འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོའི་རྣམ་པར་བཤད་པ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་སནྡྷི་ནིར་མོ་ཙ་ནཾ་སཱུ་ཏྲ་སྱ་བྱཱ་ཁྱཱ་ན་མ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 268a
གི་ཚེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་ཚེ་ན་ནི་འདུན་པ་ཆེ་བ་དང་། སྦྱོར་བ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། ངན་སོང་རྣམས་སུ་ཡང་མི་འགྲོ་ལ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ཡང་ཐོབ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཐོབ་པོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་
མཚན་ཉིད་ནི་ཉན་ཐོས་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཆུང་ངུ་ཡིན་ཏེ། །འདུན་པ་ཆུང་བ་དང་སྦྱོར་བ་ཆུང་བས་ངན་སོང་རྣམས་སུ་ཡང་འགྲོ་ལ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་དང་པོར་
གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་སྦྱངས་པ་དང་མི་གཡོ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཐམས་ཅད་དང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་འབྲིང་ཡིན་ཏེ། འདུན་པ་འབྲིང་དང་སྦྱོར་བ་འབྲིང་
ཡིན་པས་ངན་སོང་རྣམས་སུ་མི་འགྲོ་ལ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་གཉིས་པར་གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་སྦྱངས་པ་དང་། མི་གཡོ་བ་དང་ནི་མི་ལྡན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ནི་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པ་དང་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་ནི་
ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། འདུན་པ་ཆེ་བ་དང་སྦྱོར་བ་ཆེ་བས་ངན་སོང་རྣམས་སུ་ཡང་མི་འགྲོ་ལ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་པར་གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་སྦྱངས་པ་དང་། མི་གཡོ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཐམས་ཅད་དང་
ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྦྱངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་བྱེད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་བརླིང་བ་དང་། གསལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་ཕན་ཡོན་ཆེ་བའོ། །མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་རྣམས་དང་། ཇི་ལྟར་བསགས་པ་དེ་དག་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་
པ་དང་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་དེ་དག་ལས་ཆེས་ཡོངས་སུ་དག་པ་གོང་ན་མེད་པའོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ས་དང་པོ་ལ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་སེམས་ཅན་བརྒྱ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 268b
ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་
དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་དང་། འབྱོར་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ལ་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བའོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ནི་སར་ཆུད་པ་རྣམས་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་
སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ངན་པར་སྐྱེ་བའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་ཡོངས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་བསམ་གཏན་ཐོབ་པ་རྣམས་བསམ་གཏན་རྣམ་པར་བཟློག་ནས་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བའོ། །འབྱོར་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ནི་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་
དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་སར་ཆུད་པ་ཡན་ཆད་སྐྱེ་བ་དེ་དག་གང་གིས་སྐྱེ་ཡང་རུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་
རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། གནོད་པ་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། ཆེན་པོར་སྐྱེ་བ་དང་། བདག་པོར་སྐྱེ་བ་དང་། ཐ་མའི་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ལ་གནོད་པ་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་མུ་གེ་ལས་གྱུར་པའི་གནོད་པ་ཡང་
དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། ཁམས་མ་སྙོམས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གནོད་པ་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། གཞན་གྱིས་སྤྲུལ་པ་ལས་གྱུར་པའི་གནོད་པ་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བས་བསྒྲུབས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གནོད་པ་ཡང་དག་པར་ཞི་
བར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ལ་མུ་གེ་ལས་གྱུར་པའི་གནོད་པ་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིག་རྟེན་དུ་མུ་གེས་ཕོངས་ཤིང་གནོད་པ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་དུས་དག་ཏུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཚེགས་ཆུང་ངུས་འཚོ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུར་བདག་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 269a
ཉིད་ཉ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་གནས་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་ཅིང་། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་རང་གི་ཤས་ཚིམ་པར་བྱེད་པའོ། །ཁམས་མ་སྙོམས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གནོད་པ་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཁམས་མ་སྙོམས་པའི་
ནད་མང་པོ་བྱུང་བའི་དུས་དག་ཏུ་ནད་དེ་དག་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་བཏབ་ནས་བདག་ཉིད་རིག་སྔགས་འཆང་གྲུབ་པའི་སྨན་པ་ཆེན་པོའི་ལུས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །གཞན་གྱིས་སྤྲུལ་པ་ལས་གྱུར་པའི་གནོད་པ་ཡང་དག་པར་
ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་དམག་ཚོགས་ལས་གྱུར་པའི་གནོད་པ་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་ཕ་རོལ་གྱི་དམག་ཚོགས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་གནོད་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བཞིན་དུ་སྙོམས་པར་ཐབས་མཁས་པས་ཕ་རོལ་གྱི་དམག་ཚོགས་ཀྱི་གནོད་པ་རབ་ཏུ་ཞི་
བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་དེ་དག་གི་གནོད་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་ལས་གྱུར་པའི་གནོད་པ་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་སེམས་ཅན་ཞེ་འགྲས་པ་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་བསྡུམས་བྱ་
བ་དང་། ཁོན་གྱི་བསམ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཚིག་བརྩན་པ་དང་ལྡན་པའི་གཙོ་བོར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་དེ་དག་གནོད་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་ཆོས་བཞིན་མི་བྱེད་པ་ལས་གྱུར་པའི་གནོད་པ་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་རྒྱལ་པོ་འབངས་རྣམས་ལ་མི་རིགས་པའི་ཆད་པ་
དང་འཆིང་བ་དང་། གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དག་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་གནོད་པ་དེ་དག་ཉིད་བསལ་བའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་དེ་དག་གི་གནོད་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །
ལོག་པར་ལྟ་བ་སྒྲུབ་པ་ལས་གྱུར་པའི་གནོད་པ་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གང་དག་ལྷའི་གནས་འགའ་ཞིག་ལ་མོས་ནས་ལོག་པར་ལྟ་ཞིང་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་སྙིང་བརྩེ་བས་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ལྷའི་གནས་དེ་དག་ཏུ་སྐྱེ་ཞིང་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 269b
དེ་དག་གི་གནོད་པ་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱིས་སམ་དབང་ཐོབ་པས་སེམས་ཅན་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་དང་། ལྷ་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང་ལྷ་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ལ་
གཅིག་འཁུ་ཞིང་མི་མཐུན་པ་རྣམས་དང་། བྲམ་ཟེ་ལོག་པར་ལྟ་བ་རྣམས་དང་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཅིང་དེས་ཚོལ་དེར་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་དང་། འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཧ་ཅང་ལྷག་པར་ཞེན་པ་འདོད་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་ཉེས་པ་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དེ་དག་དང་སྐལ་བ་
མཉམ་པར་གཙོ་བོར་སྐྱེ་ཞིང་སེམས་ཅན་དེ་དག་དགེ་བ་གང་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་ཅིང་དེ་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏེ། ཆོས་བསྟན་པ་དེ་དང་མི་མཐུན་པར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དེ་དང་ཐབས་མཁས་པ་དེས་དེ་དག་ཉེས་པ་དེ་དག་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆེན་པོར་སྐྱེ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སྐྱེ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་ཁ་དོག་དང་། རིགས་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞིང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེས་ཀྱང་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པའོ། །བདག་
པོར་སྐྱེ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པ་དང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ། གནས་པ་བཅུ་པའི་བར་དག་གིས་སྐྱེ་བ་བརྗོད་པ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་དབང་ཕྱུག་ནས་བཟུང་སྟེ། འོག་མིན་ལས་འདས་ནས་སྐྱེ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་གང་དུ་གནས་
པར་མཆོག་ཐོབ་པ་ཁོ་ནའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་བར་དེའི་བདག་པོར་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་དག་གི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་མའི་སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་གང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་
མདུན་ན་འདོན་གྱི་ཁྱིམ་མམ་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་སྐྱེས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་མཛད་པ་དེ། སྐྱེ་བ་དེ་ལས་གཞན་མེད་པ་ཐ་མའི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེ་བ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་མདོར་བསྡུས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 270a
ན་དང་པོ་གསུམ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དགོས་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལས་བཟློག་པ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་ལས་བཟློག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་
བའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་ལ་འཛུད་པའི་སྐྱེ་བ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི་བདག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་འབྲས་བུའི་ལེགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་གཉི་གའི་དོན་
ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་སྟེ། བདག་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང་། མཛད་པས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་དག་ཏུ་དགེ་བ་དང་བཟང་བ་དང་ཤིས་པའི་སྐྱེ་བ་
རྣམས་སུ་སྐྱེས་པ་དང་། སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྐྱེ་བ་གང་དུ་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང་སྐྱེ་བ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་ཟད་དེ་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཡང་ས་
དང་པོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དེ་མ་གཏོགས་པ་བཅུ་པའི་བར་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ། །མཐུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུ་དང་། ཆོས་ཀྱི་
མཐུ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མཐུ་དང་། ཐུན་མོང་གི་མཐུ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཐུའོ། །དེ་དག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་སྔར་འཕགས་པ་བྱམས་པའི་ལེའུར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ས་དང་པོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་
དག་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་ནས་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་དང་ཡང་མཉམ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡང་དེ་ན་ཡོད་པས་དེ་དང་མཉམ་པའོ། །གཉེན་པོའི་རབ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 270b
ཏུ་དབྱེ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་གནས་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་གནས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པས་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་དང་། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པས་བདག་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། ཉིད་དང་གཞན་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་ཟློག་
པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་གནས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་དོན་འདིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སྐྱེ་བ་རབ་མཆོག་ཅེས་བགྱི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་ཏེ། སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་མངལ་དུ་འཇུག་ན་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པ་ནི་མི་ཤེས་པར་འཇུག་ཅིང་གནས་ཏེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་ལ་མི་ཤེས་པར་གནས་ཤིང་འབྱུང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ནི་
ཤེས་བཞིན་དུ་འཇུག་ཅིང་གནས་པར་མི་ཤེས་པར་འབྱུང་གི །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་འཇུག་ཅིང་གནས་ཏེ་འབྱུང་བ་དང་། སྐྱེ་གནས་དང་། ཁམས་དང་། འགྲོ་བ་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆེན་པོར་སྐྱེ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་
ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཚེ་དང་། ཁ་དོག་དང་། རིགས་དང་། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞིང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེས་ཀྱང་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་ཞུས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་བཞིའི་
ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞི་འོག་ནས་འབྱུང་བ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འོག་མ་གཉིས་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པར་སྲིད་པས་སྐྱེ་བ་ལེན་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་བ་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པར་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 271a
སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་རབ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་ལེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་
པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ཏེ། ལུས་དང་
ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལ་ནི་རྒྱུ་གཉིས་ཏེ། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལ་རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པ་དང་། དུས་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་ཏེ་བརྩམས་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་བྱེད་ཀྱི་བདག་འབའ་ཞིག་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པའོ། །དངོས་པོ་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་
དག་པར་བླངས་ཏེ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའོ། །དུས་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ནི་ཚེ་འདི་ལ་མཚན་མོ་དང་ཉིན་མོ་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྦྱོར་བ་མི་གཏོང་ཞིང་། བརྩོན་པ་མི་འདོར་བ་དང་། རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་
པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། མི་མཐུན་པ་མེད་པ་དང་། གུས་པ་དང་མི་བརྟེན་པ་སྟེ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དགའ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་མེད་པ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་མེད་པས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་ཅིང་གཞི་དེས་
འགྱོད་པར་ཡང་མི་བྱེད་པའོ། །མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་གཞན་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་དང་། ལྟ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའོ། །གུས་པས་ནི་གུས་པ་དང་སྙིང་ཐག་པ་ནས་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཡོན་ཏན་དང་སྙིང་པོར་ལྟ་ལ་ཤིན་ཏུ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 271b
ངེས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་དང་གཞན་གྱིས་མི་བཀྲི་བར་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའོ། །མི་བརྟེན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་དམ། བརྒྱ་བྱིན་ཉིད་དམ། བདུད་ཉིད་དམ། ཚངས་པ་ཉིད་དུ་རེ་བ་
མེད་པ་དང་། གཞན་ལས་ལེན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་བརྟེན་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ཏེ། སྦྱངས་པ་དང་། མི་གཡོ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་སོ། །དེ་ལ་སྦྱངས་པ་དང་མི་གཡོ་བ་
ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་ས་ལ་ཞུགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྟེ། སྦྱངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་བྱེད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་བརླིང་བ་དང་། གསལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བའོ། །མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་རྣམས་དང་།
ཇི་ལྟར་བསགས་པ་དེ་དག་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་དང་། ཁྱད་པར་འགྲོ་བའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ངེས་པའི་དང་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་དེ་དག་ལས་ཆེས་ཡོངས་སུ་དག་པ་གོང་ན་མེད་པའོ། །
དེ་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་། རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་རང་གི་རིགས་པ་དང་། དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་རིམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ནི་རང་གི་རིགས་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་
རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་འབྱུང་ཞིང་མཐུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བས། རང་གི་རིགས་ནི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 272a
ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་གཞི་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་
རྒྱ་བར་འགྱུར་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་གཞི་ཡིན་པས། གཞི་དེ་གསུམ་གྱི་རིམ་གྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་ལ། དེ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པས་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ལེན་པར་བྱེད་
དོ། །སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དེའི་འབྲས་བུ་སྟེ། སྔར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དག་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་
ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་བདག་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །སྔར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་རྣམ་པར་དག་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དག་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ། །
བདག་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་དེའི་འབྲས་བུ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་
ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དྲུག་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པར་ལྟ་བ་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་
ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འདོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པར་བལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 272b
བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ནས་འཁོར་བ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འདོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བའོ། །གཞན་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་
ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དྲུག་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་རྣམས་འབྲས་བུ་ཚད་མེད་པར་
སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚེགས་ཆུང་ངུས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཚད་མེད་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་ཅིང་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཞེ་འགྲས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁོང་ཁྲོ་བ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཐ་མལ་པ་རྣམས་འཛུད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཞུགས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་
སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེ་དག་གིས་བདག་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་གཞན་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་བ་ནི་རབ་མཆོག་ཅེས་
བྱའོ། །བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་གནས་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་
ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སྨོན་ལམ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཡིན་པས་དེ་ལ་
མཁས་པར་བྱ་བའི་དོན་འདིར་བསྟན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེན་པོས་མཆི་བ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱ་ནོམ་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་ཏེ། བྱང་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 273a
ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་དང་། སྐྱེ་བའི་སྨོན་ལམ་དང་། སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་། ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་དང་། སྨོན་ལམ་ཆེན་པོའོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་དེ་ལྟ་བུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་ཅིང་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་དེའི་རྒྱུ་གང་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེན་པོས་མཆི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་དང་། སྐྱེ་བའི་སྨོན་ལམ་གྱིས་འགྲོ་བ་སྟེ།
སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་གོང་དུ་དང་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །སྐྱེ་བའི་སྨོན་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དང་མཐུན་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་
སྐྱེ་བའི་སྨོན་ལམ་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་གྱིས་ནི་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡན་ཆད་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་བར་དུ་བདག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་ལ་སྐྱེ་བའི་
སྨོན་ལམ་གྱི་སྣ་དེའི་བར་དུ་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེན་པོས་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྨོན་ལམ་གྱ་ནོམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱ་ནོམ་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་སྨོན་ལམ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་སྨོན་པ་དང་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་སྒོམ་པའི་ཡུལ་ལ་སྨོན་པའོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པའི་སྨོན་ལམ་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པས་ན་སྨོན་ལམ་གྱ་ནོམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །
སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྨོན་ལམ་དང་ཆེན་པོའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་མདོ་དང་རྒྱས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་པའོ། །སྨོན་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 273b
ལམ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་དེ་ཉིད་ལས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། ཕྱི་མ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་དང་། རིམ་གྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་དམ་
པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་ཞིང་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡང་དག་པར་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་བཞུགས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་གྱི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
སྤྱོད་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་
བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང་། བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་གཅིག་པར་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོའོ། །དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྨོན་ལམ་གྱི་འཁོར་འབུམ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་དག་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་ས་ཡན་ཆད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་
ཅན་རྣམས་སྨོན་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པས་ན་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པ་བཞིའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞིའི་འབྱུང་བ་དང་པོ་གཉིས་ནི་གཉེན་པོ་ཡིན། ཐ་མ་གཉིས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ལྟ་བུའི་གཉེན་པོ་ཐོབ་ཀྱང་མི་
མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མི་སྤོང་བས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་མྱ་ངན་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 274a
ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པ་དེས་སྦྱོར་བ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་ཡིད་མི་སྐྲག་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕན་ཡོན་
མཐོང་བ་དང་། དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་དད་པ་དང་། མོས་པ་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར་གོང་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་ན་དེ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རྒྱུ་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་མྱུར་
དུ་ཐོབ་པར་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པ་དེས་སྦྱོར་བ་ན། འཁོར་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་
སེམས་ལྷག་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་པར་ནུས་ཏེ། དེ་ལ་སེམས་ལྷག་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་ན་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པས་འཁོར་བར་འཁོར་བར་འགྱུར་ལ་དེ་ལྟར་གྱུར་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། མྱ་
ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་མྱུར་དུ་འཐོབ་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱུ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །མྱུར་དུ་འཐོབ་པ་དེ་དང་བདེ་བར་གནས་པ་དེ་ཡང་སྤངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དོན་དུ་གཉེར་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པ་དེ་སྦྱོར་བ་
ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བར་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱུར་དུ་འཐོབ་པ་དེ་དང་བདེ་བར་གནས་པ་དེ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་
ནི་རྒྱུ་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱུ་མེད་པ་དགོས་པ་མེད་པ་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་སྣ་ཚོགས་ཡུན་རིང་པོ་འབྱུང་བ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བས་ཡིད་སྐྱོ་བར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པ་དེས་སྦྱོར་བ་ན་འཁོར་བས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 274b
ཡིད་སྐྱོ་བ་མེད་པས་མྱུར་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ད་ནི་རྒྱུ་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་
སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།སྔར་ལེའུ་དགུ་པ་འདིའི་བསྡུ་བའི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་དྲིས་པ་དང་ལན་བརྗོད་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་
མཁས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། གང་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མངོན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཕ་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྟན་ཏེ་ཞེས་སྨོན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་དེ་ཡན་ཆད་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ད་ནི་གང་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་བཅུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བསྟན་པ་སྟེ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཕ་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་གཞི་དུ་མཆིས་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་སྟེ།
བདག་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་གཞི་དུ་མཆིས་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གནས་པ་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལས་དུ་ནི་ལྷག་
པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཐབས་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བསླབ་པའི་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལས་དུ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལེགས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 275a
པར་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པ་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བསླབ་པའི་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བགྱི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཐར་ཐུག་པ་བསྡུ་བ་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་བསླབ་
པའི་གཞི་དེ་དག་གྲངས་དྲུག་ཏུ་གདགས་པར་རིག་པར་བགྱི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གྲོགས་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་དག་གྲངས་བཞིར་གདགས་པར་རིག་པར་བགྱི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འབྱུང་བ་ལ་
མཁས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གོ་རིམས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པར་རིག་པར་བགྱི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐ་དད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་དག་རྣམ་པ་དུར་རབ་ཏུ་དབྱེ་ལགས་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྫོགས་པ་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་དག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཞེས་བགྱི་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གདགས་པ་བསྡུ་བ་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གི་སོ་སོའི་ལས་
གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་དག་གི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྟག་ཏུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་འདོད་པས་འཚལ་བ་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཚལ་བ་དང་ལྡན་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་ཇི་
ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་ལ་དད་པས་གནས་པ་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་དག་གི་སོ་སོའི་མཐུ་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 275b
སུ་བསྡུ་བའི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་དག་རྒྱུ་གང་ལས་བྱུང་བ་དང་། འབྲས་བུ་གང་དང་ལྡན་པ་དང་། དོན་གང་དང་ལྡན་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཅན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་བགེགས་
ལ་མཁས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་པས་མ་འཚལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཅན་ལགས་ན་ཅིའི་སླད་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་དབུལ་པོ་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐབས་ལ་འཇུག་པ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ལ་མཁས་པ་ནི་
བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་གིས་འཛིན་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་བ་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་ཀྱང་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །
ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་གཞིག་པ་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ས་དེ་དག་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་རྣམ་པ་དུ་མཆིས་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ངེས་པར་འབྱིན་པའི་བྱེ་བྲག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་གཅིག་གོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་ལ་དགོངས་པ་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོར་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་
པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་དོན་འདིར་བསྟན་
པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་གཞི་དུ་མཆིས་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་སོ། །བསླབ་པའི་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་སུ་གང་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 276a
ལ་བསླབ་པར་བྱ་བའི་གཞི་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ། །དྲུག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་དགུ་དགུར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་དགུ་ནི་སྦྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་དང་། དཀའ་བའི་སྦྱིན་པ་
དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་། ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་སྦྱིན་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱིན་པའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན།
མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་རང་བཞིན་དང་། སྒོ་དང་། དངོས་པོ་དང་། བསམ་པ་དང་། ལེན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སྦྱིན་པའོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་ནི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་དང་རང་གི་ལུས་ལ་མི་ལྟ་བའི་མ་ཆགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སེམས་པའོ། །སྒོ་ནི་དེས་ཀུན་ནས་
བསླང་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་སོ། །དངོས་པོ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་བའོ། །བསམ་པ་ནི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་དང་། འོང་བ་མཐོང་ཞིང་འབྲས་བུ་ལ་ལྟ་བའོ། །ལེན་པ་ནི་སུ་གང་འདོད་པ་
དེ་ལ་དངོས་པོ་དེ་སོ་སོར་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པའོ། །དེ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དངོས་པོ་དང་། རྒྱུ་དང་བྱེ་བྲག་གོ། །དཀའ་བའི་སྦྱིན་པ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་སྦྱིན་པར་
བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུ་བདོག་པ་བདག་ཉིད་ལ་གནོད་པར་བྱས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་བླངས་ནས་གཞན་དག་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སྡུག་པའི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་བྱམས་པའམ། ཡུན་རིང་པོ་ནས་འདྲིས་པའམ། ཤས་ཆེར་ཕན་པའམ། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་
མཆོག་དང་རབ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་ཞེན་པ་བསལ་ནས་གཞན་དག་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཚེགས་ཆེན་པོས་སྒྲུབ་པ་རྣམས་གཞན་དག་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་པ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 276b
བདག་ལ་བདོག་པ་ཡང་སྦྱིན་པར་ཡང་བྱེད་པ་དང་། གཞན་དག་ལས་བསླངས་ཏེ། ཡང་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ལེན་པ་པོ་བདག་གི་ཚལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སློང་མོ་པ་གཞན་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྦྱིན་
པ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། དད་པས་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་དང་། གུས་པས་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་དང་། རང་གི་ལག་ནས་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་དང་། གཞན་ལ་མི་གནོད་པར་སྦྱིན་པ་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་གང་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དྲུག་དང་། རྣམ་པ་བདུན་ཏེ་
སྤྱིར་བསྡོམས་ན་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དྲུག་ནི་མི་རྟེན་པར་སྦྱིན་པ་དང་། མི་སྲི་བར་བྱེད་པ་དང་། དགའ་བར་སྦྱིན་པ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྦྱིན་པ་དང་། སྣོད་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། སྣོད་མ་ཡིན་པ་ལ་སྦྱིན་པའོ། །རྣམ་པ་བདུན་ནི་ཐམས་
ཅད་སྦྱིན་པ་དང་། ཀུན་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱིན་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པ་དང་། ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པ་དང་། ནོར་དང་འབྲུའི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པའོ། །ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་ལ་སྦྱིན་པ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་
པ་བརྒྱད་དེ། ཟས་དང་སྐོམ་གྱིས་ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཟས་དང་སྐོམ་སྦྱིན་པ་དང་། བཞོན་པས་ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་བཞོན་པ་སྦྱིན་པ་དང་། གོས་ཀྱིས་ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་གོས་སྦྱིན་པ་དང་། རྒྱན་གྱིས་ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་
རྒྱན་སྦྱིན་པ་དང་། སྣོད་སྤྱད་ཀྱིས་ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྣོད་སྤྱད་སྦྱིན་པ་དང་། སྤོས་དང་མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་བྱུག་པས་ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྤོས་དང་མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་བྱུག་པ་སྦྱིན་པ་དང་། གནས་ཀྱིས་ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་གནས་སྦྱིན་པ་དང་། སྣང་བས་
ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་སྦྱིན་པའོ། །འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་སྦྱིན་པ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་སེར་སྣ་དང་། གསོག་འཇོག་གི་དྲི་མ་བསལ་ནས་བཟང་པོ་དང་། གཙང་བ་དང་། རུང་བ་སྦྱིན་པ་གསུམ་དང་། མི་འཇིགས་པ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 277a
སྦྱིན་པ་དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་དང་། མི་དང་། སེམས་ཅན་དུ་བགྲོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་བསྐྱབ་པ་གསུམ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། རིགས་པར་སྟོན་པ་དང་། བསླབ་པའི་གཞི་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་གསུམ་
མོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱིན་པ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། ཐོགས་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། བསགས་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། ཁེངས་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། མི་རྟེན་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་དང་།
ངན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། ལན་ལ་མི་ལྟ་བའི་སྦྱིན་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་ལྟ་བའི་སྦྱིན་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་དགུ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་
རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཕ་རོལ་ལས་ལེགས་པར་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང་། བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཉམས་པར་གྱུར་ན་ཕྱིར་གསོ་བར་བྱེད་པ་དང་། མི་ཉམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གུས་པ་བསྐྱེད་དེ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྡོམ་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་
ཐམས་ཅད་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའོ། །དེ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་
ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་ལ་དབང་ཕྱུག་ལ་དབང་བྱེད་ཅིང་འདུན་པ་ལས་དེ་སྤངས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་
བླངས་ནས་ཉམ་ཐག་སྟེ་སྲོག་ལ་ཐུག་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དེ་ཉམས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། མེད་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་ཅི་ནས་ཉེས་པ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་མི་འབྱུང་ན། ལྕི་བ་ལྟ་འབྱུང་བར་ག་ལ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དང་། གནས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 277b
པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་ཤིང་བག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། གོམས་པ་དང་། ཐབས་དང་ལྡན་པའོ། །སྐྱེས་བུ་
དམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། གཞན་དག་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། ཆོས་མཐུན་པ་མཐོང་ན་ཡིད་
དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་ཉེས་པར་གྱུར་ན་ཆོས་བཞིན་དུ་འཆོས་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དྲུག་དང་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། སྤྱིར་བསྡོམས་ན་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དྲུག་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་
མེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བའི་གནས་དང་མཐུན་པ་དང་། རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱན་དང་ལྡན་པའོ། །རྣམ་པ་བདུན་ནི་ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། འཇུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཀུན་ནས་བསྲུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སྐྱེས་བུ་ཆེན་
པོའི་མཚན་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སྡུག་པའི་འགྲོ་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་
ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། གསང་བ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། བརྫུན་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ངག་རྩུབ་མོ་དང་། ངག་འཁྱལ་པ་དང་། ལག་པ་དང་། བོང་བ་དང་། ལྕག་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་འཚེ་
བ་དང་། བདག་ཉིད་ལ་གཞན་གྱིས་བྱས་ན་དེས་བདག་ཉིད་ཕོངས་ཤིང་དེའི་གཉེན་པོ་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་གཞན་དག་ལ་བྱས་ན་ཡང་དེས་གཞན་དག་ཕོངས་ཤིང་དེའི་གཉེན་པོ་འདོན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཉེས་པ་དེ་བརྒྱད་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་པའོ། །འདི་དང་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 278a
གཞན་དུ་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་དགག་པར་བྱ་བའི་གནས་སུ་འགྱུར་བ་རྣམས་འགོག་པར་བྱེད་པ་དང་། གནང་བར་བྱ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་གནང་བར་བྱེད་པ་དང་། བསྡུ་བར་བྱ་བ་
རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚར་གཅད་པར་བྱ་བ་རྣམས་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། རྣམ་པར་
དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། དང་པོ་ཉིད་ནས་ལེགས་པར་བླངས་པ་དང་། ཧ་ཅང་ཞུམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཧ་ཅང་ཐལ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། བག་ཡོད་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་ལེགས་པར་བཏབ་པ་དང་། ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང་། འཚོ་བ་
ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང་། མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པའོ། །བཟོད་པ་རྣམ་པ་དགུ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་བཟོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཞི་པོ་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་།
གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་། རྒྱུའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཇི་མི་སྙམ་པའོ། །དེ་ལ་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་དང་། བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་པའོ། །གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་སེམས་ཅན་མཛའ་བཤེས་དང་། དགྲ་
བོ་དང་། ཐ་མལ་པ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པའོ། །དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་གནོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཆོས་ལ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའོ། །རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ནི།
ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་དང་སྙིང་རྗེ་འབའ་ཞིག་གིས་ཇི་མི་སྙམ་པའོ། །བཟོད་པ་ཐམས་ཅད་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའོ། །དེ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གཞན་གནོད་པ་བྱེད་པ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 278b
ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་ལ་མོས་པའི་བཟོད་པའོ། །དཀའ་བའི་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཉམ་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་བཟོད་པ་དང་། བདག་ཉིད་
རྗེ་དཔོན་དུ་གྱུར་པ་བྲན་གཡོག་གིས་གནོད་པ་བྱས་པ་བཟོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་བདག་པས་རིགས་དང་རུས་ཆེས་དམན་པ་དག་གིས་གནོད་པ་མཆོག་ཏུ་ཆེན་པོ་བྱས་པ་བཟོད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མཛའ་བོ་དང་། མི་
མཛའ་བ་དང་། ཐ་མལ་པ་དང་། གསུམ་ཆར་གྱིས་དམའ་བ་དང་། མཚུངས་པ་དང་ལྷག་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་བཟོད་པའོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། བཟོད་པ་ལ་ཕན་ཡོན་དུ་ལྟ་བ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བཟོད་པ་དང་།
གཞན་ཡང་བཟོད་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དང་། བཟོད་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། གང་ཟག་བཟོད་པ་ཅན་མཐོང་བ་ཡང་ཡིད་དགའ་བའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དྲུག་དང་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། སྤྱིར་བསྡོམས་ན་རྣམ་
པ་བཅུ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དྲུག་ནི། རྣམ་པར་སྨིན་པས་འཇིགས་པས་བཟོད་པ་དང་། བྱམས་པས་བཟོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་རྒྱུས་བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པས་བཟོད་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ལ་
ངེས་པར་སེམས་པས་བཟོད་པའོ། །རྣམ་པ་བདུན་ནི་གནོད་པ་དང་། ཡུལ་དང་། དུས་དང་། གནས་སྐབས་དང་། ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཟོད་པའོ། །ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་ལ་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། སློང་མོ་
བ་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལས་སློང་བའི་གནོད་པ་བཟོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་མ་རུངས་པ་སྡིག་པ་ཆེན་པོའི་ལས་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་མི་བྱེད་པའི་བཟོད་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་རྣམས་ལ་ཆོས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 279a
ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་མི་བྱེད་པ་དང་། བརྩལ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འབད་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་
དང་། ཆོས་དེ་དག་ཉིད་གཞན་དག་ལ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་བྱེད་པ་རྣམས་དང་། བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་གྲོགས་སུ་འགྲོ་བའི་བརྩལ་བ་མི་བརྗོད་པའོ། །འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་
དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། སྦྲང་བུས་ཟིན་པ་དང་། ཤ་སྦྲང་གིས་ཟིན་པ་དང་། རླུང་དང་། ཉི་མ་དང་། སྡིག་སྦྲུལ་དང་། ལུས་དང་། སེམས་དུབ་པ་དང་། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་པའོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། གནོད་པ་
བྱས་པ་ལ་ཕྱིས་གནོད་པ་དང་། འཁྲུག་པ་དང་། དགྲའི་བསམ་པ་མི་འཛིན་པ་དང་། སྔར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཤད་ཀྱིས་བྱང་བར་བྱེད་པ་དང་། མི་དགའ་བར་བྱས་
པ་ནི་མི་དགའ་བར་གྱུར་ཀྱང་རུང་ཞེས་གཞན་དག་འཆགས་སུ་མི་གཞུག་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་བྱས་ནས་མི་བཟོད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཤས་ཆེར་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། བཟོད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་སྟོན་པ་ལ་ཤས་ཆེར་སྡུག་པར་འཛིན་
ཅིང་གུས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་རྣམ་པར་ཐོ་མི་འཚམས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཤས་ཆེར་སྙིང་རྗེ་བའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། མི་བཟོད་པའི་ཆོས་གྲོགས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་
དང་བྲལ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པ་དགུ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ལ་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡོངས་སུ་གཡོ་བའོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་དགེ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 279b
བའི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྡུ་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ནི་སེམས་མངོན་པར་སྤྲོ་བའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་སྦྱངས་པའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ། །རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཡོ་བའོ། །བརྩོན་
འགྲུས་ཐམས་ཅད་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའོ། །དེ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སྡུད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའོ། །
དགའ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གོས་དང་ཟས་དང་མལ་ཆ་དང་སྟན་དང་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མི་བྱེད་པར་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསྒོམ་པ་ལ་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཞུགས་པ་དང་། རིགས་མཐུན་པ་མ་བོར་གྱི་བར་དུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བརྩོན་
འགྲུས་རྩོམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེས་ཞུགས་པ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཧ་ཅང་ཞུམ་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཧ་ཅང་གཏུགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཅིང་དོན་དང་ལྡན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྩོན་འགྲུས་
གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམ་པར་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང་། དཀར་པོའི་ཆོས་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ལས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ལྔ་
སྟེ། མ་བཏང་བ་དང་། ཉམས་པ་མྱོང་བ་དང་། ཞུམ་པ་མེད་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་། བསྟུན་ཏེ་སྦྱོར་བའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་གང་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དྲུག་དང་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། སྤྱིར་བསྡོམས་ན་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་
ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དྲུག་ནི། རྟག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། གུས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། མི་འཁྲུགས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །རྣམ་པ་བདུན་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 280a
པོ་ནི་འདུན་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། མཐུན་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་དང་། ཚོལ་བ་པོ་དང་། བསླབ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ཀུན་ནས་བསྲུང་ཞིང་འཁྲུལ་པ་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་འཆོས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །
ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། སློང་མོ་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་སློང་བའི་སྣོད་ལ་མངོན་པར་སྤྲོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་མ་རུངས་པའི་སྡིག་པ་ཆེན་པོའི་ལས་བྱས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་སྤྲོ་བ་
དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དང་བྲལ་བའི་མངོན་པར་སྤྲོ་བ་དང་། བཙལ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འབད་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་དང་། ཆོས་
ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཆོས་དེ་དག་ཉིད་གཞན་དག་ལ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་དང་། བྱ་བ་རྣམས་ཡང་དག་པར་གྲོགས་སུ་འགྲོ་བའི་བཙལ་བ་ལ་མངོན་པར་སྤྲོ་བའོ། །འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་གང་ཞེ་
ན་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། སྦྲང་བུས་ཟིན་པ་དང་། ཤ་སྦྲང་གིས་ཟིན་པ་དང་། རླུང་དང་། ཉི་མ་དང་། སྡིག་སྦྲུལ་དང་། ལུས་དང་། སེམས་དུབ་པ་དང་། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་མངོན་པར་སྤྲོ་བའོ། །རྣམ་
པར་དག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། འཚམ་པ་དང་། གོམས་པ་དང་། མི་གཡེང་བ་དང་། ལེགས་པར་ཟིན་པ་དང་། དུས་སུ་གོམས་པར་བརྩོན་པ་དང་། མཚན་མ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཞུམ་པ་མེད་པ་དང་། སྙོམས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་
ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །བསམ་གཏན་རྣམ་པ་དགུ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཞི་པོ་རྟེན་དང་། རྣམ་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཕྱོགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་རྟེན་ནི་བྱང་ཆུབ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 280b
སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ། །རྣམ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་དགེ་བ་ལ་སེམས་གནས་པའོ། །ཕྱོགས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་དང་། ཟུང་
དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་གྱི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པའོ། །བསམ་གཏན་ཐམས་ཅད་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་བསམ་གཏན་དང་། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་བསམ་གཏན་ནོ། །དཀའ་བའི་བསམ་གཏན་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་
ཤིན་ཏུ་འདྲིས་པ་དག་གི་གནས་ནས་རང་དགར་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་མཆོག་དེ་བཟློག་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་པ་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་བྱེད་པའོ། །
ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསམ་གཏན་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྟོག་པ་དང་བཅས། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། རིམ་པའི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པའོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་བསམ་གཏན་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ།
རོ་མྱོང་བ་མེད་པ་དང་། བྱམས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་དང་། དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་གཏན་གང་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དྲུག་དང་། རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། སྤྱིར་བསྡོམས་ན་རྣམ་པ་བཅུ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 281a
གསུམ་མོ། །དེ་ལ་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དྲུག་ནི། དགེ་བའི་བསམ་གཏན་དང་། སྤྲུལ་པ་དང་སྤྲུལ་པ་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་བསམ་གཏན་དང་། ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་། བདག་དང་
གཞན་གྱི་དོན་ལེགས་པར་ངེས་པའི་བསམ་གཏན་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུ་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་ནོ། །རྣམ་པ་བདུན་ནི་མིང་ལ་དམིགས་པ་དང་། དོན་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་དམིགས་པ་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་
མཚན་མ་ལ་དམིགས་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་བསམ་གཏན་ནོ། །ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་ལ་བསམ་གཏན་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། དུག་དང་། ཐོག་དང་། རིམས་དྲག་པོ་དང་།
འབྱུང་བ་དང་། གདོན་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་ཡང་དག་པར་ཞི་བ་བསྒྲུབ་པའི་གསང་སྔགས་རྣམས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་བསམ་གཏན་དང་། ཁམས་འཁྲུག་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་བསམ་གཏན་དང་། མུ་གེའི་ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་
དག་བྱུང་བའི་ཚེ་ཆར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་བསམ་གཏན་དང་། མི་དང་མི་མ་ཡིན་པས་བྱས་པའི་འཇིགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཆུ་དང་སྐོམ་ལ་ཡོད་པ་རྣམས་ལས་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་བསམ་གཏན་དང་། འབྲོག་དགོན་པ་ན་གནས་པ་ཟས་དང་སྐོམ་གྱིས་ཕོངས་པ་
རྣམས་ལ་ཟས་སྐོམ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་དང་། དབུལ་པོ་ལོངས་སྤྱོད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་དང་། ཕྱོགས་བཅུ་དག་ན་སེམས་ཅན་བག་མེད་པ་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་བསྐུལ་བའི་བསམ་གཏན་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་
དོན་བྱ་བ་འབྱུང་དོ་ཅོག་ལེགས་པར་བྱ་བའི་བསམ་གཏན་ནོ། །འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་བསམ་གཏན་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་བའི་བསམ་གཏན་དང་། ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་རྗེས་སུ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 281b
བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་བའི་བསམ་གཏན་དང་། སྡིག་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ངན་སོང་གིས་རྣམ་པར་སྟོན་པའི་བསམ་གཏན་དང་། སེམས་ཅན་སྤོབས་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་སྤོབས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་དང་། སེམས་ཅན་བརྗེད་ངས་པ་
རྣམས་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་། སྙན་དངགས་དང་། མ་མོ་སྦྱར་བ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་བསམ་གཏན་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་བཟོ་དང་ལས་ཀྱི་གནས་
དོན་དང་ལྡན་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་རྣམས་དང་། ཡི་གེ་དང་རྩིས་དང་ཤོད་འགོད་པ་དང་། གྲངས་དང་ལག་རྩིས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཁྲི་དང་། ཁྲིའུ་དང་། གདུགས་དང་ལྷམ་ལ་སོགས་པ་དང་། གནོད་བྱེད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་མང་པོ་རྣམས་འབྱུང་བར་བྱེད་
པའི་བསམ་གཏན་དང་། སེམས་ཅན་ངན་སོང་གི་སར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་དེའི་མོད་ལ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འོད་ཟེར་འགྱེད་པའི་བསམ་གཏན་ནོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་བསམ་གཏན་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་དག་པ་རོ་
མྱང་བ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དག་པས་དག་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་བསམ་གཏན་དང་། སྦྱོར་བའི་དག་པས་དག་པ་དང་། དངོས་གཞི་ཐོབ་པས་དག་པ་དང་། དངོས་གཞི་ལས་ཁྱད་པར་གོང་མ་རྣམ་པར་
དག་པས་རྣམ་པར་དག་པའི་བསམ་གཏན་དང་། འཇུག་པ་དང་། གནས་པ་དང་། ལྡང་བ་ལ་དབང་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་བསམ་གཏན་དང་། བསམ་གཏན་བཟློག་ནས་ཡང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དབང་བ་རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་དག་པའི་བསམ་གཏན་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་
ལ་དབང་བ་རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་དག་པའི་བསམ་གཏན་དང་། ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་དག་པའི་བསམ་གཏན་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་ནས་རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་དག་པའི་བསམ་གཏན་ནོ། །
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 282a
ཤེས་རབ་རྣམ་པ་དགུ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་དམིགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི། ཤེས་བྱ་ཐམས་
ཅད་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞུགས་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །དམིགས་པ་ནི་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་དམིགས་ནས་འཇུག་པའོ། །ཤེས་རབ་ཐམས་ཅད་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་
འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཤེས་བྱ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང་། རིག་པའི་གནས་ལྔ་དང་། ཚོགས་གསུམ་ལ་མཁས་པར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །དཀའ་བའི་ཤེས་རབ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་
གསུམ་སྟེ། ཆོས་བདག་མེད་པ་ཟབ་མོ་ཤེས་པར་དཀའ་བ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་བའི་ཐབས་ཤེས་པར་དཀའ་བ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཤེས་པ་མཆོག་ཏུ་དཀའ་བ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །ཐམས་
ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དང་། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་ལ་
འཇུག་པ་དང་། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཤེས་རབ་ཚད་མེད་པའོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་
མཉན་པས་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པ་དང་། སོ་སོར་རང་གི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་དང་ལྡན་པ་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་གནས་པ་ཆོས་རྣམ་པར་གནས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 282b
གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཆ་ཕྲ་བ་དང་། ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་མཁས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སྔར་
ཡང་དག་པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ས་ཆེན་པོ་ལ་བཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཆོས་དང་། དོན་ལེན་ཅིང་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ལུང་དང་ལྡན་པ་དང་། བསམ་པ་དག་པའི་ས་ཡན་ཆད་མཐར་
ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་ས་མན་ཆད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་རབ་གང་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དྲུག་དང་། རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། སྤྱིར་བསྡོམས་ན་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དྲུག་ནི་བདེན་པ་རྣམས་
ལ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང་། འགོག་པ་ཤེས་པ་དང་། ལམ་ཤེས་པ་དང་། མཐར་ཐུག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པ་བདུན་ནི། ཆོས་ཤེས་པ་དང་། རྗེས་སུ་རྟོག་པ་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་།
མངོན་པར་ཤེས་པ་ཤེས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་དང་། སྟོབས་བཅུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་པ་དང་། རིགས་པ་བཞི་པོ་དག་ལ་རིགས་པ་ཤེས་པའོ། །ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་ལ་ཤེས་རབ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་ཤེས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་
རྣམ་པའི་གཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཚར་གཅོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་དང་། བདག་གི་སྨྲ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ཁྱིམ་པའི་རྒྱུད་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 283a
ལེགས་པར་བསྐྱང་བ་དང་། ཁྱིམ་འབྱོར་པར་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཚུལ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངེས་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་ཤེས་རབ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་དགུ་
སྟེ། ནང་གི་རིག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་བྱང་ཞིང་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། གསོ་བའི་རིག་པ་དང་། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རིག་པ་དང་། སྒྲའི་རིག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་བཟོ་དང་། ལས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་རིག་པ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་བྱང་ལ། རབ་ཏུ་
གནས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་རབ་དང་། རིག་པའི་གནས་ལྔ་པོ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་བྱང་བ་དེ་དག་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་གདུལ་བ་རྨོངས་པ་རྣམས་དང་། བག་མེད་པ་རྣམས་དང་། ཞུམ་པ་རྣམས་དང་། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་གཞན་དག་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡང་དག་
པར་བསྟན་པ་དང་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ཇི་སྙེད་
ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལེགས་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་
པའི་ཕྱིར་ལན་པའི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཐབས་ཀྱི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བ་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་མཐར་ཐུག་པའི་དོན་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཤེས་རབ་རྣམ་པ་ལྔའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི། རྣམ་པར་དག་པ་མཆོག་གིས་རྣམ་པར་དག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བདག་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 283b
བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་གནས་དང་གནས་པ་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གནས་དང་གནས་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསླབ་པ་གསུམ་དུ་
བསྡུས་པ་ལས་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་སྔ་མ་སྔ་མ་ནི་གནས་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ནི་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་དོན་འདིར་བསྟན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལས་དུ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་
ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུས་སོ། །དང་པོ་གསུམ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་གསུམ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡང་
ཡིན་ཏེ་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན། བཟོད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འཁོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་
ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་ང་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་རོ། །བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་གྲངས་དང་། གོ་རིམས་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་ནི་སྔར་འབྲས་བུ་ལ་མཁས་པའི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །གནས་དང་གནས་པ་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་
པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་མཐོ་བ་ནི་མཐོ་རིས་སོ། །
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 284a
ངེས་པར་ལེགས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཐབས་ནི་དེ་གཉིས་ཀ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ། དེ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་དོན་འདིར་བསྟན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བསླབ་པའི་
གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལས་དུ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུས་སོ། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་སྟེ། བསོད་ནམས་བྱ་བའི་
དངོས་པོ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་ལ་དེས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་བོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་ལ་དེས་ནི་ལུས་
ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ། བཟོད་པ་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་ལ། དེས་ནི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པས་ན། ལོངས་སྤྱོད་དང་ལུས་དང་། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་
དེ་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་གྲངས་འཛིན་པ་ཡིན་
ལ། ཤེས་རབ་ཀྱང་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་པས་བདེན་པ་གཉིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་
ནི་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་དང་བསམ་གཏན་ནི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་ང་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་ཅིང་བསྲུང་བ་དང་། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པ་བསྒོམ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 284b
པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང་། མཁས་པར་བྱ་བའི་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་དང་། བདེན་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་འབྱེད་ཅིང་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་ནི་རྒྱུ་ཡང་ཡོད། འབྲས་བུ་ཡང་ཡོད་དེ། རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དང་། གནས་པ་དང་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ་འདུན་པ་དང་།
མཐུན་པ་ལ་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་རྐྱེན་དང་། སྔོན་ཡང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་གོམས་པའོ། །འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནོད་པ་མེད་པར་འཁོར་བར་འཁོར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་གཟིར་བ་མེད་པ་དང་། ཅི་
དགའ་མགུར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དང་། ཕན་འདོགས་ནུས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུའོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་ཀྱི་ལོག་པས་མ་ཡིན་པ་དང་། མཁས་པར་བྱ་བ་སྣ་
ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གིས་ཀྱང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་བར་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བཅས་པ་དེ་ནི་མངོན་པར་
མཐོ་བ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པ་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་
པར་བྱ་སྟེ། ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པ་སྟེ། དེ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་དོན་འདིར་བསྟན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བསླབ་པའི་གཞི་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 285a
དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བགྱི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་སོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཁམས་བརྟས་པ་དང་། ཚོགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་། ལེགས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་དང་། སོམ་ཉི་
མེད་པ་དང་། གནས་སྐབས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་ཁམས་བརྟས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པའི་ཁམས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པས་བརྟས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་དམ་པའི་ཆོས་
བསྟན་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཤིན་ཏུ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་རིགས་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་རིགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཁམས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་
སེམས་བསྐྱེད་པས་བརྟས་པར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཤིན་ཏུ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུས་བསླབ་པའི་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པར་
བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཤིན་ཏུ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མོས་པའི་ཁམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཐོབ་པར་ནུས་པར་ཡིད་ཆེས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། མོས་པའི་ཁམས་དེ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་
བསྐྱེད་པས་བརྟས་པའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མོས་པའི་གནས་པ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། མཆོག་གི་གནས་དང་། རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་དང་། ཟབ་པའི་གནས་དང་། རྒྱུ་རིགས་པའི་གནས་དང་། འབྲས་བུ་རིགས་པའི་གནས་དང་། རྟོགས་པར་བྱ་བའི་གནས་
དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གནས་དང་། བཤད་པར་བྱ་བའི་གནས་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་དང་། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་དང་། ལམ་ལ་གནས་པ་དང་། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་།
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 285b
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་དང་། ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། །བདག་ཇི་ལྟར་མོས་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དང་པོ་ཁོ་ནར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ནི་མོས་པ་མཆོག་གི་གནས་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ལ་མོས་པ་སྐྱེའོ། །དེ་
ལྟར་མཆོག་གི་གནས་ལ་མོས་པར་གྱུར་ན་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང་། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ལ་མོས་པའི་དབང་གིས་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་ལ་མོས་པ་སྐྱེའོ། །ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ལ་མོས་པའི་དབང་གིས་
ནི་ཟབ་པའི་གནས་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་མོས་པ་སྐྱེའོ། །ཡང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ལ་མོས་པའི་དབང་གིས་ནི་རྒྱུ་རིགས་པའི་གནས་དང་། འབྲས་བུ་རིགས་པའི་གནས་ལམ་ལ་གནས་པ་དང་། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལ་མོས་པ་སྐྱེའོ། །ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་
ལ་མོས་པའི་དབང་གིས་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་གནས་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གནས་དང་། བཤད་པར་བྱ་བའི་གནས་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་དང་། ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ལ་མོས་པ་སྐྱེ་བའི་
ཕྱིར་རོ། །མོས་པའི་གནས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བས་བསྡུས་པར་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སྡེ་སྣོད་བསྟན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དུ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་བསྟན་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་བསྟན་པ་དང་། དེ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཉན་པ་དང་། སེམས་པ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང་།
འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་གཏན་དུ་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ། །དེ་དག་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་སྡུད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། གང་ལ་བསྟན་ནས་ཐབས་གང་དང་བསྒྲུབ་པ་གང་གིས་འབྲས་བུ་གང་ཐོབ་པ་དང་། ཁྱད་པར་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བས་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 286a
བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེ་ན། བསྟན་པའི་གཞི་ལས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་བསྟན་པའོ། །ཐབས་གང་གིས་ཤེ་ན། སྐྱོ་བ་མེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ཏེ། མཐུ་དང་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ཏོ། །སྒྲུབ་པ་
གང་གིས་ཤེ་ན། ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་སྒྲུབ་པས་དེ་ཉན་པ་དང་། སེམས་པ་དང་། སྒོམ་པའོ། །བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཅི་ཐོབ་ཅེ་ན། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །ཁྱད་པར་གང་གིས་ཤེ་ན། ཟད་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་
ཀྱིས་དེ་འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་གཏན་དུ་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ། །དེ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །གང་གིས་འདེགས་ཤེ་ན་བར་མ་གསུམ་མོ། །གང་དུ་འདེགས་ཤེ་ན་ཐ་མ་གཉིས་སུ་འདེགས་ཏེ། དེ་ཙམ་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
མོས་པའི་གནས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདིས་བསྡུས་ཏེ། མཆོག་གི་གནས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་བསྟན་པས་བསྡུས་ཏེ། གང་གིས་བསྟན་པ་དང་། གང་བསྟན་པ་དང་། གང་ལ་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་ནི་དཀོན་
མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་དང་། ཟབ་པའི་གནས་ནི་དེ་ཉིད་དུ་མཐུ་དང་། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་བསྟན་པ་བསྡུས་སོ། །རྒྱུ་རིགས་པའི་གནས་དང་། འབྲས་བུ་རིགས་པའི་གནས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྟོགས་པར་བྱ་བའི་གནས་དང་།
བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གནས་དང་། བཤད་པར་བྱ་བའི་གནས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཅེ་ན། དེ་ཉན་པ་དང་། སེམས་པ་དང་། བསྒོམ་པས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་ན་འབྲས་བུ་ཅི་ཐོབ་ཅེ་ན། བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་
ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དང་། འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་གཏན་དུ་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཐོབ་སྟེ། དེ་ལྟར་མོས་པའི་གནས་བརྒྱད་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྡུས་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བརྒྱད་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 286b
པའི་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དེས་ནི་མོས་པའི་གནས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མོས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཐོབ་པར་ནུས་པར་ཡིད་ཆེས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པས་དེ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཤིན་ཏུ་མོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་བསླབ་པའི་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཚོགས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཁམས་
བརྟས་པས་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པའི་འོག་ཏུ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ཆོས་སྤྱོད་པ་བཅུ་པོ་དག་གི་རིམ་གྱིས་ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་སྐྱེས་པས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེའི་འོག་
ཏུ་ཆོས་སྤྱད་པ་བཅུ་པོ་དག་གིས་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁམས་བརྟས་པས་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པའི་འོག་ཏུ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་
ལ་ཆོས་སྤྱད་པ་བཅུ་པོ་དག་གི་རིམ་གྱིས་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་སྐྱེས་པས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་སྤྱད་པ་བཅུ་པོ་དག་གིས་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དང་
ལྡན་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུས་བསླབ་པའི་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཆོས་སྤྱོད་པ་བཅུ་པོ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དག་གི་
ཡི་གེར་འདྲིར་བཅུག་སྟེ། འཛིན་པ་དང་། མཆོད་པ་དང་། གཞན་དག་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། སྟོན་པ་ལ་གུས་པར་བྱས་ཏེ། སེམས་པ་དང་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པས་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བའི་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 287a
ལམ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོར་བའི་ལམ་མོ། །དེ་དག་ལམ་དང་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་དོ། །དགུ་པས་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་དོ། །བཅུ་པས་ནི་བསྒོམས་
པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ནི། དང་པོར་བདག་ཉིད་ཆོས་སྤྱད་པ་དང་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བཙལ་བར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གཞན་དག་
ཆོས་སྤྱད་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་བསྐྱེད་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་ཆོས་སྤྱད་པ་དང་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་ཚོལ་བས་ཇི་ལྟར་ཚོལ།
ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་ཚོལ་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་བཟོ་དང་། ལས་ཀྱི་གནས་ཤེས་པ་རྣམས་ཚོལ་ལོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ནི་གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་
ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ནི་ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གསོ་བའི་བསྟན་བཅོས་དང་། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང་། སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་སོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་
བཟོ་དང་། ལས་ཀྱི་གནས་ཤེས་པ་ནི། བཟོ་དང་ལས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་རིག་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བཙལ་བར་བྱ་བ་དེ་དག་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན། རིག་པའི་གནས་ལྔ་པོ་ནང་གི་རིག་པ་དང་། གསོ་བའི་རིག་པ་དང་། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རིག་པ་དང་། སྒྲའི་རིག་པ་དང་། བཟོ་དང་ལས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་རིག་པ་
དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ནང་གི་རིག་པ་ནི། གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གཞི་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། མིང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། བསྟན་པའི་དོན་བསྡུ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 287b
བཀའ་ཞེས་བྱ་བའི་གནས་སོ། །དེ་ལ་གཞི་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་དང་། འདུལ་བ་དང་། མ་མོའི་གཞི་གསུམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་བསྡུ་བའོ། །མིང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་བསྡུས་
པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །བསྟན་པའི་དོན་བསྡུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀས་བསྡུས་པའི་བསྟན་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུ་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཞེས་བྱ་བའི་གནས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་
པས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གནས་ཡིན་པའོ། །རང་གི་རིག་པ་དེ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཇུག་སྟེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡང་དག་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་དང་། བྱས་པ་ཆུད་མི་ཟ་ཞིང་མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་བས་སྟོན་པའི་གནས་སོ། །གསོ་བའི་རིག་
པ་ནི་གསོ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཏེ། ནད་གསོ་བ་ཤེས་པའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ནད་ལ་མཁས་པ་དང་། ནད་ཅི་ལས་གྱུར་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། ནད་བྱུང་བ་བསལ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། ནད་བསལ་ནས་ཕྱིས་མི་འབྱུང་བར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་
དག་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རིག་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཏེ། བརྟག་པའི་དུས་སུ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། སྨྲ་བ་དང་། སྨྲ་བའི་ཞལ་ཆེ་བ་དང་། སྨྲ་བའི་གཞི་དང་། སྨྲ་བའི་རྒྱན་དང་། སྨྲ་བའི་ཆད་པས་
བཅད་པ་དང་། སྨྲ་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་། སྨྲ་བ་གཅེས་པ་ལ་དགོས་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་འཇུག་སྟེ། ཕ་རོལ་ཀླན་ཀ་ཚོལ་བ་ལ་བརྗོད་པའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་དང་། གཞན་ལས་བྱུང་བའི་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ལས་ཐར་པའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་པའི་རྣམ་
པས་སོ། །སྒྲའི་རིག་པ་ནི་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་ཏེ། གདགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བརྡ་སྤྲོད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། དོན་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། གང་ཟག་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 288a
དང་། དུས་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། གྲངས་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། གཞི་ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཇུག་སྟེ། སྐད་ཀྱི་བྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་
སྟོན་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཚིག་ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་པའི་རྣམ་པས་སོ། །བཟོ་དང་ལས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་རིག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བཟོ་དང་ལས་ཀྱི་གནས་ཤེས་པའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། སྣམ་སུ་བྱ་བའི་བཟོ་དང་། ཉོ་ཚོང་གི་བཟོ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཞམ་
འབྲིང་བྱ་བའི་བཟོ་དང་། ཡི་གེ་དང་། རྩིས་དང་། ཤོད་འགོད་པ་དང་། གྲངས་དང་ལག་རྩིས་ཀྱི་བཟོ་དང་། ལྟས་སུ་ལྟ་བའི་བཟོ་དང་། བློ་གྲོས་ཀྱི་བཟོ་དང་། བསྐྱེད་པའི་བཟོ་དང་། རྡུངས་ཀྱི་བཟོ་དང་། སྣམ་བྱ་བའི་བཟོ་དང་། སྦྱོར་བའི་བཟོ་དང་། གཡོས་བྱ་བའི་བཟོ་དང་། རོལ་མོའི་བཟོའོ། །དེ་ནི་
རང་རང་གི་ལས་དང་། བཟོའི་གནས་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་སྟོན་པའི་རྣམ་པས་འཇུག་གོ། །ཇི་ལྟར་ཚོལ་ཞེ་ན་མདོར་བསྡུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཚོལ་ཏེ། གུས་པ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་གཞོག་པ་དང་། འགྲོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཉན་པ་
ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སོ། །དེ་ལ་གུས་པ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་གཞོག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་ལེན་ཅིང་ཚོལ་བ་དང་། བདེ་བ་ཁྱད་དུ་གསོད་ཅིང་ཚོལ་བའོ། །འགྲོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཡོན་ཏན་འདོད་པས་ཆོས་སྨྲ་བའི་གམ་དུ་འགྲོ་བའི་ཀླན་
ཀའི་སེམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་དང་། གུས་པ་དང་བཅས་པས་འགྲོ་བའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དགེ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་བཙལ་སྙམ་པས་འགྲོ་བའི་བདག་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་དག་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ་སྙམ་པས་
འགྲོ་བའི་རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པའོ། །ཉན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་ཉན་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་གཡེང་བས་ཉན་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་ཉན་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བས་ཉན་པ་སྟེ།
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 288b
ཁེངས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཁྱད་དུ་གསོད་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཞུམ་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བས་ཉན་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་ན་ཁེངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དུས་སུ་ཉན་པ་དང་། བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་
དང་། སྲི་ཞུ་བྱེད་པ་དང་། མི་ཁྲོ་བ་དང་། རྗེས་སུ་གྲུབ་པ་དང་། ཀླན་ཀ་མི་ཚོལ་བས་སོ། །རྣམ་པ་བཞི་ནི་ཁྱད་དུ་གསོད་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ལ་གུས་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་ལ་གུས་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཆོས་ལ་ཁྱད་དུ་མི་གསོད་པ་དང་།
ཆོས་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་ཁྱད་དུ་མི་གསོད་པའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་གིས་ནི་ཞུམ་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་མི་ལྕོགས་སོ་སྙམ་དུ་བདག་ཉིད་ཁྱད་དུ་མི་གསོད་པའོ། །རྣམ་པར་མི་གཡེང་བས་ཉན་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང་།
སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་དང་། རྣ་བླགས་པ་དང་། ཡིད་བཏུད་པ་དང་། སེམས་ཀུན་གྱིས་བསམས་ནས་ཉན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཚོལ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནང་གི་རིག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ཚོལ་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནན་ཏན་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་
དག་ལ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསོ་བའི་རིག་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ཚོལ་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རིག་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞིའི་ཕྱིར་ཚོལ་ཏེ། དེ་ཉིད་ལེགས་
པར་བཤད་པ་དང་། ཉེས་པར་བཤད་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཚར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་དང་། བསྟན་པ་འདི་ལ་མ་དད་པ་རྣམས་དད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། དད་པ་རྣམས་ཕྱིར་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒོའི་རིམ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ཚོལ་ཏེ། ཚིག་དང་
ཡི་གེ་ངེས་ཚིག་བཟང་པོས་སྤྱོད་པས་ལེགས་པར་སྤྱད་དེ་བརྗོད་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་གདགས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་གཅིག་ལ་ཡང་ངེས་པའི་ཚིག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོ་དང་ལས་ཀྱི་རིག་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ཚོལ་ཏེ། སེམས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 289a
ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཚེགས་ཆུང་ངུས་ལོངས་སྤྱོད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཅེས་པར་བྱ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བཟོ་དང་ལས་ཀྱི་གནས་ཤེས་པ་བྱིན་པའི་ཕན་འདོགས་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་རིག་པའི་གནས་ལྔ་པོས་སོ་སོའི་དགོས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིག་པའི་གནས་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཚོལ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ལྟར་མ་བསླབས་ན་རིམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་གཞན་དག་ཆོས་སྤྱད་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པས་ཅི་ཞིག་སྟོན་ཅིའི་ཕྱིར་སྟོན་ཞེ་ན། གང་བཙལ་བ་དེ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །བདག་གི་ཕྱིར་བཙལ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་སྟོན་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། མཐུན་པའི་གཏམ་
བརྗོད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་མཐུན་པའི་གཏམ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དང་མཐུན་པ་སྟེ། དེ་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔ་སྟེ་སྤྱོད་ལམ་དང་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་གནས་པ་ལ་ལྟོས་པ་དང་། ཆོས་ལ་སེར་སྣ་དང་སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པར་སྟོན་པ་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་གོ་རིམས་བཞིན་
དུ་སྟོན་པ་དང་། དོན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱང་དོན་དང་ལྡན་པ་དོན་ཀྱང་ཆོས་དང་ལྡན་པར་སྟོན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་འོས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པར་འོས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་
གཟེངས་བསྟོད་པར་འོས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་དང་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱ་བར་འོས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། འཇུག་སླ་བར་སྟོན་པ་དང་། ཚད་མ་གསུམ་དང་ལྡན་པར་སྟོན་པ་དང་། བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་དང་། མཐུན་པར་སྟོན་པ་དང་། རྣམ་པར་མ་འཁྲུགས་པར་སྟོན་པ་དང་།
འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་ལྡན་པར་སྟོན་པ་དང་། འཁོར་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་སྟོན་ཏེ། མདོ་གཞན་ལས་དུས་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། གོ་རིམས་དང་། མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། འདོད་པར་བྱེད་པ་དང་། མགུ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྤྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྨ་མི་འབེབས་པ་དང་། རིགས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 289b
པ་དང་། འཚམ་པ་དང་། མ་འདྲེས་པ་དང་། ཆོས་དང་ལྡན་པ་དང་། འཁོར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་དག་པས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་སྟོན་པ་སྟེ། སེམས་འདི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། སེམས་ཅན་གནོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་བྱམས་
པའི་སེམས་ཀྱིས་སྟོན་པ་དང་། ཉེས་པར་སྟོན་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྟོན་པ་དང་། བག་མེད་པ་ཞུམ་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སྟོན་པ་དང་། བདག་ལ་ནི་མི་བསྟོད། གཞན་ལ་ནི་མི་སྨོད་པར་སྟོན་པ་དང་། རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་མི་རེ་བར་
སྟོན་པ་སྟེ། མདོ་གཞན་ལས་བྱམས་པའི་སེམས་དང་། ཕན་པའི་སེམས་དང་། སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་དང་། ཕྲག་དོག་མེད་པའི་སེམས་དང་། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྤྱོད་པ། གུས་པས་
བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ན་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་སྟེ། སེམས་པ་ནི་ཇི་སྐད་ཐོས་པའི་སེམས་རྣམས་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་དང་། གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་སེམས་པར་བྱེད་དེ། ཐོག་མ་ཁོ་ནར་བསམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་གནས་རྣམས་སྤངས་
ནས་ཆོས་རྣམས་བསམ་པ་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། གུས་པར་སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །ལྷོད་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། རིགས་པས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལ་རིགས་པས་དཔྱོད་ཅིང་རིགས་པ་དང་འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། མོས་པར་བྱ་བ་ལ་མོས་པར་བྱེད་ཅིང་མོས་པས་ཡིད་ལ་
བྱེད་པ་གཏོང་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། དོན་ལ་རྟོན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་འབྲུ་ལ་མི་རྟོན་པ་དང་། ནག་པོ་བསྟན་པ་དང་། ཆེན་པོ་བསྟན་པ་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཐོག་མར་འཇུག་པ་ནས་ཀྱང་སེམས་ལ་འཇུག་ཅིང་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་དང་། ཞུགས་ནས་ཀྱང་ཡང་དང་
ཡང་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ན་སྙིང་པོ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་དེ། ཡལ་བར་མི་འདོར་བས་སེམས་སོ། །དེ་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་དང་། གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་སེམས་པར་བྱེད་པ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། ཐོག་མ་ཁོ་ནར་བསམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 290a
གནས་རྣམས་སྤངས་ནས་ཆོས་རྣམས་བསམ་པ་རྩོམ་པར་བྱེད་ན་སེམས་རྨོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་གུས་པས་སྦྱོར་བས་རྒྱུན་དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། ལྷོད་པར་མི་བྱེད་ན་སྔར་མ་རྟོགས་པའི་དོན་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་
ལ། རྟོགས་པའི་དོན་ཡང་ཆུད་མི་ཟ་ཞིང་མི་གསལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་པས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལ་རིགས་པས་དཔྱོད་ཅིང་རིགས་པ་དང་འགལ་བར་མི་བྱེད་ན། རིགས་པས་བརྟགས་པའི་ཆོས་དེ་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ། །མོས་པར་བྱ་བ་ལ་མོས་པར་བྱེད་ཅིང་། མོས་
པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཏོང་བར་མི་བྱེད་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི། བདག་གི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་དེ་དག་ཡིད་ཆེས་ཤིང་མི་སྤོང་བས་བདག་ཉིད་མ་སྨས་མ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་ལ་རྟོན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་འབྲུ་ལ་མི་རྟོན་
ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །ནག་པོ་བསྟན་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་མི་འཇུག །འདུལ་བ་ལ་མི་སྣང་བ་ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བ་དང་། ཆེན་པོ་བསྟན་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག །འདུལ་བ་ལ་སྣང་། ཆོས་ཉིད་དང་མི་
འགལ་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ན། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལས་སུས་ཀྱང་བསྐྱོད་པའམ། བསྒུལ་བར་མི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐོག་མར་འཇུག་པ་ནས་ཀྱང་སེམས་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་སྐབས་མ་ཡིན་པ་མི་འཇུག་པ་ན་བཟོད་པ་སྔོན་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞུགས་
ནས་ཀྱང་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྙིང་པོ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་དེ། ཡལ་བར་མི་འདོར་བར་སེམས་ན་སྒོམ་པ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་སྤྱད་པ་བཅུ་པས་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི། བསམ་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་
དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པས་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་ན་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་གོམས་པ་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་སྒོམ་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་ཞི་གནས་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 290b
བསམ་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་དང་། དོན་ཙམ་གྱི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ངེས་པར་གཏད་ནས་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང་། སེམས་ཡོངས་སུ་གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དམིགས་པ་
ཐམས་ཅད་ལ་མོས་པ་ན། ནང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཚན་མ་རྣམས་ལ་སེམས་གནས་པ་དགུ་དང་། སྟོབས་དྲུག་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞིས་འཇུག་པའོ། །ལྷག་མཐོང་གང་ཞེ་ན། ཞི་གནས་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་
མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བཞི་དང་། གཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དྲུག་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞིས་འཇུག་པའོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་གོམས་པ་གང་ཞེ་ན། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་རྟག་ཏུ་སྦྱོར་ཞིང་གུས་པར་སྦྱོར་བའོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་
མཐོང་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་གང་ཞེ་ན། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་མ་དེ་དག་གཉིས་ལས་སེམས་མི་གཡོ་བ་ལ་རང་གི་ངང་གིས་མངོན་པར་འདུ་བ་མེད་པར་འཇུག་ཅིང་གནས་པ་དང་། སྡུད་ཅིང་མི་འཕྲོ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞི་
གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་གོམས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞི་གནས་ཡོངས་
སུ་དག་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཆེ་བ་དང་། འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ལྷག་མཐོང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བ་ཆེ་བ་དང་། འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །བསྒོམ་པའི་བྱ་བ་ནི་འདིར་
ཟད་དེ། རྟེན་ལ་ཡོད་པའི་གནས་ངན་ལེན་བསལ་བར་བྱ་བ་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྒོམ་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 291a
ཁམས་བརྟས་པས་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པའི་འོག་ཏུ་མོས་པས་སྤྱད་པའི་ས་ལ་ཆོས་སྤྱོད་པ་བཅུའི་རིམ་གྱིས་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་སྐྱེས་པ་ནི། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།
ཆོས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དེས་བསླབ་པའི་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཐེག་པ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པའི་ལམ་ལས་ཤེས་རབ་དང་། སྙིང་རྗེ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་ཏེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་ཐེག་པ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པས་བསླབ་པའི་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པར་བྱའོ་
ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་སྟེ། དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ཡང་
དག་པའི་སྨོན་ལམ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་པ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་པ་ནི་བདག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་པས་དེས་ནི་འཁོར་བ་ལ་མི་གནས་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་པས་དེས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་སོ། །དེ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་དང་། སྐྱེ་བའི་སྨོན་ལམ་དང་། སྤྱོད་ཡུལ་
གྱི་སྨོན་ལམ་དང་། ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་དང་། སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་དག་གིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་སྔར་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 291b
ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་པའི་ཁམས་བརྟས་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་ཅིང་འཁོར་བ་ལ་མི་གནས་ལ། སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་
གཏོང་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་པའི་ཁམས་བརྟས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་པའི་ཁམས་
བརྟས་པར་བྱེད་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཐེག་པ་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུས་བསླབ་པའི་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་ལེགས་པར་
ཤིན་ཏུ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སོམ་ཉི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོམ་ཉི་ནི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སོམ་ཉི་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་ནི་སོམ་ཉི་མེད་
པ་སྟེ། དེ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ནས་སོམ་ཉི་མེད་པར་འགྱུར་ལ། སོམ་ཉི་མེད་པས་བསླབ་པའི་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ་དེ་ལ་རྣམ་པ་དུ་མ་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་དུ་རིག་པར་བྱ། རྣམ་པ་དུས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་བྱ་བ་དོན་ཡོད་པ་ཡིན། རྣམ་པ་དུ་དང་ལྡན་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དད་པའི་གཞིའི་གནས་ལ་མཁས་པ་ཡིན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་འདུལ་བ་གཞན་དག་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་བྱ་བ་དུ་ཡོད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་ནི་རྣམ་པ་དུས་རྫོགས་པར་འགྱུར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུ་ཤེས་དུས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ཆོས་མཉན་པར་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གང་ཟག་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གནས། དུ་ནི་ཡིད་ལ་མི་བྱ་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་རིག་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 292a
པར་བྱ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་དང་། འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་། བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡིད་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་དང་། དགེ་བའི་ཚིག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ལྔས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་བྱ་བ་དོན་ཡོད་
པ་ཡིན་ཏེ། མ་གསོལ་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་དང་། ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མའི་དོན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་འཛུད་པས་ཕན་འདོགས་པ་དང་། དམ་བཅས་པའི་རྩོམ་པ་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཕྱོགས་མི་འཛིན་ཅིང་སྙིང་རྗེ་སྙོམས་པས་སོ། །རྣམ་པ་ལྔ་དང་
ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དད་པའི་གཞིའི་གནས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་པ་དང་། ཕྲག་དོག་མེད་པ་དང་། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གདུལ་བ་གཞན་དག་ལ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་བྱ་བ་
ནི་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དེ། གླེང་བར་བྱེད་པ་དང་། དྲན་པར་བྱེད་པ་དང་། འདོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞིས་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང་། ཡོ་བྱད་
སྟོབས་པ་དང་། བཀའ་བཞིན་བྱེད་པས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུ་ཤེས་ལྔས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ཆོས་མཉན་པར་བྱ་སྟེ། དཀོན་པའི་དོན་གྱིས་རིན་པོ་ཆེའི་འདུ་ཤེས་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་གྱིས་མིག་གི་འདུ་ཤེས་དང་། ཤེས་བྱ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་དོན་གྱིས་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཚེ་འདི་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་དགའ་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་རྒྱུའི་དངོས་པོའི་དོན་གྱིས་དགའ་བ་ཁ་ན་ཐོ་བ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བླ་ན་མེད་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་
རྒྱུའི་དངོས་པོའི་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གང་ཟག་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གནས་ལྔ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་ཡིད་ལ་མི་བྱ་བ་དང་རིགས་དམའ་བར་ཡིད་ལ་མི་བྱ་བ་དང་། བྱད་བཞིན་ངན་པར་ཡིད་ལ་མི་བྱ་བ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 292b
དང་། སྙན་པ་མེད་པར་ཡིད་ལ་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུས་བསྟན་ཏེ། སོམ་ཉི་མེད་པར་གྱུར་པས། བསླབ་པའི་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གནས་སྐབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་གནས་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་གནས་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་གནས་པ་དང་།
རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་གནས་པའི་གནས་སྐབས་ནས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་བས་བསླབ་པའི་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་གནས་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་གནས་
པའི་གནས་སྐབས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་བའི་ཆོས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ལས་ཀྱི་མཐའ་ལེགས་པར་བྱེད་པ་དང་། མཁས་པ་དང་། གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །དེ་ལ་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ནི། རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཕ་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ངེས་པར་འབྱེད་པ་དང་། བྱང་བར་བྱེད་པ་དང་། རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་བྱེད་པའོ། །མཁས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཞེ་འགྲས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡང་བ་བསལ་བ་དང་། ཐ་མལ་པ་རྣམས་འཇུག་པར་བྱ་བ་དང་། ཞུགས་པ་རྣམས་
ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་བྱ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་སྨོན་
ལམ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མཁས་པའོ། །གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་ཁ་ཅིག་ལ་ཕན་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ལ་བདེ་བ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ལ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 293a
ཕན་པ་དང་། བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལེགས་པར་བྱེད་པ་དང་མཁས་པ་དང་། གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་སྒོ་གསུམ་པོ་དག་གིས་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཅི་བསགས་སོ་
ཅོག་ཐམས་ཅད་སྙིང་ཐག་པ་ནས་དད་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་གནས་པ་གཉིས་ཀ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་དུ་ཟིན་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པ་པས་རབ་ཏུ་
བྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པ་ནི་བུ་སྨད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཉེས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་མ་གྲོལ་གྱི། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། ཁྱིམ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཞིང་ལས་དང་ཉོ་ཚོང་དང་། རྒྱལ་པོ་ལ་ཞོ་
ཤས་འཚོ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཆགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་མ་གྲོལ་གྱི། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། ཁྱིམ་པས་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་གཅིག་པུ་ངེས་པར་ལུ་གུ་རྒྱུད་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་སྤྱོད་མི་ནུས་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ནི་ནུས་པ་དང་། ཁྱིམ་
པས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དུལ་ཞིང་། དགེ་བ་གང་དང་གང་རྩོམ་པ་དེ་དང་དེ་ཉིད་མྱུར་དུ་མཐར་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་གྱི། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཁྱིམ་པ་ནི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་ངེས་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་པས་གཞན་དག་
ལ་ཚིག་མི་བཙུན་གྱི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁྱིམ་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གནས་སྐབས་དེ་ལྟ་བུ་དག་ནས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་
ལ་སྦྱོར་བས་བསླབ་པའི་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པ་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด