ตัวบทไม่มีชื่อ — ประโยคแรก: གསུང་རབ་རིན་པོ་ཆེའི་གཏམ་རྒྱུད་དང་ཤཱཀྱའི་རབས་རྒྱུད་བཞུགས
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 296a
ལགས་པ་དེ་ནི་དབང་པོ་དྲུག་པོ་ལགས་ལ། དབང་པོ་དྲུག་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་སྟེ། །
ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་པོ་དེ་དག་སྤངས་པས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཐོབ་ནས་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། གནོད་སེམས་གཉིས་སྲབ་མོར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྒོམས་པ་
དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། གནོད་སེམས་གཉིས་མ་ལུས་པར་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དེ་གཉིས་སྤངས་པས་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཆེར་བསྒོམས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གོང་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལྔ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་།
གཟུགས་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་། མ་རིག་པ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། རྒོད་པ་སྤངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའོ་ཞེས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གང་དག་ཡང་དག་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་
པ་དེ་དག་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་གིས་འཁོར་བའི་ས་མཚམས་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་ཟད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མགོ་མཉམ་དུ་ཟད་པའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བར་མི་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་
དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་གང་གིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤོང་ཞིང་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱང་རིང་དུ་བྱེད་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡོད་དོ། །རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན། འདི་སྙམ་དུ། ཀྱེ་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་གསོབ་བོ། །གསོག་གོ། །སྙིང་པོ་མེད་པའོ། །ཀྱེ་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཡ་མ་བརླའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤོང་ཞིང་རྒྱང་རིང་དུ་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 296b
བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། ས་ཕྱོགས་འདི་ཉིད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་
པ་བཟང་པོ་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཕྱོགས་འདི་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་ནང་ན་ལྟ་བར་གྱུར་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་འདུས་པ་དེ་བཞིན་
དུ། རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་འདུས་སོ། །ཀུན་འབྱུང་བའི་ཆོས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་ཤེས་པ་ནི་རང་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ནོ། །སྐུ་དང་དབུ་ལས་སྐྱེས་པའི་དབུ་སྐྲ་དང་སྤུ་
རྣམས་ནི་ཁ་གྱེན་དུ་བལྟས་ཤིང་མཐོན་མཐིང་ལ་ཀུན་ནས་ལྕང་ལོར་འཁྱིལ་བ་འཇམ་ཞིང་སྣུམ་ལ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་པ་མཛེས་པར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་མ་མཛད་དུ་ཟིན་ན་ཟླ་བ་དང་། ཉི་མ་འདི་གཉིས་ཀྱང་
འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པར་མི་འགྱུར། ཟླ་བ་གཅིག་དང་། ཟླ་ཕྱེད་དང་། དུས་དང་ལོ་ཁྱུད་ཀོར་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ན་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་
ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཡིན་ན། འདི་ལ་ཁྱེད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དངོས་པོར་འདུ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་གཞན་གང་ཡིན་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པའི་སྲོག་ཆགས་མཐོང་ན། འདི་སྙམ་དུ་བདག་གི་སྦྱིན་གནས་ནི་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་གྱི། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་གནས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 297a
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི་བདག་གིས་སེམས་ཅན་དབུལ་པོ་འདི་དག་སྦྱིན་པས་བསྡུས་ནས། གཞན་གྱི་རྫས་ལ་རྐུ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གཟུགས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མ་ཡིན་ལ། གཟུགས་ལས་
གུད་ན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་ལ་བསླབ་པར་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་པོ་འདིར་
དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མ་མཆིས་པ་ལགས་ཏེ། མཚན་མ་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལས་འབྱུང་བ་ལགས་ན།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་འགྱུར་ལགས། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ངེས་པ་ཞེས་བགྱིའམ། འོན་ཏེ་སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་ལགས། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་ཡང་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་སར་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་
སུ་མི་སྐྱེའོ། །འཕགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བསྡུ་བ་ལས། འཇམ་དཔལ་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ནི་ཕྲ་བའོ། །འཇམ་དཔལ་གང་ལ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་ལ་ལ་ལ་ནི་བཟང་བར་འདུ་ཤེས། ལ་ལ་ནི་ངན་པར་འདུ་ཤེས་པ་དེ་ནི་དམ་པའི་
ཆོས་སྤོང་བའོ། །གང་ཆོས་སྤངས་པ་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐུར་བ་ཡིན་ནོ། །གནས་འཇོག་ལས། བཀའ་སྩལ་པ། གནས་འཇོག་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་བསྙེན་གནས་ལ་གནས་པར་འདོད་པས། ནང་པར་ལངས་ནས་དགེ་སློང་ངམ། བྲམ་ཟེའམ། གཞན་གང་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 297b
ཡང་རུང་པ་ཞིག་གི་དྲུང་དུ་སོང་སྟེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ལ། པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བདག་མིང་ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ། གང་དོ་ནུབ་ཀྱི་མཚན་མོ་འདི་དང་། སང་
ཉི་མ་ཤར་གྱི་བར་དུ་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ཤིང་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་སླར་ལྡོག་སྟེ། དབྱུག་པ་སྤངས་ཤིང་མཚོན་ཆ་སྤངས་ཏེ། ངོ་ཚ་དང་ལྡན་ཞིང་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པར་བགྱིས་ལ། སེམས་ཅན་དང་སྲོག་ཆགས་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་ཆུང་ངུ་ན་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོ་གྲོག་སྦུར་
ཡན་ཆད་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བགྱིའོ། །ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་དག་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་སླར་ལྡོག་ནས་དབྱུག་པ་སྤངས་ཤིང་མཚོན་ཆ་སྤངས་ཏེ། སེམས་ཅན་སྲོག་
ཆགས་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་ཆུང་ངུ་ན་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོ་གྲོག་སྦུར་ཡན་ཆད་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཆེ་གེ་མོ་ཡང་དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ། དོ་ནུབ་ཀྱི་མཚན་མོ་འདི་དང་། སང་ཉི་མ་མ་ཤར་གྱི་བར་དུ་སྲོག་
གཅོད་པ་སྤངས་ཤིང་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་སླར་ལྡོག་སྟེ། དབྱུག་པ་སྤངས་ཤིང་མཚོན་ཆ་སྤངས་ཏེ། ངོ་ཚ་དང་ལྡན་ཞིང་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པར་བགྱིས་ལ། སེམས་ཅན་དང་། སྲོག་ཆགས་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་ཆུང་ངུ་ན་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོ་གྲོག་སྦུར་ཡན་ཆད་ཀྱི་སྲོག་
གཅོད་པ་ཡང་སྤངས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བགྱིའོ། །ཡན་ལག་དང་པོ་འདིས་བདག་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་གི་བསླབ་པ་ལ་རྗེས་སུ་སློབ་པོ། །རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པོ། །རྗེས་སུ་བགྱིད་དོ། །ཇི་ལྟར་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་།
མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། འབྲུའི་ཆང་དང་། བཅོས་པའི་ཆང་མྱོས་པར་འགྱུར་བ་བག་མེད་པའི་གནས་དང་། གླུ་གར་དང་རོལ་མོའི་སྒྲ་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། སྤོས་ཉུག་པ་དང་། རྒྱན་དང་། ཁ་དོག་འཆང་བ་དང་། ཁྲི་སྟན་མཐོན་པོ་དང་། ཁྲི་སྟན་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 298a
ཆེན་པོ་དང་། དུས་མ་ཡིན་པའི་ཟས་སྤངས་ཏེ། དུས་མ་ཡིན་པའི་ཁ་ཟས་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བགྱིའོ། །ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་དུས་མ་ཡིན་པའི་ཁ་ཟས་སྤངས་ཏེ། དུས་མ་ཡིན་པའི་ཁ་ཟས་ལས་སླར་ལྡོག་པ་
དེ་བཞིན་དུ། བདག་ཆེ་གེ་མོ་ཡང་དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ། གང་དོ་ནུབ་ཀྱི་མཚན་མོ་འདི་དང་སང་ཉི་མ་ཤར་གྱི་བར་དུ་དུས་མ་ཡིན་པའི་ཁ་ཟས་སྤངས་ཏེ། དུས་མ་ཡིན་པའི་ཁ་ཟས་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བགྱིའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་འདིས་བདག་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་
དེ་དག་གི་བསླབ་པ་ལ་རྗེས་སུ་སློབ་བོ། །རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པོ། །རྗེས་སུ་བགྱིད་དོ། །དེ་ལྟར་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཡུལ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་ལ། ཨང་ག་དང་། མ་ག་དྷཱ་དང་། ཀ་ཤི་དང་། བྲི་ཛི་དང་། མལ་ལ་དང་། པུན་ཏྲ་དང་། སྲག་པ་དང་། ཀ་མ་དང་།
ཨ་བན་ཏི་དང་། ཀུ་རུ་དང་། པད་ཙ་ལ་དང་། བད་ས་དང་། དཔའ་སྡེ་དང་། ཡ་བ་ན་དང་། ཀམ་པོ་རྣམས་སོ། །ཤེས་རབ་འབུམ་པ་ལས། མ་རིག་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡང་མ་རིག་པའོ། །ལྷའི་བུ་དག་བདག་ཟབ་པའི་ཕྱིར།
ཆོས་འདི་ཟབ་པོ། །སེམས་ཅན་དང་། སྲོག་དང་། འགྲོ་བ་དང་། གསོ་བ་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཟབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་ཟབ་པོ། །གཟུགས་ཟབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་ཟབ་པོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཟབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་ཟབ་པོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་
སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་སེམས་ཅན་གང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བའི་ལས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དེ་དག་འདི་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་མཆེད་མངོན་པར་བསྒྲུབས་ཏེ། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཕུང་པོའི་གཞི་ཅན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ཞིང་
སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་དང་། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དང་ལྷ་དང་མིའི་འགྲོ་བ་མངོན་པར་གྲུབ་པོ། །འདས་པའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 298b
རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངའ་ཞིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པར་གྱུར་ཏོ། །མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དགའ་བོ་དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཁྱོད་ལ་གཏད་དེ། དགའ་བོ་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ངས་གང་ཆོས་ཇི་སྙེད་བཤད་པ་
ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་གཏོགས་པ་ངས་ཆོས་བསྟན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཟུང་སྟེ། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཆུད་གསན་ཏེ་བོར་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་དགའ་བོ་ཁྱོད་ལ་ངས་སྐྱོན་དུ་མི་གཟུང་ངོ་། །དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་གལ་ཏེ་
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་བཟུང་སྟེ། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་ཆུད་གསན་ཏམ། བོར་བར་གྱུར་ན་ནི་དེས་ནི་དགའ་བོ་ཁྱོད་ལ་ངས་སྐྱོན་དུ་གཟུང་ངོ་། །བདག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་དང་། སྲོག་
དང་། སྐྱེས་བུ་དང་། གང་ཟག་དང་། ཤེད་ཅན་དང་། ཤེད་བདག་དང་། བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་སྤངས་པས། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུའོ། །འདོད་པའི་འདོད་
ཆགས་དང་། གནོད་སེམས་བསྲབས་པས་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུའོ། །འོག་མའི་ཆ་ཅན་གྱི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལྔ་སྤངས་པས་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུའོ། །བླ་མའི་ཆ་ཅན་གྱི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལྔ་སྤངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དོ། །གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། ཀུན་
འབྱུང་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་ཤེས་པས་རང་བྱང་ཆུབ་པོ། །བག་ཆགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པོ་ཞེས་གསུངས། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་གང་ལ་ཆགས་པར་གྱུར་
པའི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། ཐབས་མཁས་པས་མིང་ཐམས་ཅད་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི། ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 299a
པ་ཉིད་ལ་ཁྱེད་ཆགས་པར་མ་བྱེད་ཅིག། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་ཆགས་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་འདོམས་པར་བྱེད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཅི་གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་གང་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་མངོན་པར་ཞེན་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུ་
ཡོད་དམ། ཡོད་པར་གྱུར་ཏམ། ཡོད་པར་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་གཏོགས་པར་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། ལྷའི་མིག་མངོན་པར་སྒྲུབ་སྟེ། ལྷའི་མིག་དེས་ཆོས་ཐམས་
ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་སྟེ། དེས་ཆོས་དེ་དག་ལ་གནས་ཤིང་ལམ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བདག་ཅག་གིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱད་དེ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱས་ཏེ། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་སྙམ་དུ་སེམས་སམ།
གསོལ་པ། དེ་ལྟར་སེམས་པ་མ་མཆིས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟར་སེམས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་རྨི་ལམ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། སྒྲ་བརྙན་དང་། མིག་ཡོར་དང་། ཆུ་ཟླ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་
དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབས་ཤིང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་འདི་ལྟར་རྨི་ལམ་ནས་སྤྲུལ་པའི་བར་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་རང་
བཞིན་ཏེ། དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་དམིགས་སུམ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་འདི་ལྟར་གཟུགས་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ། ཚོར་བ་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ། འདུ་ཤེས་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ། འདུ་བྱེད་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 299b
བུ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབང་ཕོ་དྲུག་གོ། །དེ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །དེ་དག་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་དམིགས་སོ། །རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ནི་སྒྱུ་མ་དང་། སྒྲ་བརྙན་དང་། མིག་ཡོར་དང་
ཆུ་ཟླ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབང་པོ་དྲུག་གོ། །དེ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །དེ་དག་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་དམིགས་སོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ལགས་ན། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པས་འདི་ཐོས་ནས་འཇིགས་ཤིང་སྡང་བ་དང་། སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ། ཐབས་ཀྱང་མི་མཁས་པ་ཞིག་སྟེ། མི་དགེ་བའི་
བཤེས་གཉེན་གྱི་ལག་ཏུ་འོངས་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །གསོལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་མི་འཇིགས་མི་སྡང་ལ་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤྱད་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེ་གང་ལགས། བཀའ་
སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཟུགས་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་ཏེ་དེ་མི་དམིགས་སོ། །ཚོར་བ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་
བར་རྟོགས་ཏེ་དེ་མི་དམིགས་སོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཐབས་མཁས་པའོ། །གཟུགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ཏེ་མི་
དམིགས་སོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཐབས་མཁས་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་། གཟུགས་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 300a
ཀྱི་ཁམས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དང་། གཞན་ཡང་དེ་མ་ཡིན་པ་དེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་ཏེ། དེ་དག་གིས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཤེས་པས་
ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །གསོལ་པ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་གཞི་གང་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད་པ་དང་། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཟད་པ། ཞེ་སྡང་ཟད་པ། གཏི་
མུག་ཟད་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ནོར་བ། དེ་བཞིན་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཆོས་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་སྟེ། དེ་དག་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་
སྦྱིན་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་སྟོན་པའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དེས་ཆུང་ངུ་ན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་རེ་བ་མེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་སྦྱིན་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་
བསྐྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་གང་ཞེ་ན། དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་ཅིང་། བདག་དང་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཚེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་
སུ་དག་པར་བྱ་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་དགེ་སློང་མ་དང་བསྟེན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་མ་དང་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་དུ་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ཤིང་། དེའི་རྒྱུས་ཡོངས་སུ་སྐོམ་
པའི་སེམས་མི་སྐྱེད། དེའི་རྒྱུས་གོས་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི་དགེ་སློང་མ་དང་བསྟེན་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའོ། །ཤེས་པར་བྱ་བ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་། བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་འདུས་མ་བྱས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྟ་བ་རྣམ་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 300b
པར་བཟློག་པ་གང་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྤོང་བའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་དག་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གང་ཞེ་ན། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་ས་ལ་གནས་ཏེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོངས་སུ་མཐོང་ཞིང་དེས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་གང་
ཞེ་ན། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་སུ་སྦྱོང་བའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་རྣམ་པར་
དག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་བ་ལ་གནས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་གིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོབས་བཅུ་ནས་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། བག་ཆགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་དག་
སྟེ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་བ་ལ་གནས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཆོས་གང་ཡང་མི་དམིགས་མོད་ཀྱི་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་བཀོད་པ་ནི་ཡོད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་ཐེག་པ་གསུམ་
རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་བཤད་དོ། །ངས་འདི་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་སྒྲིབ་པ་མེད་པས། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 301a
གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སྤྱོད་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཐབས་མཁས་པ་དང་མི་ལྡན་པས་དེ་ལས་གཅིག་གམ་གཉིས་ཤིག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་གྱི་
ཕལ་ཆེར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀཽ་ཤི་ཀ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་ལེ་ལོ་ཅན་བརྩོན་འགྲུས་མེད་པ་བསམ་པ་ཞན་པ། མོས་པ་དམའ་བ། ཤེས་རབ་འཆལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་
དཀའོ། །ལྷོ་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་བཅུར་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་གཟིགས་སོ། །རབ་འབྱོར་སྐྱེས་བུ་གླེན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་སྐྱོན་གདགས་པར་སེམས་ཤིང་། ཕྱིར་སྤོང་བར་སེམས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །
རབ་འབྱོར་དཔེར་ན་ཁྱི་ལ་ལ་ཞིག་ཇོ་བོའི་ཟན་ནར་མ་བོར་ཏེ་ལས་མི་ལས་ཟན་བཙལ་བར་སེམས་པ་དང་འདྲ་བར་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་མོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་པ་འདི་བོར་ཏེ་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་དང་འདབ་མ་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་བརྟེན་པར་སེམས་པ་འབྱུང་སྟེ། རབ་འབྱོར་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་
བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་ཁེ་དང་བཀུར་སྟིའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་ལྡན་པའི་མདོ་སྡེ་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ་བའི་སེམས་པ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །
དེ་བཞིན་དུ་གླང་པོ་ཆེ་རྙེད་ལ་རྗེས་བཙལ་བར་སེམས་པ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བར་འདོད་པ་ལ་བ་གླང་གི་རྗེས་བཙལ་བར་སེམས་ལ། དེ་མཐོང་ནས་འདི་དང་རྒྱ་མཚོ་མཉམ་མམ་མི་མཉམ་སྙམ་ན་མཁས་པ་ཡིན་ནམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་མ་ལགས་སོ། །
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 301b
ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་འབྱུང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཁང་པ་བརྩིག་པར་འདོད་ལ་ཚད་ཉི་ཟླའི་གཞལ་མེད་ཁང་ལས་ལེན་པ་དང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་མཐོང་བར་འདོད་ལ། ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་
ཕྲན་མཐོང་ནས་སྙོམ་པ་དང་ཟས་རོ་བརྒྱ་དང་ལྡན་པ་སྤངས་ནས་དྲུག་ཅུ་པ་ཚོལ་བ་དང་། ནོར་བུ་རིན་ཐང་མེད་པ་རྙེད་ནས་མཆིང་བུ་དང་བསྒྲུན་པར་སེམས་པ་དེ་དག་མི་མཁས་པ་བཞིན་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤངས་ཤིང་ཐེག་པ་དམན་པ་དང་ལྡན་པའི་འདོད་པ་ཡང་
བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་འབྱུང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་དེ་དག་བར་མ་དོར་ཉེ་ཞོར་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་དག་ཉེ་ཞོར་འབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་སའོ། །བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནོ། །ཉན་ཐོས་གང་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བརྗོད་ཅིང་སྟོན་པ་དང་འཆད་ཅིང་འགྲེལ་པ་དང་། རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དེ་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །
གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། རབ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཆགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་སྟེ།
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མཚན་ཉིད་གང་ཡང་མེད་དོ། །གསོལ་པ། མཚན་ཉིད་གང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཆིས་པའི་མཚན་ཉིད་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཆིས་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་ལྟ་བུ་མཆིས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ།
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 302a
རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་གང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་དོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པའོ། །རབ་འབྱོར་རྣམ་གྲངས་དེས་ནི་འདི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་གང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་
ཡོད་དོ། །བཀའ་སྩལ་པ། དགའ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་གང་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པས་བསླབ་པར་བྱ་བ་དང་། གང་ལ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བསླབས་པས་རང་རང་གིས་
ལ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏེ། དགའ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ནི་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའོ། །བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་བག་ཆགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི།
ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། ངག་གི་རྣམ་པ་ཡོད་དོ། །དེ་དག་གི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་དང་ཐུན་མོང་དུ་ཡང་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་
ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མངའ་ཞིང་མི་དམིགས་སོ། །གསོལ་བ། ཅིའི་སླད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བགྱི། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པ་དམ་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་སྐྱེས་པ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་བཟུང་བ་ཡིན་ན། ཁྱེད་རྣམས་ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 302b
དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་ཅེས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། ཐབས་མཁས་པས་སེམས་ཅན་སེར་སྣ་ཅན་དག་སེར་སྣ་ལས་རྣམ་པར་བཟློག་ནས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་ཏེ། སྦྱིན་པ་ཡོངས་
སུ་གཏོང་བ་དེ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སྟོང་པའི་རྣམ་པ་དང་། དབེན་པའི་རྣམ་པར་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ནི་ཞི་བའི་རྣམ་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་པར་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །སྨོན་པ་མེད་
པ་ནི་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་དང་། ཆད་པ་མེད་པ་དང་། རྟག་པ་མེད་པ་དང་།
དོན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། འོང་བ་མེད་པ་དང་། འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་། སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཞི་བར་ཤེས་པ་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དགྲ་བཅོམ་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་བློ་འཛིན་པའམ་མི་འཛིན་
བ་གང་ལ་ཡང་སྤྱོད་དམ། གསོལ་པ། དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡོད་ཡང་ཉལ་བ་མ་མཆིས་ན། དེ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་བློ་འཛིན་པའམ་མི་འཛིན་པ་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ག་ལ་མཆིས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྤྲུལ་པ་སྟེ། ལ་ལ་ནི་ཉན་ཐོས་
ཀྱིས་སྤྲུལ་པའོ། །ལ་ལ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའོ། །ལ་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྤྲུལ་པའོ། །ལ་ལ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྲུལ་པའོ། །ལ་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པས་སྤྲུལ་པའོ། །ལ་ལ་ནི་ལས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའོ། །སྐྱེས་བུ་གླེན་པ་དེ་དག་
རྣམ་པ་བཞིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཕྱིར་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །གསོལ་པ། བཞི་གང་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། སྐྱེས་བུ་གླེན་པ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་སྤོང་བ་དེ་དག་ནི་བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡིན་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 303a
ཏེ། རབ་འབྱོར་རྒྱུ་དང་པོ་དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་ཕྱིར་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཟབ་མོ་རྣམས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། དད་ཅིང་མོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་གཉིས་པ་དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་
ལ་ཕྱིར་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །རབ་འབྱོར་སྐྱེས་བུ་གླེན་པ་དེ་དག་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའི་ལག་ཏུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་མེད་ཅིང་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས། རྒྱུ་གསུམ་པ་དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཕྱིར་སྤོང་བར་འགྱུར་
རོ། །ཞེ་སྡང་གི་སྤྱོད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། བདག་བསྟོད་ཅིང་གཞན་སྨོད་པར་གྱུར་པས་རྒྱུ་བཞི་པ་དེས་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་ཕྱིར་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞེས་འབྱུང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བདུན་བརྒྱ་པ་ལས་བཀའ་སྩལ་
པ། འཇམ་དཔལ་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོས་དབེན་པར་གནས་བཅའ་བར་བྱ་སྟེ། འདུ་འཛི་མེད་པ་ལ་དགའ་བར་བྱའོ། །མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་མི་བྱ་བར་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་འདུག་ལ། དེར་མི་
དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་ཡིད་ལ་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེའི་མཚན་ནས་ཀྱང་སྨོས་ཏེ། མཚན་དེ་ཡང་ཐོས་ཏེ་དམིགས་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ག་ལ་བར་བཞུགས་པའི་ཕྱོགས་དེ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་འདུག་པར་
བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱས་ན་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དེ་ནི་གཅིག་གོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དཔག་
ཏུ་མེད་པ་དང་། སྤོབས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས། མི་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གང་དེ་ལ་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་ཡང་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 303b
ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་མ་སྐྱེས་པ་མ་བྱུང་བ་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་བར་འདི་ཐོས་ནས་ཡིད་དགའ་ཞིང་རངས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་ངའི་འཁོར་འདི་ཉིད་ན་འདུག་པ་ཡིན་པར་འོད་སྲུངས་ཁྱོད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་གྱིས་ཤིག །འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་གང་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའོ། །གཞན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་ཅི་ལ་ཡང་མི་སེམས་ཤིང་རྣམ་པར་མི་སེམས་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་བལྟའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རབ་ཀྱི་རྩལ་
གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པས་ཞུས་པ་ལས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བས་སྨིག་རྒྱུ་དང་འདྲའོ། །རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་འདུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པའོ། །འབྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་
ནི་ཆད་པའོ། །རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་ལ་ཡང་འདུ་བ་དང་། འབྲལ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དངོས་
པོ་དམིགས་སུ་མེད་དེ། དེའི་འབྱུང་བ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་མེད་པ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་བརྫུན་པ་སླུ་བ་གསོག་གི་ཆོས་ཅན་ཏེ། དེ་ལ་ཆོས་གང་ཡང་མི་དམིགས་པས་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱའོ། །
ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སླུ་བའོ། །འདི་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོས་འདི་དག་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཆགས་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་པ་
མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་འདི་དག་རྣམ་པ་གང་གིས་མཆིས་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཇི་ལྟར་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་མེད་ཅེས་བྱའོ། །གསོལ་པ། ཅིའི་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 304a
སླད་དུ་མ་མཆིས་པ་མ་ལགས་པ་ལ་མཆིས་ཞེས་བགྱི། བཀའ་སྩལ་པ། གཟུགས་སྟོང་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲེའོ། །དེ་ནས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་
པར་གཏོར་བའི་མེ་ཏོག་འདི་རྣམས་ནི་བདག་གིས་སྔོན་ཆད་ལྷའི་གནས་ཐམས་ཅད་ན་ཡང་ཡོད་པར་མ་མཐོང་སྟེ། མེ་ཏོག་འདི་དག་ནི་སྤྲུལ་པའོ། །འདི་ལྟར་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་གཏོར་བའི་མེ་ཏོག་འདི་རྣམས་ནི་ལྡུམ་བུ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན། ཆུ་ལས་སྐྱེས་པ་
མ་ཡིན། ཐང་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མེ་ཏོག་འདི་དག་ནི་ཡིད་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། མེ་ཏོག་འདི་དག་ནི་ལྡུམ་བུ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །ཀཽ་ཤི་ཀས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ་གང་ལགས་ཤེ་ན། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གང་ལགས་ཤེ་ན། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་ལགས་སོ། །
དེ་ལ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གང་ལགས་ཤེ་ན། དེ་ནི་གང་ལ་སྐྱེ་བམ་མཆིས་པ་དང་། འགག་པ་དང་། གནས་པ་དང་། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། འཕེལ་བ་དང་། འགྲིབ་པ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། དེ་
ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོའི་རྨི་ལམ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གི་བར་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་དང་། བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང་།
བཟོད་པ་སྒྲུབ་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་དང་། སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བསྙེན་པར་རིག་པར་བགྱི་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དངོས་སུ་ཤེས་རབ་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 304b
ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བསྙེན་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ། སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ལས། ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཡུལ། །སྟུག་ན་གནས་ལ་སྟུག་ན་མེད། །ཞིང་དེ་དྲི་མེད་བསོད་ནམས་ཏེ། །སྟུག་པོ་སྙིང་པོ་ཤིན་ཏུ་མཛེས། །དེ་བཞིན་ཐར་པ་ཐར་ཤེས་
ལ། །ཞིང་གི་ནང་ན་ཞིང་གི་མཆོག །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཞིང་རབ་སྟེ། །སྟུག་པོ་དེ་ནི་ཡུལ་དུ་བརྟག །མངའ་རྣམས་བཅུ་པོ་དེ་དག་དང་། །སྟོབས་དང་མངོན་མཁྱེན་ཏིང་ངེ་འཛིན། །ཡིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་སྐུས། །སངས་རྒྱས་དེ་ནི་རྣམ་པར་མཛེས། །སྟུག་པོ་ཐར་
མཆོག་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ཡང་། །སྟུག་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱི་གནས། །མུན་པའི་རྒྱ་ལས་རབ་འདས་ནས། །སྟུག་པོའི་ཞིང་ནི་རྣམ་པར་མཛེས། །ཕྱོགས་འདི་བཀའ་ལས་གྲུབ་པ་སྟེ། །རྒྱུ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །རྡུལ་ཕྲན་རྣམ་པར་གཞིག་
པ་དང་། །རྡུལ་གྱི་དངོས་པོ་མི་གནས་ཏེ། །རང་བཞིན་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཡིན་པས། །རྡུལ་ཕྲན་མཆོག་ཅེས་དེ་ཕྱིར་བརྗོད། །དབང་གི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་པོ་རྣམས། །ཕྲ་སོགས་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་། །འཐོབ་དང་འདོད་འབྱོར་བསྒྲགས་པ་དང་། །བདག་པོ་དབང་དང་ལྡན་པ་དང་། །
ཇི་ལྟར་འདོད་པར་རུང་བ་རྣམས། །ཐོབ་ནས་སྟུག་པོའི་དབུས་ཡུལ་ན། །རྣམ་པར་གནས་ཤིང་རབ་ཏུ་རྩེ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་། །རྟག་ཏུ་བག་ཆགས་ལྡན་གྱུར་པ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་བདུན་པོ། །འགྲོགས་ཀྱང་འདྲེ་བ་མེད་པ་སྟེ། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་
འབར་བ་དང་། །ལམ་རྒྱུད་ཀུན་ཀྱང་དེ་ཡི་དབང་། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཞིང་མཛེས་པའང་། །དེ་ཉིད་རྒྱུར་ནི་གྱུར་བ་སྟེ། །ཚེ་དང་དྲོད་དང་རྣམ་ཤེས་འདིས། །གང་ཚེ་ལུས་འདི་བོར་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་ལུས་འདི་བོར་བ་སྟེ། །ཤེས་བཞིན་ཚོར་བ་མེད་པའོ། །དེ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཏེ། །
ཡིད་ནི་དྲོ་བར་རབ་ཏུ་བརྟགས། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དེ་ན་སྟེ། །ལྷག་མ་དབང་པོ་ལྔར་ཡང་གནས། །ཡིད་ཆེས་ལུང་དང་མི་ལྡན་པར། །ཆོས་རྣམས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། །མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིས། །བདག་ཀྱང་ཆུད་གཟོན་གཞན་ཆུད་གཟོན། །འཇིག་རྟེན་རྡུལ་ཕྲན་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 305a
བསགས་པ་མིན། །ཕྱོགས་དང་གནས་སུ་མི་འགྲོའོ། །དེ་དག་སོར་གཉིས་སོར་གསུམ་དུ། །ཅི་ཡང་རྩོམ་པར་མི་བྱེད་དོ། །ལྷ་ཡུལ་གནས་ནས་གནས་པ་ལ། །སྣ་ཚོགས་སར་ཡང་དེ་བཞིན་རྟོགས། །ཕུང་པོ་གང་ཟག་བདག་མེད་པར། །རབ་ཏུ་རྣམ་ཕྱེ་མཐོང་གྱུར་
ཅིང་། །ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོང་མ་ཤིག །ཉན་ཐོས་དེ་དག་མངོན་རྟོགས་འགྱུར། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་། སྟོན་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བཤད་པ་ལྟར། །ངེས་དོན་མདོ་སྡེ་དག་ནི་བྱེ་བྲག་
ཤེས། །གང་ལས་སེམས་ཅན་གང་ཟག་སྐྱེས་བུ་བསྟན། །ཆོས་དེ་ཐམས་ཅད་དྲང་བའི་དོན་དུ་ཤེས། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་བྱེད་ཀྱང་། །དེ་ནི་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་འཇིག་མི་བྱེད། །དེ་ཡི་ཉོན་མོངས་ཕྱིར་ཡང་རབ་ཏུ་འབྱུང་། །ལྷག་སྤྱོད་ཀྱིས་ནི་ཏིང་འཛིན་འདིར་བསྒོམ་བཞིན། །
མཁས་པ་བྱིས་པ་དག་དང་རྩོད་མི་བྱེད། །བྱིས་པ་དག་ནི་རི་མོར་བྱས་ནས་སྤོང་། །ཞེ་སྡང་སེམས་ཀྱིས་བདག་གི་དྲུང་འོང་ཞེས། །བྱིས་པ་ཆོས་ལ་སྟེན་པར་ཡོངས་མི་བྱེད། །བྱིས་པ་དག་གི་རང་བཞིན་རྒྱུད་རིག་ནས། །མཁས་པ་བྱིས་པ་དག་དང་མི་འགྲོགས་ཏེ། །ཇི་སྲིད་དུ་ནི་བྱིས་པ་
ལེགས་བསྙེན་ཀྱང་། །དེ་དག་ཕྱིར་ཡང་དགྲ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར། །བྱིས་པ་དང་ནི་བྱིས་པ་མཐུན་འབྱོར་བ། །ཇི་ལྟར་མི་གཙང་བ་དང་མི་གཙང་བཞིན། །མཁས་པ་དང་ནི་མཁས་པའི་སྐྱེ་བོ་དང་། །མཐུན་ཞིང་འབྱོར་པ་མར་དང་སྙིང་ཁུ་བཞིན། །བྱིས་པ་ལ་ནི་གང་ཕན་སྙིང་བརྩེ་བ། །དེ་
ལ་གནོད་པ་བྱུང་བ་བྱིས་པ་དགའ། །དེ་ལྟའི་ཉེས་ཕྱིར་བྱིས་པ་རྣམས་སྤངས་ཏེ། །རི་དགས་བཞིན་དུ་གཅིག་པུ་དགོན་པར་གནས། །མཁས་པ་འདི་འདྲའི་ཉེས་པ་རིག་ནས་ནི། །ཤེས་རབ་དམན་བསྟེན་བདག་གི་མཐོ་རིས་ཉམས། །བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་ག་ལ་འགྱུར་སྙམ་སྟེ། །
བྱིས་པ་རྣམས་དང་ནམ་ཡང་ཡངས་མི་བསྟེན། །བླ་མེད་མི་འཇིགས་སྦྱིན་པ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གཞན་ཕན་སེམས་ཅན་གཉེན་བརྩེ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྟོབས་བཅུ་བདེན་པའི་རྩལ་མངའ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བདེ་གཤེགས་མི་མཉམ་མཉམ་པ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 305b
ལོ། །མགོན་པོ་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དཔའ་བོ་དགྲ་བཞི་རྣམ་པར་བཏུལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྩོད་པ་དམ་པའི་དོན་རྣམས་མཁྱེན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཆོག་མངའ་པའི་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྙིང་རྗེ་བྱམས་འོད་རྒྱལ་བའི་ཉི་མ་མུན་སེལ་བ། །
ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་ཡངས་པ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དུ་ཤར། །དོན་དམ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་ཆོས་རྣམས་སྟོན་མཛད་པ། །ལྷ་ཁྱོད་ལ་ནི་རྟག་ཏུ་བདག་ཀྱང་སྐྱབས་སུ་མཆི། །འགྲོ་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །འདི་ན་སྣོད་མིན་སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་མེད། །བདེ་གཤེགས་ཡོན་ཏན་
དེ་དག་དཔག་མེད་དེ། །མི་མཆོག་ཡོན་ཏན་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཀུན་གྱི་ཕ་རོལ་སོན། །སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་ཞིང་ལ་མགོས་ཕྱག་འཚལ། །ཟླ་འོད་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་དང་བཅས་པ་བཞུགས་པར་རིག་ནས། མཆོད་ཡོན་ཆེན་
པོ་རིམ་གྱིས་གསོལ་ཏེ། ཞལ་ཟས་གསོལ་ཞིང་བདར་ཏོ། །འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག །བག་ཆགས་རབ་ཏུ་སྤངས་གྱུར་པ། །དེ་དག་གཟུགས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་ཏེ། །སངས་རྒྱས་རིགས་ལ་དེ་དག་གནས། །བཀའ་སྩལ་པ། ཟླ་འོད་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས། །
སྔོན་ཡང་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་འདིར། །སངས་རྒྱས་དག་ཀྱང་བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་མཐོང་། །སྐུ་ནི་བྱང་ཆུབ་མཚན་ཉིད་དེ། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ཡང་དེ་འདྲ་ཞིང་། །སྟོབས་དང་རྣམ་ཐར་བསམ་གཏན་ཡང་། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་གཅིག །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་འབྱུང་འགྱུར་
ཏེ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་དེ་འདྲ་བས། །སུས་ཀྱང་ཤ་ཡི་མིག་གིས་ནི། །ནམ་ཡང་མཐོང་བར་མི་ནུས་སོ། །དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །སྐུ་ནི་ཆོས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། །གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ནམ་དུ་ཡང་། །སངས་རྒྱས་གདགས་པར་ནུས་མ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་
སྐུ་མཐོང་ནས། །འདྲེན་པ་མཐོང་ཞེས་སྨྲ་མོད་ཀྱི། །ང་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་སུ། །སུས་ཀྱང་བལྟ་བར་མི་ནུས་སོ། །གང་གིས་འཁྲུལ་པ་ཅི་མཐོང་ཡང་། །དེ་དག་གི་ནི་ཉེས་མི་བརྗོད། །ཅི་འདྲ་བ་ཡི་ལས་བྱས་པ། །འབྲས་བུ་དེ་འདྲ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །དགོན་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 306a
པ་ལ་གནས་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་བཅུ་སྟེ། བྱ་བ་ཉུང་བར་གནས་པ་དང་། འདུ་བ་རིང་བ་བས་ཀྱང་རིང་དུ་སྤོང་བ་དང་། དེ་ལ་རྩོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། གནོད་པ་མེད་པར་གནས་པ་དང་། ཟག་པ་འཕེལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། རྩོད་པའི་གཞིར་
མི་བྱེད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཞི་བར་སྤྱོད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་བསྡམས་པར་གནས་པ་དང་། སེམས་ཐར་པ་དང་མཐུན་པའི་རྒྱུན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། མྱུར་དུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །ལྷའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བདེ་བ་སྤངས་ཏེ་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གཞོན་ནུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་
ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཀྱང་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ལ་གནས་ཤིང་། བདེན་པར་གནས་པ་དང་། བཟོད་པ་དང་དེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱའོ། །སྔོན་སངས་རྒྱས་གཟི་བརྗིད་ཚོགས་རྒྱལ་གྱིས་ཆོས་བཤད་ནས། རྒྱལ་པོ་བརྟན་
བྱིན་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་རིམ་གྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་འབྲས་མ་རྨོས་མ་བཏབ་པར་འཁྲུང་བ་དང་། ཆོས་གོས་ཀྱང་རང་བྱུང་། གཡོག་ཀྱང་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་སྟོང་དག་ཏུ། །ངས་ནི་མདོ་སྡེ་གང་བཤད་
པ། །ཚིག་འབྲུ་ཐ་དད་དོན་གཅིག་སྟེ། །ཐམས་ཅད་བརྗོད་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཚིག་གཅིག་རྣམ་པར་བསྒོམས་ན་ནི། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ཇི་སྙེད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ཆོས་རྣམས་མང་པོ་རབ་བཤད་པ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད། །
ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པས་ན། །དེ་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། །སེམས་ཅན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱང་ཆུབ་འདུལ། །ཆོས་རྣམས་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་ཡང་། །གང་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ། །དེ་དག་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་སུ་ནི། །སངས་རྒྱས་སྐུ་ལ་མི་ལྟའོ། །ཆོས་
འདི་ལུས་གཟུགས་མེད་པ་སྟེ། །འདི་ལ་ལུས་གཟུགས་གང་ཡང་མེད། །ཆོས་འགའ་ལུས་གཟུགས་མེད་པ་ནི། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་སྐུ་ལུས་སོ། །གང་དག་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་ལྟ་བ། །དེ་དག་གིས་ནི་འདྲེན་པ་མཐོང་། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །དེ་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 306b
མཐོང་། །འཁོར་བ་དག་ནི་འཕེལ་བྱེད་ཅིང་། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་འཁོར། །སོ་སོ་ཐ་དད་འགྲོ་བས་ན། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོར་བརྗོད་པ་ཡིན། །འདུ་ཤེས་འདི་ནི་སྤང་སྙམ་དུ། །གང་གི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་བ་ནི། །འདུ་ཤེས་སྤྲོས་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་ལས་ནི་དེ་མི་ཐར། །སུ་ཡིས་འདུ་ཤེས་
འདི་དག་འབྱུང་། །སུ་ཡིས་འདུ་ཤེས་འདི་བསྐྱེད་བྱས། །སུས་ནི་འདུ་ཤེས་རེག་པར་བྱས། །སུས་ནི་འདུ་ཤེས་འགག་པར་འགྱུར། །གང་གི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་བ་ནི། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་མ་བརྙེས། །འདིར་ནི་དོན་དེ་བསམ་པར་གྱིས། །དེ་བས་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། །
བསམ་པའི་ས་ལ་གནས་ནས་ནི། །མཐར་གྱིས་རྣམ་པར་བསམ་བྱ་སྟེ། །བསམ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྤངས་ན། །དེ་ནས་བསམ་དུ་མེད་པར་འགྱུར། །འདི་ནི་དཀར་ཆོས་རྣམ་སྨིན་ཏེ། །འདུ་བྱེད་མེད་པས་མཐོང་བར་འགྱུར། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱིས་རྣམ་བསམ་པ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་རབ་ཏུ་
ཤེས། །སངས་རྒྱས་ཞིང་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །རིན་ཆེན་ཤིང་གིས་ལེགས་བརྒྱན་ཏེ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ཆུས་གང་ལ། །རྫིང་བུ་དག་ནི་རྣམ་པར་སྤྲུལ། །རྫིང་བུའི་འགྲམ་ན་གནས་པ་རྣམས། །དེ་དག་དེ་ལས་ཆུ་འཐུངས་ནས། །ཐམས་ཅད་སྲེད་པ་བསལ་ནས་ནི། །འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཡང་མཆོད་རྟེན་འབྱུང་། །དེ་བཞིན་དུ་པདྨ་ལ་སོགས་པ་སྤྲུལ་ནས། དེའི་དྲི་ཚོར་བ་དང་དེ་ལས་སྒྲ་གྲག་པ་མཉན་པས་ཀྱང་དུག་གསུམ་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདེ་བྱིན་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དབྱངས་བྱིན་ལ་མཆོད་པར་ལག་པ་གཡས་པ་
རས་བཅོས་བུས་དཀྲིས་ཏེ། མར་མེ་བཏང་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ཡང་སྐད་ཆེ་ཞིང་འཇམ་པས་བསྒྲགས་པ་དང་། ས་ཡང་གཡོས། ལྷ་རྣམས་ཀྱང་དད་པ་སྐྱེས་ནས་མཆོད་པ་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ལྷ་ཕལ་མོ་ཆེས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མང་དུ་བྱས་པར་
འབྱུང་། ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་སྦྱིན་པ་ནི་བསྔོ་བ་བཞིན་བྱས་ཏེ། ཐབས་མཁས་པ་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཐབས་དེ་ཐོབ་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པ་སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་གང་གིས་སེམས་ཅན་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 307a
ཐམས་ཅད་འཚོ་བར་འགྱུར་བའི་ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་དང་ཕྲད་པ་དང་། བདག་གི་ལུས་གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གིས་ཕན་འདོགས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ལུས་འཛིན་པར་བསྔོ་བའོ། །གཅིག་ལ་གཅིག་ཀྱང་གནོད་སེམས་བྱས་
ནས་ནི། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོས་པས་སྐྱོབ་མི་ནུས། །བསམ་གཏན་མི་སྐྱོབ་དགོན་གནས་སྐྱོབ་མི་ནུས། །སྦྱིན་པས་མི་སྐྱོབ་སངས་རྒྱས་མཆོད་པས་མིན། །སྐྱེས་བུ་ཆུ་མཆོག་གིས་ནི་དམ་པའི་ཆོས། །འཇིག་པར་འགྱུར་ཚེ་གང་དག་བཏང་སྙོམས་སྒོམ། །དེ་ཡིས་རྒྱལ་བ་
བཀུར་སྟི་བྱས་མ་ཡིན། །འདྲེན་པ་དག་ལ་རི་མོར་དེས་མ་བྱས། །རྒྱལ་པོ་དཔའ་བས་བྱིན་གྱིས་དགེ་སློང་མེ་ཏོག་ཟླ་མཛེས་བསད། །ཉན་ཐོས་སར་ནི་ནམ་ཡང་མ་སློབ་ཅིག །དེ་ཡི་སྤྱོད་ལའང་དགའ་བར་མ་བྱེད་ཅིག །སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་དག་ལས་སེམས་མ་
བཏང་། །མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་རྒྱལ་པོའི་དབང་པོར་འགྱུར། །མི་གཙང་བས་ནི་རྟག་ཏུ་འདོད་ཆགས་ཚར་གཅད་དོ། །བྱམས་པ་ཡིས་ཀྱང་ཞེ་སྡང་ཁོར་མོར་མ་ལུས་བཅོམ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་གཏི་མུག་ཉོན་མོངས་དྲ་བ་བསལ། །ཏིང་འཛིན་ཐོབ་པ་འཇིག་རྟེན་
ཀུན་ན་རབ་ཏུ་མཛེས། །རྫུ་འཕྲུལ་གང་ཞེ་ན། གང་འགྲུབ་པ་དང་སྨོན་པ་དང་འབྱོར་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འདི་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་གང་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀུན་འཛིན་ཅིང་སྒོམ་པའོ། །སྦྱངས་པ་མཐོང་བ་གང་ཞེ་ན། ཡི་དམ་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཁྲེལ་ཡོད་པ་གང་ཞེ་ན། མུར་ཅོར་མི་སྨྲ་བའོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དང་བསྟེན་པ་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ལ་
བརྟེན་པའོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་གང་ཞེ་ན། དམིགས་པ་ཅན་དང་། ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་སྤོང་བའོ། །རྙེད་པ་མེད་ཀྱང་སེམས་མི་འགོང་བ་གང་ཞེ་ན། བདག་གིས་བྱས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །ཁྱིམ་པ་དང་མི་བསྟེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཟང་ཟིང་ཅི་ཡང་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 307b
རྣམ་པར་སྤོང་བའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པ་གང་ཞེ་ན། མི་རིགས་པ་སྤོང་བ་དང་། རིགས་པ་ཚོལ་བའོ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་སྒོམ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ནི་རྒྱ་ཆེ་སྟེ། །ཚུལ་ཡང་རྒྱ་ཆེན་
བསྟན་པ་ཡིན། །ཆོས་རྣམས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པས་ན། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེར་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་རྒྱ་ཆེ་བ། །ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་ཏེ། །རིན་ཆེན་འོད་ཟེར་རྒྱ་ཆེ་གང་། །དེ་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ཤེས་བྱ། །སེམས་ཅན་སྤྱོད་པ་རྒྱ་ཆེ་སྟེ།
དེ་དག་བསྟན་པའམ་རྒྱ་ཆེའོ། །ལུང་གི་དོན་ཡང་རྒྱ་ཆེ་བས། །དེ་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ཤེས་བྱ། །ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ལས། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་བརྒྱ་བྱིན། འཐབ་བྲལ་གྱི་རབ་འཐབ་བྲལ། དགའ་ལྡན་གྱི་ཡོངས་སུ་དགའ་ལྡན། འཕྲུལ་དགའི་རབ་འཕྲུལ་དགའ།
གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་དབང་བྱེད། བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་དེད་དཔོན། ཚངས་པའི་མདུན་ན་འདོན་ནི་མདུན་གྱི་རབ་ཚངས་པ། ཚངས་རིས་ཀྱི་མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ། འོད་གསལ་གྱི་འོད་གསལ། དགེ་རྒྱས་ཀྱི་དགེ་རྒྱས། འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་འབྲས་བུ་ཆེ། གནས་གཙང་མའི་
དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ། །འོག་མིན་གྱི་དྲི་མེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཉན་འདོད་ཀྱི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདོད་པ་མ་ཡིན་ན། ཆོས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་གཏམ་ལ་དགའི། ཐེག་པ་དམན་པའི་གཏམ་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་
ལ་དགའ་བས་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་གྱི་དབང་ལྔ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཐོས་པ་ཚོལ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་ཏེ། ལྔ་ནི་ཐོས་པ་ལས་ཤེས་རབ་འབྱུང་བ་དང་། འགྱོད་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་རྟོགས་པར་
འགྱུར་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་དང་། མི་འཇིགས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའོ། །ཡང་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པའི་གཟུངས་འཐོབ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕན་ཡོན་ལྔ་མཐོང་ནས་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 308a
རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་མོས་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྔ་ནི་བདག་གིས་ལས་བྱས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བ་དང་། བདག་གིས་ལས་བྱས་པ་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒོས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སེམས་གཏང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མི་སྨད་པ་དང་། བདག་
གྲོལ་ནས་གཞན་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བར་མཐོང་བ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་ཤེས་ན་ཆོས་ཟབ་མོའི་ཚུལ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གཉིས་
དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆད་པར་ལྟ་བར་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ལས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྒྲུབ་ཤེས་པའོ། །གཉིས་དང་ལྡན་ན་རྟག་པའི་ལྟ་བར་མི་ལྟུང་སྟེ། མི་རྟག་པའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་དང་། སྐྱེས་
ནས་ཞིག་ཅིང་ཞུ་སྟེ་མི་གནས་པར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཤེས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་ལ་གནས་པའི་བསམ་གཏན་གང་ཞེ་ན། ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་དང་། བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་དེ་དག་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཅི་ནས་དེ་
བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་ལྟ་བུས་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། དེ་ནི་དམིགས་པ་ཅན་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །དེའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། བསམ་གཏན་དེ་དག་ཀྱང་ཤེས་
རབ་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བ་དང་། ལྟ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་པ་དང་། སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཅིག་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་བར་དུ་ཐུག་པར་མཛད་དོ། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་འོངས་ཏེ་འདུག་ལ། ཆོས་ཟབ་མོའི་གཏམ་གྱི་བར་ཆད་བྱེད་དེ་གཏམ་སྣ་ཚོགས་གླེང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་མི་ཆོས་འདོད་དེ་ཉན་པ་ནི་ཉུང་གི་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ནི་མང་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 308b
སྟེ། ཆོས་སྨྲ་བ་བཏང་སྟེ། གཏམ་སྣ་ཚོགས་གླེང་ན་དེར་ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་མོས་པའི་ལྷ་རྣམས་མ་རངས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་གཏམ་གླེང་ཞིང་འདུག་སྟེ། ཀྱེ་རེ་ངན་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མི་གྲག་གོ་ཞེས་ཚིག་ངན་བཏོན་ནས་འཁོར་དེ་ནས་འདོང་ངོ་། །རྒྱལ་པོ་
མ་སྐྱེས་དགྲས་གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བགྱིའོ། །བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ནི་ཇི་ལྟར་
འདོད་པ་བཞིན་རྣམ་པར་གྲུབ་པོ། །རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་གཤེགས་ན་ཆབ་ཀྱི་ཚོགས་མཆིས་པ་དེ་གང་དུ་མཆིས་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་མེའི་ཁམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་
དེའི་ཚེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་མེས་ཡོངས་སུ་གང་བར་མཐོང་ན་དེར་ཆུའི་ཕུང་པོ་དེ་གང་དུ་སོང་། གསོལ་པ། དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་སེམས་དེ་ལྟར་ལས་སུ་རུང་བ་ལས་གྱུར་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཁྱོད་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ལས། དེ་ལྟར་གྱུར་
པར་འདོད་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་བ་དེ་ལྟར་མི་འདོད་དམ། ང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚེ་ཆུ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་བདག་ཉིད་ཆུ་ན་གནས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །སྐམ་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་སྐམ་པར་མཐོང་ངོ་། །ལྷ་རྣམས་སྡུག་
བསྔལ་འཆི་འཕོའི་ཆོས་གཅིག་པ། །མི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཚོལ་ཁྲོ་ལགས། །དམྱལ་བ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་གནོད་བ་ལགས། །གཅིག་ལ་གཅིག་འཚལ་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ལགས། །ཡི་དགས་སྡུག་བསྔལ་འདི་ནི་བཀྲེས་དང་སྐོམ། །སངས་རྒྱས་འགྲོ་བ་ལས། དེ་ནས་རྒྱལ་
པོ་གསལ་རྒྱལ་སྤྱན་སྔར་འདུག་ཅིང་རིན་པོ་ཆེའི་གོས་ལག་ན་ཐོགས་པ་དང་གྱོན་པ་ཕུད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕུལ་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གི་གོས་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་གྲུབ་པ་ལགས་ན་བཞེས་སུ་གསོལ། བཀའ་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 309a
སྩལ་བ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་ཐད་དུ་འགྲོ་ཞིང་དྲི་བར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་བསྲུང་བའི་
ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་དང་། ཟབ་མོ་ལས་མོས་པ་བཙལ་བའི་ཕྱིར་སྤྲོ་བར་བྱ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བས་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྲོ་བར་བྱའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་མདོར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་
ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་ཉེ་བའི་སེམས་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་པོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཅིས་སྟོང་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི་གནས་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་པོ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མཐོང་བའི་ལས་ཅན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་། ལེན་པ་དང་འཛིན་པར་བྱེད་ལ་བདག་ཏུ་ཞེན་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །
གསུམ་པ་ནི་ཆོས་ཟབ་མོ་མི་སྤོང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་འཇུག་ཅིང་སྒྱིད་ལུག་པ་མེད་པའོ། །བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། བཞི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དང་། དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་དད་པ་རྙེད་པ་ཡིན།
ལྟ་བ་དྲང་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན། ཁྱིམ་བདག་རྣམ་པར་རྒྱལ་བསྲུང་བ། ཆུང་མ་གཟུགས་ལྡན་མ། ཤཱཀྱའི་བུ་གནག་སྦྱིན་ནོ། །ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཚེ་བརྗེས་ན་ཡང་དྲན་པ་བརྗེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བཞི་ནི་ཆོས་ཚོལ་བ་དང་། སྦྱིན་པས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ཡིན། སེམས་ཅན་
གཞན་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་འཛིན་དུ་འཇུག་ཅིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་སྒྲོགས་པ་ཡིན། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་མི་གཡེང་ཞིང་། ཆོས་ཡིད་ལ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཅན་ཡིན་ལ།
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 309b
ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་ཅིང་འཆི་བའི་འདུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་བཞི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པའི་མཆོག་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པར་འཇིག་ཅིང་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པར་འགྱུར་བ་ན་དམ་པའི་ཆོས་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་མཆོད་རྟེན་རྣམ་པར་འཇིག་ན་ཕྱིས་འཚེས་ཤིང་ལུས་དང་སྲོག་ལ་བབ་ཀྱང་ཆོས་མི་གཏོང་བ་ཡིན། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་མཐོང་ན། སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་པ་ཡིན། སྙིང་རྗེ་ཐོབ་ནས། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་། ནམ་ཞིག་བདག་སངས་རྒྱས་ནས། སེམས་
ཅན་དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་གཞིལ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་གོས་ལ་སོགས་པས་ལན་གླན་པ་ནི་ཟག་
པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་དེས་དེ་ལ་ལན་ལོན་པར་འགྱུར། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་གསོལ་པ། བདག་ཅག་གིས་ནི་དེང་སླན་ཆད་ལ་ལར་ཆོས་བསྟན་ན་ཆེས་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལས་བརྩམས་ནས་བསྟན་པར་བགྱི་ཞིང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི་
སླར་གྱིས་བསྟན་པར་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་འགའ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་བཞག་ན་བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བྱས་པ་གཟོ་བ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་དེ་ལྟར་གོ་གྱོན་པ་ལེགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐེག་པ་དེ་ལྟ་བུ་
དེ་ལ་འཕྱ་བ་དང་། བསྟིང་བར་བྱེད་པ་དང་། མདོ་སྡེ་དེ་ལྟ་བུ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་དབུགས་ཕྱུང་ཞིང་བདེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་བ་ཡིན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་
པོ་ལ་གནས་པ་ཡིན། ཆོས་ཟབ་མོའི་ཡེ་ཤེས་འཕགས་ཤིང་ལུས་དང་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་ཆོས་མི་གཏོང་བ་ཡིན། དགེ་སློང་དམ་པའི་ཆོས་སྨྲ་བ་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ལ་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོབས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ལ།
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 310a
ཚེ་བརྗེས་ནས་ཀྱང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་འགྱུར་ཞིང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྨོས་པས་འཇུག་པར་འགྱུར། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཐོབ་ནས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་ཡང་འགྱུར་ཞིང་། ཚངས་པའི་གནས་པ་བཞི་ཡང་འཐོབ་བར་འགྱུར། དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ཀྱང་ཚངས་པའི་
འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བཞི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ཞིག་པ་མཐོང་ནས་བཅོས་པའི་ཕྱིར་སྤྲོ་ཞིང་ཐ་ན་འཇིམ་པའི་གོང་བུ་གཅིག་ཙམ་ཡང་རྩིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། མཆོད་རྟེན་བརྩིགས་པས་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་འདུ་བའི་ས་ལམ་གྱི་བཞི་མདོ་ལྟ་བུ་མཆོད་རྟེན་དང་ཁང་པ་བརྩེགས་པ
འམ། རྡོ་རིངས་སམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གང་ཡང་རུང་བ་བྱེད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། མངོན་པར་འབྱུང་བ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་གྱིས་མཆོད་རྟེན་བརྩིགས་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་བྱེ་ཞིང་འཐབ་པ་དང་།
རྩོད་པ་བྱུང་བ་མཐོང་ནས་མི་འབྱེད་པ་དང་མཐུན་པར་བསྡུམ་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་ཡིན། བསྟན་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་འཇིག་པ་ནི་ཐ་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ཙམ་ཡང་བསྲུང་བ་དང་། མི་ཉམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཚེ་བརྗེས་ནས་
དགེ་སློང་ཚུར་ཤོག་ཅེས་བྱས་པའི་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་འཐོབ་སྟེ། བཞི་ནི་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་དགའ་ཞིང་གཞན་ཡང་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་འཛིན་དུ་འཇུག་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་རྟོན་པར་བྱེད་དེ། རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་གྱིས་
ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་ཅིང་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་བཙལ་བའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱང་བརྩོན་ཞིང་གཞན་ཡང་བརྩོན་པར་འཇུག་པ་ཡིན། བདག་ཉིད་བཟོད་པ་དང་ངེས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་གཞན་ཡང་དེ་ལ་འགོད། བདག་ཉིད་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་ཤིང་ཤེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ལ་
གཞན་ཡང་དེ་དག་ལ་འགོད་པ་ཡིན། བདག་ཉིད་ཐབས་ལ་མཁས་ཤིང་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་དེ་ལ་འགོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལས་མི་ཉམས་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 310b
བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་དགའ་བ་ཡིན། ཆོས་ཉན་པས་ངོམས་མི་ཤེས་པ་ཡིན། མི་སླུ་བས་བདེན་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་དགེ་སློང་བསྟེན་བྱེད་པ། །དེ་དག་མང་དུ་ཐོས་པར་འགྱུར། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་བཀུར་བ་ཡིན། །དེ་དག་འདི་ནི་ང་རྗེས་འབྲང་། །ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཆོས་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་ཀྱང་ཟང་ཟིང་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ཆོས་དེ་དག་སྟོན་ཀྱང་དེ་དེ་བཞིན་དུ་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡབ་དང་སྲས་མཇལ་བ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་
ཏན་གཟུགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། སེམས་བསྐྱེད་པ་རེ་རེའི་བསོད་ནམས་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཀྱང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་དུ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་
སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་རུང་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་བ་དང་། བདེ་བའི་དོན་དུ་མ་སྐྱེས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་པ་དང་ཟད་མི་ཤེས་པ་བསོད་ནམས་ཀྱང་དེ་སྙེད་དུ་འགྱུར་རོ། །སེམས་དེ་ལྟར་བསྐྱེད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པས་ཀྱང་ལན་མི་
ལོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་མཆོད་པ་ནི་ཟང་ཟིང་ཡིན་ལ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་འཁོར་བ་ལ་གཞོལ་བ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཞོལ་བར་བྱེད་པས་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་འདི་ཉིད་སྔོན་བགྲང་དུ་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དབང་པོའི་ཏོག་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཆོས་རྣམས་གང་ཡང་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་མེད། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆོས་འབྱུང་ཀུན་ཀྱང་སྟོང་། །རྟོག་པ་མེད་པས་མཚན་མ་མེད་པར་འགྱུར། །དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་གཞན་དུ་མཁས་མི་སྨྲ། །སངས་རྒྱས་བརྡ་ཙམ་ཉིད་ལགས་ཏེ། །དེ་བཞིན་སྟོབས་
དང་ཡེ་ཤེས་དང་། །མི་འཇིགས་བཞི་ཡང་དེ་བཞིན་དུ། །ཀུན་རྫོབ་ཅེས་ནི་ཐུབ་པས་གསུངས། །དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། དེ་དེ་ལྟར་སེམས་མི་མཁས་པས། ཆོས་འདི་དག་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་འདི་དག་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་འདི་དག་ནི་དགེ་བའོ། །ཆོས་འདི་དག་ནི་མི་དགེ་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 311a
བའོ། །ཆོས་འདི་དག་ནི་འབྱུང་བའོ། །ཆོས་འདི་དག་ནི་མི་འབྱུང་བའོ་ཞེས་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་སྟེ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ལ་གནས་པ། སེམས་ལས་བྱུང་བ། སེམས་རྐྱེན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། སེམས་ཤིན་ཏུ་བཅིལ། ཤིན་ཏུ་
བཏུལ། ཤིན་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ནས། ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་བཅིལ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་བཏུལ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་མཐོང་བས། རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་སེམས་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནན་ཏན་བྱེད་དེ་དེ་སེམས་ཉིད་ལ་མི་གཏོད་
དོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཐབས་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་འདི་མེ་ཏོག་གི་རྣམ་པའམ། འབྲས་བུའི་རྣམ་པ་ང་ཡིར་བྱ་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མེད་པ་དེ་རྣམས་ཉིན་ལན་གསུམ་མཚན་ལན་གསུམ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་
འབུལ་ལོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མེ་ཏོག་གི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསྔོའོ། །མདོ་སྡེ་དག་མཆོད་པའི་རྣམ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དག་ཉན་ཅིང་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་གནས་ནས་གནས་སུ་སློང་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན་སེམས་ཅན་གང་དག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ནུས་ཤིང་ལྕོགས་པ་ཞིག་ལ་དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཐོག་མར་རྩོལ་ཞིང་འབད་དེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་
པ་མཐོང་ན། དེ་གནས་དེ་ནས་བསླངས་ཏེ་དེ་ན་འཁོར་དབྱེ་བ་ཡང་བྱས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇོག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་གནས་ནས་གནས་སུ་སློང་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་མི་སྟོན་ཏོ། །
ཞེ་འགྲས་པ་རྣམས་ལ་མ་ཡིན། ཀླན་ཀ་ཚོལ་བ་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་དང་། རི་མོ་མེད་པ་དང་། མ་དད་པ་མང་བ་དང་། གཡོ་དང་སྒྱུས་གླགས་པ་དང་། འཚོ་བའི་བསམ་པ་ཅན་དང་། རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། ཕྲག་དོག་དང་། སེར་སྣས་གླགས་བ་དང་།
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 311b
གླེན་པ་རྨོངས་པ་ལུག་ལྟར་ལྐུགས་པ་རྣམས་ལ་མ་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ལ་སེར་སྣ་ཡང་མེད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བའི་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བཏང་སྙོམས་
སུ་འཇུག་གོ། །སེམས་ཅན་ཅི་འདྲ་བ་ལ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་སྟོན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་དང་བ་ཅན་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་སྨིན་པ་དང་། སྣོད་དུ་གྱུར་བ་དང་། གཡོ་མེད་པ་དང་། སྤྱོད་ལམ་མི་འཆོས་པ་དང་། རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་ལ་མ་ཆགས་
པ་དང་། ཚུལ་བཟང་པོ་དང་། ལེགས་པར་སྟོན་ནུས་པ་དང་། དབང་པོ་རྣོ་བ་དང་། ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་སྟོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། དེ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་མཚུངས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་
ཞེ་ས་དང་། རི་མོ་དང་བཅས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཞོལ། འབབ། བབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་སྣད་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱོན་ཡང་གང་ཞེ་ན། རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་འདོད་པ་དང་། རིགས་དང་རུས་དང་། ལྟ་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་། སྡིག་པ་ཆུང་ངུས།
འཇིགས་པར་མི་ལྟ་བ་དང་། ཤི་བས་མི་སྐྲག་པ་དང་། མི་བསམ་པ་སེམས་པ་དང་། ལམ་མ་ཡིན་བ་ལ་ལམ་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་། དེ་སྟོན་པའི་གང་ཟག་གི་མི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་།
དེ་སྟོན་པའི་གང་ཟག་གི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། རྩོད་པ་ལྷུར་ལེན་བ་དང་། བརླང་བ་དང་། རྩུབ་བ་དང་། སྤྱི་བརྟོལ་ཆེ་བ་དང་། གཏུགས་པ་དང་། དག་མི་སྙན་པ་དང་། མུར་ཅོར་སྨྲ་བ་དང་། མི་གཙིགས་པར་སྨྲ་བ་དང་། ངག་ཏུ་སྨྲ་བ་སྟེ། དེ་དེ་ལྟར་སྐྱོན་ལ་མཁས་པས་
སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམས་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་དོ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འདུལ་བའོ། །ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ལང་ཀའི་བདག་པོ། ས་བོན་གཅིག་ལས་བྱུང་ཡང་། མྱུ་གུ་དང་། ལྗང་བུ་དང་།
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 312a
སོག་མ་དང་། ཚིགས་དང་། ཡལ་ག་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་དང་། གྲ་མའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་མ་རིག་བ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཁམས་གསུམ་
དུ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བའི་དབྱིངས་དང་། བརྗོད་པ་དང་འགྲོ་བའི་ཁྱད་པར་དག་སྣང་སྟེ། མཚན་ཉིད་གཅིག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་ན་མངོན་པར་འཛིན་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་རབ་དང་འབྲིང་དང་། ཐ་མའི་ཁྱད་པར་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་།
དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བར་ཡང་སྣང་ངོ་། །ལང་ཀའི་བདག་པོ་དེ་དག་གི་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་མ་ཟད་དེ། རྣལ་འབྱོར་བ་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཡང་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ན། སོ་སོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་། ཆོས་མེད་པའི་ཁྱད་པར་
ལྟ་ཅི་སྟེ་མེད་དེ་ཡོད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འཇིམ་པའི་གོང་བུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལས་ཐ་དད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དེ་དག་ལས་བརྩམས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་བརྩམས་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་མི་དད་པ་ནི་ཁྱད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀུན་
གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ཐ་དད་ན་ནི་དེ་ལས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཐ་མི་དད་ན་ནི་འཇིག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་ན་ཀུན་གཞི་ཡང་འགག་པར་འགྱུར་ན། རང་གི་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་འགག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
རྣམས་ཀྱི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་འགག་གི་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འགག་གོ། །རང་གི་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འགགས་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་ན་ནི་སྨྲ་བ་འདི་ཡང་མུ་སྟེགས་བྱེད་པའི་ཆད་པར་
སྨྲ་བ་དང་ཁྱད་པར་འགྱུར་རོ། །མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྨྲ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡུལ་འཛིན་པ་རྒྱུན་ཆད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཆད་པས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡང་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །མུ་སྟེགས་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་ལས་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 312b
རྒྱུན་འབྱུང་བར་སྨྲ་བའི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུགས་དང་སྣང་བ་འདུས་པ་ལས་འབྱུང་བར་མི་སྨྲ་སྟེ། རྒྱུ་ནི་གཙོ་བོ་དང་། སྐྱེས་བུ་དང་། དབང་ཕྱུག་དང་། དུས་དང་། རྡུལ་ཕྲ་མོར་སྨྲ་བའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་
པར་འགྱུར་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་། གཟུགས་བརྙན་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དང་། རྐྱེན་གྱིས་མ་བརྩམས་པ་དང་། ནང་དང་ཕྱིའི་ལས་རྣམ་པ་དབེན་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་སེམས་སུ་ལྟ་བས་མཚན་མ་མེད་པའི་གནས་དང་ལྡན་པ་རྣམས། རིམ་
གྱིས་སའི་རིམ་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་པ་དག་གི་སེམས་སྒྱུ་མར་ཤིན་ཏུ་མོས་པས་རབ་ཏུ་སྒོམ་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་ལ་འཇུག་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་པ་གནས་པ་རྗེས་སུ་འཐོབ་པ་སྐྱེ་བ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྡོ་རྗེའི་གཟུགས་ལྟ་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་རྗེས་སུ་སོང་སོང་བ། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དང་ལྡན་པ། སྟོབས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་ཐབས་
ཀྱིས་བརྒྱན་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མུ་སྟེགས་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་བར་སོང་བ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ། རིམ་གྱིས་གནས་འཕོས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་སྣ་ཚོགས་དག །སྣང་ཡང་ཡོད་པ་མ་
ཡིན་ཏེ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་། །བཤད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པ་ཡིན། །གཞན་ལ་གང་ཞིག་བསྟན་པ་དེ། །གཞན་ལ་བཤད་པར་མི་རུང་སྟེ། །ཇི་ལྟར་ནད་པ་སོ་སོ་ལ། །སྨན་པ་སྨན་རྣམས་བཏང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ལ། །སེམས་
ཙམ་དུ་ཡང་རབ་ཏུ་གསུངས། །མགོན་པོ་རྣམས་ནི་གང་གསུངས་པའི། །སོ་སོ་རང་རིག་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། རྟོག་གེ་ཅན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་འང་དེ་བཞིན་མིན། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གནས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་གཟུང་བ་དང་།
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 313a
འཛིན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འདོད་པས་འདུ་བ་དང་། འདུ་འཛི་དང་། གཉིད་དང་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་བྱའོ། །སྲོད་དང་ཐོ་རངས་དང་ནམ་གྱི་གུང་ཐུན་ལ་མི་ཉལ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་ངན་པའི་གཙུག་ལག་
དང་། གཏམ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བར་བྱ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །སྣང་
བ་ལས་ནི་སེམས་འབྱུང་སྟེ། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་ལྟ་བུར། །ཀུན་གཞི་མི་ལ་སྣང་བ་ཡིན། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་རང་སེམས་སྣང་བའི་རྒྱུར་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་གསོལ་བ་བཏབ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཅིག་ཅར་རམ་རིམ་གྱིས་འཇུག་
པས་སམ། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར། །བཀའ་སྩལ་པ། རིམ་གྱིས་ཏེ་ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་པའི་དཔེ་ཨ་མྲའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་དང་། རྫ་མཁན་སྣོད་བྱེད་པ་དང་། ས་ལས་རྩི་ཤིང་སྐྱེ་བ་དང་། རོལ་མོ་ལ་མཁས་པ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་གསུངས། མེ་ལོང་དུ་གཟུགས་བརྙན་སྣང་
བ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བའི་དཔེས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྒྱུད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་སྣང་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅིག་ཅར་རྣམ་པར་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བསྟན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་རྟོག་
པའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དྲོ་བ་དང་། གཤེར་བ་དང་། གཡོ་བ་དང་། སྲ་བའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་བྱེད་པ་མེད་པར་འབྱུང་བ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། རིགས་པ་དང་། ལུང་གི་ཚད་
མ་དང་། ཤིན་ཏུ་འགྲེལ་པ་རྣམས་མཐོང་ནས། དེའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་ངོ་། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་བཟློག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་བ། ཇི་ལྟར་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 313b
བདག་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་པའི་ལྟ་བ་ངན་པ་སྤངས་པའི་བློ་ཅན་རྣམས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་ཞིང་། སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང་རྟག་པ་དང་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་ཆད་པ་དང་། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཚུལ་ལ་མི་སྐུར་པར་འགྱུར་བ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་པའི་མཚན་ཉིད་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། བཀའ་སྩལ་པ། སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་དག །སེམས་ཙམ་པོ་ལ་ཡོད་པ་མིན། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་ལྟ་བུས། །སེམས་ནི་སུ་དག་མི་ཤེས་པ། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་བ་
ལ། །མི་མཁས་དེ་དག་རབ་ཏུ་སྤྱོད། །རང་བཞིན་མེད་པ་ནི་རང་བཞིན་ཐར་པ་མེད་པ་ལ་དགོངས་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ནས་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕྱིའི་དང་ནང་གི་
གིའོ། །དེ་ལྟར་ཕྱིའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་འཇིམ་པའི་གོང་བུ་དང་། ལག་ཟུངས་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། སྲད་བུ་དང་། ཆུ་དང་། མིའི་ནན་ཏན་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྫ་མ་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཐགས་ལས་སྣམ་བུ་དང་། རྩི་སྐྱོང་ལས་རེ་ལྡེ་དང་། ས་བོན་ལས་
མྱུ་གུ་དང་། སྲུབ་མ་ལ་སོགས་པ་མིའི་ནན་ཏན་དང་། ཞོ་ལས་མར་འབྱུང་བ་འདི་ནི་ཕྱིའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་འབྱུང་བའོ། །ནང་གི་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པ་དང་། སྲིད་པ་དང་། ལས་དང་། ཆོས་འདི་དག་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་
པར་འབྱུང་བའི་མིང་འཐོབ་པོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་དག་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འཐོབ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལས་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་པའོ། །བློ་
གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བཤད་པས། རྒྱུ་རྣམ་པར་བརྗོད་པ་ཉིད་བགྱིས་ཀྱི། རང་གི་ཚུལ་གྱིས་སླར་གཞིལ་བའི་ཚུལ་མ་གསུངས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་གང་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་འབྱུང་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 314a
བ་འདི་ལྟ་སྟེ། གཙོ་བོ་དང་དབང་པོ་དང་། སྐྱེས་བུ་དང་དུས་དང་། རྡུལ་ཕྲ་མོ་འཇུག་པས། རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་བརྗོད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བར་བཀའ་སྩལ་མོད་ཀྱི། གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་
མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་མ་མཆིས་པ་དང་། མ་མཆིས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་བརྗོད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་མཆིས་པ་ལས་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་དང་། བྱུང་ནས་ཀྱང་འཇིག་པར་གསུངས་ཏེ། གང་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་རིག་
པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤིའི་བར་གསུངས་པ་འདི་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་བརྗོད་པ་གསུངས་ཀྱི་རྒྱུར་སྨྲ་བ་ནི་མ་ལགས་སོ། །འདི་ཡོད་ན་འདི་ཡོད་དོ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་ཅིག་ཅར་གནས་པ་རྣམས་ལ་རུང་གི། རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ལ་ལྟོས་བར་གནས་པ་རྣམས་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། མུ་སྟེགས་ཀྱི་བརྗོད་
པ་ཉིད་བཟང་གི་ཁྱོད་ཀྱི་བཟང་པོ་མ་ལགས་སོ། །ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། མུ་སྟེགས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མ་ལགས་པའི་རྒྱུས་འབྲས་བུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྱོད་ཀྱིས་རྒྱུ་ཡང་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས། འབྲས་བུ་ཡང་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པས། རྒྱུ་རྐྱེན་ཡང་འདྲེ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཕན་ཚུན་ཐུག་
པ་མ་མཆིས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འདི་ཡོད་ན་འདི་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱུ་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ། །བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་འདི་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་རྒྱུ་དང་བྱེད་པར་སྨྲ་བ་དང་། རྒྱུ་
རྐྱེན་འདྲེས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་གི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པར་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་དག་ལ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཉེས་པར་འགྱུར་གྱི། ངའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བརྗོད་པ་ལ་ཉེས་
པར་མི་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ནི་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱི་རིག་སྔགས་ཀྱི་མཐུས་འབྱུང་སྟེ། རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཐུ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལྟ་བ་ངན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྟུང་བའི་བསམ་པ་ཅན། རང་གི་སེམས་སྣང་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 314b
བ་ཙམ་དུ་མ་རྟོགས་པ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་བྱེད་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཆགས་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་། རྨི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ།
ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་རང་གི་བློས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མི་རིགས་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་བྱའོ། །སྲོག་དང་ལུས་གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་དྲིས་ན་འཇོག་
པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་སེམས་ཙམ་མི་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མ་ཡིན་གྱི་བུདྡྷའི་ནི་གཞག་པར་ལུང་བསྟན་པ་ཡེ་ཤེས་མེད་དེ་སྣོད་ལ་ལྟོས་ནས་རེ་ཞིག་ལུང་མི་བསྟན་པར་བྱ་བར་འགྱུར། ལོག་པ་ལ་བདེན་པར་ཆགས་པས་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་འདུས་པ་དང་། འབྱུང་
བ་ལས་གྱུར་པ་རྣམས་སྐྱེའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གནས་ཀྱི་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་ཤིང་འདོད་པའི་རྒྱུས་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་མཚམས་སྦྱོར་བར་འབྱུང་ངོ་། །སའི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ནི་རྒྱུ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡོད་མོད་
ཀྱི། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དངོས་པོ་དང་། རྟགས་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། དབྱིངས་དང་། བྱ་བའི་བདག་ཉིད་དང་། སྦྱོར་བ་མེད་པས་འབྱུང་བ་རྣམས་མི་སྐྱེའོ། །དངོས་པོ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་འདུས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་
འགྱུར་གྱི། རྟགས་དང་མི་ལྡན་པ་ལས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། ངས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བརྟགས་པ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་
ནི། །གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་བརྟགས་ན་ནི། །མུ་སྟེགས་སྨྲ་ལ་གནས་པར་འགྱུར། །རྟོག་པ་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། །མཐོང་བའི་ཕྱིར་ནི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་། །རྣམ་རྟོག་གཉིས་ལས་གྲོལ་བ་ནི། །དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན། །
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 315a
བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་བ་དང་། ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་མ་རྟོགས་ཤིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བའི་འཆི་འཕོ་བ་མ་ཐོབ་པས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་
གསུམ་དུ་བསྟན་ཏེ་གཅིག་ཏུ་མ་བསྟན་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་ནམ་ཉེས་པའི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པ་དེ་ནི། དེ་དག་བག་ཆགས་ཀྱི་ཉེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་མྱོས་པར་གྱུར་ནས། ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ནས་སླར་སད་དེ་འཇིག་
རྟེན་གྱི་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྐང་ནས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཐེག་པ་རྣམ་པར་གཞག་མེད་ཀྱང་། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་དྲང་བའི་ཕྱིར། །ཐེག་
པ་ཐ་དད་ངས་བཤད་དོ། །ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ངས་བཤད་དོ། །སེམས་ཀྱི་གནས་ཤིན་ཏུ་གྱུར་ཏེ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་གཞན་དག་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་དང་། མཚན་དང་། དབང་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དུ་མའི་མེ་ཏོག་རྒྱས་ཤིང་ཡིད་ཀྱི་མགྱོགས་པ་དང་མཚུངས་
པ་སྒྱུ་མ་དང་། རྨི་ལམ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་འབྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་འདྲ་བ་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡན་ལག་སྣ་ཚོགས་འདུས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རྗེས་སུ་སོང་བའི་ལུས་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་
རྟོགས་པ་ཡིན་གྱིས་ལུས་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་རྣམ་བཟློག་ཅིང་། །རྟོག་དང་བརྟགས་པ་སྤངས་པ་སྟེ། །དམིགས་མེད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ན། །སེམས་ཙམ་དུ་ཡང་ངས་བཤད་དོ། །དངོས་མིན་དངོས་པོ་མེད་མིན་པ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་རྣམ་པར་སྤངས། །དེ་
བཞིན་སེམས་ལས་གྲོལ་བ་ནི། །སེམས་ཙམ་དུ་ཡང་ངས་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སྟོང་པའི་མཐའ། །མྱ་ངན་འདས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །སྣ་ཚོགས་ཡིད་ཀྱི་ལུས་རྣམས་ནི། །སེམས་ཙམ་དུ་ཡང་ངས་བཤད་དོ། །རྣམ་རྟོག་བག་ཆགས་འབྲེལ་བ་ཡིན། །
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 315b
སྣ་ཚོགས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། །མི་རྣམས་ལ་ནི་ཕྱི་རོལ་སྣང་། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་སེམས་ཙམ་མོ། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོངས་མེད་དེ། །སེམས་ནི་སྣ་ཚོགས་རྣམས་སུ་སྣང་། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་འདྲ་བ། །སེམས་ཙམ་དུ་ནངས་
བཤད་དོ། །བུདྡྷའི་དྲུང་དུ་བྲམ་ཟེ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་ཞིག་གིས་ཐམས་ཅད་བྱས་པའམ་མ་བྱས་པའམ། རྟག་པའམ་མི་རྟག་པའམ། གཅིག་པའམ་ཐ་དད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་ཞིག་ཞུས་པ་ལས། བུདྡྷས་ལན་དུ་དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་
བ་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་ཡིན་ཏེ། ཀྱེ་བྲམ་ཟེ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་འདི་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་སྟེ་དེའི་མ་ཡིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ་ང་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སྤྲོས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ལས་སྲིད་པ་གསུམ་སྐྱེས་པར་སྟོན་ཏེ། བྲམ་ཟེ་
དེ་ཡང་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་གི །ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དམིགས་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་བདག་དང་། དབང་པོ་དང་། དོན་གསུམ་ཕྲད་པ་ལྟ་བུ་ངའི་མ་ཡིན་ནོ། །ཀྱེ་བྲམ་ཟེ་ང་ནི་རྒྱུར་སྨྲ་བ་
ཡང་མ་ཡིན། རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་རབ་ཏུ་བཤིག་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བར་སྟོན་ཏོ། །ཁྱོད་ལྟ་བུ་དང་བདག་ཏུ་འཛིན་པར་ལྟུང་བའི་རྒྱུད་ཅན་གཞན་དག་གིས་མི་རིག་གོ། །
གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྲམ་ཟེ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པས་ང་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་རོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་སྲིད་པ་གསུམ་པོ་འདི་མི་ཤེས་པ་དང་། སྲེད་པ་དང་། ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ངམ། དེ་སྟེ་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་། བྲམ་ཟེ་འདི་གཉིས་ཀ་ཡང་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་
དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལྟུང་བའམ། ཀྱེ་བྲམ་ཟེ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བྲམ་ཟེ་ཇི་ཙམ་དུ་ཡིད་ལས་རྣམ་པར་གཡོས་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཆགས་ཤིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཙམ་དུ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་ནོ། །མེ་ལོང་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 316a
ལ་ནི་ཇི་ལྟར་གཟུགས། །སྣང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལྟར། །བག་ཆགས་དག་ནི་མེ་ལོང་ལ། །བྱིས་པས་སེམས་ནི་རྣམ་གཉིས་མཐོང་། །སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་མ་ཤེས་པས། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་གཉིས་སྐྱེ། །སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡོངས་ཤེས་ནས། །རྣམ་པར་
རྟོག་པ་མི་འབྱུང་ངོ་། །སེམས་ནི་སྣ་ཚོགས་འགྱུར་བ་སྟེ། །མཚན་དང་མཚན་གྱི་གཞི་ཡང་སྤངས། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་བརྟགས་པ་བཞིན། །སྣང་བའི་རྣམ་པ་སྣང་བ་མེད། །སྲིད་གསུམ་རྣམ་པར་རྟོག་ཙམ་པས། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི་དོན་མེད་དོ། །རྣམ་རྟོག་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ནི། །
བྱིས་པ་དག་གིས་མི་རྟོགས་སོ། །ཇི་སྲིད་དུ་ཡང་དམ་བཅའ་བ །།དེ་སྲིད་ཐམས་ཅད་འདྲེས་བ་ཅན། །རང་སེམས་ཙམ་དུ་བལྟ་བྱ་སྟེ། །རྩོད་པ་བཙལ་བར་མི་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གལ་ཏེ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བསྒྲགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་
མེད་དུ་ཟིན་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བསྒྲགས་པ་མེད་པས་འཇུག་པའང་མེད། ལྡོག་པའང་མེད་པར་འགྱུར་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱས་པ་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་དང་། ལྡོག་པ་ཡང་ཡོད་དེ་རྣལ་འབྱོར་ཅན་བརྩོན་པ་མི་
འདོད་པ་རྣམས་བདག་གི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ཚེ་འདིའི་བདེ་བར་སྤྱོད་པས་གནས་སོ། །དྲོ་དང་གཤེར་དང་སྲ་གཡོ་བར། །ཆོས་རྣམས་བྱིས་པས་རྣམ་པར་བརྟགས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་སྒྲོ་འདོགས་ཏེ། །མཚན་ཉིད་མེད་ཅིང་མཚན་གཞི་མེད། །རྒྱུན་རྣམས་ཀྱི་ནི་ལུས་འདི་
ལ། །འདི་ནི་རྫས་བརྒྱད་གཟུགས་ཡིན་ཏེ། །ལུས་ཀྱི་དབྱིབས་དང་དབང་པོར་ནི། །བྱིས་པ་ནོར་བ་རྣམ་རྟོག་གོ། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་དག་ནི། །གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་གསུམ་སྟེ། །ཡིད་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རིག་དང་། །རྣམ་པར་རྟོག་ནི་འཛིན་པ་གསུམ། །
རང་གི་སེམས་ལ་མངོན་ཆགས་པས། །སེམས་ནི་ཤིན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོངས་མེད་དེ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་སེམས་ཙམ་མོ། །དབང་པོ་རྣམས་ནི་སྒྱུ་མ་བཞིན། །ཡུལ་རྣམས་ཀྱང་ནི་རྨི་ལམ་འདྲ། །བྱེད་དང་ལས་དང་བྱ་བ་ཉིད། །རྣམ་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 316b
པ་ཀུན་དུ་གཡོ་བ་མིན། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོད། །དམ་པའི་དོན་དུ་ཡོད་པ་མིན། །གང་འདི་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ནི། །གནས་ངན་ལེན་གྱིས་བསྒོས་པའི་སེམས། གཟུགས་སུ་སྣང་བ་འཛིན་པ་སྟེ། །ཕྱི་རོལ་དག་ན་སེམས་འཁྲུལ་པ། །སྣང་བ་རི་བོང་རྭ་
བཞིན་ཏེ། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྣམ་རྟོག་ཡོད། །སྨིག་རྒྱུ་ལ་ནི་རི་དགས་བཞིན། །གང་རྣམས་རྟོགས་པ་དེ་དག་ནོར། །རྣམ་རྟོག་མངོན་པར་ཆགས་པ་ཡིས། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤིན་ཏུ་འབྱུང་། །ཕྱི་རོལ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། །གཞན་དབང་རང་གི་གཞི་ལས་
སྐྱེས། །བདག་ལ་སྐྱེས་པའི་འཁྲུལ་མ་མཐོང་། །དེ་ཡི་སེམས་རྣམས་རབ་ཏུ་འཇིག །དེ་ཡི་རྒྱུ་ཅན་དེ་ལ་དམིགས། །ཡིད་མི་འཇུག་པའི་གནས་ཡིན་ཏེ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་པར་བྱེད། །རྣམ་པར་ཤེས་ཀྱང་དེ་ལ་གནས། །དངོས་པོ་མཚན་ཉིད་ལྡན་པ་ནི། །ཕྱི་རོལ་
ཇི་སྲིད་རྣམ་རྟོག་ཅིང་། །རང་གི་ནོར་བ་མ་མཐོང་ན། །དེ་སྲིད་དུ་ནི་སེམས་རྒྱས་བྱེད། །བག་ཆགས་དག་ལས་སེམས་མི་བྱེད། །སེམས་དང་བག་ཆགས་གཅིག་མ་ཡིན། །སེམས་ནི་ཐ་དད་མ་ཡིན་མཚན། །བག་ཆགས་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དཀྲིས། །ཡིད་ཀྱི་
ཤེས་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །བག་ཆགས་དྲི་མ་བཞིན་དུ་ལྟོས། །སེམས་ནི་རས་ཡུག་དཀར་པོ་འདྲ། །བག་ཆགས་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཛེས་སོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྐབས་ནས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་དུ་གཞག་གམ། གཞོག་
གོ། །བཞག་ན་ཇི་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལོག་ལ་མ་བཞག་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། དེའི་རྒྱུ་དང་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདུས་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་བྱེ་བྲག་འབྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་
ཤིང་འབྱུང་བས། བག་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བྱེད་དོ། །ཡིད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས། རང་སེམས་པ་ལྟ་བུ་རྗེས་སུ་འཇུག་སྟེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུར་གྱུར་ཅིང་། དེ་ལ་དམིགས་པ་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 317a
ལུས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་ཡུལ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས། གཅིག་གི་རྒྱུར་གཅིག་གྱུར་པའི་སེམས་འདས་པ་འབྱུང་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལྟར་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་ཡུལ་གྱི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་
པས་འཇུག་ཅིང་ལྡོག་གོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཟློག་པས་བདུན་པོ་རྣམས་ཀྱང་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་གཞི་ལ་ནི་རྟེན་བཅས་ནས། །ཡིད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར། །སེམས་དང་ཡིད་ལ་རྟེན་བཅས་ནས། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པར་འགྱུར། །དཀར་པོ་ལ་ནི་དྲི་
མ་སྣང་། །དྲི་མ་ལ་ནི་སེམས་མི་སྣང་། ནམ་མཁའ་ལ་ནི་སྤྲིན་བཞིན་དུ། །དེ་བཞིན་སེམས་ཀྱང་མི་སྣང་ངོ་། །ཐམས་ཅད་འབྱུང་འགྱུར་གཟུགས་མེད་དེ། །འབྱུང་ལས་མ་གྱུར་གཟུགས་ཡོད་དོ། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་རྨི་ལམ་དང་། །སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་འབྱུང་འགྱུར་མིན། །ཇི་ལྟར་གསེར་
ནི་དག་པ་དང་། །ཆུ་ཡང་རྙོག་པ་དྭངས་པ་དང་། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་སྤྲིན་མེད་ལྟར། །རྣམ་རྟོག་དག་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །དབུས་མ་འཇིགས་པ་དང་སེམས་ཙམ། །དབུ་མ་ཡིན་པ་རྒྱུན་ཆགས་འབྱུང་། །ཡོན་ཏན་རྡུལ་ཕྲན་རྫས་འདུས་པར། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་རྟོག །
རྡུལ་ཕྲན་རེ་རེར་ཡོད་པ་མིན། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ཡང་དོན་མེད་དོ། །རང་གི་སེམས་ནི་སྣང་བའི་དབྱིབས། །མི་རྣམས་ལ་ནི་ཕྱི་རོལ་སྣང་། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ཡང་དོན་མེད་དོ། །སྐྲ་ཤད་འཛིངས་དང་སྒྱུ་མ་དང་། །རྨི་ལམ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། །མགལ་མེ་
སྨིག་རྒྱུ་སྣ་ཚོགས་དག །མེད་ཀྱང་མི་ལ་རབ་ཏུ་སྣང་། །སེམས་དང་རྣམ་རྟོག་རྣམ་རིག་དང་། །ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱང་སྟེ། །ཀུན་གཞི་སྲིད་གསུམ་གཡོ་བ་རྣམས། །དེ་དག་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན། །གང་དག་འཇུངས་པའི་ཉན་ཐོས་དང་། །མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་བྱས་པ་ནི། །
གང་ཕྱིར་རྟོག་གེས་བཤད་པས་ན། །དེ་དག་དོན་ལ་འཁྲུལ་པའོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས། །ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མི་འགྲོགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དམན་པ་ལ་སེམས་པ་དང་། དམན་པ་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 317b
ལ་སྨོན་པའི་སེམས་ཅན་དམན་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་མི་བརྩོན་པ་མི་འགྲུས་པ་ལེ་ལོ་ཅན་བརྩོན་འགྲུས་མེད་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་དང་། ང་རྒྱལ་བདུན་དང་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་
དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་དང་། སེར་སྣ་དང་། འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལེ་ལོ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། འཆལ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་
དང་། གནོད་སེམས་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་དང་། རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་དང་། ཆོད་པ་དང་། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཐམས་ཅད་དང་
ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་དང་། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་དང་། ངར་
འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་དང་། འཇའ་ལ་ཁ་དོག་སྐྱ་བོ་དང་། སྔོན་པོ་དང་། དམར་པོ་རྣམས་ནི་རིམ་བཞིན་ས་ཆུ་མེའི་དབང་པོ། །གཞུའི་དབྱིབས་ནི་རླུང་གི་དབང་པོ་ཞེས་འབྱུང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དགེ་སློང་དགེ་བ་
མེད་པའི་ཚོགས་རྣམ་པར་དག་པ། དབང་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས་ཟད་པར་ནམ་མཁར་བསམས་ཙམ་གྱིས་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྲ་བ་དང་། གཤེར་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། གཡོ་བ་རྣམས་དང་། སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མེད་
པར་འགྱུར་ཡང་། སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ནམ་མཁའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་འཕོ་བ་ཡང་མ་ཡིན། བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང་མི་ལྡན་པར་སྲབ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ལས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ཐམས་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 318a
ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་བརྒྱད་ལ། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་གཡོ་བ་མེད་པར་ལྟ་སྟེ། དེས་འགྲོལ་བས་
རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས། ཕྱིའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་། གཡོ་བ་མེད་པར་ལྟ་བས་སོ། །སྡུག་པར་མོས་པ་ནི་སྟོང་པའོ། །མི་སྡུག་པ་ནི་ལྟ་བར་གྱུར་པའོ། །སྡུག་པར་མོས་པས་སོ། །
གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལས་འདས་ནས། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་པ་ནི་སྟོང་པ་སྟེ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་དུ་བཤད་ལ། གང་ཐོག་མ་མེད་བ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མཐོང་བས་སོ། །ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་པ་ནི་ཅི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གསུམ་སྟེ། དེ་དག་མེད་པས་
མཐོང་ངོ་། །འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་རྫོགས་པར་བྱ་སྟེ། གནས་པ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་མཐོང་བས་སོ། །འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ནི་དེ་འདི་སྙམ་
དུ་འདུ་ཤེས་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའོ། །ཚོར་བ་ནི་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུ་སྟེ། འདུ་ཤེས་ཉིད་ཚོར་བ། ཚོར་བ་ཉིད་འདུ་ཤེས་པས། འདི་ལ་ཤེས་པ་པོ་མེད། ཚོར་བ་པོ་མེད་ནས། དེ་ལྟར་མཐོང་བས་སོ། །འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་
བཅུ་ལ། ཟད་པར་ས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་མོས་ན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །རེ་རེ་ལ་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་དུ་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ཟད་པར་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་བཅུ་ལ། མི་འཆི་བ་ཐོབ་
པས་ཚེ་ལ་དབང་བའོ། །སེམས་ཙམ་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ལ་དབང་བའོ། །ལག་ན་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ནམ་མཁའི་མཛོད་རབ་ཏུ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་ཡོ་བྱད་དོ། །བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅད་པས་ལས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་བཟློག་པའི་བསམ་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 318b
གཏན་རྙེད་པས་སྐྱེ་བའོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཐོབ་པས་རྫུ་འཕྲུལ་ལོ། །ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཐོབ་པས་མོས་པའོ། །བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་འཐོབ་པས་སྨོན་ལམ་མོ། །ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཐོབ་པས་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་
བཞིན་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སོ། །དབང་བཅུ་པོ་དག་མི་མཐུན་པ་གང་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཡང་དྷརྨ་འདི་ལས་བཤད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གང་སོ་སོར་ཐར་བའི་
སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་ཡང་ལགས་ལ། སོ་སོར་ཐར་པ་ཙམ་གྱིས་དག་པར་ཡང་མི་སེམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ལ་རྟོན་པ་ལགས་སོ། །དྷརྨ་འདི་ལས་སངས་རྒྱས་བཅུ་འབྱུང་། ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ལས། འཇམ་དཔལ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ལུས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན། སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་གང་གི་ཚེ་ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་དང་མཐུན་པར་སྟོན་པ་ཡིན། ཇི་ལྟར་ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་འབྲས་བུ་ཡོད་པས་ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན།
ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན། སེམས་གཅིག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །བུདྡྷའི་སྤྱན་སྔ་ན་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་དང་། ལྷའི་བུ་དེད་དཔོན་ཆོས་གླེང་བ་ལས། དེད་དཔོན་གྱིས་ཆོས་ཟབ་མོ་མང་དུ་སྨྲས་པ་དང་། ཤཱ་རིའི་
བུས་བུདྡྷ་ལ་དེད་དཔོན་འདི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཅན་ནོ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། སྔོན་ཡང་དགེ་བ་སྤེལ་བ་ཡིན་པ་ལས་གླེང་བ་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བདེ་བར་བུདྡྷ་རི་རབ་ལྟ་བུར་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དགེ་བས་བཀོད་པ་བྱུང་།
དེ་ལ་བུདྡྷས་ཆོས་བཤད་ནས་བུ་དང་བཅས་པས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་ཐོབ། དེ་ནས་འཁོར་དེ་ནི་ཆོས་སྨྲ་བའི་དགེ་སློང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་པས་རྒྱལ་པོ་ལ་ཆོས་ཟབ་མོ་བཤད་པ་དང་རྒྱལ་པོ་རངས་ནས་གོས་དང་། རྒྱན་ཅི་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཡོན་དུ་བྱིན་ནོ། །
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 319a
དེ་ནས་དགེ་སློང་དེས་གོས་ལ་སོགས་པ་ནི་མཆོད་པ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་གྱི། རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་ཆོས་སྤྱོད་མཆོད་པའི་བར། །གང་དག་སྟོང་ཆེན་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀུན། །བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་ནི་རབ་ཏུ་ཞུགས་གྱུར་ཅིང་། །མ་ཞུམ་སེམས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་རྫོགས་
པར་ནི། །བུ་དང་ཆུང་མ་སྦྱིན་པ་བྱས་པ་ལས། །གང་གིས་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ནས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་བསླབ་ཆེད་དུ། །རབ་འབྱོར་སེམས་ཀྱིས་གོམ་པ་གཅིག་བོར་བ། །དེ་ནི་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་འཕགས། །གང་དག་སྔོན་ཆད་བྱུང་
བའི་སངས་རྒྱས་དང་། །གང་དག་མ་བྱོན་བྱུང་དང་བཞུགས་པ་རྣམས། །དེ་དག་སྐྱོན་མང་ཁྱིམ་ནི་མ་སྤངས་པར། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཞི་བ་ཐོབ་པ་མེད། །རབ་བྱུང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །རབ་ཏུ་སྟོན་ཅིང་བསྔགས་ལ་བཀུར་བ་སྟེ། །གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀུན་ལ་མཆོད་
འདོད་པ། །རྒྱལ་བའི་བསྟན་ལ་རབ་བྱུང་གཟུང་བར་གྱིས། །གང་ཞིག་ཁྱིམ་གནས་རིན་ཆེན་ཁྱིམ་བརྒྱན་པའི། །གང་གཱའི་བྱེ་སྙེད་སངས་རྒྱས་ཞིང་བྱིན་དང་། །གང་ཞིག་རབ་བྱུང་ཉིད་དང་མཚན་གཅིག་ཏུ། །མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་བདག་མེད་སེམས་བྱེད་ན། །གང་ཞིག་རབ་བྱུང་བག་ཡོད་གྱུར་བ་
ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཉེ་བ་དང་། །བདུད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཤིན་ཏུ་བཅོམ་བྱས་ཤིང་། །དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱང་མི་འགྲིབ་འཕེལ་བ་ཡིན། །རབ་བྱུང་དེ་ནི་ལམ་ངན་སྤངས་པ་དང་། །ལམ་གྱི་རྗེས་མཐུན་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོས་བསྟོད། །དེ་ནི་དགེ་བ་ཅུང་ཟད་མ་ཡིན་ཞིང་། །དེ་ནི་ཡོངས་
སུ་འཛིན་པ་སྤངས་བ་ཡིན། །ཁྱིམ་ལས་གྲོལ་བ་ཉོན་མོངས་མི་འཕེལ་ཞིང་། །ཉོན་མོངས་རྣམ་གྲོལ་བདུད་ཀྱི་འཆིང་བ་མེད། །རྣམ་གྲོལ་སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སྤྱད་པ་སྤྱོད། །སྤྱོད་པ་དག་པས་བྱང་ཆུབ་རྙེད་མི་དཀའ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་འདོད་ནས། བུདྡྷ་ལ་གསོལ་ཏེ་གནད་
ནས་བུ་སྟོང་ལ་སྨྲས་པ། ཁྱེད་ལས་རྒྱལ་སྲིད་འཛིན་ཅིང་སེམས་ཅན་ཆོས་བཞིན་སྐྱོང་བར་སྤྲོ་བ་སུ་ཡོད། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདག་ཀྱང་རབ་ཏུ་འབྱུང་གིས་མི་འདོར་བར་གསོལ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། འདི་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་གླིང་བཞི་བའི་འགྲོ་བ་ཆུད་ཟོས་སུ་འོང་གིས། ཁྱོད་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 319b
པས་གང་སྙིང་རྗེ་བརྟན་པ་དེས་རྒྱལ་སྲིད་ཟུང་ལ་འགྲོ་བ་ཆོས་ལ་ཚུད་ཅིག། དེ་ནས་རྒྱལ་བུ་སྙིང་རྗེ་ཅན་སེམས་ཀྱིས་ཁས་བླངས་ནས། གཞན་རིལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོའི་དེད་དཔོན་ཆོས་སྨྲ་བའི་དགེ་སློང་དེ་འཇམ་དཔལ་ལོ། །རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་སྲིད་འཛིན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའོ། །རྒྱལ་བུ་གཞན་ནི་བསྐལ་བ་བཟང་པོའི་སངས་རྒྱས་གཞན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བའི་རྒྱན་ལས། དཔེར་ན་ས་ཆེན་པོ་འདི་བཻ་ཌཱུརྱའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་ཏེ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་གནས་བརྒྱ་བྱིན་ལོངས་སྤྱོད་དང་བཅས་པར་སྣང་ལ་དེ་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་འཛམ་བུའི་
གླིང་གི་མི་རྣམས་ལ། ཀྱེ་ལྷའི་དབང་པོ་ལ་ལྟོས་ཁྱེད་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ལས་འདི་འདྲ་བར་འགྱུར་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། དེ་དག་བསོད་ནམས་དག་བྱེད་སྨོན་ལམ་ཡང་འདེབས་སོ། །དེ་ན་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་ས་གཞི་དག་པས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་
དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་གོམས་ཤིང་སེམས་དག་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་སྐུ་མཐོང་སྟེ། དེ་ཡང་མ་སྐྱེས་མ་འགགས་སྣང་བ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སྣང་བ་ཡང་མ་ཡིན་མོད་
ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་ནས། བསོད་ནམས་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་མི་གཡོ་མི་སེམས་མི་རྟོག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་མི་སྐྱེ་མི་རྟོག་མོད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བར་འཇིག་རྟེན་
ནི་སྣང་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བའི་རིམས་ཐ་དད་པས་ཆེ་བའི་རིམ་པ་ཐ་དད་པར་སྟོན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་དད་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་ཆོས་ཐོས་བར་འགྱུར་ཞིང་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་ཡང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་ཡང་འགྱུར་
རོ། །ལས་དང་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། གཞན་ཡང་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས། གཟུགས་བརྙན་ལྟར་མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 320a
ཞེས་དེ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་སའི་མཐོན་དམན་རིམ་པར་འཆར་བ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནས་ཐ་ན་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡན་ཆད་ལ་རིམ་
གྱིས་འཆར་རོ། །མདོར་ན་མི་དགེ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུའོ། །དགེ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུའོ། །བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྩ་བ་མེད་ཅིང་རྟེན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་
སོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་བ། རྩ་བ་དང་རྟེན་གང་ལགས། རྩ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་སོ། །རྟེན་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་བརྟགས་སོ། །གང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་དེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དོན་ཏོ། །གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་
དོན་དེ་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །གང་ཆོས་ཀྱི་དོན་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་མཐོང་ངོ་། །གང་གིས་ཆོས་མཐོང་བ་དེས་སངས་རྒྱས་མཐོང་སྟེ། ཇི་ལྟར་བཙལ་ན་ཅི་ཡང་མི་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་
མཐོང་ངོ་། །འཇམ་དཔལ་ཅི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་དང་དམིགས་པའོ། །དེ་ནས་སེམས་དང་དམིགས་པ་མི་མཐོང་བ་དེ་ན་ཡང་དག་པ་མཐོང་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པར་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགེ་ཆོས་ཟག་མེད་ཀྱིས། །གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལ་ནི། །དེ་བཞིན་གཤེགས་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་མེད། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བར་ཟད། །ཆོས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་
པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ལ། འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལས་དབེན་པ། རྟོག་པ་དང་བཅས་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་དང་པོ་རྫོགས་པར་བྱས་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 320b
ཏེ་གནས་སོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་རྣམས་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། གང་སྲེད་པ་དེ་དག་ལས་དབེན་པའོ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་སྟེ། གཞི་དེ་ལས་མི་དགེ་བ་བཅུ་འབྱུང་ངོ་། །འདི་ནི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་
རྣམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་དབེན་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའོ། །རྟོག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། རྟོག་པ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། གང་དག་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་མཐུན་པའི་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་རྟོག་ཅིང་དེ་དག་ཀྱང་དུལ་བས་ན། དེ་དག་ནི་རྟོག་པ་
ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤེས་པ་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། དཔྱོད་པ་དང་རབ་ཏུ་རྟོག་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱེད་པ་ནི་རྟོག་པའོ། །དཔྱོད་པ་གང་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་མཐུན་པའི་རྟོག་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པ་དང་། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དང་། ཉེ་བར་དཔྱོད་པ་དང་། ཀུན་
དུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱེད་པ་དང་། སེམས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་དཔྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་བསམ་གཏན་དང་པོའོ། །དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པས་དེའི་ཕྱིར་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་
དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྫོགས་པར་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྡོམ་པ་དང་། སྡོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། སྦེད་པ་དང་། སྦེད་པར་བྱེད་པ་དང་། རོ་མྱང་བ་དང་མངོན་པར་དགའ་བ་སྟེ། བསམ་གཏན་དེ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་འདུན་པ་དང་། འདོད་པ་འཐོབ་སྟེ། འདུན་པ་དང་འདོད་པ་དེས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙིང་པོ་འདུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་རྩོམ་ཏེ། དེ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་
རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་དེ་དག་ཞི་བར་བྱེད། དེ་དག་ལས་སེམས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་ཅིང་། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཚོལ་ཏེ། དེ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་ནས། ནང་ཡོངས་སུ་དང་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 321a
པ་མེད་པར་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་ལ་ནང་ཡོངས་སུ་དང་བ་ནི་དེའི་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ།
དེའི་ཕྱིར་ནང་ཡོངས་སུ་དང་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་ནས། རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ལྟར་རོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བར་འཐོབ་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཆུ་འབབ་པ་རྣམས་
ལན་ཚྭར་རོ་གཅིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཞི་ནས་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་སངས་
རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ལ་དགའ་བ་སྐྱེས་ཏེ། དེ་དཀོན་མཆོག་ལ་དགའ་བས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་འདུན་པ་ཤིན་ཏུ་འབར་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་འོད་གསལ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་འོད་བ་འཐོབ་པོ། །
དེ་འདུས་པ་དེས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་མི་ཆགས་ཏེ། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ཀུན་དུ་ཚོལ་ལོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་དགའ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས། དེ་དགའ་བ་དེ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བཏང་སྙོམས་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་
པ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་དག་དགའ་བ་མེད་པ་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་ཐོབ་པ་དེ་གང་དེ་དགའ་བ་མེད་པའི་
གཏན་དུ་བདེ་བ་མ་ཡིན་གྱི་ཟད་པ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། དེ་མི་རྟག་ཅིང་མི་བརྟན་ལ་ཐེར་ཟུག་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་ངོ་སྙམ་པའི་སེམས་དེ་ལྟ་བུ་འཐོབ་པོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པར་རབ་ཏུ་འཐོབ་པའི་འདུན་པ་དྲག་པོ་ཆེན་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 321b
པོ་འཐོབ་པོ། །འདུན་པ་དྲག་པོ་དེས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་མི་སྐྱེའོ། །དེ་བདེ་བ་ཡང་སྤངས་ཏེ་སྔ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྤངས་ཤིང་། ཡིད་བདེ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་ནུབ་པས། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། །སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ།
བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་བསམ་གཏན་བཞི་བ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་གཉེན་པོའི་སེམས་སོ། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་སེམས་སོ། །ལས་སུ་རུང་བའི་སེམས་སོ། །འོད་གསལ་བའི་སེམས་སོ། །
དྲན་པའི་སེམས་སོ། །བདེ་བ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་པར་སྨོན་ཏེ། དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་སྣང་བ་སྐྱེའོ། །དེ་སྣང་བ་སྐྱེས་པ་དེས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་
པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མང་བ་དེ་ལ་དགའ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་བདེ་བ་ལས་ཡང་ཆགས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་མི་ཆགས་པས་དེ་ནམ་མཁའ་ཉིད་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ལས་ཡང་དག་
པར་འདས་ཏེ་ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནུབ་པར་གྱུར་ཅིང་། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། མདོར་ན་འདི་ལ་གཟུགས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།
འབྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའོ། །འབྱུང་བའི་གཟུགས་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིའོ། །འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ནི་ཁ་དོག་དྲི་རོ་རེག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གཟུགས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །གཟུགས་དེ་དག་གིས་འདུ་ཤེས་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས། ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་མི་འབྱུང་སྟེ་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གང་
ན་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དེ་ན་ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནུབ་ན། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ནམ་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 322a
མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་དུ་འཇུག་གོ། །དེ་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་
སེམས་ཏེ། ནམ་མཁའ་ནི་མཐའ་མེད་པས་སོ། །གང་ལ་མཐའ་མེད་པ་དེའི་ཐོག་མ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་དབུས་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་དང་། དབུས་མེད་དོ་སྙམ་མོ། །དེ་ལྟར་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད། ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་འཇུག་སྟེ། དེ་ནི་དེའི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་བརྩོན་པའོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་
པ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ནམ་མཁར་འདུ་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བའོ་སྙམ་ནས། འདི་སྙམ་དུ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་སྟེ། རྣམ་ཤེས་མཐའ་
ཡས་དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །དེ་དེ་ལྟར་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་
ཏེ། ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཅི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དང་། རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་།
ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་ཅི་ཡང་ཞེས་བྱའོ། །ཅི་ཡང་མེད་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་དེ་དག་ལས་ཆུང་ངུར་འགྱུར། ཕྲ་བར་གྱུར་པ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 322b
ཤིན་ཏུ་འབར་བ་ཤིན་ཏུ་འོད་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེ་དང་གཞི་དེ་དང་དེ་ཐོབ་པ་དེའི་ཕྱིར། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མི་ཆགས་ཏེ་གོང་དུ་ཚོལ་ལོ། །དེ་གོང་དུ་ཚོལ་བ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ནི་གང་དུ་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་ཕྲ་བ་ལ་ཅི་ཡང་མེད་པར་
ཡོངས་སུ་བརྟགས་ཏེ། དེ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །དེ་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ནི་སྟོང ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་མངོན་དུ་
གྱུར་ཏེ། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་དེ་ལ་གནས་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་དེ་ལ་དགའ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་ནས།
བློ་དེ་ལས་གོང་དུ་བསྐྱེད་དོ། །བློ་དེ་ལས་གོང་དུ་བསྐྱེད་ནས། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པའི་ཆོས་མངོན་དུ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་འགགས་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འགགས་པར་མཐོང་ནས་ཡང་མི་འཇིག་མི་རྟག་གོ། །དེའི་
ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དེ་ལས་གོང་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་སྟེ། འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུའོ། །དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་བསྟན་པ་ལས། ལི་ཙྪ་བཱི་གཞོན་ནུ་དཀོན་
མཆོག་འབྱུང་གནས་ཀྱིས། བུདྡྷ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞུས་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། དགེ་བ་བཅུ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡིན་པར་བཤད་པའི་རྗེས་ལ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་
འདོད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ཙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་ཙམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་འོང་ངོ་། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 323a
སོ། །ཇི་ལྟར་རང་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། སེམས་ཡོངས་སུ་དག་གམ། ཅི་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་མ་དག་
པར་སྣང་། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཤཱ་རིའི་བུའི་བསམ་པ་མཁྱེན་ནས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་དག་ཅི་ན་དམུས་ལོང་གིས་མ་མཐོང་བ། དམུས་ལོང་གིས་ནོངས་ཀྱི་ཉི་ཟླས་མ་ནོངས་སོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་མེད་ཅིང་མ་རིག་
པའི་མིག་གིས་ཉེས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱན་མང་པོ་སེམས་ཅན་གང་གིས་ཀྱང་མི་མཐོང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་ཉེས་སོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནི་ཡོངས་སུ་དག་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཚངས་པ་རལ་པ་ཅན་གྱིས་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སྨྲས་
པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མ་དག་གོ་ཞེས་མ་ཟེར་ཅིག །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དཔེར་ན་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷའི་གནས་བརྒྱན་པ་བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ཡང་ཡོན་ཏན་གྱིས་བརྒྱན་པར་བདག་ཅག་གིས་མཐོང་ངོ་། །
དེ་ནས་ཤཱ་རིའི་བུས་ཚངས་པ་རལ་པ་ཅན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚངས་པ་ཁོ་བོས་ནི་ས་ཆེན་པོ་འདི་མཐོན་དམན་དང་། ཚེར་མ་དང་། གད་པ་དང་། རོང་དང་། རི་རྩེ་དང་། ངམ་གྲོག་དང་། མི་གཙང་བ་དང་། བོང་བས་རབ་ཏུ་གང་བར་མཐོང་ངོ་། །ཚངས་པས་སྨྲས་པ། བཙུན་
པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སེམས་ཡོངས་སུ་མ་དག་ཅིང་མཐོན་དམན་དུ་རྟོག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ལྟ་བུར་མཐོང་། ཤཱ་རིའི་བུ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བསམས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་དག་གིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ཡོངས་སུ་དག་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་དེ་རྣམས་འདི་ལྟ་བུ་ཇི་ཞིག་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་པ་མཁྱེན་ནས་ས་ཆེན་པོ་འདི་ལ་ཞབས་ཀྱི་མཐེ་བོས་རིག་པར་མཛད་པ་དང་། དེའི་ཚེ་སྟོང་གསུམ་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 323b
གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་རིན་པོ་ཆེ་དུ་མ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པར་སྣང་སྟེ། དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་ཆེན་རྒྱན་གྱི་ཞིང་ལྟར་སྣང་ངོ་། །འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདག་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེའི་པད་མོ་ལ་འཁོད་པར་ཤེས་སོ། །དེ་ནས་ཤཱ་རིའི་
བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། སྔོན་མ་མཐོང་བ་འདི་ལྟ་བུ་མཐོང་ངོ་། །བཀའ་སྩལ་པ། ངའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྟག་ཏུ་ཡང་འདི་བཞིན་དག་སྟེ། སེམས་ཅན་ངན་པ་སྨིན་པར་བྱ་བར་གནོད་པ་དང་ཉེས་པ་མང་པོར་སྟོན་ཏོ། །དཔེར་ན་ལྷའི་བུ་རྣམས་སྣོད་
གཅིག་ནས་ཟ་བ་ཟ་མོད་ཀྱི། བསོད་ནམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མྱོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟར་དག་པ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་བསྔགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཞིང་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཚེ། སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སྣང་བ་བསམ་དུ་མེད་པ་ལས། རྒྱལ་པོ་སྡེ་རབ་ཏུ་འཕམ་བྱེད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ལ་ཞུས་པ་དང་། བཀའ་སྩལ་པ། བསྐལ་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་གི་སྔོན་ལོགས་སུ་
སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་བྱུང་བའི་ཚེ། དེའི་གསུང་རབ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟང་བའི་ལྷ་དང་ས་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཤིག་བྱུང་བ་ལས། བཟང་བའི་ལྷ་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བྱ་བ་ཉུང་བསམ་གཏན་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་བྱ་བ་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞིག་གོ། །ས་ནི་དེ་ཙམ་
གྱི་ཆོས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བཟང་བས་ལྷའི་གཡོག་བྱེད་པ་ན། དེ་ཧ་ཅང་གྲོང་དང་ཡུལ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དུ་འགྲོ་ཞིང་དེར་ཕྱིན་ནས་ཀྱང་བྱ་བ་མང་བ་དང་། བཟང་བའི་ལྷ་ཁྱོད་ཧ་ཅང་བྱ་བ་མང་ཆེས་སོ། །སྤྱད་པས་སྤང་བ་ལ་ཅུང་ཟད་སྒྲིམས་
ཤིག་ཅེས་བྱས་ཏེ་ཡང་བསྐུལ་ཡང་བསྐུལ་བ་དང་། ཁྲོས་ཚིག་མི་དགའ་ནས། ཚིག་རྩུབ་མོས་ནལ་བུ་སྦྱར་མའི་བུ་ཁྱོད་ཀྱི་ཕ་མ་ཡང་བྱི་བོ་བྱེད་ན། ཁྱོད་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཤེས་རབ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་སྨྲ་ཞིང་སླར་ཡང་མི་འཆགས་བག་ལ་ཉལ་སྟོན་ཏོ། །བཟང་བའི་
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 324a
ལྷས་ཀྱང་དེ་སྣོད་མ་ཡིན་པ་ཙམ་དུ་རིག་ནས་བཅོས་ཏེ་བཏང་བ་དང་། དེ་ཚིག་པ་ཟ་ནས་ཕྲད་དགུ་ལ་བཟང་བའི་ལྷ་ལ་ཁ་ཕྱར་བཏང་ངོ་། །དེ་ཤི་ནས་བསྐལ་པ་དྲུག་ཅུར་ནལ་བུར་སྐྱེས་ཤིང་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་སྲང་གི་རྡོག་ལམ་དུ་བོར་ནས་ཝ་ཁྱི་ལ་སོགས་པས་
ཟ་བ་དང་། འགྲོ་བ་མང་པོས་ནལ་བུ་སྦྱར་མའི་བུ་ཞེས་ཁ་ཕྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བཟུང་བས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་མ་སྐྱེས་སོ། །བཟང་བའི་ལྷ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་སྒུལ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་ཚངས་བར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་དཔལ་འབྱུང་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་བ་བསམ་དུ་མེད་པས་ཀྱང་སྔོན་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་བཞིའི་དྲུང་དུ་ཚངས་བར་སྤྱད་ཅིང་མཉེས་པར་བྱས་པས། དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བས་ན་སྲོག་དང་ཡང་བསྔོས་ཏེ། སྡིག་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་
བསྡམ་མོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ་བུདྡྷ་ཛེ་ཏན་བཞུགས། བུདྡྷ་བསོད་སྙོམས་ལ་གཤེགས་པའི་ཚེ། ཁྱེའུ་ཡང་ཛེ་ཏའི་ཚོང་འདུས་ཀྱི་སྲང་གི་ཁང་སྟོང་ཞིག་ན་གཞག་པ་གཟིགས་སོ། །
ཁྱེའུ་ཡང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་ན་སྣང་བ་བསམ་དུ་མེད་པའི་བུདྡྷར་འགྱུར་བར་ལུང་བསྟན་ཏོ། །རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོ་ལས། དགེ་སྦྱོང་གི་དྲི་མ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ། གང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ལྷ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། འཚེ་བ་དང་། བདག་བསྟོད་པ་
དང་། ཕ་རོལ་ལ་བརྙས་པ་དང་། ཡ་ང་བའི་རྙེད་པ་ཚོལ་བ་དང་དྲི་མ་ནི་རྙེད་པས་རྙེད་པ་འདོད་པ་དང་། དད་པས་བྱིན་པ་ཆུང་གཟོན་པ་དང་། ལྟུང་པ་འཆབ་བ་དང་། ཁྱིམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་བརྟེན་པ་དང་། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་དང་། རྙེད་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་
རྟོག་པ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་རྙེད་པ་ལ་འདོད་པ་དང་། བདག་གི་རྙེད་པས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་། ཕ་རོལ་བསོད་ནམས་རྙེད་པ་ལ་ཕྲག་དོག་དང་། སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་འཁྲུལ་པ་ཚོལ་བ་དང་། བདག་གི་འཁྲུལ་པ་ལ་སོ་སོར་ཐར་པ་དང་། འདུལ་བས་མ་བསྡམས་པ་དང་།
เล่ม ๒๐๔ · หน้า 324b
བྱ་རོག་ལྟར་མུར་ཅོར་སྨྲ་བ་དང་། མ་གུས་པ་དང་། རྒོད་པ་དང་། གཡེང་བ་དང་། ལྟ་བ་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་དང་། རྐྱེན་དང་འདུ་བ་ཚོགས་ཏེ་བྱུང་བ་དང་། འགལ་བ་དང་མཐར་ལྟ་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་། འཁོར་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་
དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་འདུ་མཆེད་པའི་གསང་སྔགས་འཛིན་པ་དང་། སྒྲིབ་པས་ཀུན་དུ་བསྐོར་བ་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འགལ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱིས་སྐྲག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་སྤོང་བ་དང་། ཆོས་དང་འགལ་བ་གནས་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་
གསུམ་ལ་མ་གུས་པའོ། །འོད་སྲུངས་སྡིག་པའི་དགེ་སློང་མང་པོས་ངའི་བསྟན་པ་འདི་ནུབ་པར་བྱེད་དོ། །འོད་སྲུངས་མུར་འདུག་དགུ་བཅུ་རྩ་ལྔ་དང་། ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ངའི་བསྟན་པ་ནུབ་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །གཞན་དུ་ན་ངའི་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་ལས་
སྐྱེས་བུ་གཏི་མུག་པ་འབྱུང་སྟེ། དེས་ངའི་བསྟན་པ་འདི་ནུབ་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། འོད་སྲུངས་རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་འཆི་བའི་དུས་བྱས་ནས་ཀྱང་། རི་དགས་དང་བྱ་གག་གིས་ཀྱང་དེའི་ཤ་ཟ་བར་མི་ནུས་ཀྱི། འདི་ལྟར་སེང་གེའི་རོ་དེ་ཉིད་ལས་སྲིན་བུ་
བྱུང་སྟེ། གང་རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེའི་ཤ་ལ་ཟ་བ་དང་འདྲའོ། །འོད་སྲུངས་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པ་ནི་སྡིག་པའི་དགེ་སློང་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཁེངས་པ། ཅ་ཅོ་ཅན། བྱ་རྒོད་ལྟ་བུ། འཆལ་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །ཡང་བཞི་སྟེ། འཕྱར་བ། འགྱིང་བ།
རྙེད་པ་འདོད་པ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་འདོད་པའོ། །འོད་སྲུངས་དགེ་སློང་གཉིས་ཀྱིས་ཞལ་ཏེ་བྱ་བར་ངས་རྗེས་སུ་གནང་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་དག་པའི་དགེ་སློང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་
རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ངོ་ཚ་ཞིང་འགྱོད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་པའོ། །དཀོན་མཆོག་གི་ཟ་མ་ཏོག་ལས། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ས་སེམས་པའི་དབང་གིས་སྤྲིན་གྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་ལས་ཚ་བའི་བདག་ཉིད་གློག་གི་ཕྲེང་བ་ཡང་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด