འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོའི་རྣམ་པར་བཤད་པ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་སནྡྷི་ནིར་མོ་ཙ་ནཾ་སཱུ་ཏྲ་སྱ་བྱཱ་ཁྱཱ་ན་མ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 241a
གྱི་ལམ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པར་བརྟག་པའོ། །ཉེས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྨྲ་བ་ལ་ཉེས་པ་གསུམ་ཡོད་པ་གཞན་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་སྟེ། ཉེས་པ་གསུམ་ནི་རྒྱུ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཅིག་ཅར་
མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཉེས་པ་དང་། བྱེད་པོ་མེད་པ་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་དང་། འབྲས་བུ་མ་བསྐྱེད་པར་རྒྱུ་འགག་པས་ལས་རྣམས་ཆུད་ཟ་བའི་ཉེས་པ་སྟེ། ཉེས་པ་དེ་གསུམ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་མཐར་བལྟས་པས་རིམ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བརྟག་གོ། །ཡིད་
མི་འབྱུང་བ་དང་། ཡིད་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ལས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆ་ཕྲ་མོ་ནི་ཡིད་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ལ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རགས་པས་ནི་ཡིད་འབྱུང་བར་བརྟག་
གོ། །ཟབ་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རང་གི་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་གཞན་གྱིས་མ་བྱས་པ་དང་། རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་བདག་གིས་མ་བྱས་པ་དང་། བྱ་བའི་དུས་ན་མི་གནས་པས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་
ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་གཉིས་ཀས་མ་བྱས་པ་དང་། སྲིད་པའི་ལུགས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བས་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་མ་བྱུང་བས་ཟབ་པར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལ་མི་གནས་པར་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། གཉེན་པོ་འཐོབ་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉམས་པའི་ཁྱད་པར་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་དང་། བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་དང་། ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །དེ་ལ་གཉེན་པོ་ཐོབ་
པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉམས་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཉེན་པོ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་པོ་དག་ཐོབ་པའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་བདག་དང་གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་། བྱེད་པ་པོ་དང་ཚོར་བ་པོའི་འདུ་ཤེས་དང་།
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 241b
ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བའོ། །སྒྲུབ་པ་དང་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་འདུས་བྱས་ལ་ཉེས་པ་མང་པོའི་སྐྱོན་ཆགས་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་དང་། སྐྱེ་བའི་ཚོགས་པ་སྤོང་བ་
སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ་ཉེས་པ་མང་པོ་སྐྱོན་ཆགས་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། སྤོང་བའི་གཉེན་པོས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །གནས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་
སྙིང་རྗེའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པས་མི་གནས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་དང་། དེའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། འདུས་བྱས་དང་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་དེ་དང་མི་འགྲོགས་མི་གནས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་སྒོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་མངོན་དུ་འགྱུར་བའོ། །བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མི་
ཕྱེད་པའི་བསམ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཤིན་ཏུ་སོང་བ་ཐོབ་པའོ། །ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཚར་གཅོད་པའི་ནུས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་སེལ་བའི་ནུས་པ་དང་། ཐེག་པ་ལ་མི་གཡོ་བའི་ནུས་པ་དང་། གསང་བའི་གནས་ལ་མོས་པའི་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་
པའོ། །འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གནས་པ་དང་ཁྱད་པར་དེ་དག་ཐོབ་པས་ན་དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བ་དང་། གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་དང་། བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བདུན་
པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བ་གང་ཞེ་ན། བར་ཆད་མེད་པ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་མང་དུ་གནས་པར་མི་ནུས་པས་དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་བདུན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་མཚན་མ་ཕྲ་བ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 242a
ཀུན་དུ་འབྱུང་བའོ། །དེ་ཡང་ས་དྲུག་པ་ལ་བདེན་པ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་མ་ཤེས་པས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང་། དེ་ཤེས་པས་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལ་
གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་རྩོལ་བས་རྒྱུན་ཆགས་སུ་བར་ཆད་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་སྒོམ་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ། །གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པས་
ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་དྲུག་པ་ནས་བདུན་པར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པའི་ལམ་གཞན་རྩོམ་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པས་ས་དྲུག་པ་ལས་འཕར་ཞིང་
བདུན་པ་ནོན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་གནོན་པའོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དྲུག་པ་ལ་ལམ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བདུན་པ་གནོན་པ་ནས་སྔར་ས་དྲུག་པ་ལ་
ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཤས་ནི་ཆེ་ལ། ཐབས་ཀྱི་ཤས་ནི་ཆུང་བས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ་སེམས་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་། མངོན་པར་འབྱུང་བའི་
ལམ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་མི་དགའ་བའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པའི་ལམ་གཞན་རྩོམ་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པའོ། །
ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའོ། །ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོས་ཟིན་པ་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་མོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་གཞན་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའོ། །བསམ་པ་ཞེས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 242b
བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པའོ། །ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གཞན་བརྩམས་པ་དེ་ཡོན་ཏན་བཞིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་དང་། ལུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་ཀུན་དུ་བསྲུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་དུ་བསྲུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་།
སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ལ་འབད་པ་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་འཐོབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་བདུན་པ་ལ་དེའི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་
ལམ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། ས་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པས་གནས་པ་དང་། འབྲས་བུ་ལེགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་འཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་དེའི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་གཞག་
པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞི་བའི་ཤས་ཆེ་བའི་གཉེན་པོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ཚད་མེད་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་ཐབས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བའི་གཉེན་པོར་མངོན་པར་འབྱེད་པ་མེད་པའི་ལམ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གཉིས་ཅིག་ཅར་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་དང་། མོས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཁྱད་པར་དང་། དོན་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལ་གཉིས་ཅིག་ཅར་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་
གི་ལམ་གཉིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅིང་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་དང་ལྡན་པའོ། །མོས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་ཤིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ཚད་མེད་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མི་འབྲལ་
བ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་གཏོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པར་གཏོགས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 243a
པའི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པར་རྟོགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་རྣམས་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པར་རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་
ཅིག་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ས་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བདུན་པ་འདི་ས་འོག་མ་རྣམས་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པ་དང་། ས་གོང་མ་བས་དམན་པར་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་འོག་མ་རྣམས་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བདུན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཅན་
གྱི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་ཡེ་ཤེས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་པ་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་གོང་མ་བས་དམན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་སྦྱོར་བའི་ཡན་ལག་རྣམས་འབད་པ་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འབྲས་བུ་
རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བཞི་སྟེ། ལས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་དང་ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་། གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་ལས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ཡང་བཞི་སྟེ། །
ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་དང་། བསམ་པ་སྦྱོར་བས་མཉམ་པ་མེད་པའི་ལུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་དང་། བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་
པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོའི་སྒོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ལ་སྙོམས་པར་
འཇུག་པའོ། །ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཐོབ་ནས་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་། སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 243b
ས་བརྒྱད་པ་དང་། ཉེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་གནས་པ་དང་། འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་དང་། སྲིད་པ་མི་གཏོང་བས་གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ལེགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་སྔ་མ་བཞིན་
ནོ། །གནས་པ་དང་ཁྱད་པར་དེ་དག་ཐོབ་པས་ན་དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བརྒྱད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་
ཏེ། མཚན་མ་མེད་པར་རྣམ་པ་དེ་ལ་རྩོལ་བ་ལྟག་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་པ་དང་། མཚན་མ་ལ་དབང་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་བརྒྱད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་ས་བདུན་པ་ལ་
ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གནས་པ་སྔ་མ་དེ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་རྩོལ་བས་རྒྱུན་ཆགས་སུ་བར་ཆད་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་སྒོམ་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རང་གི་དང་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུན་
ཆགས་སུ་བར་ཆད་མེད་པར་འཇུག་པའི་ལམ་དང་ལྡན་པ་ལ་གནས་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ། །གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་བདུན་པ་ནས་བརྒྱད་པར་འཕར་བའི་གནས་
སྐབས་ན་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་ས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ས་བདུན་པོ་སྤྱི་དང་སོ་སོས་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་དེས་རྣམ་པར་དག་པའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་དམིགས་པ་ཐོབ་པས་ས་བདུན་པ་ལས་འཕར་ཞིང་བརྒྱད་པ་གནོན་པར་
འགྱུར་བ་དེ་ལ་འབད་པའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་ས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བདུན་པོ་དག་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བརྒྱད་པ་ལ་འཇུག་པ་ན་སྦྱོར་བ་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 244a
ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་བདུན་པོ་དག་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པས་ས་བདུན་པོ་དག་གི་སའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའོ། །ས་བདུན་པོ་སྤྱི་དང་སོ་སོས་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་བདུན་པོ་སྤྱིས་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་
པ་རྣམ་པ་གཉིས་གོང་ནས་གོང་དུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། ཐབས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མི་གནས་པའི་ལམ་དེ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དང་། སྦྱོར་བས་བསྡུས་པའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པའོ། །ས་བདུན་པོ་སོ་སོས་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་པོ་ལ་སྨོན་ལམ་ཤིན་ཏུ་བཏབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ས་གཉིས་པ་ལ་དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་གི་མངོན་པར་སྒྲུབ་ཏུ་འདྲ་བ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྦྱང་ཞིང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ས་གསུམ་པ་ལ་འདོད་པའི་འདོད་
ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་མི་ཉམས་པའི་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རང་གི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ཐོབ་པ་དང་། ས་བཞི་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཐོབ་པས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡིད་
ལ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ས་ལྔ་པ་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་བརྣག་པ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་དང་། ས་དྲུག་པ་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་སྙིང་རྗེའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་
ཕྲ་མོའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོག་པས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མངོན་པར་འཕགས་པ་དང་། ས་བདུན་པ་ལ་ལམ་གཞན་བརྩམས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བ་མི་གཏོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ཚད་མེད་པའི་
རྣམ་པ་བསྒོམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་འདིས་ཐོབ་པའོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་བཟོད་པ་འཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པའི་དམིགས་པའི་ཆོས་ཐོབ་པའོ། །མི་སྐྱེ་བའི་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 244b
ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་དམིགས་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཡོད་པ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། རང་བཞིན་མི་སྐྱེ་བ་དང་། གྲངས་ཐ་དད་པ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། ལས་ཐ་དད་པ་མི་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ལ་ཡོད་པ་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་ཡོད་པར་བརྟགས་
པ་རྣམ་པ་བདུན་པོ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྔ་ནས་ཡོད་པ་དང་། གསར་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་དང་། ཐ་མའི་མཐའ་ཡོད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་མཐའ་ཡོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་རྫོགས་
པ་ཡོད་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡོད་པར་བརྟགས་པ་དེ་དག་མི་སྐྱེ་བའོ། །རང་བཞིན་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་བདག་མེད་པའི་རང་བཞིན་མི་སྐྱེ་བའོ། །གྲངས་ཐ་དད་པའི་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་དུས་
གསུམ་དུ་འབྲི་བ་དང་། འཕེལ་བའི་གྲངས་ཐ་དད་པ་མི་སྐྱེ་བའོ། །ལས་ཐ་དད་པ་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་མི་སྐྱེ་བ་སྟེ། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་དམིགས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཐོབ་པས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་
བཟོད་པའི་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་འབད་པ་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་འཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་བརྒྱད་པ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་
པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དང་། དབང་ཐོབ་པ་དང་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གནས་པ་དང་། འབྲས་བུ་ལེགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་
བྱ་བ་ལ། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་རློམ་སེམས་ཅན་དང་ཡུལ་རྣམ་པར་རིག་པས་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། ལྷུན་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 245a
གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། ཁྱབ་པ་དང་། རང་གི་ཚུལ་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ས་བདུན་པ་ནས་བརྒྱད་པར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་པར་དག་པའི་བཟོད་པ་འཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་སྐྱེ་བའི་
ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་དམིགས་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུས་ས་བརྒྱད་པ་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གནས་པ་སྔ་མའི་སྐྱོན་སྤངས་པ་དང་། ཞི་བའི་མཐའ་ལས་བཟློག་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པའི་
ལས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་གནས་པ་སྔ་མའི་སྐྱོན་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་སྔ་མ་ལ་དེའི་སྐྱོན་རྣམ་པ་བཞི་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་སྤངས་པ་སྟེ། རྩོལ་བར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པར་སྤངས་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་གོང་མ་ལ་སྙིང་ལས་སུ་
གྱུར་པ་སྤངས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་ནུས་པ་ལ་སྙིང་ལས་སུ་གྱུར་པ་སྤངས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ཕྲ་མོ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་སྤངས་པའོ། །དེ་ལ་རྩོལ་བའི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་ཟབ་མོ་ཐོབ་པའོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་པ་གོང་མ་
ལ་སྙིང་ལས་སུ་གྱུར་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་དགེ་སློང་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་གཡོ་བ་དང་རློམ་སེམས་དང་བྲལ་བ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་འབད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཏེ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་ཅིང་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱི་རྩོལ་བ་དང་བྲལ་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་
ལ་གནས་པ་ཞི་བ་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་ནུས་པ་ལ་སྙིང་ལས་སུ་གྱུར་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་མི་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པའི་རྨི་ལམ་ན་བདག་ཉིད་ཆུ་བོ་ཆེན་པོས་ཁྱེར་བ་ལས་ཅི་ཐར་དུ་འབད་ཅིང་རྩོལ་བ་ཆེན་པོས་རྩོལ་བ་ལས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སད་མ་ཐག་
ཏུ་འབད་ཅིང་རྩོལ་བ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞིས་ཁྱེར་བར་ཤེས་ནས་འབད་ཅིང་རྩོལ་བ་ཆེན་པོ་རྩོམ་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་འབད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་ཕྲ་མོ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 245b
སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་ཤིང་གནས་པ་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་ས་འོག་མའི་སེམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞི་བའི་མཐའ་ལས་བཟློག་པ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྐུལ་བ་དང་། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དང་། མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྐུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་ནུས་པའི་དབང་དུ་
བྱས་ནས་བཟློག་པར་མཛད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་དོན་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཟློག་པར་མཛད་པ་དང་། སྨོན་ལམ་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བཟློག་པར་མཛད་པ་དང་།
ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་དུབ་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཟློག་པར་མཛད་པའོ། །ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ནུས་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་
ཀྱི་བདེ་བར་གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བས་བྱང་ཆུབ་པར་བསྟན་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པའོ། །མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་
སྒོ་ཚད་མེད་པ་དེ་དག་ལ་སོགས་པ་གང་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ལས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་དག་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་མཛད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ལས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།
ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ལས་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚོགས་སོགས་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཡེ་ཤེས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 246a
ཀྱི་ལས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འགྲོ་བའི་གྲུ་བོ་ཆེ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་མ་ཐུག་གི་བར་དུ་ཆེད་དུ་བསྐྱོད་པའི་འགྲོ་བར་བྱ་བར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ཞེན་མ་ཐག་ཏུ་རླུང་གིས་དལ་
གྱིས་བསྐྱོད་ནས་ཆེད་དུ་བསྐྱོད་མི་དགོས་པར་འགྲོ་སྟེ། དེས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ཉིན་གཅིག་གིས་ཅི་ཆོད་པ་དེ་ནི་སྔོན་ཆེད་དུ་བསྐྱོད་ཅིང་འགྲོ་བས་ལོ་བརྒྱར་ཡང་དེ་སྲིད་དུ་ཚད་མེད་པར་ཕྱིན་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བརྒྱད་པའི་སྤྱོད་པའི་རྒྱ་མཚོར་ཕྱིན་ནས་ལྷུན་
གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡུད་ཙམ་ཞིག་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཇི་ཙམ་གནོན་པ་དེ་ནི་སྔོན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ལས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་ཡང་དེ་སྙེད་དུ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གནོན་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ལྟ་བུས་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ལས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་
པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་དབང་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་དབང་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་དབང་བའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་
རྟེན་ལ་དབང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། གང་འདོད་པ་དེ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའམ་མི་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་། ཅི་འདྲ་བ་འདོད་པ་དེ་འདྲ་བ་སྟོན་པ་དང་། དུས་ཇི་སྲིད་དུ་འདོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྟོན་པ་དང་། བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་དང་། ཇི་སྙེད་འདོད་པ་དེ་སྙེད་
སྟོན་པའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་དབང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་ནང་དུ་རང་གི་ལུས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་སྟོན་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་སྟེ། གདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་སེམས་དང་མཐུན་པའི་ལུས་དང་སེམས་སྟོན་པའོ། །ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་
ལ་དབང་བའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་དབང་བའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་པས་ལུས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 246b
ཅད་མེད་པ་དང་ལུས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་དབང་བའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། དེ་
སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལས་ཀྱི་ལུས་དང་། ཐེག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ལུས་དང་ནམ་མཁའི་ལུས་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ། །དབང་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་དབང་བའི་
སྦྱོར་བའི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་བཅུ་ཐོབ་པའོ། །ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། ལས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། དེ་གཉིས་ཀའི་གནས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་
ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བསྒོམ་པ་ཁྱད་པར་ཞུགས་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། ཤེས་བྱ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསལ་བས་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་ཞིང་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་སྟེ་དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་
བས་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དང་། འབྱུང་བའི་དུས་ན་བྱུང་བས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ལམ་གྱིས་ལམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་གྱི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུས་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་
འཛིན་པས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀའི་གནས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 247a
ཏན་རྣམ་པ་བདུན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་བརྟན་པའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་། ཉམས་པ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ངག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། སེམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། རྒྱུའི་ཡོན་ཏན་དང་། སྦྱོར་
བའི་ཡོན་ཏན་དང་། འདུས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ངེས་པའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སའི་ངེས་པའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། གང་ཟག་གི་ངེས་པའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། དེ་ནི་འོག་ནས་མིང་ལ་མཁས་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཏོ། །འབྲས་བུ་
ལེགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གནས་པ་དང་ཁྱད་པར་དེ་དག་ཐོབ་པས་ན་དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དགུ་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་
སྤང་བ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་གྲངས་དང་མཚན་ཉིད་ངེས་པའི་ཚིག་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པས་དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ས་དགུ་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་མངོན་
པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ས་བརྒྱད་པ་ལ་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་སྔ་མ་དེ་ཉིད་ཤས་ཆེར་བསྒོམས་པས་རང་གི་ངང་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུན་ཆགས་སུ་བར་ཆད་མེད་པར་འཇུག་པའི་ལམ་དང་ལྡན་པ་ལ་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བློ་གྲོས་རྒྱ་ཆེ་བ་རྗེས་སུ་ཐོབ་སྟེ། གཞན་དག་ལ་ཆོས་
ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང་། དེའི་མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྦྱོར་རོ། །གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་བརྒྱད་པ་ནས་ས་དགུ་པར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ན་སྨྲ་བའི་བརྩོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཐོབ་པས་ས་བརྒྱད་པ་ལས་འཕར་ཞིང་དགུ་པ་གནོན་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་དེ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 247b
ལ་འབད་པའོ། །དེ་ལ་སྨྲ་བའི་བརྩོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་བློས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དགུ་པ་གནོན་པ་ནས་བརྒྱད་པ་ལ་གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་
སྦྱོང་བ་དང་། དབང་ཐོབ་པ་དང་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པར་གོང་དུ་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རིམ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུའི་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་བྱའོ། །བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་
དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་སུ་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་འདུ་ཤེས་པའི་གདུལ་བ་བཟློག་པས་གཞན་གྱི་དོན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་བདག་གི་དོན་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ལ་འབད་པ་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་
པ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་འཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་དགུ་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བཤད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་གནས་པ་དང་། འབྲས་བུ་ལེགས་པའི་ཁྱད་
པར་གྱིས་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ཐོབ་པོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་བཤད་པར་བྱ་བ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཤེས་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །སྤྱོད་པ་འཇུག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་
གྱི་སྤྱོད་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གནས་པ་དང་བཅས་པ་ལས་བརྩམས་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པའི་འགྲོ་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་ངེས་པ་དང་། མ་ངེས་པར་རྣམ་པར་གནས་པ་ལས་
བརྩམས་ཏེ། དེ་དག་གི་སྤྱོད་པ་ཐིབས་པོ་རྒྱུ་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །བཤད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཤེས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་ཐར་པའི་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 248a
ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ངག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྨྲ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཤེས་ནས་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྟོན་པའོ། །གང་ཤེས་ནས་
སྟོན་ཅེ་ན། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྣོད་དང་། གདུལ་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རང་བཞིན་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་ཐ་དད་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཤེས་ནས་སྟོན་པའོ། །གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྟོན་ཞེ་ན། གཉེན་པོའི་
མན་ངག་གི་སྣོད་དང་། ཆོས་བསྟན་པའི་སྣོད་དང་། དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་སྣོད་དང་། རྣམ་གྲངས་ཇི་ལྟ་བུའི་སྣོད་ལ་སོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་ངག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་པ་ཚད་མེད་པ་དང་
ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚིག་གིས་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་མ་འདྲེས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། དོན་སོ་སོ་
ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བའོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིའི་ཡུལ་ནི་ཆོས་ཉིད་དང་། ཆོས་ཉིད་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། གོ་བར་བྱེད་པ་སྒོ་དུ་མ་སྟེ་གོ་རིམས་
བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་རིགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པའོ། །ཆོས་ཉིད་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའོ། །གོ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་
ནི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པའི་ཡུལ་དེ་ཉིད་བརྗོད་པར་གོ་བར་བྱེད་པའོ། །གོ་བར་བྱེད་པའི་སྒོ་དུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པས་གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཚད་མེད་པ་ཤེས་པའོ། །སྨྲ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གཟུངས་ཕུན་སུམ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 248b
ཚོགས་པ་དང་། རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། དྲིས་པ་ལུང་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། འཛིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལ་གཟུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་མཁས་པ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་ཐོས་པ་ཆོས་སྨྲ་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་དེ་དོན་དང་ལྡན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ཐོབ་སྟེ། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་མཁས་
པ་དེ་སྙེད་དུ་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྤོབས་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་སྒོས་ཆོས་སྟོན་པའོ། །རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་གཟུངས་ཐོབ་ཅིང་སྤོབས་པ་ཐོབ་པས་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུག་ན། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་བཀང་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྟན་ལ་འདུག་ཅིང་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པའོ། །དྲིས་པ་ལུང་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སྟོང་གཉིས་པ་
དང་། སྟོང་གསུམ་པ་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལྷགས་ཏེ། དེ་ལ་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཅིག་ལ་དྲི་བ་ཡོངས་སུ་འདྲི་ཞིང་དེ་དག་རེ་རེས་ཀྱང་སྒྲ་རྣམས་ཐ་དད་པ་ཚད་མེད་པས་ཡོངས་སུ་
དྲིས་ལ། གཅིག་གིས་གང་དྲིས་པ་དེ་གཉིས་པས་མ་ཡིན་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཅིག་ཉིད་ལ་ཐམས་ཅད་བཟུང་སྟེ། ཚིག་གཅིག་བརྗོད་པས་ཐམས་ཅད་གོ་བར་བྱེད་པའོ། །འཛིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བས་
ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འདི་ལྟ་བུ་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་རྩོམ་སྟེ། གལ་ཏེ་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་གོ་གཅིག་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་ལ། དེ་སྙེད་དུ་ཚད་མེད་པའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ན་ཆོས་སྟོན་ཅིང་དེ་བཞིན་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 249a
གཤེགས་པ་དེ་དག་རེ་རེས་ཀྱང་དེ་སྙེད་དུ་ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཐ་དད་པ་སྟོན་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པའི་རྒྱུད་རེ་རེ་ལ་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་ཚད་མེད་པའི་ཆོས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གིས་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ལ། སྐྲའི་རྩེ་མོའི་གོ་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་ན་ཡང་དེ་བཞིན་ན་ཡང་དེ་ཐམས་ཅད་ཟིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་
བུ་ལེགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གནས་པ་དང་ཁྱད་པར་དེ་དག་ཐོབ་པས་ན་དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བཅུ་པའི་མི་མཐུན་
པའི་ཕྱོགས་སྤང་བ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པས་དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་བཅུ་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་དབང་མ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ཡང་ས་
དགུ་པ་ལ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་མི་གཡོ་བ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་སྟེ། གཞན་དག་ལ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་
པའི་ཚིག་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ལ་གནས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་མཐར་ཐུག་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་
ཐོགས་པའམ་ཡང་ན་སྲིད་པ་ཐ་མར་གྱུར་ཏེ། གནས་པ་དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བར་ཆད་མེད་པ་ཁོ་ནར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་མཛད་པར་འགྱུར་བའི་གནས་པ་མ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ། །གཉེན་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 249b
པོ་བསྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་དགུ་པ་ནས་བཅུ་པར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་ས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་ས་དགུ་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་
བྱས་པ་ཐོབ་པ་ས་དགུ་པ་ལས་འབར་ཞིང་བཅུ་པ་གནོན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་འབད་པའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་ས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་ས་དགུ་པའི་བར་དུ་ཤེས་བྱ་ཚད་མེད་ལ་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་བློས་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ས་བཅུ་ལ་གནོན་པ་ན། ཤེས་བྱ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བ་སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་ས་དགུ་པོ་དག་གི་སའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་འབྱེད་པས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དགུ་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཤེས་བྱའི་རྣམ་
པ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་སྟེ། དེ་ལ་འབད་པ་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་འཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་བཅུ་པ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་དང་། ཆེ་བ་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་པར་སོང་བ་དང་། སའི་
ངེས་པའི་ཚིག་དང་། མཐུ་བླ་ན་མེད་པ་དང་། བླ་ན་ཡོད་པས་གནས་པ་དང་། འབྲས་བུ་ལེགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་འཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་ཞིང་དབང་བསྐུར་བའི་ས་ཐོབ་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་མངོན་དུ་གྱུར་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་ལྡང་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཁས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱ་བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་
རབ་ཏུ་མྱོང་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ཇི་སྙེད་པའི་ཐ་མ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་དབང་བསྐུར་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། སྟན་གང་དང་། ལུས་ཀྱི་ཚད་ཇི་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 250a
ཙམ་པ་དང་། འཁོར་གང་དང་། མཚན་མ་གང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། གང་གིས་དང་། ཇི་ལྟར་དབང་བསྐུར་བའོ། །དེ་ལ་སྟན་གང་ལ་དབང་བསྐུར་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་སྟན་ལ་སྟེ། ཚད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་སྟོང་གསུམ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུའི་གཏོས་དང་མཉམ་པའོ། །མཆོག་
གི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་དང་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་པོའི་པད་མའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤྲས་པའོ། །སའི་མཚན་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ། །
རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བའོ། །གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས་པར་སྣང་བའོ། །ལྷའི་དྲི་བསུང་ལས་ཤིན་ཏུ་
འདས་པས་ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ལྷའི་ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ། །ཆུ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཻ་ཌཱུརྱ་ཆེན་པོའི་ཆུ་བ་ཅན། ཙན་དན་གྱི་རྒྱལ་པོ་མཚུངས་པ་མེད་པའི་སྙིང་པོ་ཅན། རྡོའི་སྙིང་པོ་ཆེན་པོའི་ཟེ་བ་ཅན་འཛམ་བུ་ཆུ་
བོའི་གསེར་ལྟར་སྣང་བའི་ལོ་མ་ཅན་འོད་ཟེར་དཔག་ཏུ་མེད་པས་རྒྱས་པའི་ལུས་ཅན་ནོ། །རྒྱན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནང་རབ་ཏུ་སྤྲས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲ་བ་མུ་མེད་པས་ཀུན་ནས་གཡོགས་པ་སྟོང་གསུམ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུར་ཚང་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་
པད་མའི་འཁོར་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ཇི་ཙམ་ལ་དབང་བསྐུར་ཞེ་ན། སྟན་དེའི་རྐྱེན་དུ་བབ་པའི་ལུས་ཀྱི་ཚད་ལ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ལུས་ཀྱང་དེ་དང་འཚམ་ཞིང་དེའི་རྐྱེན་དུ་བབ་པར་གནས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཁྱད་པར་མེད་
པ་དབང་བསྐུར་བ་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་པད་མའི་སྟན་དེ་ལ་འདུག་པར་ཀུན་དུ་སྣང་ངོ་། །འཁོར་གང་གི་ནང་ན་དབང་བསྐུར་ཞེ་ན། རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་པད་མའི་སྟན་དེའི་འཁོར་གྱི་པད་མ་དག་ལ་འཁོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 250b
གྱི་ནང་དུ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་པོའི་པད་མ་དེ་ལ་འདུག་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་པད་མ་ཇི་སྙེད་བྱུང་བ་དེ་སྙེད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བསྐོར་ནས་པད་མ་དེ་དག་ལ་འཁོད་པར་སྣང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཉིད་ལ་བལྟ་
ཞིང་དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་བཅུ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །མཚན་མ་གང་བྱུང་བར་གྱུར་ན་དབང་བསྐུར་ཞེ་ན། འོད་ཟེར་བྱུང་བ་སྟེ། འོད་ཟེར་དེ་ཡང་ལས་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཕན་འདོགས་པའི་ལས་ཅན་དང་། སྦྲོན་པའི་ལས་ཅན་དང་། འགུགས་པའི་
ལས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ལས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་པོའི་པད་མའི་སྟན་དེ་ལ་འདུག་མ་ཐག་ཏུ་དེའི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡན་ལག་རེ་རེ་ནས་ཀྱང་འོད་ཟེར་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་བཅུ་དང་། སྟེང་གི་ཡན་ལག་གི་དམ་པ་
མགོ་ལས་སྟོང་གསུམ་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུར་ཚང་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་འོད་ཟེར་བྱུང་བས། ཕྱོགས་བཅུའི་ངན་སོང་གསུམ་དང་མི་དང་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་བདུད་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་གྱི་
དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བའི་སྒོ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོའི་ཚུལ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཚུལ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་། མཆོད་པ་དང་། རིམ་གྲོ་བྱ་བ་འོད་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་འབྱེད་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་གཡོ་བ་དང་། ངན་སོང་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་སྣང་བས་རྒྱས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་གྲག་པ་དང་། སྤྱོད་པ་མཐུན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུ་བ་
དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྷ་དང་མིའི་རོལ་མོ་གླུ་དང་རོལ་མོའི་སྒྲ་དང་། སིལ་སྙན་གྱི་སྒྲ་འབྱུང་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པ་དང་། རིམ་གྲོ་བྱ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 251a
རོ། །སྦྲོན་པའི་ལས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནས་འོད་ཟེར་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལ་ལན་བཅུ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་གྱི་འོག་ཏུ་ནུབ་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དེ་དག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རབ་འབྱམ་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དབང་བསྐུར་བའི་དུས་ལ་བབ་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །དགུག་པའི་ལས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དགུ་པ་ལ་རབ་ཏུ་
གནས་པའི་བར་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐའ་ཡས་པ་དག་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་དེར་ལྷགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ཀུན་ནས་བསྐོར་ཏེ། མཆོད་པ་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཉིད་ལ་བལྟ་ཞིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་བཅུ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་དབང་བསྐུར་བའི་ས་ཐོབ་པ་གཞན་དག་གི་དཔལ་བེའུ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། བཀྲ་ཤིས་ལས་བདུད་ཀྱི་དགྲ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འོད་ཟེར་ཆེན་པོ་གཅིག་འོད་ཟེར་གྱི་གྲངས་མེད་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་དང་བཅས་པ་འབྱུང་སྟེ། ཕྱོགས་བཅུ་སྣང་བར་བྱས་ནས་ཆོ་འཕྲུལ་མུ་མེད་པ་
ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་དཔལ་བེའུ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། བཀྲ་ཤིས་སུ་ནུབ་པར་འགྱུར་ཞིང་། ནུབ་མ་ཐག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་སྟོབས་དང་། མཐུ་ཡང་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་གྱུར་པས་དང་ལྷག་པར་མངོན་པར་འཕེལ་བར་སྣང་ངོ་། །གང་གིས་དབང་བསྐུར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དག་གི་འོད་ཟེར་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་གཞན་དང་གཞན་དག་གི་ཡེ་ཤེས་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཛིན་པས་ཏེ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་མཛོད་སྤུ་དག་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་
འོད་ཟེར་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་དག་འབྱུང་སྟེ། དེ་དག་གིས་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་སྣང་བར་བྱས་ནས་འཇིག་རྟེན་ལ་ལན་བཅུ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་བསྟན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 251b
ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་བསྐུལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རབ་འབྱམ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བསྐྱོད། ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆི་འཕོ་དང་འགྲོ་བ་སྐྱེ་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱས། བདུད་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་མོག་མོག་པོར་བྱས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་
ཆུབ་པར་རྣམ་པར་སངས་རྒྱས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདན་ཀུན་དུ་བསྟན། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བཀོད་པའི་མཐུ་རབ་ཏུ་བསྟན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀླས་པ། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱས་ནས་
ཕྱིར་ལོག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་ནས་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ཡན་ལག་གི་དམ་པར་ནུབ་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་འཁོར་གྱི་འོད་ཟེར་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་ཀྱི་མགོར་ནུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འོད་ཟེར་དེ་དག་གིས་ཕོག་མ་ཐག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་སྔོན་མ་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་བཅུ་རབ་ཏུ་ཐོབ་ལ། འོད་ཟེར་དེ་དག་དུས་གཅིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་ཡན་ལག་གི་དམ་པ་ལ་བབ་པས། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་དེ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་མངོན་པར་དབང་བསྐུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྟོབས་བཅུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་བགྲང་བ་ཡང་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུས་དབང་བསྐུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དབང་བསྐུར་
ཞེ་ན། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་ཐུ་བོ་ལྟ་བུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་ཐུ་བོ་གཞོན་ནུ་བཙུན་མོ་དམ་པ་ལས་བཙས་པ་རྒྱལ་པོའི་མཚན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དེ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོས་ལྷའི་གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་གསེར་གྱི་ཁྲི་བཟང་པོའི་སྟེང་
དུ་བཞག་སྟེ། སྟེང་ནས་བླ་རེ་བྲེས་ཤིང་གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་དང་བ་དན་དང་རོལ་མོའི་བཀོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་ཆུ་བླངས་པ་གསེར་གྱི་བུམ་པས་བཅུས་ཏེ། ཆུ་དེས་གཞོན་ནུའི་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་ན། དེ་དབང་བསྐུར་མ་ཐག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 252a
དབང་བསྐུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་སྟེ། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཐོབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གིས་དབང་བསྐུར་མ་ཐག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བས་དབང་
བསྐུར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྟོབས་བཅུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ལྟར་དབང་བསྐུར་ཏེ། དེ་ནི་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆེ་བ་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་པར་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པས་ཆེ་བ་ཉིད་
དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། གཟུངས་ཀྱིས་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱའི་དེ་ཁོ་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དོན་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། སྤྲུལ་པ་ཤེས་པས་ཆེ་
བ་ཉིད་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། གསང་བའི་གནས་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། བསྐལ་པ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། ལམ་ལ་གཟུད་པ་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་དོ། །ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་
ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་གཅོད་ནུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྲུལ་པ་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་གནས་པས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་ནུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་དུ་
སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་དེ་ལྟ་བུར་འཇུག་ནུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པ་དང་བྱིན་
གྱིས་བརླབས་པ་དེ་གཉིས་ཀ་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། སྤྱོད་པ་ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་པའི་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གསང་བའི་གནས་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པའི་སྐྲག་པ་བསལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 252b
པ་སྟེ། སྐུ་གསང་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྐལ་པ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་། གཏོང་བ་ལ་དབང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། བསྐལ་པ་གཅིག་ལ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་
ནོ། །ལམ་ལ་གཟུད་པ་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའི་མན་ངག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། བྱིས་པའི་ལམ་གྱིས་གཟུད་པ་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཐར་པས་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལ་དབང་
བའི་དོན་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་འདི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་
པ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པའི་དོན་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུངས་ཀྱིས་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་
རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་གཟུངས་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྒྲུབ་པ་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཆེ་བ་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་པར་སོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །སའི་ངེས་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ས་འདིའི་མིང་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་སྤྲིན་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཐོས་པའི་ཆོས་སྤྲིན་ལྟ་བུས་ས་འདི་བའི་ལུས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་ཁྱབ་
པར་བྱེད་པས་ཁྱབ་པ་དང་། ཆོས་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྡུལ་དང་མེ་ལྕེ་རབ་ཏུ་ཞི་བས་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སེམས་ཅན་འདོན་པའི་ཕྱིར་སྤྲིན་གྱི་ཆར་གྱིས་ལོ་ཏོག་འདོན་པ་བཞིན་དུ་འདོན་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་མིང་ལ་མཁས་པའི་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 253a
སྐབས་སུ་མགོ་ནས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏོ། །མཐུ་བླ་ན་མེད་པ་དང་བླ་ན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་མཐུ་ལ་ལྟོས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུ་ལ་ལྟོས་ཏེ་བླ་ན་ཡོད་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། གནས་དང་། གཞི་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་།
བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བའོ། །དེ་ལ་མཐུའི་གནས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྣམ་པར་ཐར་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ལྟར་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པའི་གཟུངས་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་བྱ་བ་མངོན་པར་ཤེས་
པའོ། །གཞི་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ས་ལ་སོགས་པ་དང་། ནང་གི་དངོས་པོ་རང་གི་ལུས་ལ་སོགས་པའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང་། སྤྲུལ་པའོ། །བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ནི་མཆོད་པའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པར་བྱེད་པའོ། །
ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ལ་རང་གི་མཐུ་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པས་སོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཐུ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་གྲངས་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །འབྲས་བུ་ལེགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གནས་པ་དང་ཁྱད་པར་དེ་དག་
ཐོབ་པས་ན་དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ལ་དབང་མ་ཐོབ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བ་གང་ཞེ་ན། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་
བ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པས་དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་གནས་ངན་ལེན་ཕྲ་མོ་སྙིང་པོ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་མ་སྤངས་པའོ། །དེ་ཡང་ས་བཅུ་པ་ཇི་སྲིད་དུ་གནས་པ་མཆོག་དེ་ཉིད་ལས་འདས་ཏེ། བླ་ན་མེད་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བ་བརྙེས་ཏེ། སྐུ་གསུམ་དང་། ཡེ་ཤེས་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 253b
ཆེ་བ་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་མཛད་པའི་གནས་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ། །གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན་དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་བཅུ་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་འཕར་བའི་གནས་
སྐབས་ན་སློབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མཉམ་པར་གཞག་སྟེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་ངན་ལེན་ཕྲ་མོ་སྙིང་པོ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་ནས་གནས་གྱུར་པར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་
བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་འཐོབ་པ་ལ་འབད་པའོ། །བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་འཐོབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སྤངས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སྐུ་གསུམ་དང་། ཡེ་ཤེས་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་
བརྒྱ་བཞི་བཅུས་གནས་པ་དང་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་འཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཀུན་གཞི་གནས་གྱུར་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་གྱུར་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཤེས་པའོ། །སྐུ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་།
གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་གཉིས་སོ། །ཡེ་ཤེས་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་
པ་བཞི་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུམ་དང་། བསྲུང་བ་མེད་པ་གསུམ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་། བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཆོག་མཁྱེན་པའོ། །
གནས་པ་དང་ཁྱད་པར་དེ་དག་ཐོབ་པས་ན་དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གནས་ངན་ལེན་ཕྲ་མོ་སྙིང་པོ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 254a
པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པོ་དག་ནི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པའི་མངལ་ན་གནས་པའི་ལུས་ཀྱི་དུས་བཅུ་དང་འདྲ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི་ཤེས་བྱའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་མྱོང་བ་བཙས་པའི་དུས་དང་འདྲ་བས། དེ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཡོད་ཀྱི་གཉེན་པོ་
མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངལ་གྱི་ནང་ན་གནས་པའི་ལུས་ཀྱི་དུས་བཅུ་ནི། མེར་མེར་པོའི་དུས་དང་། ནུར་ནུར་པོའི་དུས་དང་། ལྟར་ལྟར་པོའི་དུས་དང་། མཁྲང་འགྱུར་གྱི་དུས་དང་། ལུས་དང་མཐུན་པའི་དུས་དང་། རང་བཞིན་དང་མཐུན་པའི་དུས་དང་། ལས་དང་བཅས་པའི་དུས་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དུས་
གསུམ་སྟེ། དབང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། དཔེ་བྱད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། ཆུ་ཞེང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དུས་སོ། །སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་དེ་དག་ནི་ཡན་ལག་བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་དག་གིས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུས་པའི་ཚིག་གོ། །ཡན་ལག་བཅུ་གཅིག་ཅེས་
བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་བཅུ་གཅིག་དང་སྦྱར་རོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་མིང་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མིང་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་
པ་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ས་དང་པོ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུས་སོ། །དེ་ལ་ས་དང་པོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ས་དང་པོའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་མང་བས་རབ་ཏུ་དགའ་
བ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི། དོན་ཆེ་བ་འདྲིས་པ་མ་ཡིན་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཐོབ་པས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་དོན་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཐོབ་པ་དེ་དག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
འདྲིས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་ཆད་ཐོབ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མོས་པས་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་ལས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་གནས་པ་ལ་འཇུག་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་པའི་བླ་ན་མེད་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 254b
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྨོན་ལམ་སྔ་མ་བྱང་ཆུབ་ལེགས་པར་མ་རྟོགས་པ། བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལེགས་པར་མ་རྟོགས་པ་ཕལ་ཆེར་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་སྤངས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་རང་གི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་
སར་པ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཁྱད་པར་དྲག་པོ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་རོ་གཅིག་པའི་རྣམ་པས་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉིད་དེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། ཆོས་ཆེན་པོའི་དབྱིངས་ཉིད་དེ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པས་གཙོ་བོར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། དེ་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྟག་པའི་ཡིད་དུ་འོང་བ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་མྱ་ངན་འདས་པ་ལ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྟག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་
ངེས་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ས་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པའི་དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་འཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་གང་ཡོད་
པ་དང་། གང་གི་ཕྱིར་དང་། གཞི་གང་ཡིན་པ་དང་། ཅི་འདྲ་བའི་སེམས་སྐྱེ་བས་ས་དང་པོ་ལ་གནས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དེ་ལས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བས་ན་དེ་ནི་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི་དགའ་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་
རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ས་འདི་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་མང་བས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཇི་འདྲ་བ་དང་དམིགས་པ་ཇི་འདྲ་བས་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཅི་འདྲ་བས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བས་
བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཐོབ་པས་ཤེས་ནས་དད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་མང་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག་ལ་དང་བའི་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 255a
མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། དམིགས་པ་ལ་དགའ་བས་ཚིམ་པའི་ཕྱིར་དགའ་བའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། བདག་གི་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཁྱད་པར་ལ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རངས་པའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། རང་གི་ལུས་དང་སེམས་ལ་ཕན་བཏགས་པས་བརྟས་པའི་ཕྱིར་མགུ་བའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་
བ་དང་། རང་གི་ལུས་དང་སེམས་ལ་ཁྱད་པར་ཕན་བཏགས་པས་དགའ་རླབས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཉེ་བར་གྱུར་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྤྲོ་བའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། རང་གི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབེལ་བའི་གཏམ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་
བ་མེད་པའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། གཞན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་སྡུད་པའི་དུས་ན་སྙིང་རྗེ་དང་དེས་པས་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། དེ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་དུས་སུ་བཟོད་པའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་མང་བས་
རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དམིགས་པ་ཇི་འདྲ་བས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ཞེ་ན་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མ་འོངས་པ་ན་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། ད་ལྟར་ཐོབ་པའོ། དེ་ལ་མ་འོངས་པ་ན་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དམིགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཅི་འདྲ་བར་མ་འོངས་པ་ན་བདག་ཀྱང་དེ་འདྲ་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་
རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་ཁྱད་པར་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་འཕྲོགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟར་ཐོབ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 255b
པའི་དམིགས་པ་ནི་བདག་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཕྱིར་ལོག་གོ་སྙམ་ནས་ཕྱིར་ཞིང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལས་རིང་
དུ་གྱུར་པས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད་པས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོན་པར་གྱུར་པས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མཐོང་བ་དང་ཉེ་བར་
གྱུར་པས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཡང་དག་པར་བྱུང་བས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། འཇིགས་པ་དང་སྡང་བ་དང་བག་ཚ་བ་དང་བྲལ་བས་ཕྱིར་ལོག་གོ་ཞེས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་བསྐྱེད་
པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ས་དང་པོ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ས་གཉིས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ས་གཉིས་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་ངང་ཚུལ་ངན་པའི་དྲི་མ་དང་། ལོག་པར་རྩོལ་བའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་ངང་ཚུལ་ངན་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ནི་
ལྟུང་བ་ཕྲ་མོའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་གཉིས་པ་ལ་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པས་བསྟན་པ་ལ་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་གསུམ་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི། ངང་ཚུལ་ངན་པའི་དྲི་མ་
དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །ལོག་པར་རྩོལ་བ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ནི། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་
པར་དག་པས་ནི་ལོག་པར་རྩོལ་བའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ས་གཉིས་པ་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ས་གསུམ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ས་གསུམ་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་སྦྱིན་པ་དང་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 256a
སྣང་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འོད་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཐོབ་པའི་གཟུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་གཉིས་པ་ནས་ས་གསུམ་པར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་
ཞེས་བྱ་བ་དག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱོར་ཞིང་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ཚད་མེད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཐོས་པའི་གཟུངས་
ཏེ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ནི་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ཚད་མེད་པའི་གནས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། ས་གསུམ་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔར་བསྟན་པ་ལ། འདོད་
ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ཐོས་པའི་གཟུངས་ཐོབ་པ་སྟེ། ཐོས་
པའི་གཟུངས་དེ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དང་ཐོས་པའི་གཟུངས་དེ་ཐོབ་པ་ན་དེ་ཉིད་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ཚད་མེད་པའི་གནས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་པས་ན་འོད་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ས་གསུམ་པ་ནི་འོད་
བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ས་བཞི་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ས་བཞི་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་འབྱུང་བའི་དྲོད་དང་ལྡན་པས་འོད་འཕྲོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་
གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་ཤིང་བསྲེག་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྒོམ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་བཞི་པ་ལ་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་འཕེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 256b
ཆོས་བསྒོམ་པ་འཕེལ་བ་དེ་ཉིད་ཕྱིས་ས་བཅུ་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ན་སློབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཤིང་བསྲེག་
པ་བྱུང་བའི་དྲོད་དུ་གྱུར་པའི་དྲོད་དེ་དང་ལྡན་པས་ན་འོད་འཕྲོ་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། འོད་འཕྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་བྱུང་བའི་འོད་འཕྲོ་ལ་མི་བྱའི་མེ་ད་དུང་མ་བྱུང་བ་འབྱུང་བའི་དྲོད་ལ་བྱའོ། །དེའི་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེའི་འོད་འཕྲོ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་
བཞི་པ་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་དྲུག་པོ་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོས་པའི་དུས་ན། སྔར་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པའི་སྐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྒོམས་པས་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དེ་
ཉིད་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་དྲོད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འོད་འཕྲོ་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ས་བཞི་པ་ནི་འོད་འཕྲོ་ཅན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ས་ལྔ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ས་ལྔ་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་མི་གནས་པའི་
ལམ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དང་། དེའི་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་སྒོ་ནས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་བར་དཀའ་བ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་མི་གནས་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་
པར་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཐབས་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་ལྔ་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་བྱ་ལ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བདེན་པར་རྟོགས་པས་
འཁོར་བ་ལ་མི་གནས་པ་དང་། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་བརྫུན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པ་ནས་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བས་བརྩོན་འགྲུས་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་དུས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཀུན་དུ་བསྲུང་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 257a
བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་དེས་ཐེག་པ་ཆུང་ངུས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་ལས་ཀུན་དུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་དེ་
ལ་ཐབས་ཀྱིས་བསྒོམ་ཞིང་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་བར་དཀའ་བ་དེས་ས་ལྔ་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་མི་གནས་པའི་ལས་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དེས་སྦྱར་ཞིང་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་
པར་བྱེད་པས་ན་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དཀའ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི། དབང་བར་བྱ་བར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་ལྔ་པ་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་གནས་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དེའི་
འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞིའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན། ཤིན་ཏུ་སྦྱང་བར་དཀའ་བའི་ལམ་དབང་བྱ་བར་དཀའ་བ་དེ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ཤིང་དབང་དུ་བྱས་པ་ན་དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ས་ལྔ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དཀའ་
ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ས་དྲུག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་དྲུག་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་མི་གནས་པའི་ལས་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་འཇུག་པ་ཕྲ་མོ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་སྒོ་ནས་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་
ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མངོན་དུ་གྱུར་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་མི་གནས་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་འཇུག་པ་ཕྲ་མོ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ནི།
འདུ་བྱེད་ཀྱི་འཇུག་པ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་དྲུག་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ལམ་བསྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་དུས་གསུམ་གྱི་སྙིང་རྗེའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 257b
འབྱུང་བ་ཕྲ་མོའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོགས་པས་ཤེས་བྱ་ལ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལ་མི་གནས་པའི་དུས་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་འཇུག་པ་ཕྲ་མོ་ལ་སྒོ་གསུམ་ནས་བརྟག་པས་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་སྒོ་ནས་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་
ཤེས་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ནི། མཚན་མ་མེད་པ་མང་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་དྲུག་པ་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་གནས་པའི་ལམ་སྒྲུབ་
པའི་ཁྱད་པར་དེའི་འབྲས་བུ་གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་མཚན་མ་མེད་པ་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མང་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མངོན་པར་གྱུར་པས་མངོན་དུ་གྱུར་ཞེས་བྱ་སྟེ།
དེའི་ཕྱིར་ས་དྲུག་པ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ས་བདུན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ས་བདུན་པའི་ངེས་ཚིག་ནི་ས་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་སྒོ་ནས་འོག་མ་རྣམས་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་སྒོ་ནས་ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པར་རིང་
དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལས་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་སྒོ་ནས་འོག་མ་རྣམས་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བར་ཆད་མེད་ཅིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རིང་དུ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་བདུན་པ་ལ་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་
ཞེས་བྱ་བ་ས་བདུན་པ་འདི་ས་འོག་མ་རྣམས་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པ་དང་། ས་གོང་མ་བས་དམན་པར་བསྟན་པ་ལས་ས་འོག་མ་རྣམས་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བདུན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་ཡེ་ཤེས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་པ་གནོན་པའི་ཕྱིར་ས་
འོག་མ་རྣམས་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པས་རིང་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་སྒོ་ནས་ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ས་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་བདུན་པ་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 258a
ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་ས་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ལས་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་ས་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་
པར་དག་པའི་ས་བརྒྱད་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་རིང་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ས་བདུན་པ་ནི་རིང་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ས་བརྒྱད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ས་བརྒྱད་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སའི་ངེས་པའི་ཚིག་
རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། གང་ཟག་གི་ངེས་པའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལ་སའི་ངེས་པའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་འདི་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་
ཡང་རྣམ་པ་བཅུར་རིག་པར་བྱ་བ་མི་འཕྲོགས་པའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བའི་ས་དང་། ཡེ་ཤེས་མི་ཟློགས་པའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་དང་། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤེས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་བསྙེན་པར་དཀའ་བའི་ས་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞོན་ནུའི་ས་དང་། བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་
དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་ས་དང་། ཡང་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཤིན་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མཐར་ཐུག་པའི་ས་དང་། སྨོན་ལམ་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ས་དང་། གཞན་གྱིས་རྣམ་པར་མི་འཁྲུགས་
པའི་ཕྱིར་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་ས་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ས་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་གི་ངེས་པའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། མཚན་མའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བས་མི་བསྐྱོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཚན་མའི་ཉོན་
མོངས་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བས་མི་བསྐྱོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ས་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། གཅིག་ཏུ་མི་གཡོ་བ་དང་། གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་གཡོ་བས་ས་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གཅིག་ཏུ་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་དེ་བཞིན་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 258b
གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་ལྔའི་དབང་དུ་བྱས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཚངས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བས་བསྡུ་བས་མཆོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་རྟག་པར་ཕྱི་བཞིན་དུ་འབྲང་བས་ཀུན་དུ་བསྲུངས་པའི་
ཡོན་ཏན་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་མ་བཏང་བས་གནས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་། ལུས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པས་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་སྟོབས་ཐམས་ཅད་དང་
ལྡན་པས་ཆེད་དུ་བསམས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པས་དབང་པོ་དང་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ཤེས་པའི་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐའ་ཡས་པ་ལ་དབང་བྱེད་པས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མཐའ་ཡས་
པ་འཛིན་པའི་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ལུང་བསྟན་པ་ཚད་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ནོད་པས་འཛིན་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། འགྲོ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྟོན་པས་བཤད་པའི་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་གཅིག་ཏུ་མི་གཡོ་བས་ས་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །
གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཐ་མི་དད་པ་རྣམ་པ་དགུས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་ཡེ་ཤེས་ཐ་མི་དད་པ་དང་། རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་ཤེས་
རབ་ཀྱི་སྣང་བའི་འོད་ཟེར་རབ་ཏུ་གཏོང་བས་བཤད་པ་ཐ་མི་དད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཆགས་པ་མེད་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐ་མི་དད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ལམ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པས་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐ་མི་དད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྟོན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་འཇུག་པ་ཐ་མི་དད་པ་དང་། རང་གི་སེམས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་དབང་བྱེད་པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཐ་མི་དད་པ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་དྲི་བ་ལུང་སྟོན་པར་ནུས་པ་ཐ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 259a
མི་དད་པ་དང་། བདུད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འཇུག་པ་ཐ་མི་དད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཐ་མི་དད་པས་གཅིག་པ་
ཉིད་དུ་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ས་བརྒྱད་པ་ནི་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ས་དགུ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ས་དགུ་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡུལ་ལ། ངག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཆོས་སྟོན་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་
བློ་གྲོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡུལ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་སྟོན་པའི་དབང་ལ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་དགུ་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་ཤེས་ནས་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྟོན་པ་
ཞེས་བསྟན་པ་ལ་གང་ཤེས་ནས་སྟོན་ཅེ་ན། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་པའི་གྲོལ་བའི་སྣོད་དང་། གདུལ་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རང་བཞིན་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་ཐ་དད་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བར་དུ་དབྱེ་བ་ཤེས་ནས་སྟོན་པའོ། །གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྟོན་ཅེ་ན། གཉེན་པོའི་མན་
ངག་གི་སྣོད་དང་། ཆོས་བསྟན་པའི་སྣོད་དང་། དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་སྣོད་དང་། རྣམ་གྲངས་ཇི་ལྟ་བུའི་སྣོད་ལ་སོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྟོན་པ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་སྟོན་པའི་དབང་ཞེས་བྱ་སྟེ། ངག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་
ཆོས་སྟོན་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་བློ་གྲོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པ་ནི། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་ཡངས་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་དགུ་པ་ལ་ངག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚིག་གིས་ཆོས་སྟོན་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ལ། ཚིག་གིས་ཆོས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ཐོབ་པ་ནི་ངག་ཕུན་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 259b
སུམ་ཚོགས་པས་ཆོས་སྟོན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་བློ་གྲོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་མི་གཡོ་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་བློ་གྲོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་སྟེ། གཞན་དག་ལ་ཆོས་ཡང་དག་
པར་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་འབྱེད་པའི་བློ་གྲོས་ཡིན་པས་ན་དེ་ཐོབ་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་ཡངས་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ས་དགུ་པ་ལེགས་པའི་
བློ་གྲོས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ས་བཅུ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ས་བཅུ་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་བསྟན་པ་ལས་ས་འདི་ལ་སྤྲིན་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏེ། ཐོས་པའི་ཆོས་སྤྲིན་ལྟ་བུས་ས་བཅུ་པའི་ལུས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་
པས་ཁྱབ་པ་དང་། ཆོས་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྡུལ་དང་། མེ་ལྕེ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སེམས་ཅན་འདོན་པའི་ཕྱིར་སྤྲིན་གྱི་ཆར་གྱིས་ལོ་ཏོག་འདོན་པ་བཞིན་དུ་འདོན་པས་སོ། །དེ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་
པ་ནི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་ལུས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་སྤྲིན་ཆེན་པོ་ལྟ་བུས་ཁྱབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལས་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཅིག་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་གསལ་བ་ཆེན་པོ་དང་།
ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོ་ཚད་མེད་པ་བཟོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དང་། བདག་གིར་བྱེད་པ་དང་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། འདོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཁེབས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྡུལ་
དང་། མེ་ལྕེ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རང་གི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྤྲིན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་བསྒྲག་པའི་འབྲུག་སྒྲ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་སྒྲོགས་པ་དང་། བདུད་ཀྱི་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 260a
ཚོགས་ཤིན་ཏུ་ཚར་གཅོད་པ་ཀུན་ནས་བསྡུས་པའི་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཅིག་ལ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྒྱས་པར་བཀང་ནས་དགེ་བའི་བདུད་རྩིའི་ཆར་གྱི་རྒྱུན་ཆེན་པོས་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མི་ཤེས་པ་ལས་ལངས་པའི་རྡུལ་དང་མེ་ལྕེ་
ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དགའ་ལྡན་གནས་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སེམས་ཅན་འདོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་དགའ་ལྡན་གྱི་ཕོ་བྲང་ན་བཞུགས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ།
འཕོ་བ་དང་། གཤེགས་པ་དང་། ལྷུམས་ན་བཞུགས་པ་དང་། བལྟམས་པ་དང་། གཞོན་ནུ་རོལ་པ་དང་། བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱི་ནང་ན་བཞུགས་པ་དང་། མངོན་པར་འབྱུང་བ་དང་། དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་གཤེགས་པ་དང་། བདུད་བཏུལ་བ་དང་། མངོན་པར་
རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པའི་བར་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། འདུལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་སྤྲིན་གྱི་ཆར་གྱིས་ལོ་
ཏོག་འདོན་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ས་བཅུ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ས་བཅུ་གཅིག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་སྤངས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་།
ཐོགས་པ་མེད་པའི་སྣང་བ་འཇུག་པས་ཀུན་དུ་འོད་ཅེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོ་སྤངས་པས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི། ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པའི་སྣང་བ་འཇུག་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཀུན་དུ་འོད་ཅེས་བྱ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མིང་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 260b
ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་སྔར་ས་རྣམས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་
བའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ནི་དུ་མཆིས། གནས་ངན་ལེན་མི་མཐུན་
པའི་ཕྱོགས་ནི་དུ་མཆིས་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་སོ། །ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བཅུ་གཅིག་ལ་གཉིས་གཉིས་སུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་མ་རིག་པ་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །གནས་ངན་ལེན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བཅུ་གཅིག་ཅེས་
བྱ་བ་ནི་ས་བཅུ་གཅིག་ལ་རེ་རེར་སྦྱར་ཏེ་དེ་ནི་བག་ལ་ཉལ་ཡིན་པས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །ས་དང་པོ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་དང་པོའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། ངན་
སོང་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་ན་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་པའོ། །མ་རིག་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་ན་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ནི་ས་དང་པོའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་
ནོ། །དེའི་གནས་ངན་ལེན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་དང་པོའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ས་གཉིས་པའི་མི་
མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ལྟུང་བ་ཕྲ་མོའི་འཁྲུལ་པ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་སྟེ། ས་དང་པོའི་དུས་ན་ངང་ཚུལ་ངན་པའི་དྲི་མ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། ལོག་པའི་རྩོལ་བའི་དྲི་མ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ། །མ་རིག་པ་དེ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 261a
གཉིས་ཡོད་ན་ས་དང་པོ་ནས་གཉིས་པར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ན་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དྲང་པོའི་བསམ་པ་ཐོབ་པས་ན། དང་པོ་ལས་འཕར་ཞིང་གཉིས་པ་ནོན་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་གཉིས་པའི་ཤེས་
རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་གནས་ངན་ལེན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་ས་གཉིས་པ་ལ་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པས་གནས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་གནས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་
བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་གསུམ་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་བརྗོད་པས་མུན་པར་བྱེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། ཐོས་པའི་གཟུངས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལས་ཀུན་དུ་རྨོངས་
པ་སྟེ། ས་གཉིས་པའི་དུས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། ཐོས་པའི་གཟུངས་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ། །མ་རིག་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་ན་ས་གཉིས་པ་ནས་གསུམ་པར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་པའི་སེམས་བསམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་
པའི་རྒྱུས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཐོབ་པས་ས་གཉིས་པ་ལས་འཕར་ཞིང་གསུམ་པ་ལ་གནོན་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་གསུམ་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེའི་གནས་ངན་ལེན་མི་
མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་ས་གསུམ་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུས་གནས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་གསུམ་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །བཞི་
པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་བཞི་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་མོ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྲེད་པ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། ཆོས་ལ་སྲེད་པ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་སྟེ། ས་གསུམ་པའི་དུས་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཏིང་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 261b
ངེ་འཛིན་ལ་སྲིད་པའི་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་གཟུངས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྲེད་པའི་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ། །མ་རིག་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་ན་ས་གསུམ་པ་ནས་ས་བཞི་པར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་པར་དག་པ་དང་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་འཕེལ་བ་ནི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་
ལ་སྣང་བ་ལ་འཇུག་པ་ཐོབ་པས་ས་གསུམ་པ་ལས་འཕར་ཞིང་བཞི་པ་གནོན་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་བཞི་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེའི་གནས་ངན་ལེན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་བག་
ཆགས་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་ས་བཞི་པ་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་འཕེལ་བ་དང་། གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་འཕེལ་བ་དང་དེའི་འབྲས་བུས་གནས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་བཞི་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ས་ལྔ་པའི་མི་མཐུན་
པའི་ཕྱོགས་ཐེག་པ་ཆུང་ངུས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། འཁོར་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་མི་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དང་། མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་མི་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཀུན་དུ་
རྨོངས་པ་སྟེ། ས་བཞི་པའི་དུས་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པར་ལྟ་བའི་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ། །མ་རིག་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་ན་ས་བཞི་པ་ནས་ལྔ་པར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ནས་ང་རྒྱལ་
གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་ས་བཞི་པ་ལས་འཕར་ཞིང་ལྔ་པ་གནོན་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་ལྔ་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེའི་
གནས་ངན་ལེན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་ས་ལྔ་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ལམ་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པས་གནས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་ལྔ་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 262a
པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དྲུག་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ས་དྲུག་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཚན་མ་རགས་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། འདུ་བྱེད་ཀྱི་འཇུག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ཉིད་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། མཚན་མ་མང་པོ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་སྟེ། ས་ལྔ་པའི་དུས་ན་རྟེན་
ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་འཇུག་པ་ཕྲ་མོ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་དུ་བྱ་བ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ། །མ་རིག་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་ན་ས་ལྔ་པ་ནས་དྲུག་པར་
འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ན་ང་རྒྱལ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་ས་ལྔ་པ་ལས་འཕར་ཞིང་དྲུག་པ་གནོན་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་དྲུག་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་
ཡིན་ནོ། །དེའི་གནས་ངན་ལེན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་ས་དྲུག་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པས་གནས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་དྲུག་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་
ཡིན་ནོ། །བདུན་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ས་བདུན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་གཅིག་པུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཐབས་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་སྟེ། ས་དྲུག་པའི་དུས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་
བའི་འཇུག་པ་ཕྲ་མོ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཤས་ཆེ་ལ་ཐབས་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ། །མ་རིག་པ་དེ་
གཉིས་ཡོད་ན་ས་དྲུག་པ་ནས་བདུན་པར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ལམ་གཞན་བརྩམས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པས་ས་དྲུག་པ་ལས་འཕར་ཞིང་བདུན་པ་གནོན་པར་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 262b
འགྱུར་བའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་བདུན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེའི་གནས་ངན་ལེན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་ས་བདུན་པ་ལ་དེའི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་གཉེན་པོའི་རྣམ་པར་གཞག་
པ་དང་། ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། ས་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པས་གནས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་བདུན་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པ་ལ་
ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་བརྒྱད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་རྩོལ་བ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། མཚན་མ་རྣམས་ལ་མི་དབང་བ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་སྟེ། ས་བདུན་པའི་དུས་ན་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་རང་གི་ངང་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུན་ཆགས་
སུ་བར་ཆད་མེད་པར་འཇུག་མི་ནུས་པས་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་རྩོལ་བ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་དབང་མ་ཐོབ་པས་མཚན་མ་ལ་མི་དབང་བ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ། །མ་རིག་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་ན་ས་བདུན་པ་ནས་བརྒྱད་པར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་
པའི་ས་བསྡུས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ས་བདུན་པོ་སྤྱི་དང་། སོ་སོས་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་དེས་རྣམ་པར་དག་པའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་དམིགས་པ་ཐོབ་པས་ས་བདུན་པ་ལས་འཕར་ཞིང་བརྒྱད་པ་གནོན་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་
བརྒྱད་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེའི་གནས་ངན་ལེན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་ས་བརྒྱད་པ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་
ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དང་། དབང་ཐོབ་པ་དང་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གནས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་བརྒྱད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་དགུ་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེམས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 263a
ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། ཆོས་བསྟན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། གོང་ནས་གོང་དུ་ཤེས་རབ་དང་། སྤོབས་པ་ལ་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། སྤོབས་པའི་དབང་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་
པ་སྟེ། ས་བརྒྱད་པའི་དུས་ན་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རྒྱ་ཆེ་བ་རྗེས་སུ་ཐོབ་སྟེ། གཞན་དག་ལ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང་མཚན་ཉིད་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་མི་ནུས་པས་ཆོས་བསྟན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དང་
ཡི་གེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། གོང་ནས་གོང་དུ་ཤེས་རབ་དང་། སྤོབས་པ་ལ་སྤོབས་པའི་དབང་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ། །མ་རིག་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་ན་ས་བརྒྱད་པ་ནས་དགུ་པར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ན་སྨྲ་བའི་བརྩོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བདག་
དང་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཐོས་པས་བརྒྱད་པ་ལས་འཕར་ཞིང་དགུ་པ་གནོན་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་དགུ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེའི་གནས་ངན་ལེན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་
ཀྱི་བག་ཆགས་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་ས་དགུ་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བཤད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་གནས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་དགུ་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །
བཅུ་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་བཅུ་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཆོས་རྣམས་ལ་དབང་མ་ཐོབ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། གསང་བ་དང་ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་སྟེ། ས་དགུ་པའི་དུས་ན་ཆེ་བ་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་པར་སོང་བ་མཐོང་བས་
མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེ་བ་ཉིད་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། གསང་བའི་གནས་ཤེས་པ་ཆེ་བ་ཉིད་དང་ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཆེ་བ་ཉིད་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ། །མ་རིག་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་ན་ས་དགུ་པ་ནས་བཅུ་པར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱ་བའི་ས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིན་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 263b
ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ས་དགུ་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ཐོབ་པས་ས་དགུ་པ་ལས་འཕར་ཞིང་བཅུ་པ་གནོན་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་བཅུ་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེའི་གནས་ངན་ལེན་མི་མཐུན་པའི་
ཕྱོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཏེ། དེ་ཡོད་ནས་ས་བཅུ་པ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་དང་། ཆེ་བ་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་པར་སོང་བ་དང་། ས་ངེས་པའི་ཚིག་དང་། མཐུ་བླ་ན་མེད་པ་དང་། བླ་ན་ཡོད་པས་གནས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་
གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་བཅུ་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གནས་ངན་ལེན་ཕྲ་མོ་སྙིང་པོ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་མ་སྤངས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་
ལ་ཆགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། ཐོགས་པ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་སྟེ། ས་བཅུ་པའི་དུས་ན་གནས་ངན་ལེན་ཕྲ་མོ་སྙིང་པོ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་མ་སྤངས་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ། །
མ་རིག་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་ན་ས་བཅུ་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ན་སློབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མཉམ་པར་གཞག་སྟེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་ངན་
ལེན་ཕྲ་མོ་སྙིང་པོ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་ནས་གནས་གྱུར་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེའི་གནས་ངན་ལེན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་
སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བག་ཆགས་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སྤངས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བྱེ་བའི་སྐུ་གསུམ་དང་། ཡེ་ཤེས་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱ་བཞི་བཅུས་གནས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །བླ་ན་མེད་པ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 264a
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པའི་དུས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བར་བྱ་བ་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །ངོ་མཚར་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བར་
བྱ་བ་མེད་པ་དེའི་ཕན་ཡོན་དང་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ལ་བསྟོད་པ་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་གཉེན་པོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གཉེན་པོའི་རབ་ཏུ་
དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ས་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་སར་ཆུད་པའི་དགེ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམས་བརྒྱད་བརྒྱད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་རྣམ་པར་དག་པ་དུ་དག་གིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་
བ་ཞུས་སོ། །བརྒྱད་ཀྱིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་མ་གཏོགས་པ་ལྷག་མ་བདུན་ནོ། །ས་བདུན་པོ་དེ་དག་ལ་ས་རེ་རེར་ཡང་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་བརྒྱད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟོན་ཏོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་
རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ས་དང་པོའི་སྐབས་སུ་བསམ་པ་བཅོ་ལྔས་བསྟན་པ་དེ་དག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ས་དང་པོའི་སྐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་
རང་གི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བས་སར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཁྱད་པར་དྲུག་དང་ལྡན་པ་སྐྱེ་བས་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་འཁོར་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་པ་དང་བཅས་པའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་གསེར་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ལྟ་བུ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གནས་དང་། འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསམ་པར་རྟོགས་པ་དང་།
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 264b
སྒྲུབ་པར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལ་བསམ་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཕན་པའི་བསམ་པ་དང་། བདེ་བའི་བསམ་པའོ། །སྒྲུབ་པར་རྟོགས་པ་བསམ་པ་དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་ལ་ཅི་ནུས་ཅི་ལྕོགས་ཀྱིས་ལུས་དང་ངག་གིས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའོ། །གནས་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་
དང་། ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་། བག་མེད་པ་རྣམས་དང་། ལོག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སོ། །འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཁོན་སྤོང་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་ཞུམ་པ་མེད་
པར་སྦྱོར་བ་དང་། སྦྱོར་བ་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་དང་། སྙིང་བརྩེ་བས་ཤས་ཆེར་གནས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དང་། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་བ་དང་། བྱམས་པའི་ཕན་ཡོན་དེའི་ལུས་ལ་དུག་གིས་མི་ཚུགས་མཚོན་གྱིས་མི་ཚུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པ་གང་དག་གསུངས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ས་དང་པོ་ལ་ཉེ་བར་འཇིགས་པ་དང་སྡང་བ་དང་། བག་ཚ་བ་དང་། སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་བསམ་པ་མ་ཉམས་པ་དང་
མི་དམའ་བས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་གོང་དུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་དང་། དཀའ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་དང་། འདི་དང་གཞན་གྱི་བདེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དག་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་
སྦྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དག་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱས་མ་ཐག་ཀུན་དུ་རྫོགས་པར་བྱས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོའི་སྐུ་དང་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང་། དཀའ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 265a
བའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་མཚུངས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ཐམས་ཅད་ལ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པར་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ། མངོན་པར་
འགྲུབ་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའི་སྐུ་བསོད་ནམས་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་
པ་དང་། ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་བཞུགས་པའི་ཚེ་བདུད་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གནོན་པར་བྱ་བ་དང་། ཐོ་འཚམས་པ་དང་། བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་
པ་དང་། འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་བའི་མཆོག་གི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་
སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པ་བཞི་པོ་སྐུ་དང་དམིགས་པ་དང་ཐུགས་དང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ས་དང་པོ་ལ་དེའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་མ་
རྣམས་ཅི་ནུས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡང་དག་པར་མི་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་མཐོང་ཞིང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 265b
ཀྱིས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། སྐུ་ལ་མཆོད་པ་དང་། མཆོད་རྟེན་ལ་མཆོད་པ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མཆོད་པ་དང་། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་མཆོད་པ་དང་། བདག་གིས་བྱས་པའི་
མཆོད་པ་དང་། གཞན་བྱེད་དུ་བཅུག་པའི་མཆོད་པ་དང་། རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟིའི་མཆོད་པ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོའི་མཆོད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པའི་མཆོད་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པའོ། །དེ་ལ་སྐུ་ལ་མཆོད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་
སྐུ་ཉིད་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པའོ། །མཆོད་རྟེན་ལ་མཆོད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ནམ་གདུང་ཁང་བྱུར་བུ་འམ་གཙང་ཁང་ངམ་མཆོད་རྟེན་རྙིང་པའམ་མཆོད་རྟེན་སར་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པའོ། །མངོན་སུམ་དུ་མཆོད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའམ་མཆོད་རྟེན་ལ་
མངོན་སུམ་དུ་མཆོད་པ་བྱེད་པའོ། །མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་མཆོད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུམ་མམ་མཆོད་རྟེན་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར་དམིགས་ཏེ་མཆོད་པ་བྱེད་པའོ། །མངོན་སུམ་དང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཐུན་མོང་གི་མཆོད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྐུ་འམ་མཆོད་རྟེན་གཅིག་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ན་ལྷག་པའི་བསམ་པ་འདི་ལྟ་བུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་དང་མཆོད་རྟེན་གཅིག་གི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། མཆོད་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་
ཉིད་ཡིན་པས་བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་མཆོད་རྟེན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་འདི་ལ་མཆོད་པས་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མཆོད་དོ་སྙམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་མཆོད་པ་ནི་བསོད་
ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་དུ་མ་ཡིན་པའི་མཆོད་པ་ནི་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་དང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཐུན་མོང་གི་མཆོད་པ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །བདག་གིས་བྱས་པའི་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 266a
མཆོད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འམ་མཆོད་རྟེན་ལ་རང་གི་ལག་གིས་མཆོད་པ་བྱེད་དེ། ལེ་ལོ་དང་སྙོམ་ལས་དང་བག་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཞན་བྱེད་དུ་མི་འཇུག་པའོ། །གཞན་བྱེད་དུ་བཅུག་པའི་མཆོད་པ་ནི་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་ཆུང་ཤས་བདོག་པ་སྙིང་རྗེ་དང་
ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་བསོད་ནམས་ཆུང་ཞིང་མི་ནུས་པ་གཞན་དག་ལ་བསྟན་ཏེ་མཆོད་པ་བྱེད་དུ་བཅུག་པའོ། །བདག་གིས་བྱས་པ་དང་གཞན་བྱེད་དུ་བཅུག་པའི་ཐུན་མོང་གི་མཆོད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། བདག་ཉིད་ཀྱང་བྱེད་ལ་གཞན་དག་ཀྱང་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་སྟེ།
དེ་ལ་བདག་གིས་བྱས་པའི་མཆོད་པ་ནི། བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་བྱེད་དུ་བཅུག་པའི་མཆོད་པ་ནི་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །བདག་གིས་བྱས་པ་དང་གཞན་བྱེད་དུ་བཅུག་པའི་ཐུན་མོང་གི་མཆོད་པ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཀྱི་
འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་མཆོད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། མཆོད་རྟེན་ལ་ན་བཟའ་དང་ཞལ་ཟས་དང་གཟིམས་ཆ་དང་བསྙུན་གྱི་གསོས་སྨན་ཡོ་བྱད་དང་། གུས་པར་སྨྲ་བ་དང་། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། མངོན་དུ་ལྡང་བ་དང་། ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་
དང་། མཆོད་པའི་ལས་དང་། བསྟོད་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་དང་། ཡོ་བྱད་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པ་བྱེད་པའོ། །རྒྱ་ཆེ་བའི་མཆོད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ་མཆོད་རྟེན་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ནི་དངོས་པོ་བདུན་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡུན་རིང་པོར་མཆོད་པས་དུས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། དངོས་
པོ་མང་པོས་མཆོད་པས་དངོས་པོ་མང་པོ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། དངོས་པོ་གྱ་ནོམ་པས་མཆོད་པས་དངོས་པོ་གྱ་ནོམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་མཆོད་པས་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། བདག་གིས་བྱས་པ་དང་གཞན་བྱེད་དུ་གཞུག་པས་མཆོད་པ་བྱེད་པའི་
གང་ཟག་གི་ཁྱད་པར་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། སྙིང་ཐག་པ་ནས་དགའ་བ་མངོན་དུ་གྱུར་ཅིང་མོས་པ་དྲག་པོས་མཆོད་པས་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞིང་མཆོད་པས་འབྲས་བུ་བསྔོ་བ་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 266b
མཆོད་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མཆོད་པ་རྣམ་པ་དྲུག་སྤངས་པ་སྟེ། རང་གི་ལག་གིས་བྱེད་པས་ལེ་ལོས་གཞན་བྱེད་དུ་འཇུག་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། གུས་པས་བྱེད་པས་མ་གུས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། སེམས་མི་གཡེང་བས་བྱེད་
པས་སེམས་གཡེང་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། བསམ་པ་དག་པས་བྱེད་པས་བསམ་པ་མ་དག་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་པས་བྱེད་པས་ཚུལ་འཆོས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་བ་བླས་
བྱུགས་པ་དང་། མར་ཁུས་བཀྲུ་བ་དང་། གུ་གུལ་གྱིས་བདུག་པ་དང་། ཨརྒའི་མེ་ཏོག་གིས་གཏོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་ཏེ། མཐུན་པའི་དངོས་པོས་བྱེད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་ཚད་མེད་པའི་རྒྱུ་
བསྒོམ་པ་དང་། འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པ་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམ་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་བསྒོམ་པ་དང་། བསླབ་པ་གསུམ་བསྒོམ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་དང་། ཡུད་ཙམ་དུ་ཐ་ན་བ་འཇོས་ཙམ་གྱི་བར་དུ་ཡང་
བསམ་པ་དང་། སྦྱོར་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་མཆོད་པའི་མཆོག་དམ་པ་གྱ་ནོམ་པ་གོང་ན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མའི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་མཆོད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱའི་ཆ་དང་སྟོང་གི་ཆ་ནས་རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཇི་ལྟ་
བ་བཞིན་དུ་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་ཏེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དྲུག་གིས་བྱེད་དེ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་བླ་ན་མེད་
པ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། ཨུ་དུམ་ཝཱ་རའི་མེ་ཏོག་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་གཅིག་པུ་སྟེ། འབའ་ཞིག་ལྷག་པའི་བསམ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 267a
པ་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་སྟོན་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ས་དང་པོར་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་མཐོང་ཞིང་མཆོད་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་དཔག་
ཏུ་མེད་པ་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་
དྲུག་སྟེ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་གང་ཟག་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་གང་ཟག་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་
ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཀུན་དུ་བསྟེན་པའི་རྒྱུས་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ན་དེའི་མོད་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་མཐུ་ཡོད་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་
གང་ཟག་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་ཅན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་ཅན་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་
ཀྱི་རིགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་ཅན་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཡང་དག་པར་མ་སྒྲུབས་པ་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་
པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ནི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ཏེ། ཁམས་བརྟས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་རྐྱེན་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་། འཇུག་པ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 267b
དང་། དགའ་བར་འཛིན་པ་དང་། དང་པོ་འཇུག་པ་དང་། དང་པོ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་ཐག་རིང་བ་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་ཐག་ཉེ་བ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། བསམ་པ་དང་། ཟང་ཟིང་གི་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་། ཆོས་ཉེ་བར་
སྒྲུབ་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་འདུན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་སྟོན་པ་དང་། གསང་སྟེ་ཆོས་བརྗོད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་ཆོས་བརྗོད་པ་དང་། སྦྱོར་བ་ཆུང་ངུ་དང་། སྦྱོར་བ་འབྲིང་དང་། སྦྱོར་བ་ཆེན་པོ་དང་། ཐོས་པ་དང་། སེམས་པ་དང་། སྒོམ་པ་དང་། སྡུད་པ་དང་། ཚར་
གཅོད་པ་དང་། བདག་གིས་བྱེད་པ་དང་། གཞན་ལ་རྩོལ་བ་དང་། གཉི་གས་སྦྱོར་བའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་ནི་ས་དྲུག་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཏེ། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པའི་དུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མོས་པས་སྤྱོད་པ་དང་།
ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། ངེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་གྱུར་པ་དང་། ངེས་པར་སྤྱོད་པ་སྒྲུབ་པའི་ས་ལ་གནས་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། མཐར་ཐུག་པའི་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་གང་ཟག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་
སྨིན་པ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ནི་སྔོན་དགེ་བ་ལ་གོམས་པས་གང་གི་ཚེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཆུང་ངུ་ལ་གནས་པའི་ཚེ་ན་ནི་འདུན་པ་ཆུང་བ་དང་། སྦྱོར་བ་ཆུང་བ་ཡིན་ཏེ། ངན་སོང་རྣམས་སུ་ཡང་འགྲོ་ལ་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ཡང་མི་
འཐོབ་ཅིང་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མི་ཐོབ་བོ། །གང་གི་ཚེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་འབྲིང་ལ་གནས་པའི་ཚེ་ན་ནི་འདུན་པ་འབྲིང་དང་། སྦྱོར་བ་འབྲིང་ཡིན་ཏེ། ངན་སོང་རྣམས་སུ་ཡང་མི་འགྲོ་ལ་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ནི་འཐོབ་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མི་ཐོབ་པོ། །གང་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด