པར་རྟོག་པ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ལས་སྤྱིའི་བློ་འདི་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདིས་ལྡོག་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་ཡང་འདི་ཡང་ལན་མ་ཡིན་ཏེ། ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་བློ་ལ་ཡང་རིག་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་
པ་ལས་འདི་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདིས་ལྡོག་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཡིད་ཀྱི་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ཡོད་པ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྤྱིའི་བློ་དག་དང་མཚུངས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
དེ་ཡོད་པ་ན་ཡོད་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་འཁྲུལ་པ་ཟླ་བ་གཅིག་གིས་ཤེས་པས་བར་དུ་བཅད་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བར་དུ་གཅོད་པ་དེ་དམིགས་སུ་རུང་བ་ལས་མ་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 18a
དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །བར་ཆད་མེད་པ་ནི་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་འགྱུར་བ་ན་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་དྲེའུ་ལ་སོགས་པ་དག་
གིས་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་བར་ཆོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་སྤྱིའི་བློ་རྣམས་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་འདོད་པས་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་རྟོག་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་ལ་སོགས་པའི་བློ་རྣམས་ནི་འདོད་པས་ལྡོག་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །
ཅི་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་མིག་བཙུམས་པ་ནི་འདོད་པའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཡང་འདོད་པས་མིག་བཙུམས་པ་ན་འདོད་པའི་དབང་གིས་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ལོག་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་མིག་
བཙུམས་པ་ན་ནི་འདོད་པའི་དབང་གིས་བྱུང་ལ། དེ་ལས་མིག་ལོག་པ་ན་དེའི་ཤེས་པ་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་ནི་དངོས་སུ་འདོད་པའི་དབང་གིས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་མིག་ཕྱེ་བ་ནས་བལྟ་བར་མི་འདོད་ན་ཡང་
དོན་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་འདོད་པས་དངོས་སུ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་ཉིད་མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པར་མི་འདོད་པ་དེ། དུང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་ཡང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དེ་ནི་
རྟགས་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ལ། མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་མཚན་ཉིད་དུ་མ་འཁྲུལ་པས་སྨོས་པ་མ་མཛད་དོ། །འཁྲུལ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་། །རྗེས་དཔག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མངོན་སུམ་
ལྟར་སྣང་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མི་སླུ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་སློབ་དཔོན་མཚན་ཉིད་དུ་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་རིབ་བཅས་ཞེས་བྱ་བའི་རབ་རིབ་ཀྱི་སྒྲ་འདི་ནི་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཏེ། རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རབ་རིབ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 18b
རབ་རིབ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རབ་རིབ་ཅན་ཏེ་བསླུ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཚད་མར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་སླུ་བའམ་ཞེན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡིན། དེ་ལ་འདིར་སྣང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
དུ་མི་སླུ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སེར་པོར་སྣང་བ་དེ་ལྟ་བུར་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་སླུ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སེར་པོ་ཉིད་དུ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ངོ་བོའི་དོན་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ལ། མ་ཞེན་པའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་
ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ཞེན་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གལ་ཏེ་ཞེན་པའི་ཁ་དོག་མ་ཐོབ་ཀྱང་དབྱིབས་ནི་ཐོབ་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར་ཁ་དོག་ལས་ནི་ཐ་དད་
པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གོ་བར་ཟད་དོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀླགས་ཏེ་བསྟན་ཏོ། །དོན་བྱེད་པ་ལ་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་
བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་རང་སྣང་བ་དེའི་ངོ་བོའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཇི་ལྟར་དོན་གྱི་རྣམ་པ་དང་དཀར་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་དེའི་ངོ་བོའི་ཡུལ་དེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་བྱེད་པ་
ལ་མི་སླུ་བ་ནི་སྔར་གྱི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཚད་མ་གཞན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་བྱའོ། །དུང་སེར་པོར་ཤེས་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི་དུང་དཀར་པོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་དཀར་པོས་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་
རྒྱུ་ལས་མི་སླུ་བ་གང་ཞིག་ཀུན་ནས་བསླངས་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་རིག་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རིགས་པ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡ་མི་ནུས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིར་གལ་ཏེ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་རིགས་པ་མ་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 19a
ན་ཡང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་བརྡ་མི་ནུས་པའི་རིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་ལ་ཡང་མཚུངས་པའམ་ཡང་ན་འདི་ལ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཡིད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ལུང་ལ་གྲགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདིར་ཡིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་བྱས་ལ།
ཚད་མས་གནོད་པ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་རིག་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱེ་བྲག་པའི་ལུགས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པ་མ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་
མ་ཟད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དག་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི་བདག་ཅག་ལ་འདུན་པའི་ཤེས་པ་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱི་རོལ་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགེགས་པར་བྱེད་
དོ། འདི་ནི་དམ་བཅའ་བ་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བར་བཤད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྤྱིའི་དངོས་པོ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེའི་ཚེ་གང་གིས་ན་དོན་གཅིག་ལ་སྟོན་པའི་ཤེས་པས་རིག་པར་བྱ་བར་འགྱུར། རེ་ཞིག་ཕྱི་རོལ་ལ་དམིགས་
པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དམིགས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ནང་དུ་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དུས་ན་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་
ཏེ། ཤེས་པ་རྣམས་ནི་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་རིམ་གྱིས་ཁས་བླངས་ཀྱི་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། འདི་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
མགྱོགས་པར་འཇུག་པས་ཅིག་ཅར་འཁྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྔར་གསལ་བ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་ན་དགའ་བ་དང་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་གསལ་བར་སྣང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པས་རིག་པར་བྱ་བ་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 19b
ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཡང་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་རྟོག་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ལ། །དོན་གསལ་སྣང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ནི་ཡུལ་གྱི་དེ་མ་ཐག་པ་ཡུལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་དབང་པོའི་ཤེས་པས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་
རོ། །གཞན་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཆད་པར་སྣང་བར་འགྱུར་ན། སིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཤེས་པ་ལས་རྣམ་པར་ཆད་པར་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་ཤེས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པར་
འཛིན་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོན་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་རེག་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པར་གྲུབ་སྟེ། སིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་རང་
བཞིན་ཡིན་པར་གྲུབ་བོ། །ཐ་དད་པར་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སིམ་པ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །དེ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་སིམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སོགས་པའི་སྒྲས་བཏང་སྙོམས་གཟུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་
དེ་ཉིད་དེ་དག་གི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་ཁས་མི་ལེན་གྱི་འོན་ཀྱང་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ན་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་དུ་དཀར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུད་ཐ་དད་
དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། གནས་སྐབས་མཚུངས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། རང་གི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་པ་ནི་དེ་དག་གི་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ཁས་མི་ལེན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྒྱུད་གཞན་འཛིན་པ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་ཐལ་བར་
འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཉི་ག་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་རིག་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་རྒྱུད་གཞན་ལ་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 20a
འཇུག་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་འོ་ན་གང་དག་གི་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་མ་གྲུབ་པ་དཔྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་དེ་དག་གིས་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།
སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་ལྟར་ན་དོན་དམ་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ན་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་པོ་དང་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །བདེ་བྱེད་བདག་པོ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་
ཤེས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གལ་ཏེ་བརྡ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སུན་འབྱིན་པ་འཆད་དེ། གལ་ཏེ་བརྡ་གཞན་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གཞན་དུ་འགྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་གང་གི་ཚེ་ཤེས་པ་ཡིན་ན་
ཡང་འགའ་ཞིག་གིས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བརྡ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་སེམས་ལ་ཤེས་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱེད་ཅག་ལ་ཤེས་པ་ཡང་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པར་
མི་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་འདི་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་ལ། གཏན་ཚིགས་ཀྱང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འཆད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་གྲུབ་པར་རོ། །ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་
བསལ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་གཞལ་བྱ་ལ་ཡུལ་རྟོགས་པ་ནི་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། འདྲ་བ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །རང་རིག་པ་ལ་ཡང་འདི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཞལ་བྱ་ལ་རང་རིག་པ་
ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། རུང་བ་ཉིད་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་ཉེ་བར་བླངས་ནས་གང་གིས་དེའི་བདག་ཉིད་རིག་པར་བྱེད་ཀྱི། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འདྲ་བའི་རུང་བ་ཉིད་ནི་ཤེས་པ་ཁོ་ནའི་ཡིན་ནོ། །རྒྱུར་གྱུར་པའི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་བདག་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 20b
ཉིད་གསལ་བ་ཉིད་དུ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རང་རིག་པ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་། དེ་ལའང་ཉམས་མྱོང་བདག་ཉིད་ཕྱིར། །རང་བདག་རིག་པ་དེ་རུང་ཉིད། །དེ་ཕྱིར་རུང་ཉིད་དེ་ཚད་བདག །གཞལ་བྱ་རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་དོ། །ཇི་ལྟར་སེང་ལྡེང་བཅད་གྱུར་ན། །ཞེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀུ་མཱ་ལ་རི་ལའི་ཀླན་ཀའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་པས་གལ་ཏེ་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཐ་དད་པས་ཁས་ལེན་ན། དེའི་ཚེ་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཡུལ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་
ཡིན་ཏེ། གཅོད་པར་བྱེད་པའི་སྟ་རེ་སེང་ལྡེང་ལ་བབ་པ་ན། པ་ལ་ཤ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཡུལ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །འདིར་ཀུ་མཱ་ལ་རི་ལས། གང་ཞིག་ཡུལ་གཅིག་འདོད་པ་ན། །ཚད་མ་འབྲས་བུ་
ཉིད་སྨྲ་བ། །དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དག །ཐ་དད་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིས་གནོད། །ཇི་ལྟར་གཅོད་བྱེད་སེང་ལྡེང་ལ། །བབ་པས་པ་ལ་ཤ་མི་འཆད། །དེ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་ན་གཅོད་དང་། །སྟ་རེ་ལྷན་ཅིག་གཅིག་མ་ཡིན། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །འདིས་གཅོད་པར་བྱེད་པས་ན་གཅོད་པའོ། །མ་ཡིན་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་བཤད་དོ། །འདི་ནི་སྔོན་པོ་རིགས་པ་ཡིན་གྱི་སེར་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡུལ་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དོན་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་དང་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་
སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་རྣམ་པར་གཞག་གི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ཡུལ་
གྱི་རྣམ་པར་སྐྱེ་བ་ན་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་བཞིན་པ་ན་བྱ་བ་དང་བཅས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་སྟེ། དོན་ལ་ཤེས་པའི་ཆོས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་གྱི། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཤེས་པ་ཉིད་ཚད་མར་འགྱུར་བ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་མེད་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 21a
ན་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཚད་མ་མ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡང་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་རྣམ་པར་
རྟོག་པས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པ་བཤད་དོ། །གཞུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུས་འབིགས་སོ། །གཞུ་ལ་བརྟེན་ནས་མདས་འབིགས་སོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་གཞུ་གཅིག་
ལ་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་བརྟག་པ་མི་འགལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ། །སྟ་རེས་ཤིང་ལ་སོགས་པ་བཅད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་གཅད་པར་བྱ་བའི་རྫས་ལ་ཞུགས་པ་ཉིད་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞུགས་པ་དེ་ལ་ཡང་སྟ་རེའི་བདག་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་
དམ་པར་གཅོད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ། །རྣམ་པར་གཞག་པ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཀུ་མཱ་ལ་རི་ལས། ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་
པའི་ངོ་བོས་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཡང་མི་འགལ་བ་ཉིད་དོ། །ཇི་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་ལ་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་དེའི་རྒྱུ་ལ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་བཏགས་པས་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་ཐོག་མར་རྣམ་པར་གཞག་
པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་ཞིག་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །རིག་པ་ཐ་དད་པ་ཡུལ་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་མ་བཞག་པར་ངེས་པར་འཇུག་པར་མི་རིགས་ལ། རིག་པ་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་འཇོག་ན་ཡང་འདྲ་བ་ཉིད་རྒྱུ་
མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤུགས་ཀྱིས་འདྲ་བ་སྒྲུབ་བྱེད་དམ་པ་ཉིད་དུ་ཐོབ་པོ། །ཤེས་པ་ནི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། འཇུག་པར་བྱེད་ན་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འཇུག་པར་འདོད་པས་དཔྱད་པར་བྱའི་ཞེན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་ཉེ་བར་རྟོག་པ་དང་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 21b
ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ཚད་མའམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཚོལ་གྱིས་ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཤེས་པ་ཆ་གང་གིས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱའོ། །བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ངོ་བོས་ཚད་མ་རྣམ་པར་འཇོག་ན་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་འདྲ་བ་ཉིད་
རྟོག་སྟེ། དེ་ལྟ་ཡིན་དང་སྐྱེ་བའི་སྒོ་ནས་ཚད་མ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་དེའི་སྒོ་ནས་ཚད་མ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས། འདིས་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་
བས་ན་རྣམ་པར་གཞག་པ་གྲུབ་ན། དེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་རྟོག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །ཚད་མའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀུ་མཱ་ལ་རི་ལའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །འཇུག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་
ཏུ་འཇུག་པ་སྟེ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འབྲས་བུ་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོར་བ་དང་བླང་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བློའོ། །གཞན་འདི་ཡང་ཀུ་མཱ་ལ་རི་ལ་ཉིད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པ་ནི་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་ལ་
ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་ན་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ལ། རང་རིག་པ་ནི་ཤེས་པས་རང་རིག་ངོ་བོས་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་
པར་བྱེད་དོ། །དམིགས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན། །དོན་མཐོང་རབ་ཏུ་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བས་དོན་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་དགག་པར་མི་ནུས་ལ། ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་
ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་ཡིན་ཡང་དོན་རིག་པར་འདོད་ལ། རང་རིག་པ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཚད་མ་རང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདེ་བྱེད་བདག་པོ་ཚད་མ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་ནི་བདག་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 22a
བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟེའུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དོན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་དེ། དོན་མེད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་
སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་གཞན་ཡང་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ནིའི་སྒྲ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །སྟེའུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཚང་བ་ཡིན་ཏེ། གཅོད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་
པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་སྟེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་འདོད་ན་ཡང་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིར་བརྗོད་པར་འདོད་ན་ཡང་མ་ངེས་པ་ཡིན་
ཏེ། འགལ་བ་ཉེ་བར་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཡུལ་དང་འདྲ་བ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། ཇི་སྲིད་དུ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་དང་མཚུངས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་ལས་རིགས་གཞན་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། གཟུགས་དང་རོ་དག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་གཟུང་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁོ་བོ་ཅག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་རིག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་གང་ཅུང་
ཟད་ཁྱེད་ཅག་གིས་བརྗོད་པར་གཟུང་བར་བྱ་བའི་སུན་འབྱིན་པ་མི་གསོལ་བ་འདི་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་དོན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གསལ་པོར་བརྗོད་དོ། །གཟུང་བར་བྱ་བ་ལ་འཛིན་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟེ། དེ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ནི་སེལ་བའོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གསལ་
པོ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ལས་ལྡོག་པ་དེ་སྙེད་ཅིག་ཁོ་ན་ལས་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདྲ་བའོ། །དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་ཆ་ཤས་ཀྱིས་མཚུངས་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 22b
པའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་འདི་ཚད་མ་ཉིད་དོན་དང་འདྲ་བར་བརྗོད་ཅེ་ན། འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲ་བ་ཡོད་པའམ་རྣམ་པའོ། །ཡུལ་དང་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྣམ་བཅས་སོ། །གཟུང་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལས་སོ། །གཟུགས་བརྙན་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་ཤེས་པའི་རྣམ་པའོ། །དེ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཏགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་སོ། །རིག་བྱེད་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །སྟོན་པ་ནི་རྟེན་ནོ། །ཡུལ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ནི་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་བཀག་པའི་
ཕྱིར་ལ། དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འདོད་པའི་མངོན་སུམ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལོགས་ཤིག་ཏུ་གསལ་བ་མ་བྱས་སོ། །གང་དག་འདི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་རིགས་ཏེ། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་བྱེད་
པ་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོས་མཚོན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་དག་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པས་ཡིན་གྱི་ཞེན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མཚོན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་མཚན་ཉིད་
གཞན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་རང་གི་འདོད་པ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཞག་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་གྲགས་པ་དང་མ་གྲགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པར་འདོད་པས་དཔེར་ན་ས་ནི་སྲ་བ་
ཉིད་ལྟ་བུར་དེ་རིགས་པ་མཚན་ཉིད་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མི་སྲིད་པའི་སྐྱོན་གྱིས་སུན་ཕྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་བ་དག་ལས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་མ་འཁྲུལ་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་
དགོས་ཏེ། ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དངོས་སུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་བརྡ་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་རིག་པ་ནི་མངོན་པར་མ་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིགས་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 23a
པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་མཚན་ཉིད་འདི་ལས་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བུམ་པའི་འདེགས་པ་དང་སྤྱི་དང་གྲངས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་ངོ་བོ་ཤེས་པའི་ཤེས་
པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་དུང་ལ་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་གཞན་དག་གིས་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་བཏགས་པ་ནི་ཅི་རིགས་སུ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དང་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་ངེས་པར་བཟུང་ན་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་གྲངས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་
ཞེན་པ་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་དེ། གང་ཡང་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་དངོས་པོ་སྙམ་དུ་ཞེན་ནས་དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ནི་དང་པོ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །
གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཉིད་བྱ་བར་རིགས་ཀྱི་མ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇུག་པ་ལས་སྔར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འཇུག་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བྱ་བར་རིགས་ཀྱི་མ་གྲགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མེད་པ་དང་མཚུངས་
པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ནི་དོན་བྱ་བ་ལ་མི་སླུ་བ་ལས་སྔར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་འབྲས་བུ་རྟོག་པ་མེད་པར་ཤེས་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ཤེས་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དག་གི་དངོས་པོའི་ནུས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་འབྲས་བུ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་
བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་དོན་ཐོབ་པར་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཕྱིས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་བཟུང་ན་ཡང་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཀླན་ཀ་མ་
ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་ལ་སོགས་པའི་བློ་རྣམས་ཀྱང་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཧ་ཅང་ཁྱབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་དུ་འོང་བ་དེའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་མ་འཁྲུལ་པར་སྨོས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་འཇུག་པ་ལས་སྔར་མི་ངེས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཚུ་རོལ་མཐོང་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 23b
བ་ཉིད་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་འགའ་ཞིག་ཏུ་མ་ངེས་པར་འགྱུར་དུ་དོགས་སོ་ཞེས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་སུ་ཞིག་གིས་གེགས་བྱས། དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་དག་གིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ངེས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དེ་དག་སེམས་པ་མེད་
པ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པའི་བག་ཆགས་འཇུག་པའི་ཕྱུགས་ཀྱི་ཕྲུ་གུ་དག་ཀྱང་འདི་ནི་བདེ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བདེ་བ་མ་ཡིན་པའོ་སྙམ་དུ་འཇུག་པ་ལས་སྔར་དེས་ན་གཡང་ས་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བ་དང་ནུ་མ་ལ་སོགས་
པ་ལེན་པར་བྱེད་པར་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་གོམས་པའི་འདོད་པ་དང་མྱ་ངན་དང་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་གོམས་པས་ཆོས་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་དམིགས་པ་ཉིད་
དོ། །གང་དུ་གོམས་པ་མེད་པ་དེར་ནི་དེ་དག་གི་ནུས་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ངེས་པ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི་འབྲས་བུ་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་
ཕན་ཚུན་ཞིག་ཏུ་དབེན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་དབེན་པར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡང་གོམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟགས་ངེས་པ་སྲིད་པས་དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་སྤོང་ངོ་། །འོན་ཏེ་ཐོག་མར་འཇུག་པ་ཡོད་ན་སྒོམ་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཇི་
ལྟར་འགྱུར་བ་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཐེ་ཚོམ་ལས་སོ། །མངོན་སུམ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན། ངེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཐེ་
ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ལ་རྟོག་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ལས་བཟློག་པ་ངེས་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་མངོན་སུམ་དེ་རྣམ་པ་དེས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ངེས་པའི་དོན་དོན་དུ་མི་གཉེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 24a
དོན་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དུ་གཉེར་བ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ན། མངོན་སུམ་ལས་དོན་དུ་གཉེར་བར་འཇུག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། ལྡོག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐོབ་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དོན་དུ་
གཉེར་བ་རྣམས་ལ་དོན་མེད་པར་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་མངོན་སུམ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལས་འདི་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །གང་དུ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་དོན་ལས་བཟློག་པའི་རྣམ་པ་ངེས་
པའི་རྒྱུ་ཉིད་དམ། ངེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་དེར་ནི་དེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པར་རིགས་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་དཀའ་འགྲེལ་ལས་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་བརྟག་པ་སྟེ།
ཉི་ཤུ་གཉིས་པའོ།། །།ད་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ། རང་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རང་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་རང་གི་དོན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་
མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་གྱི་དོན་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་གསལ་
བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཚིག་གི་བདག་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལྟར་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་མ་བསྟན་པས། དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་རེ་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒྲ་རྟག་ཅེས་བྱས་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཚུལ་རེ་རེ་བ་
ཡིན་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ཙམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཚུལ་གཉིས་པ་ནི་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཉན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཅན་མ་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 24b
ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ཙམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ། སྒྲ་ནི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར། །ལུས་ཅན་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །མི་རྟག་མིག་གིས་གཟུང་
བྱའི་ཕྱིར། །ལུས་ཅན་མ་ཡིན་མཉན་བྱའི་ཕྱིར། །ཞེས་བཤད་དོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྣོད་ཀྱི་རྗེའི་ལུགས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་སྨྲས་པ། གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་བཟང་པོ་ཡིན་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞན་དུ་མི་
འཐད་པ་ཉིད་མེད་ན་དེའི་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་གསུམ་པ་ཅན་གཏན་ཚིགས་བཟང་པོར་མ་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མཚན་ཉིད་གསུམ་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་དོན་མེད་པ་སྟེ་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འཐད་པ་སྟེ།
བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ལ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱས་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་
ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཅིག་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་གཅིག་སྟེ། དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་པའམ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་སུ་འདོད་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤུགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འཕེན་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་བཞི་པ་
ཡང་ཡིན་ལ་རག་པའམ་ཡང་མཚན་ཉིད་བཞི་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ཏུ་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཅན་དང་། མཚན་ཉིད་གཉིས་པའམ། མཚན་ཉིད་གསུམ་པར་ཡང་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པོ་དེས་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཅེས་
བསྟན་ལ། གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་རིགས་མཐུན་པ་ལ་གྲུབ་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པ་མངོན་པར་དཔྱད་ནས་མཚན་ཉིད་གཉིས་པའོ། །གཉི་ག་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་དང་རིགས་མཐུན་པ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 25a
ལས་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པ་ཡིན་གྱི། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་ལྡན་པས་ནི། གཏན་ཚིགས་མཚན་ཉིད་གསུམ་དུ་མི་འདོད་དེ། དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ལམ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་གཙོ་
བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བས་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །
འོན་ཏེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་བཟང་པོར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཚུལ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་དུ་མི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གཅིག་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ་དེ་དག་ཀྱང་ཡིན་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་
ཡིན་པས་གཞན་དུ་མི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གཅིག་གི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གང་ལ་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དོན་ཉིད་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་དག་གོ། །རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་
ནི་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པའོ། །གང་ལ་གཞན་དུ་མི་འཐད་ཡོད། །དེ་ལ་གསུམ་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའི་མཇུག་ཐོགས་སོ། །གང་ལ་གཞན་དུ་མི་འཐད་མེད། །དེ་ལ་གསུམ་གྱིས་ཅི་ཞིག་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཕྱེད་གདོན་པར་བྱའོ། །ཚུལ་གསུམ་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་བ་མེད་པར་
བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེའི་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཅིག་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྤྲོས་ནས་དཔེར་བརྗོད་པ་སྟོན་ཏེ། དངོས་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཅི་ལྟར་ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡང་དམིགས་པའི་ཕྱིར་
རོ། །འདི་ལ་ཆོས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་དག་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བ་བདག་ཉིད་དམ་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱོགས་ཀྱི་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 25b
ཆོས་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཁ་ཅིག་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡོད་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡང་ཞེས་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། །དེས་ན་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་
ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡང་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཉིས་པའི་དཔེར་བརྗོད་པ་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཤད་པ། ཟླ་བ་རི་བོང་ཅན་མ་ཡིན་པའམ། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ན་བརྡ་རབ་ཏུ་
གྲགས་པའི་ཟླ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རམ། ཟླ་བ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པ་ནི་བུང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཚན་ཉིད་གཉིས་པ་གཞན་འདི་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ནི་སྦྲང་བུ་འདིས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྲང་བུ་བབས་
པའི་རིགས་པས་འབྱུང་བ་རྙེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྲང་བུ་སྟེ་པ་ཏང་ཀ་བབས་པའི་རེག་པས་འབྱུང་བ་རྙེད་པ་སྟེ་སྐྱེ་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྤྱི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ན་གཞན་གྱི་ཚིག་གི་དོན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །མིག་ནི་ཡོད་པའི་གཟུགས་འཛིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དམ་པའི་ནུས་
པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཉམས་པ་མེད་ཅིང་གཟུགས་བལྟ་བར་འདོད་པ་ན་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ནི་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་སོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་གསུམ་ཀ་ལ་ཡང་
མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་མེད་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མ་དམིགས་པའི་བོང་བུའི་རྭ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ནི་དཔེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་
ནི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བའོ། །མེད་པ་ཡང་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་ཉིད་དུ་བཀོད་པའོ། །གང་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་རྣམ་པར་བཅད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 26a
ལས་མ་གཏོགས་པ་གསུམ་པ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་བོང་བུའི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡང་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བདག་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་ཡང་རིགས་པ་སྔ་མ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་མི་མཐུན་
པའི་དཔེ་མེད་པ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཁྱིམ་འདི་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ཕ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཕའི་སྒྲ་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲག་གོ། །དཔེར་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མེད་ན་ཡང་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་བཞིན་
དུ་སྒྲ་དང་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ངོ་། །སྒྲ་དང་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་རྟོགས་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་ལ། ཡང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལས་དོན་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་དང་གཞན་དུ་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་
གཏན་ཚིགས་ཚུལ་གཉིས་པ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བས་དེའི་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་སམ། ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་སྟེ།
ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་ཡིན། ཁྱད་པར་གྱི་ཡིན་ན་ཡང་ཤེས་པར་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡིན་ནམ་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་གསུམ་སྲིད་དོ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་སྐྱོན་བཤད་པ་ནི། དེ་ནི་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།
ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་དང་པོ་མི་རིགས་སོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པ་གྲུབ་མི་བརྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་གྲུབ་པ་བརྟེན་པ་མ་
ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་སྐད་ཅེ་ན། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པའོ། །སྒྲུབ་བྱེད་ནི་གོ་བར་བྱེད་པའོ། །ཅི་སྟེ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་པས་གཏན་ཚིགས་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 26b
ལ་བརྟེན་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཚུལ་གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་ཁྱེད་ཅག་གི་ལྟ་བ་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གཞན་དུ་མི་འཐད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའོ། །ལྡོག་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པའོ། །བརྟེན་
པས་ན་བརྟེན་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དེའི་ལུགས་དང་མི་འགལ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གཟུང་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཏེ། ཕྱོགས་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བར་ཕྱོགས་གཉིས་
པ་ལ་བཤད་པ། ཅི་སྟེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། གཞན་དག་དཔེ་ལ་གཏན་ཚིགས་ནི། །བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པར་མི་མཐོང་འདོད། །ཁོ་བོས་ཆོས་ཅན་ལ་འདི་ནི། །
མེད་ན་མི་སྲིད་པ་ཉིད་ནི། །དོན་གྱི་གོ་བས་ངེས་བཟུང་ནས། །དགེ་སློང་པ་ཡི་རྗེས་དཔག་ལས། །ངེད་ཀྱི་རྗེས་དཔག་མ་ཡིན་ནོ། །སེང་གེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་འདོད། །ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འདི་མི་སྲིད་པའི་
ངང་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཚད་མ་གང་ཁོ་ནས་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་དོན་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་
གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་མ་གྲུབ་ན་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མི་འགྲུབ་སྟེ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་གཉི་ག་གྲུབ་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་
གཞན་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པ་ན་གཏན་ཚིགས་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གཉིས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 27a
སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ནི་དེའི་དོན་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་ནི་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་འགྲུབ་པ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་གསལ་ལོ། །ཕྱོགས་གསུམ་པ་ལ་དཔེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔལ་སྟེ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ལས་ཐ་དད་པའི་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་ནའོ། །འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་
བྱ་ཆོས་ཅན་ལས་མ་གཏོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེའི་ཆོས་ཅན་གཞན་ཞིག་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་འདོད་ཀྱི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་ལྷན་ཅིག་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སྡུད་པ་ནི་མ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ལ་གཏན་ཚིགས་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར།
ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ད་ནི་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དཔེར་བརྗོད་པ་རྣམས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་ཡང་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཡུལ་
མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གྲུབ་པའི་ཡུལ་ལ་ནི་གཏན་ཚིགས་མི་འདོད་དོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཐེ་ཚོམ་ལ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་ཐེ་ཚོམ་ལ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བསམས་པ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པར་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། བསྒྲུབ་བྱ་
གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་འདི་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་ཐེ་ཚོམ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་དངོས་པོའི་ཇི་ལྟར་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་
ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཅིའི་ཕྱིར་རྗོད་པར་བྱེད། དེའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་གཞལ་བྱ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་དོན་མེད་དོ། །
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 27b
ཅི་སྟེ་གྲངས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། རྣམ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་ཀུན་གཅིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་པའོ། །སྨྲ་བ་དེ་ལ་གནས་པའི་གྲངས་ཅན་པ་དག་གིས་བདག་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་འགའ་ཞིག་གིས་ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་
དུ་སྟོན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྣམ་འགྱུར་བདག་སོགས་བྱེ་བྲག་གིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་བདག་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རང་བཞིན་ཏེ་མ་འདྲེས་པའི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དང་ཕན་ཚུན་དང་
རང་བཞིན་ལས་ཐ་དད་པའི་སྐྱེས་བུ་གཟུང་ངོ་། །གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མ་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་
སོགས་པ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ལས་སོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་དོན་དམ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་ཡང་ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ངེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡང་ཁས་བླང་བར་བྱ་དགོས་ཏེ།
དེ་ལྟ་མིན་ན་སྟེ། དེ་ལྟར་མི་འདོད་ན་ཇི་ལྟར་ཡང་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ཡང་མི་འགྲུབ་པོ། །སྔར་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་སྨྲས་ལ་ད་ལྟ་ནི་མ་གྲུབ་པར་བཤད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་ན་དེའི་ཚེ་གང་དུ་སྔར་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་དེ་དཔེར་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་གསུམ་
པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ལ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཐ་སྙད་དེ་ཡང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་ལ་སྐྱོན་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཟླ་བ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ལའོ། །གལ་ཏེ་ཟླ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་
གསུམ་པའི་གཏན་ཚིགས་སྲིད་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱིས་དཔེར་ན་རི་བོང་ཅན་གྱི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུར་གང་ལ་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ལ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་གྱིས་བསལ་བ་དེ་ཡང་ཕྱོགས་
เล่ม ๑๙๒ · หน้า 28a
མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་འདིས་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་པར་དམ་འཆའ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཟླ་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་བཤད་ཅེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ལ་བརྟེན་ཏེ། །
ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་འདི་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་བཤད་ཀྱི། གྲགས་པ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བསྙོན་པའི་
ལོག་པར་རྟོག་པའི་གྲགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་ཟླ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ལ། གང་གིས་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་གཏན་ཚིགས་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཟླ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ནི་འདི་འདོད་པ་ཙམ་གྱི་
རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་དངོས་པོའི་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དཔེ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བཤད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། རི་བོང་ཅན་ཟླར་མི་འདོད་པ། །དེ་གྲགས་གང་ཞིག་འདོད་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་དེ་ལ་དཔེ་མེད་དེ། །དེ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་འདོད། །ཅེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཁ་ཅིག་ལས།
ཟླ་བ་མིན་བསྒྲུབ་གཏན་ཚིགས་ལ། །ཞེས་འདོན་ཏེ། དེར་འདི་ལྟར་སྦྲེལ་བར་བྱ་སྟེ། ཕྱོགས་སྔ་མ་སྨྲ་བས་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་བསྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཕྱོགས་སྔ་མ་སྨྲ་བས་སྨྲས་པ་དེ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་སྨྲ་
བས་ཟླ་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་གྱིས་གང་ལ་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གྲགས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་
དུ་བཤད་དོ། །གཏན་ཚིགས་གསུམ་པ་ལ་ཡང་སྦྲང་བུ་འདི་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁྱད་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་དང་དམ་བཅའ་དག་སྟེ། དམ་བཅའ་བ་ནི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལྟར་འདིར་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด