འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོའི་རྣམ་པར་བཤད་པ

ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་སནྡྷི་ནིར་མོ་ཙ་ནཾ་སཱུ་ཏྲ་སྱ་བྱཱ་ཁྱཱ་ན་མ

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 55a

སོགས་པ་ཉི་ཚེར་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །ཚད་མ་མཆིས་གྲངས་མ་མཆིས་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་མཆིས་པར་འཚལ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་དེ་དག་ལས་གཞན་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པ་སྟེ། དེ་ནི་

རེ་ཞིག་དེ་དག་མང་བ་སྤྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་དུས་གཅིག་ཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ལྟར་མང་བ་དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་རང་གི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དམིགས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་

པའི་སྟོན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མཚན་མ་ཐ་དད་པ་དམིགས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟོན་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་མཚན་མ་ཐ་དད་པ་དམིགས་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཕུང་པོ་དམིགས་

པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཇི་ལྟར་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཚིག་འོག་མ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་པས། འོག་མ་རྣམས་ནི་བཤད་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཕུང་པོའི་མཚན་མ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་མ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །ཕུང་པོའི་སྐྱེ་བ་དམིགས་པ་དང་།

ཕུང་པོའི་འཇིག་པ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་སྒོ་ནས་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་སྟོན་ཏོ། །ཕུང་པོའི་འགོག་པ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་སྟོན་ཏོ། །ཕུང་པོའི་འགོག་པ་མངོན་དུ་

བགྱི་བ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཕུང་པོའི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གཟུང་བའི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་དམིགས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟོན་པས་དོན་དམ་པ་རྟོགས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་རང་གི་ཤེས་པས་

གཞན་ལ་བརྡ་སྤྲོད་པར་བྱེད་པ་ནི་གཟུང་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་ཕུང་པོ་གཅིག་གི་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་པོ་སོ་སོ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ནི་འཛིན་པའི་མངོན་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 55b

པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ཕན་ཚུན་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་པར་སེམས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་

སྦྱར་རོ། །བདེན་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། སྤང་བ་དང་། མངོན་དུ་བགྱི་བ་དང་། སྒོམ་པ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིས་ནི་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། བསྒོམ་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་ཏོ། །ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ལ་གནས་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཉན་ཐོས་དང་

རང་སངས་རྒྱས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་རྣམས་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲིའི་བར་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དམིགས་པའོ། །ཁམས་དུ་མ་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་སྣ་

ཚོགས་དེ་དག་ལ་ཡང་ཁམས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཁམས་དང་། སྔོན་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཁམས་དང་། རྣམ་པར་དག་པར་བྱར་རུང་བའི་ཁམས་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་བྱར་མི་རུང་བའི་ཁམས་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཞན་ཡང་ཁམས་དེ་དག་

རེ་རེ་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་དུ་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་གཙང་བ་དང་དངོས་པོར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་དག་

གི་གཉེན་པོར་ལུས་ལ་མི་གཙང་བ་དང་། རང་བཞིན་མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དག་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསྒོམ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཐོབ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། བརྟེན་པ་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལ་འཐོབ་པ་བསྒོམ་

པ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བའོ། །བརྟེན་པ་བསྒོམ་པ་ནི་སྐྱེས་པ་གནས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །མཐོང་ནས་ཀྱང་བདག་འདི་སྙམ་བགྱིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 56a

མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་མ་རྟོགས་པར་རྟོགས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་རང་གི་ཤེས་པ་གཞན་ལ་བརྡ་སྤྲོད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དམིགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་གི་སླད་

དུ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡང་དམིགས་ཀྱིས་སྟོན་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་མངོན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་རང་གི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་

ཡང་མང་བར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡང་སྟོན་ཏེ། དེ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་

གཉེན་པོའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོར་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་

བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ནི་གཟུང་བའི་དངོས་པོ་དང་། འཛིན་པའི་དངོས་པོ་དང་། མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་

དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དམིགས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ངས་ནི་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཕྲ་བ། མཆོག་ཏུ་ཕྲ་བ། ཟབ་པ། མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ། རྟོགས་པར་དཀའ་བ། མཆོག་

ཏུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐབས་དེ་དག་གི་ཚིག་གི་དོན་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་བསྟན་པ་འདི་ཡང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གཉེན་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 56b

པོར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་གཟུང་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། འཛིན་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །དེ་ལ་གཟུང་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་རབ་འབྱོར་ཕུང་པོ་རྣམས་

ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངས་དོན་དམ་པ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །འཛིན་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །

མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཕུང་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །ད་ནི་དེ་དག་གིས་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གཟུང་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བའི་ཆོས་

རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དམིགས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟོན་པས་དོན་དམ་པ་རྟོགས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་རང་གི་ཤེས་པ་གཞན་ལ་བརྡ་སྤྲོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངས་དོན་དམ་པ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་

སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་མཐོང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་

ཉིད་མེད་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། རྣམ་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ལྟ་བུར་སྣང་

བའི་སྒོ་ནས་གཟུང་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བར་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་དེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་མཐོང་བར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 57a

གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས། དེ་ནི་གཟུང་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོ་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་དེ་

བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་ཅི་མངོན་སྙམ་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཀུན་

བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་གཟུང་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོ་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་

གི་དོན་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འཛིན་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་གཅིག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པའི་སོ་སོ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་

པོར་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལས་དང་པོ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ལ་ལས་

དང་པོ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ལས་དང་པོ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ལས་དང་པོ་པའོ། །དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ལས་དང་པོ་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་གཞི་བདུན་པོ་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པ་དང་། མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རབ་ཏུ་དབེན་

པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དགའ་བ་སྡུད་པ་དང་། སྤྱོད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། སྦྱོར་བའི་མཐར་ཐུག་པ་དང་། སྦྱོར་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་ལས། ད་དུང་མཚན་ཉིད་སོ་སོ་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཐོབ་ཅིང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་མ་རེག་པ་གང་ཡིན་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 57b

པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ལས་དང་པོ་པ་ནི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་ཅིང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་འདོད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བྱས་པ་

ནི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ། མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡན་ཆད་ནས་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བར་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལྔ་པོ་དག་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་འདས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་

བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྦྱོར་བའི་སྒོམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་། བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་ནས་གཟུང་སྟེ། རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ན།

ཇི་སྲིད་དུ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་ལས་དང་པོ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། །དེའི་ཚེ་ན་ནི་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཡང་དག་པ་ཉིད་སྐྱོན་

མེད་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་དྲིང་འཇོག་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ཤིང་། གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཡིད་

ལ་བྱེད་པ་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐབས་འདིར་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་གཟུང་བར་བྱའོ། །ཕུང་པོ་གཅིག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལས་ཕུང་པོ་གཅིག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་

ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཐ་མི་དད་པ་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་སོ་སོར་རིག་པའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཀྱི་ཞེས་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 58a

བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་སོ་སོའི་གཞི་ལ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་གྱུར་ན་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཆོས་གཅིག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་ནས་གཞི་གཞན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩོམ་པར་བྱེད་པའི་རིགས་ན་རྩོམ་པར་ཡང་མི་བྱེད་དེ། ཆོས་གཅིག་གི་དེ་བཞིན་

ཉིད་རྟོགས་པའི་དུས་ཉིད་ན་ཆོས་གཞན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་གཉིས་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་དུ་ཕྱི་མར་གོམས་པར་བྱེད་པར་ཟད་ཀྱི་སྔོན་མ་བྱུང་བ་གཟོད་རྟོགས་པར་

བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཉིས་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་གཟུང་བ་

དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་གཉིས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྟེན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་མེད་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ཏེ། དེ་ཡང་འགྱུར་བ་

མེད་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པར་ཟད་ཀྱི། དངོས་སུ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལྟར་གཉིས་སུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་སོ་སོར་རང་

རིག་པའི་རྣམ་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ངེས་པར་འཛིན་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། དེ་ཡང་དངོས་པོ་གཅིག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ན་དངོས་

པོ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། དངོས་པོ་རེ་རེ་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རེ་རེ་ཡོངས་སུ་མ་ཚོལ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ནི་འཛིན་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོ་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པ་ཡིན་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 58b

ནོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཕན་ཚུན་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་པར་སེམས་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་རབ་འབྱོར་

གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཕུང་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་འདི་དག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་ལྟར་དེ་དག་གི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་

དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྣམ་པར་མ་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཐ་མི་དད་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཡང་གལ་ཏེ་ཐ་དད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཚར་གཅིག་དང་སྐྱོན་ལས་བཟློག་པ་ཚར་གཅིག་གིས་ཐ་མི་དད་པར་སྟོན་ཏེ་དོན་དེ་ཉིད་ལ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །

དེས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཡང་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཞིང་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་ལས་རྐྱེན་གྱི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བར་སྣང་བས་ན་འདི་ཡང་གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་

གདོན་མི་ཟ་བར་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ནི་འདུས་བྱས་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་ནི་རྒྱུའི་ལུས་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་བྱས་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་པར་མི་

འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ཙམ་དུ་བརྫུན་པ་ཡིན་ལ། ཇི་ཙམ་དུ་འདུས་མ་བྱས་པ་དེ་ཙམ་དུ་བརྫུན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་དོན་དམ་པ་གཞན་ཞིག་ཡོངས་སུ་བཙལ་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་

མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རབ་འབྱོར་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་ལས་བཟློག་པའི་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་ནི་སྔ་མ་ལས་བཟློག་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་དབྱིངས་ནི་འཛིན་པའི་དོན་ཡིན་པས་ཆོས་རྣམས་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 59a

ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་སྟེ། ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཆོས་ཉིད་དབྱིངས་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ་ཆོས་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་

གནས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། རྟག་པ་རྟག་པའི་དུས་ན་ཐེར་ཟུག་ཐེར་ཟུག་གི་དུས་སུ་ཞེས་སྨོས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་

གོ། །རབ་འབྱོར་རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོ་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་གི་དོན་

བཤད་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དེ་དག་གི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་

དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་སྔར་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་དེ་དག་གི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་

ནམ་མཁའི་དཔེས་ནི་ཅི་སྟོན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ནི། དེ་དག་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་དུ་དབྱེར་མེད་དོ། །དོན་དམ་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་

མས་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཐ་དད་པ་སྟེ། དེ་མེད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འགྱུར་བ་མེད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ནི་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 59b

དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གི་དོན་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་དག་གི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་

པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་སྔར་བསྟན་

པའི་ཚིག་གི་དོན་དེ་དག་གི་དངོས་པོའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་མདོར་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་

པ་གཅིག་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། དོན་དམ་དེ་ནི་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཏེ། །ཀུན་དུ་རོ་གཅིག་མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་རྩ་བ་གོང་མ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དངོས་

པོ་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་དག་ཐ་དད་ཀུན་རྟོག་པ། །དེ་དག་ང་རྒྱལ་གནས་པ་རྨོངས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་རྩ་བ་འོག་མ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་

པར་གཞག་པའི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏེ། དེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །ལེའུ་བཞི་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དོན་དམ་

པའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བས་མདོ་སྡེའི་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེ་ལྟར་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བས་མདོ་སྡེའི་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་ནས་ད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 60a

མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བས་མདོ་སྡེའི་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་མཚན་ཉིད་དྲུག་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་།

ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་བརྩམས་ནས་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ཐེག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་བརྩམས་ནས། ཐེག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་

དུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་དང་། ཐེག་པ་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཁོ་ན་ལས་བརྩམས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་གོ་རིམས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་མདོ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་།

དགོས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་རྣལ་འབྱོར་དམ་པ། བདག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་དང་། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དད་པ་མཆོག་གི་གནས་ཡིན་པར་མོས་པ་བསྐྱེད་ཅིང་མི་གཡེལ་བར་ནན་ཏན་

སྙིང་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ན། དང་པོ་ཁོ་ནར་སེམས་ཀྱི་གསང་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་སེམས་དང་ཡིད་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པར་བྱ་དགོས་པས་འདིར་དང་པོར་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་

པོར་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པར་བྱ་དགོས་པས་འདིར་དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་

མཁས་པར་བྱ་དགོས་པས་འདིར་དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བའི་ཐབས་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་གནས་དང་།

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 60b

རྟེན་གྱི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པར་བྱ་དགོས་པས་འདིར་དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་བརྩམས་ནས་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་

མཐོང་གི་ཐེག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་། རྟོག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ངེས་པའི་དོན་ལ་མཁས་པར་བྱ་དགོས་པས་འདིར་དེའི་འོག་ཏུ་ཐེག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཐེག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ས་དང་ཕ་

རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པར་བྱ་དགོས་པས་འདིར་དེའི་འོག་ཏུ་ཐེག་པ་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཁོ་ན་ལས་བརྩམས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་

རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་བདེ་བར་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འདི་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། དེས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐའ་དག་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དང་པོར་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་

བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཡངས་པས་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་ཡངས་པའི་ལེའུ་ལྔ་པ་འདི་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ལེའུ་ལྔ་པ་

འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཞུས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་ཞུས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་

གསང་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཇི་ཙམ་གྱིས་འདོགས་ལགས་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཡངས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལེའུ་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 61a

འདི་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་དང་པོར་ཡོངས་སུ་ཞུས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་གསང་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་

མཁས་པ་གླེང་བསླང་བའི་ཕྱིར་དང་པོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་ཡངས་པས་ཞུ་བ་ཞུས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་

སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་། འགགས་མ་ཐག་པ་དང་གནས་སུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གོ། །གསང་

བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་དང་། གནས་དང་། དམིགས་པ་དང་། གྲོགས་དང་། ལས་དང་། དེའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་དག་དང་། ཆོས་འདི་དག་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་མི་ཤེས་པ་དག་དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་

ལུགས་ཤེས་པ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་གཉིས་སུ་བཟླས་པ་ནི་གྲགས་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བགྱི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་དེ་དང་དེ་དག་ལས་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་

དཔའ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གནས་དང་། དམིགས་པ་དང་། གྲོགས་དང་། ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་དང་། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་

པ་དེ་ལ། དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སེམས་དང་། ཡིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ། གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གནས་པ། ལེན་པར་བྱེད་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པས་བསྡུས་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 61b

ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་མ་རིག་པ་དང་། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། སྲེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང་རྟག་ཏུ་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་འགགས་མ་ཐག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡང་

ན་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། གནས་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ས་བོན་གྱི་གནས་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །འབྱུང་བའི་སྒོ་འབྱེད་པའི་གནས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་འགགས་མ་ཐག་པའོ། །འཆིང་བའི་གནས་ནི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ཡིད་དེ། དེ་

མ་འགགས་ན་རྣམ་པར་རིག་པའི་འཆིང་བ་ནི་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་གནས་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་། དད་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲས་རྣམ་པར་

ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་དག་གོ། །དེ་དག་གི་གནས་གང་ཞེ་ན། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་

པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་ནི་གཉིས་ཏེ། ས་བོན་གྱི་གནས་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་ནི་ཡིད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་མ་འགགས་ན་རྣམ་པར་རིག་

པའི་འཆིང་བ་མི་འགྲོལ་ལ། འགགས་ན་དེ་འགྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་ནི་གསུམ་སྟེ། དབང་པོ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བའི་གནས་སོ། །ཡིད་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་སོ། །ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ལུས་ལེན་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བསྡུས་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་

པ་ནི་ས་བོན་གྱི་གནས་སོ། །དེ་དག་གི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ནང་གི་ལེན་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་སྣོད་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་ཀུན་གཞི་ལ་བདག་གོ་སྙམ་དུ་དམིགས་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 62a

པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ། དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་ཡུལ་དང་། རང་དང་། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། དུས་གསུམ་དང་སྐད་ཅིག་གི་རྒྱུན་གྱིས་བསྡུས་པ་དག་གོ། །སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་དང་།

སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་བསྡུས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤ་སྟག་སྟེ། དེ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ནི་གཟུགས་བསྟན་དུ་ཡོད་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའོ། །རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ནི་སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་བསྟན་དུ་མེད་ལ་

ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དག་གོ། །དེ་དག་གི་གྲོགས་གང་ཞེ་ན། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་དེ་དག་དང་། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གི་ལས་གང་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྣོད་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། གནས་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། བདག་གོ་

སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། ཡུལ་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་གཉིས་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལས་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྟག་ཏུ་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣོད་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་དང་། ནང་གི་ལེན་པ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི་

ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འཆིང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་མ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་ལས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་རབ་ཏུ་

དབྱེ་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལས་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་གྱི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་། དུས་གསུམ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐད་ཅིག་གི་རྒྱུན་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་

ཆོས་རྣམས་དང་ལས་རྣམ་པར་འཇུག་ཅིང་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 62b

གཞན་དག་དང་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ལས་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་སྟེ། དམིགས་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དམིགས་པ་ལ་ཉེ་བར་སེམས་པ་དང་།

ར་རོ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྨྱོ་བར་བྱེད་པ་དང་། གཉིད་ལོག་པར་བྱེད་པ་དང་། སད་པར་བྱེད་པ་དང་། བརྒྱལ་བར་བྱེད་པ་དང་། བརྒྱལ་བ་ལས་སངས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལུས་དང་ངག་གི་ལས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལས་བྲལ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང་།

དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའོ། །སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། རང་གི་ཡུལ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་། རང་གི་མཚན་

ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་དུས་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐད་ཅིག་གཅིག་གི་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་སྟེ། དགེ་བའི་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། ལས་ཀུན་ནས་སློང་བའི་རྗེས་

སུ་འཇུག་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ལ། དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་

འཇུག་པ་དང་། ལྡོག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ལུས་ལེན་པ་མི་སྲིད་པ་དང་། དང་པོ་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པ་དང་། གསལ་

བར་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པ་དང་། ས་བོན་ཉིད་མི་སྲིད་པ་དང་། ལས་མི་སྲིད་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་མི་སྲིད་པ་དང་། སེམས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འཆི་འཕོ་མི་སྲིད་པས་སོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ལུས་ལེན་པ་མི་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 63a

སྲིད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྒྱུ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། སྔོན་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་དེས་ལུས་ལེན་པར་བྱེད་ཀྱི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ད་ལྟར་གྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་དེ་དག་ནི་ལུས་ལེན་

པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱུ་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་པས་དེས་ལུས་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བར་སྣང་བས་དེ་དག་ནི་ལུས་ལེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱུ་གཉིས་

པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པས་བསྡུས་པའི་རིགས་ཡིན་པས་དེས་ལུས་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པས་བསྡུས་པའི་རིགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་

དམིགས་པས། དེ་དག་ནི་ལུས་ལེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱུ་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་གནས་པས། དེས་ལུས་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་གནས་ངེས་པ་ལས་སོ་སོར་

འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་གང་དང་གང་ནས་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་དེས་ཟིན་པར་འགྱུར་གྱི། གནས་གང་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་བྱུང་བའི་གནས་དེ་མ་ཟིན་པས། དེ་དག་ནི་ལུས་ལེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱུ་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དང་

པོའི་ལེན་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱིས་ལུས་ཅིག་ཅར་ལེན་པ་ཡིན་གྱི། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ལན་འགའ་འབྱུང་ཞིང་ལན་འགའ་མི་འབྱུང་བས་གལ་ཏེ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ཡང་དང་ཡང་དུ་ལུས་ལེན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱུ་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ད་

ལྟར་གྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རིགས་མ་ཡིན་པ་དང་། གནས་ངེས་པ་དང་། ཡང་དང་ཡང་ལུས་ལེན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས་ཀྱང་གལ་ཏེ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ལུས་ལེན་པ་མི་སྲིད་པས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་ཀུན་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 63b

གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་དང་པོར་འཇུག་པར་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་ན་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དང་། ལྷན་ཅིག་གི་དངོས་པོས་འཇུག་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་

གཉིས་སམ་གསུམ་མམ། བརྒྱད་ཅར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་མི་འདོད་པས་ཀུན་གཞི་ཡང་མེད་ལ། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་མི་འབྱུང་ཞིང་གང་ཡང་རུང་བ་སྔ་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་མི་རུང་སྟེ། གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཅར་

གྱི་རྐྱེན་དུས་གཅིག་ཁོ་ནར་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པའི་ཚེ། དང་པོ་གཅིག་འབྱུང་ཞིང་གཞན་ཡང་རིམ་གྱིས་འབྱུང་ཞེས་བྱར་རྐྱེན་ཚོགས་པར་འདྲ་བས་མི་རུང་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་

ལྟར་ན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་གསལ་བར་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཀུན་གཞི་མེད་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག་གི་དངོས་པོས་འཇུག་པ་ཡང་མེད་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ད་ལྟར་གྱི་ཡུལ་ལ་གསལ་བར་འཇུག་ཅེས་བྱའོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་ད་ལྟར་གྱི་ཡུལ་ལ་

གསལ་བར་འཇུག་པ་དང་། དུས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་མི་རུང་བའི་རིགས་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ད་ལྟར་གྱི་ཡུལ་ལ་གསལ་བར་འཇུག་པས་ལྷན་ཅིག་གི་དངོས་པོས་འཇུག་པ་ཡོད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཀུན་

གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ས་བོན་ཉིད་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཅིག་གི་ས་བོན་གཅིག་ཡིན་པར་མི་རུང་བ་དང་། སེམས་ཀྱི་

རྒྱུན་ཡུན་རིང་པོར་རྒྱུན་ཆད་པ་ཡང་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མེད་པས་དེ་དག་མི་འབྱུང་བའི་རིགས་ན་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་དག་གི་ས་བོན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ལས་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ལས་ནི་མདོར་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 64a

བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྣོད་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། གནས་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། བདག་གོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། ཡུལ་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་སྣང་སྟེ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་

རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་གི་དངོས་པོས་འབྱུང་བ་མེད་པས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་གི་སྐད་ཅིག་ལ་ནི་ལས་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་མི་རུང་བས་མི་འབྱུང་བའི་རིགས་ན། འབྱུང་བས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག་གི་དངོས་པོས་འཇུག་པ་ཡོད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཀུན་

གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། ཇི་ལྟར་ན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ཚུལ་བཞིན་ནམ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་སེམས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་པའམ་

སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པའམ། སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་གཅིག་གི་ལུས་ལ་ཚོར་བ་རྣམ་པ་དུ་མ་རྣམ་པ་མང་པོ་སྣ་ཚོགས་གང་དག་འབྱུང་བ་དེ་དག་མི་འབྱུང་བའི་རིགས་ན་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་

པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་སེམས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའམ། འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ལུས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་

བྲལ་བས་ཤི་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ལུས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་

འཆི་འཕོ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཤི་བའི་བར་དུ་རྟག་པར་འབྱུང་བ་ཁོ་ནར་འདོད་པས། འཆི་ཀའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ལུས་རོ་སྟོད་དམ་རོ་སྨད་དུ་དྲོད་ཡལ་བར་བྱེད་ཅིང་སྤང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ལྟར་སྣང་བས་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 64b

ལུས་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་དང་བྲལ་བས་དྲོད་ཡལ་བ་དང་ཚོར་བ་མེད་པར་སྣང་བར་ཟད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དེའི་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་རྣམ་

པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུ་ན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞིས་རྣམ་པར་གཞག་ལ། ལྡོག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དམིགས་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པས་འཇུག་

པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། གཅིག་གི་རྐྱེན་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་གི་དངོས་པོས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་

རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དམིགས་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུ་ན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཇུག་སྟེ། ནང་གི་ལེན་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣོད་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །དེ་ལ་

ནང་གི་ལེན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་དང་། རྟེན་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ནོ། །དེ་ཡང་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནའོ། །གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཁམས་ན་ནི་བག་ཆགས་ལེན་པ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣོད་རྣམ་

པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པར་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནང་གི་ལེན་པའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇིག་རྟེན་དང་། སྣོད་ཀྱི་རྒྱུན་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་འབྱེད་པར་རྣམ་པར་རིག་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མར་མེ་འབར་བ་ནི་སྙིང་

པོ་དང་། སྣུམ་གྱི་རྒྱུས་ནི་ནང་འཇུག་པར་འགྱུར་ལ། ཕྱི་རོལ་དུ་ནི་འོད་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ནང་གི་ལེན་པའི་དམིགས་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་པ་འདི་ལ་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དམིགས་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 65a

མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་དཔྱད་པ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཕྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ལན་འགའ་གཞན་དུ་འགྱུར་ལ། ལན་འགའ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། དང་པོའི་ལེན་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་

རྣམ་པར་རིག་པ་རོ་གཅིག་པས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་དམིགས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། སྐད་ཅིག་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི། གཅིག་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་

ན་ནི་རྒྱུ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་ཅན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ནི་རྒྱུ་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་དམིགས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ནི་རྒྱུ་ཚད་མེད་པའི་དམིགས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཅི་

ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ན་ནི་རྒྱུ་ཕྲ་བའི་དམིགས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ན་ནི་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དམིགས་པ་ཅན་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། ཕྲ་བ་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། འདྲ་བ་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་།

སྐད་ཅིག་མ་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། རྒྱུ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། རྒྱུ་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། རྒྱུ་ཚད་མེད་པའི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། རྒྱུ་ཕྲ་བའི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དམིགས་པའི་རྣམ་

པར་རིག་པས་ཀྱང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ན་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཀུན་དུ་

འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རེག་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བསྡུས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཕྲ་བ་དང་། གཏན་དུ་དམིགས་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 65b

པ་གཅིག་ལ་མཚུངས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་ལས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཅིག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ལས་

གཞན་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་ལས་འབྱུང་བ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པར་རིགས་འདྲ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། འཇུག་པ་ཕྲ་བ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་།

དམིགས་པ་གཅིག་ལ་མཚུངས་པར་འཇུག་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་ཀྱང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་འཇུག་པ་

རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གཅིག་གི་རྐྱེན་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པས། འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་དེ། ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་དང་རྟེན་བྱེད་པས་སོ། །

དེ་ལ་ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ས་བོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྟེན་བྱེད་པ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་

པས་ཟིན་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི། མ་ཟིན་པ་དག་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་དག་གི་གནས་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིད་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་

ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་ན། ཡིད་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི་མེད་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གཉིས་ཀྱི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་དེ། ཚེ་འདི་ལ་ས་བོན་ཡོངས་སུ་བརྟས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཕྱི་མ་ལ་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 66a

དེ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་སོ། །དེ་ལ་ཚེ་འདི་ལ་ས་བོན་ཡོངས་སུ་བརྟས་པར་བྱེད་པ་ནི། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་འབྱུང་

བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རང་གི་རྟེན་ལ་བརྟེན་དང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་དང་། འགགས་པས་བག་ཆགས་བསྒོ་བར་བྱེད་དོ། །རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱིར་ཞིང་ཕྱིར་ཞིང་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་ཤིན་ཏུ་བརྟས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་།

ཤིན་ཏུ་འོད་གསལ་བ་དག་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཕྱི་མ་ལ་དེ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཕྱི་མ་ལ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་

པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་དང་། རྟེན་བྱེད་པ་དང་། ས་བོན་ཡོངས་སུ་བརྟས་པར་བྱེད་པ་དང་། ས་བོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ཀྱང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་གི་རྐྱེན་ཉིད་གཅིག་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་གི་

དངོས་པོས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རེས་འགའ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ཁོ་ན་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་པོའོ། །རེས་འགའ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་

པ་གཉིས་དང་གསུམ་ལྷན་ཅིག་འཇུག་གོ། །རེས་འགའ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་དང་གསུམ་དང་ངོ་། །རེས་འགའ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་དག་ལས་གཉིས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་བཞི་དང་ངོ་། །རེས་འགའ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་

ལྔ་པོ་ལྔ་ཆར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། བདུན་ཆར་གྱི་བར་དག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་འཇུག་གོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་རེས་འགའ་ནི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་གློ་བུར་བ་རྣམས་དང་ཡང་འདྲེས་མར་འཇུག་སྟེ།

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 66b

འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོར་བ་གང་དག་འབྱུང་བ་དག་ཀྱང་དེ་ལས་འབྱུང་བ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མི་རྣམས་དང་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་རྣམས་དང་། དུད་འགྲོ་དང་། ཡི་དགས་ཁ་ཅིག་གི་ནང་ན་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བདེ་བ་ཡང་

མ་ཡིན་པ་དེ་དང་། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་རྒྱུན་འདྲེན་པར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་འཇུག་གོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དག་ན་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་དེ་འཇུག་པའི་

རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུན་འབའ་ཞིག་མ་འདྲེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་འཇུག་སྟེ། དེ་ཡང་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པར་བལྟའོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་

བ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་གསུམ་པོ་དག་གི་ས་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་ནི་བདེ་བ་དང་ངོ་། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡན་ཆད་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དག་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་ངོ་། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རེས་འགའ་

ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟོགས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གློ་བུར་བ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་འཇུག་གོ། །དེ་ལྟར་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དང་། གློ་བུར་གྱི་ཚོར་བ་རྣམས་དང་། གློ་བུར་གྱི་ཆོས་དགེ་བ་དང་།

མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་དང་། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་འཇུག་ཀྱང་། དེ་ནི་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་མི་བརྗོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དམིགས་པ་མི་མཚུངས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་དང་ལྷན་ཅིག་བྱུང་

ཡང་དེ་ནི་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་གི་དངོས་པོ་དང་། ཚོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་གི་དངོས་པོ་དང་། དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གི་དངོས་པོས་ཀྱང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག་གི་དངོས་པོ་འཇུག་པ་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 67a

རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་མདོར་བསྡུ་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་འགྲུབ་

པར་བྱེད་པ་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་

མོངས་པའི་རྩ་བ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམས་པས་ལྡོག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམས་པ་དེ་ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་འཇུག་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བ་རྟོགས་པ་དང་། དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གོམས་པར་བྱ་བ་དང་། དེའི་མཐར་ཐུག་

པའི་ལམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་དེས་གནས་འགྱུར་བར་བྱེད་དོ། །གནས་སུ་གྱུར་མ་ཐག་ཏུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྤང་བར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤང་བར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཀུན་གཞིའི་

རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་གནས་ནི་གཉེན་པོར་བསྒྱུར་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། ལེན་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། གནས་གྱུར་པ་ནི་རྟག་པ་དང་། ལེན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གནས་ངན་ལེན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། གནས་གྱུར་

པ་ནི་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་གཏན་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། ལམ་གྱི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ལ། གནས་གྱུར་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞིང་ལམ་གྱི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་གཞིའི་

རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དབང་མི་བྱེད་ལ། གནས་གྱུར་པ་ནི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་སྤངས་མ་ཐག་ཏུ་ལེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སྤོང་བ་དང་།

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 67b

སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་ལུས་ཀུན་དུ་གནས་པ་སྟེ། ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ལེན་པ་སྤོང་བ་དང་། ཚེ་འདི་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཚེ་འདིའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་དང་།

གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་སྲོག་གི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ཙམ་ཀུན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡོད་ན་ལུས་ཀྱི་མཐའ་པ་དང་། སྲོག་གི་མཐའ་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་ཀྱང་། འདིའི་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་དེ་ཙམ་གྱིས་ན་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་

ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། འཇུག་པ་དང་། རྟོགས་པ་དང་། གོམས་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། གནས་གྱུར་པ་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཀྱང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་

མོངས་པ་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཚུལ་ཡང་དག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་། ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཚུལ་འདིས་ཀུན་ནས་

ཉོན་མོངས་པའི་ཚུལ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཚུལ་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །སེམས་དང་། ཡིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚུལ་གཞན་དག་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གདུལ་བའི་རིམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གདུལ་བ་བྱིས་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་དག་གི་དབང་དུ་

མཛད་ནས་ཐབས་བླ་བས་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གནས་དང་། དམིགས་པ་དང་། གྲོགས་དང་། ལས་དང་། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་

པ་དག་དང་། ཆོས་འདི་པ་དག་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་གིས་མི་ཤེས་པས་དེ་དག་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པས་ན་གསང་བ་ཞེས་བྱའོ། །མཁས་པ་ཞེས་བགྱི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 68a

སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལན་གཉིས་སུ་བཟླས་པ་ནི་གྲགས་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་དེ་དང་དེ་དག་ལས་ཇི་སྐད་ཅེས་གསུངས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ཙམ་གྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པ་ཇི་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་མཁས་ན་མཁས་པ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་གནས་པ་ཉིད་ཤེས་པ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་

ཡེ་ཤེས་སོ། །དེའི་སྒོ་ནས་མཁས་ན་མཁས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གསང་བ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གནས་དང་། དམིགས་པ་དང་། གྲོགས་དང་། ལས་དང་། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། འཇུག་པ་རྣམ་པར་

གཞག་པ་ལ་མཁས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པར་འདོགས་ན་ཡང་ཇི་ཙམ་གྱིས་འདོགས་ལགས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཇི་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་མཁས་ན་

མཁས་པར་འདོགས་པ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་གྱུར་པས་བསྡུས་པ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །དེའི་སྒོ་ནས་མཁས་ན་མཁས་པར་འདོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གསང་བ་

ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་མཁས་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་མཁས་པར་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་ཞུས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ལྟར་

ཡོངས་སུ་ཞུས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ཡངས་པ་ཁྱོད་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་འདིས་ནི་སེམས་ཀྱི་གསང་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 68b

རྨོངས་པ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོར་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། བརྒལ་བའི་ལན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། བློ་གྲོས་ཡངས་པ་

འགྲོ་བ་དྲུག་གི་འཁོར་བ་འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཁམས་ནི་ལེན་པ་གཉིས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། བློ་གྲོས་ཡངས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་

ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ཙམ་གྱིས་འདོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །བརྒལ་བའི་ལན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་བསྟན་

ཏོ། །དེ་ལ་དང་པོར་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་ནི་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནང་

གི་ལེན་པར་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྐྱེ་གནས་སུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ཞིང་འཁོར་བར་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ཡངས་པ་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་འཁོར་བ་འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ལུས་མངོན་

པར་གྲུབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བས་བཤད་དེ། དང་པོ་སྐྱེ་གནས་སུ་ཕུང་པོའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ། །ལེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཁོར་བར་འཇུག་ཅིང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་གཉིས་ཏེ། ནང་གི་

ལེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་རྟེན་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལེན་པ་དང་། ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །རྟེན་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྟེན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྟེན་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 69a

དེ་ཟིན་པའི་ཕུང་པོ་གཟུགས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལྔ་སྟེ། སྐབས་འདིར་ས་བོན་གྱི་སྒོ་ནས་ནི་ལྔ་ཆར་ཡོད་དོ། །མངོན་པར་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ནི་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་འབའ་ཞིག་གཟུང་ངོ་། །དེ་ཡང་མངལ་ནས་སྐྱེས་

པའི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ནི་གནས་གསུམ་པོ་མ་ཉམས་བདེ་ཞིང་ཟླ་མཚན་དང་ལྡན་པ་དང་། ཕ་མ་ཆགས་པར་གྱུར་ཅིང་ཕྲད་པ་དང་། དྲི་ཟ་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་མངོན་དུ་གྱུར་ལ། བར་དུ་གཅོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་ཉེས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། ས་བོན་གྱི་ཉེས་པ་ལས་གྱུར་པ་

དང་། ལས་ཀྱི་ཉེས་པ་ལས་གྱུར་པ་རྣམས་མེད་ཅིང་ཕ་མ་གཉིས་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་དར་ལ་བབ་པ་མཇུག་ཐོགས་ཁོ་ནར་ཁུ་བ་སྐྱེ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་རྗེས་ཁོ་ན་ལ་ཕ་ལས་ཁུ་བ་ཐིགས་པ་གཅིག་དང་། མ་ལས་ཁྲག་ཐིགས་པ་གཅིག་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།

གཉི་གའི་ཁུ་བ་དང་ཁྲག་གི་ཐིགས་པ་དེ་གཉིས་མའི་སྐྱེ་གནས་སུ་འདྲེས་པར་གྱུར་ནས། དཔེར་ན་འོ་མ་བསྐོལ་བ་གྲངས་པའི་སྤྲིས་མ་བཞིན་དུ་ཆགས་ཤིང་འདུག་པ་དེ་ནི་རྟེན་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེར་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བསྡུས་པ་ལུས་ལེན་

པར་བྱེད་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་དེ་སྔར་ཆགས་ལ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཕྱིས་འཇུག་པ་འདྲ་བས་དེར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཞུགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་གཟུགས་དེ་ལ་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་

གཉིས་ནི་སྔ་ཕྱི་མེད་དེ། ཁུ་བ་དང་ཁྲག་འདུས་ནས་སྤྲིས་མ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དམིགས་པ་བར་མ་དོའི་སྲིད་པའི་གཟུགས་དེ་འགག་ལ། དེ་འགག་པ་དང་དུས་གཅིག་ཁོ་ནར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་དེ་དེར་འཇུག་ཅིང་ཁུ་བ་དང་ཁྲག་འདུས་པ་དེ་ཡང་

ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟིན་པས་དེའི་ཚེ་ན་རྟེན་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁུ་བ་དང་ཁྲག་འདུས་པ་དེ་དང་། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཕོ་ཞིང་འཇུག་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གི་གནས་སྐབས་ཁོ་ནར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བས་དེ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 69b

ཤེས་པ་འཁོར་བར་འཇུག་ཅིང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་གནས་སྐབས་སུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་མེར་མེར་པོའི་དུས་ཡིན་ནོ། །མངལ་ནས་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་གནས་སུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་

ཚུལ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ཅན་ཡིན་པས་དེ་ལ་ནི་འདི་མེད་དོ། །སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་གནས་གཉིས་སུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་སྒོ་ངའི་སྦུབས་ཆགས་པ་དང་། དྲོད་གཤེར་དུས་ལ་བབ་པས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྟེན་ཟིན་པའི་

ཕུང་པོ་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པ་གང་དུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་རྟེན་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལེན་པ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །མཚན་མ་དང་མིང་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་ལེན་

པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་མིང་དང་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་སྤྲོས་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཕྱི་མར་ཉིང་མཚམས་

སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་དེ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཁོར་བར་འཇུག་ཅིང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ལྟོས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ས་བོན་ཐམས་ཅད་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་སྨིན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁུ་

བ་དང་ཁྲག་འདུས་པའི་ནང་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་དུས་ན་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུར་འགྲུབ་པའོ། །འཇུག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་དེ་ན་ཕ་མའི་ཁུ་བ་དང་། ཁྲག་འདུས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མངལ་དུ་འཕོ་ཞིང་གྲུབ་པ་

དང་བདེ་བ་གཅིག་པར་འགྱུར་བའོ། །རྒྱས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་ཕྱིན་ཆད་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་དུས་ནའོ། །ཡངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་གིས་བག་ཆགས་བསྒོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 70a

ཡང་ན་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་ན་ནི་ལེན་པ་གཉི་ག་ཡོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་གང་ན་མངལ་དང་། སྒོ་ང་དང་། དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་རྒྱུ་སྔར་སྨོས་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པའོ། །གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་

ཁམས་ན་ནི་ལེན་པ་གཉིས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེན་པ་གཅིག་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ན་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ནི་མེད་ཀྱི། བག་ཆགས་འབའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱེའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནི་གཟུགས་ཅན་ཡིན་ཡང་དེ་ན་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བས། དེ་ན་ཡང་

དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་མེད་དོ། །སྔར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ནང་གི་ལེན་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣོད་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ལ་ནང་གི་ལེན་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྟེན་དང་བཅས་པའི་

དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་དང་། ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྐབས་འདིར་རྟེན་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལེན་པ་དང་།

མཚན་མ་དང་། མིང་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་རོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནང་གི་ལེན་པ་རྣམ་པར་རིག་པའི་དམིགས་

པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇིག་རྟེན་དང་སྣོད་ཀྱི་རྒྱུན་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་འབྱེད་པར་རྣམ་པར་རིག་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བས། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དམིགས་

པ་དེས་ཕྱི་མར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་བག་ཆགས་ལེན་པ་ཡང་སོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ནང་གི་ལེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཁོར་བར་འཇུག་ཅིང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་སེམས་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 70b

ཀྱི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྔར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་དེའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་དམིགས་པའི་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པ་སྐབས་འདིར་བསྟན་པར་སྦྱར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།

དེའི་འོག་ཏུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་ནི་

མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། འཇུག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་

བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། བློ་གྲོས་ཡངས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །ལས་ཀྱི་རབ་

ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་ལུས་འདི་གཟུང་ཞིང་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འདི་ལྟ་སྟེ་ལུས་འདི་གྲུབ་པ་དང་། བདེ་བ་གཅིག་པའི་དོན་གྱིས་ཀུན་སྦྱོར་བ་དང་། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འདི་ལྟ་སྟེ་དེ་ནི་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་།

དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་བསགས་པ་དང་། ཉེ་བར་བསགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །འཇུག་པའི་རབ་དུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། བློ་གྲོས་ཡངས་པ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས་

ཞེས་བྱ་བ་ནས། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་ཆར་གྱི་བར་དག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་ཆར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། བློ་གྲོས་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 71a

ཡངས་པ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འདོགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །དོན་དམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་ནི།

བློ་གྲོས་ཡངས་པ་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནང་གི་ལེན་པ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ཙམ་གྱིས་འདོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་དང་པོར་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཀུན་གཞིའི་

རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། སེམས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ་ཞེས་རྣམ་གྲངས་གསུམ་གསུངས་པ་དེ་དག་གི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མི་ཤེས་པ་དེའི་གཉེན་པོར་དེ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་

བ་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ཡངས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྔར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་

པའི་སྐབས་སུ་ས་བོན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གནས་པ་ལ་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བཞི་སྨོས་པ་ཡང་སྐབས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། དེ་དག་གི་དོན་ནི་ལས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་འོག་ནས་

འཆད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ལས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་མཚན་ཉིད་སྔར་བསྟན་པ་དེའི་གཏན་ཚིགས་མི་ཤེས་པའི་གཉེན་པོར་ལས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་གཞིའི་

རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སྔ་མའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་འདིས་ལུས་འདི་གཟུང་ཞིང་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 71b

བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བཟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེས་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཉེ་བར་ལེན་ཅིང་མདུང་ཁྱིམ་གྱི་ཚུལ་དུ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་ཅིང་གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གནས་པའོ། །བླངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་ཟིན་ན་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་འདི་སེམས་ཅན་

གྱི་དངོས་པོ་བགྲང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་བདག་གིར་བྱས་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གནས་པར་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་སྔར་སྨོས་པའི་ཚིག་དེ་གཉིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་

ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་དེ་ལུས་འདི་ལ་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པའི་དོན་གྱིས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ལུས་འདི་ལ་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པའི་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་ཀྱང་ལུས་འདི་རུལ་བ་ལ་སོགས་

པར་མི་འགྱུར་ལ། ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ཕན་པ་དང་། གནོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་ཀྱང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བར་འབྲེལ་པའི་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྔར་

ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་ས་བོན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཞེས་སྨོས་པས་བསྟན་ཏོ། །རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྔར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གནས་པ་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་སྨོས་

པས་བསྟན་ཏེ། ཚིག་དེ་བཞི་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ས་བོན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ལེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཚིག་སྔ་མ་ཕྱི་མས་བཤད་དེ། རྣམ་པར་སྨིན་པས་བསྡུས་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་

པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ། །ཡང་དོན་གཞན་དུ་ན་ཕུང་པོ་ལྔས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྔར་གཅིག་གི་རྐྱེན་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 72a

བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་དེ། ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་དང་། རྟེན་བྱེད་པས་ཞེས་སྨོས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །དེས་ཟིན་པ་མིག་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉིད་ལེན་པའི་ཕྱིར་ནི་

གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གནས་པ་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མིང་དང་གཟུགས་དག་མདུང་ཁྱིམ་གྱི་ཚུལ་དུ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་ཅིང་གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེས་ཟིན་ན་གཟུགས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་བགྲང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་

ཕྱིར་རོ། །ཡང་དོན་གཞན་དུ་ན་ཚིག་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་མཐོང་བ་དང་། གནས་དང་། འཕེལ་བ་དང་། ཆུད་མི་ཟ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཡང་དོན་གཞན་དུ་ན་ཚིག་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་ཀུན་གཞིའི་དོན་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་

ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དེ་ལ་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་དག་ལ་དེའི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་ལ་བདག་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་དང་པོ་ཁོ་ནར་མེར་མེར་པོར་ཞུགས་པ་ན་གྲུབ་པ་དང་

བདེ་བ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེས་ལུས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ལེན་པར་བྱེད་པའི་དོན་ནི་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚིག་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་ཀུན་གཞིའི་དོན་གསལ་བ་ཁོ་ནར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་

བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་དེ་ནི་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་བསགས་པ་དང་ཉེ་བར་བསགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཀུན་དུ་བསགས་པ་དང་ཉེ་བར་བསགས་པ་

ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྔར་གཅིག་གི་རྐྱེན་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་དེ། ཚེ་འདི་ལ་ས་བོན་ཡོངས་སུ་བརྟས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཕྱི་མ་ལ་དེ་མངོན་པར་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 72b

འགྲུབ་པའི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་སོ་ཞེས་སྨོས་པས་བསྟན་ཏོ། །འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ས་བོན་གྱིས་ཀུན་དུ་བསགས་པ་དང་། དེ་དག་དམིགས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཉེ་བར་བསགས་པ་ཡིན་པས་ན་སེམས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་

ན་ལུས་འདི་འཛིན་ཅིང་ལེན་པར་བྱེད་པ་དང་། ལུས་འདི་ལ་གྲུབ་པ་དང་། བདེ་བ་གཅིག་པའི་དོན་གྱིས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་ཀུན་དུ་བསགས་པ་དང་། ཉེ་བར་བསགས་པའི་བག་ཆགས་སོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དེའི་ལས་ཡིན་ཏེ།

སྔར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལས་ནི་སྣོད་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། གནས་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡང་སྐབས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་ལས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་འཇུག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་

གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནང་གི་ལེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེ་གནས་སུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བས། དེ་ཕྱིན་ཆད་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣོད་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་རྣམ་པར་རིག་པས་འཇུག་པ་ན་ལེན་པའི་རྣམ་

པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་དག་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞིང་། ཡུལ་རྣམས་ལ་རེག་པའི་རིམ་གྱིས་འཁོར་བར་འཇུག་ཅིང་མི་ཤེས་པའི་གཉེན་པོར་དེ་དག་གི་ཚུལ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ཡངས་པ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་

དེ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདིས་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་།

གནས་དང་། དམིགས་པ་དང་། གྲོགས་དང་། ལས་དང་། ཡོད་པ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དག་གིས་ཅི་རིགས་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་མིག་ཅེས་བྱ་བས་ནི་དེ་དག་དང་མཚུངས་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པར་མཚུངས་པའི་མིག་བསྟན་ཏེ། དེས་ནི་མིག་གི་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 73a

རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་གནས་བསྟན་ཏོ། །གཟུགས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཟུགས་བསྟན་དུ་མེད་ལ། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པར་གཟུགས་བསྟན་དུ་ཡོད་ལ། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་བསྟན་ཏེ། དེས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་

པའི་དམིགས་པ་བསྟན་ཏོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མིག་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་སོ་སོར་རིག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྟན་ཏེ། དེས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་བསྟན་ཏོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དུས་མཚུངས་པ་དང་།

སྤྱོད་ཡུལ་མཚུངས་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྷན་ཅིག་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་སྟེ། དེས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག་གི་

དངོས་པོས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་ཏོ། །དུས་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྐད་ཅིག་ཁོ་ན་ལ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། དེས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་གི་རྐྱེན་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་

ཏོ། །སྤྱོད་ཡུལ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་བར་དུ་མ་ཆོད་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། དེས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ། །གྲོགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་

འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རེག་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་དག་གོ། །ཀུན་

དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ནི་གང་གི་ཚེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་ན། གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་ན་གྲོགས་ཀྱང་ཡིན་ལ་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་འཇུག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མིག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་ལ། གཟུགས་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 73b

ཀྱང་སྣང་བར་འགྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དང་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉེ་བར་གནས་པར་མ་གྱུར་ན། དེ་དང་འབྱུང་བའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་གྱི། འདི་ལྟར་མིག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་ལ་གཟུགས་ཀྱང་སྣང་བར་གྱུར་ཅིང་དེ་དང་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་ཉེ་བར་གནས་པར་

གྱུར་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་འབྱུང་གི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་སྟེ། གསུམ་འདུས་པའི་རེག་པའོ། །རེག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པས།

དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ལྔ་ཁོ་ནར་ངེས་ཤེ་ན། དེ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མེད་ན་ཡུལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ནི་ཉུང་བ་མ་ཡིན་ལ། འདུན་པ་དང་མོས་པ་ལ་

སོགས་པས་གཞན་དག་གི་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་པས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་སེམས་པ་མེད་ན་མ་བསྒྲུབས་ཤིང་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འབྱུང་ལ། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་མེད་ན་

ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། མྱོང་བ་མེད་པར་འགྱུར་བས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ནི་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རེག་པ་མེད་ན་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་དག་ཀྱང་རྟེན་མེད་པས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ལྔ་ལས་ཉུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། འདུན་པ་ནི་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་

ལས་བྱུང་གི་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་ལ། མོས་པ་ཡང་ངེས་པའི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལས་བྱུང་ཞིང་གཞན་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པས་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ལྔ་ལས་མང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་ལྔ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཀུན་དུ་

འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དང་། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐབས་འདིར་ཡང་གནས་དང་། དམིགས་པ་དང་། གནས་པ་དང་། རྫས་དང་། དུས་མཚུངས་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 74a

པས་འཇུག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དབང་གིས་དགེ་བའམ། མི་དགེ་བའི་རྒྱུད་དུ་འབྱུང་བར་ཟད་ཀྱི། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་

རྟོག་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་པས། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གཞན་གང་དག་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི་དམིགས་

པ་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་དུ་མ་རེ་རེ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ལྔ་དང་། དད་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་བཅུ་གཅིག་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་དང་། ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མང་པོ་དག་ནི་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡོད་

པ་བཞིན་དུ་དེ་དག་གི་དམིགས་པ་ཡང་དུ་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དྲུག་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་གི་སྤྱི་ལ་དམིགས་པས་ན་དམིགས་པ་ཅན་གཅིག་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ད་ལྟར་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་གཅིག་ཡིན་པས་དམིགས་པར་མཚུངས་ཀྱང་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཡང་

རྣམ་པ་དུ་མ་ཡོད་དེ། དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་དེ་འཛིན་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དུ་མ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དམིགས་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་སྡེ་ཚན་གཅིག་ལས་རྫས་གཅིག་ཁོ་ནར་འབྱུང་གི །གཉིས་པ་མི་འབྱུང་བས་རེ་རེ་

འབྱུང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་གི་ཚུལ་ནི་ཞིབ་ཏུ་འོག་ནས་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གི་དངོས་པོ་འཇུག་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་

ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཚོར་བ་དང་ངེས་པའོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ། དམིགས་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 74b

ནོ། །ཚོར་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་སྔ་མའི་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པ་ལ་ཡུལ་ངེས་པར་གཅོད་པ་ལ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐབས་འདིར་ནི་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

དེ་དག་གི་ཚུལ་བཞིན་དུ་བཤད་ན། དེ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་

ནོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ལ་ཡང་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལན་འགའ་ནི་རང་གི་ཡུལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལ་གནས་སོ། །ལན་འགའ་ནི་རང་དང་གཞན་གཉིས་ཀའི་ཡུལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དུས་གཅིག་ཁོ་ན་དམིགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་རང་གི་ཡུལ་གྱི་

རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སམ། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་ན་ཡང་། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཉེ་བར་གནས་པར་མ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ན་རང་གི་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་པོ་དག་ལས་གང་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པ་དེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་

ཡུལ་དང་། དུས་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་མ་བསྐལ་བས་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་། སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཁོ་ནར་འབྱུང་ཞིང་ཡུལ་དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཅོད་པ་ནི་མི་བྱེད་པར་དེའི་དོན་ཙམ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རང་དང་གཞན་

གཉིས་ཀའི་ཡུལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དུས་གཅིག་ཁོ་ནར་དམིགས་པ་ནི་རང་གི་ཡུལ་དང་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། ཡུལ་གཅིག་གམ་གཉིས་སམ། ལྔ་ཆར་གྱི་བར་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་གམ་གཉིས་སམ། ལྔ་ཆར་གྱི་བར་དག་ཉེ་བར་

གནས་པར་གྱུར་མ་ཐག་ཏུ་རང་གི་ཡུལ་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་དམིགས་བཞིན་དུ་སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་དེ་དག་ལ་ཡང་། སྒོ་ལྔའི་དབང་པོ་གང་གི་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པའི་དབང་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་གམ། ལྔ་ཆར་གྱི་བར་དང་དེ་དང་འབྱུང་བ་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 75a

སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གང་གི་ཡུལ་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་གམ་ལྔ་ཆར་གྱི་བར་གྱི་ཡུལ་དང་། དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་དང་། སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་དུས་གཅིག་ཁོ་ནར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་། ཡུལ་དེ་ལ་བྱེ་

བྲག་ཏུ་གཅོད་པར་ནི་མི་བྱེད་པར་དེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཙམ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཉེ་བར་གནས་

པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དེ་དང་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རང་གི་ཡུལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཅོད་པར་མི་

བྱེད་པར་དོན་ཙམ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ན་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་གི་ཡུལ་གྱི་རང་

གི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་ཏེ་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་ཏེ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེར་སྐྱེས་པའི་མཇུག་ཐོགས་ཁོ་ནར་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་འབྱུང་ཞིང་། སྔར་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རང་གི་

ཡུལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་དེ་འདས་པ་དེ་ཡང་རུང་། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་འདས་པ་དེ་ཡང་རུང་སྟེ། དེས་ཡུལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཙམ་སོ་སོར་རིག་པའི་ཡུལ་འདས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་མངོན་པར་གསལ་

བར་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དོན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་མཚན་མ་ལ་རྗེས་སུ་དཔྱོད་པ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་སྔར་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེས་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 75b

པ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཉེ་བར་མ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ན་རང་གི་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་པོ་དག་ལས་གང་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པ་དེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པའི་ཡུལ་འདས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་

ཚོལ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་རང་གི་ཡུལ་གྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་སྔར་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེས་རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། དུས་གཅིག་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པ་དེ་གཉིས་ཀའི་རང་

གི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པའི་ཡུལ་འདས་པ་དེ་གཉིས་ཀའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་རང་དང་གཞན་གཉིས་ཀའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་དུས་གཅིག་ཁོ་ནར་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ངེས་པ་

ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་ཚོལ་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་མཇུག་ཐོགས་ཁོ་ནར་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པ་ལས་འབྱུང་ཞིང་སྔར་ཚོལ་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རང་གི་ཡུལ་གྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རུང་། རང་དང་གཞན་གཉིས་ཀའི་ཡུལ་གྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རུང་སྟེ།

སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱས་པའི་ཡུལ་འདས་པ་དེ་ཉིད་ལ་དེ་ནི་སྔོན་པོའོ། །དེ་ནི་སེར་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་དང་འབྲེལ་བའི་དྲན་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཡུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཅོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། དེ་ནི་དོན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དོན་དེའི་མིང་

ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་རང་གི་ཡུལ་གྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལ་དམིགས་པ་དང་། རང་དང་གཞན་གཉིས་ཀའི་ཡུལ་གྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་དུས་གཅིག་ཁོ་ནར་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཉེ་བར་

གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། ཚོལ་བ་པ་དང་ངེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སེམས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་སེམས་མེད་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 76a

པའི་གནས་སྐབས་དྲུག་པོ་གཉིད་ལོག་པ་སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་དང་། བརྒྱལ་བ་སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་

མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་མ་གཏོགས་པ་དེ་ལས་བཟློག་པའི་གནས་སྐབས་དྲུག་པོ་དག་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་ལ་སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་རིམ་པ་དེ་ལྟར་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྔར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལམ་ནི་རང་དང་གཞན་

གྱི་ཡུལ་གྱི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་། དུས་གསུམ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐད་ཅིག་གི་རྒྱུན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་གི་ཡུལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ནོ། །གཞན་

གྱི་ཡུལ་ནི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྔའོ། དེ་གཉི་ག་ཡང་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། དུས་གསུམ་དང་། སྐད་ཅིག་གི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་དང་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་བསྡུས་པ་དག་གོ། །

སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་དང་། སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིའི་རྒྱུན་གྱིས་བསྡུས་པ་དག་ཡིན་ཏེ། རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་དང་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་བསྡུས་པ་ཡུལ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་བསྐལ་པ་དེ་དག་ནི་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་

ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་དང་། སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིའི་རྒྱུན་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡུལ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐལ་པ་དག་ནི་འཚོ་བ་དང་ངེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་

པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་ཅེ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་དམིགས་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་སེམས་དེ་ཡང་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་མ་ནོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 76b

ཅིའི་ཕྱིར་ཚོལ་བ་པ་དང་། ངེས་པ་གཉིས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་ཅེ་ན། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཚོལ་བ་པ་དང་། ངེས་པའི་སེམས་དེ་གཉིས་ཀྱང་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་སྒོ་

ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ནི་རང་གི་ཡུལ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་དུས་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐད་ཅིག་གཅིག་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ལ། སྒོ་ལྔའི་

རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དམིགས་པ་མཚུངས་ཤིང་ཆ་མཐུན་པ་ཡིན་པས་ན་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་

དེ་ནི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་གི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གྱུར་ན་ཡང་གཅིག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ལ། ལྔ་ཆར་གྱི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གྱུར་ན་ཡང་ལྔ་ཆར་དང་དུས་གཅིག་ཁོ་ནར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ལུང་ལས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ནི་ཅིག་ཅར་དུ་ཡུལ་གཅིག་གམ། གཉིས་

སམ། རབ་ཏུ་མང་པོ་དང་། རང་གི་ཡུལ་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་འཇུག་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་ཉིད་ལས་དགོངས་པ་

ཡིན་གྱི་ཚོལ་བ་པ་དང་། ངེས་པ་གཉིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་མི་སྲིད་པ་དང་། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དུས་གཅིག་ཏུ་རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་

གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཐ་དད་པ་འཛིན་པ་འདི་ལ་ནི་འགལ་བ་ཡང་མེད་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྫས་གཅིག་ཁོ་ནར་ཟད་པ་རིགས་མཐུན་པའི་སེམས་གཉིས་སམ། གསུམ་མམ། མང་པོ་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དངོས་པོ་གཅིག་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 77a

ལ་རྣམ་པའི་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། རེས་འགའ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིགས་གཅིག་པར་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་ལ། རེས་འགའ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ལ། འགལ་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྫས་གཅིག་

ཁོ་ནར་ཟད་པས་རིགས་མཐུན་པའི་སེམས་གཉིས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་གྲོགས་དང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་དག་ཁོ་

ནར་ཟད་དེ། འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ནི་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ན་ཡུལ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཅོད་པར་མི་བྱེད་པས་དེ་དག་གི་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་ན་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཅོད་པར་མི་བྱེད་ན་ཅིའི་

ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེའི་ཚེ་རྟོག་པ་ཤས་ཆུང་བས་དམིགས་པའི་ཡུལ་གང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་སྐྱེ་ཞིང་ཡུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཅོད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་འཛིན་པ་ཡིན་

ལ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཚོལ་བ་པ་དང་། ངེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རགས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ཀྱང་བསྐྱེད་ཅིང་དེ་དག་གིས་ཡུལ་གྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་

རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚོལ་བ་པའི་སེམས་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་གྲོགས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཉིད་དང་འདུན་པ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། འདུན་པ་ནི་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་ལ། ཚོལ་བ་ལ་ཡང་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་

བྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དམིགས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པའི་ཡུལ་འདས་པ་དེ་ཉིད་ལ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་འདུན་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྐབས་ན་མོས་པ་ལ་སོགས་པ་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 77b

སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ལྷག་མ་གཞན་ནི་མི་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཚེ་ན་ཡུལ་མ་ངེས་པས་དེ་དག་གི་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པའི་སེམས་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་གྲོགས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཉིད་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་དུ་མ་རེ་རེ་འབྱུང་བ་

དེ་དག་ཀྱང་རང་རང་གི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འབྱུང་ངོ་། །ངེས་པའི་སེམས་དེ་ཚུན་ཆད་ནི་ཡུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཅད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའམ། དད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་ཞིང་དེ་མ་ཐག་

ཏུ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དགེ་བའམ་མི་དགེ་བ་དག་འཕེན་པར་བྱེད་པས་དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ཀྱང་དགེ་བའམ་མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་རྟོག་པའི་དབང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་

ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་གི་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་ཏེ་འབྱུང་བ་དང་། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་ཡུལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་ཏེ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དང་དུས་གཅིག་ཏུ་བྱུང་བའི་གནས་སྐབས་ན་གྲོགས་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་མཚུངས་

པར་ལྡན་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་དག་ཁོ་ནར་ཟད་དེ། འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་མི་འབྱུང་ན་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་སེམས་ལས་འབྱུང་བའི་ཆོས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་དུ་མ་རེ་རེ་འབྱུང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་

འབྱུང་ཞིང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་གཏན་འགག་ཅིང་དུས་ཕྱི་མར་སྡོད་པ་མེད་པས་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྔར་དེ་དག་གི་ལས་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཇུག་ཅིང་རྗེས་

སུ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དགེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྔར་སྐད་ཅིག་གསུམ་པ་ལ་ངེས་པའི་སེམས་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་ན་གྲོགས་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 78a

སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་དང་ལྡན་ཞིང་དགེ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་དུ་མ་རེ་རེ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལས་ཀྱང་དགེ་བའམ། ཡང་ན་ཉོན་མོངས་པའམ། ཡང་ན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་གི་ཡུལ་ཉེ་

བར་གནས་པ་ངེས་པར་གྱུར་པ་ན། སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ངེས་པ་དེ་ཉིད་ཇི་སྲིད་དུ་གཞན་དུ་མ་ཡེངས་ཀྱི་བར་དུ་དམིགས་པ་མཚུངས་པ་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དགེ་བའམ། ཉོན་མོངས་པའམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཡང་རུང་བ་པ་མང་པོ་པ་དེ་དག་དང་གནས་

དང་། དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་། རྫས་དང་། དུས་མཚུངས་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་ཞིང་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཚེ་ན་ངེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ཉིད་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡང་ན་ནི་དགེ་བར་འགྱུར། ཡང་ན་ནི་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར།

ཡང་ན་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཞིང་། ངེས་པའི་སེམས་དགེ་བའམ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་དང་། ས་མང་པོ་པ་དགེ་བའམ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་དག་དང་མཚུངས་པར་

ལྡན་པ་དེ་དག་གི་དབང་གིས་དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འབྱུང་བའི་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཕེན་པར་བྱེད་དེ། དེས་འཕངས་ནས་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་དེ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་རང་གི་ཡུལ་ལ་

དབང་པོ་དང་། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པ་དེ། དེ་ཉིད་འཕེན་ཅིང་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ངེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དགེ་བ་དང་ལྡན་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཡིན་ན་ནི་དགེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་

དང་ལྡན་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཡིན་ན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་ལྡན་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཡིན་ན་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཆོས་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དག་གི་རྫས་དངོས་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 78b

དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་གྱི། འཕེན་པ་དང་ངེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དགེ་བའམ། ཉོན་མོངས་པའམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་དང་ལྡན་པས་འཕངས་པ་དེའི་དབང་ཁོ་ནས་དགེ་བའམ། ཉོན་མོངས་པའམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུད་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ཁོ་ནས་འཇུག་

པ་ཞེས་བྱའོ། །སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འཕེན་པ་ངེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཆོས་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དེས་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་ཏེ་བརྒྱུད་པའི་སྒོ་

ནས་དེ་སྐད་གདགས་པར་ཟད་ཀྱི་དངོས་སུ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་འབྱུང་བ་སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་གང་

ཡང་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ལུང་ལས་ཀྱང་། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡང་། བདག་ཉིད་གང་གིས་

འཕངས་པའི་ངེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་འཕངས་ཤིང་བསྐྱེད་པ་དེ་དང་རྒྱུ་མཐུན་པར་དགེ་བའམ། མི་དགེ་བའམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུད་དུ་འབྱུང་བར་ཟད་ཀྱི། དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་དངོས་པོ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་

པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ས་བོན་གྱི་གནས་དང་དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་མ་གཏོགས་པར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་གནས་དང་། དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་། རྫས་དང་། དུས་རྣམས་ལས་གང་ཡང་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཞུང་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་

ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྩོལ་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་དང་། མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ལ་ནི་འདུན་པ་ལ་སོགས་འཇུག་པ་མེད་དེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་འཕེན་པས་ངེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 79a

པར་ཤེས་པའི་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་ལ་བྱུང་བ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་རྒྱུས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་དང་། དེའི་སྐད་ཅིག་མས་ཀུན་ནས་བསླང་

བས་དགེ་བའམ། མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཇུག་ཅིང་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ཉིད་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་

དེས་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཡིད་བདེ་བའམ། ཡིད་མི་བདེ་བའི་གནས་དང་མཐུན་པ་གང་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པ་དེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཙམ་སོ་སོར་རིག་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དེའི་རྗེས་ལ་ཚོལ་བ་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཡུལ་འདས་པ་དེའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་གསལ་

བར་བྱས་པ་ལ་ངེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཅོད་པ་ན། སྔར་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཡུལ་ཡིད་བདེ་བའི་གནས་དང་མཐུན་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཅད་ན་ནི་ངེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དགེ་

བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ནི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དགེ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དབང་གཉིས་ཀས་འཇུག་ལ། སྒོ་ལྔའི་

རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ཁོ་ནས་སོ། །སྔར་དེ་དག་གི་ལས་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ལམ་རྣམས་འཇུག་ཅིང་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་

ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་དག་ཀྱང་དགེ་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 79b

བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཚུལ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་དག་ནི་སྤྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། སྐབས་འདིར་མདོ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་

པར་ཤེས་པ་ཉི་ཚེར་གཟུང་བར་བྱའོ། །འདིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི་མདོར་ན་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བའི་མིག་གི་དབང་པོ་དང་། དམིགས་པ་གཟུགས་དང་། དེ་དང་བྱུང་བ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་

ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་སྐད་ཅིག་ཁོ་ན་ལ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བར་བཞེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིག་གི་དབང་པོ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་གནས་ཡིན་ལ། གཟུགས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུགས་གང་གི་རྣམ་པ་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་

ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པ་དུས་མཚུངས་པ། སྤྱོད་ཡུལ་མཚུངས་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་

པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་དག་ནི་དུས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ལ་ལ་དག་འདི་སྙམ་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ན། བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་མིག་དང་གཟུགས་ཕྲད་

པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ལ། སྐད་ཅིག་གསུམ་པ་ལ་དེས་དྲངས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བས་དེ་དག་ནི་དུས་ཐ་དད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ཏེ།

འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ཚུལ་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི། དུས་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མདུང་ཁྱིམ་དང་འདྲའོ། །དེ་ཡང་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་ལ།

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 80a

འདི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། དབང་པོ་དང་། ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྒྱུ་དང་འབྲས་

བུ་མགོ་མཉམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་དེ་གསུངས་པ་ཡིན་པས། འདིར་མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་གཉིས་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ཏེ་འབྲས་བུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་

སུ་ན་དེ་དག་ནི་དུས་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མིག་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་གནས་ཡིན་ལ། གཟུགས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུགས་གང་གི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་དག་ནི་སྔ་ཕྱི་མེད་དེ། དཔེར་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་

བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་ཡང་དུས་མཚུངས་པ་དང་འདྲའོ། །དེ་ལ་འདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་དུས་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་སྔ་ལ། འབྲས་བུ་ནི་འཕྱི་བ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་དེ་གསུངས་པ་

ཡིན་པས་དེ་དག་ལ་ནི་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པས་རྟག་ཏུ་རུང་གི །མིག་དང་། གཟུགས་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་སྔ་ཕྱི་མེད་དེ། དུས་གཅིག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དྲངས་ནས་སྐད་ཅིག་གསུམ་པ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་

བ་དེ་ཡང་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱར་ནི་མི་རུང་སྟེ། དེ་ནི་མདོ་འདི་ཉིད་ལས་ཀྱང་། མིག་གི་རྣམ་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དུས་མཚུངས་པ། སྤྱོད་ཡུལ་མཚུངས་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་

པ་ཡིན་ནོ། །དུས་དང་དམིགས་པ་ཐ་དད་ཅེས་བྱར་ཡང་མི་རུང་ལ། གཞུང་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་འབྱུང་བས། མིག་གི་ཡུལ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་ནི་ངེས་ན། དེ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་རྣམ་པར་རིག་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 80b

པ་ཡིན་པས་རང་གི་ཡུལ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་སོ་སོར་རིག་ནས་ཡུལ་དང་བཅས་ཏེ་འགགས་པས་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ཙམ་ན་སྔ་མའི་མིག་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། མིག་གི་ཡུལ་དེ་ཉིད་ལ་འགགས་ཟིན་པས། མིག་

གི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་ལ་བྱུང་བ་དེ་མིག་གི་ཡུལ་ལ་དམིགས་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །མིག་གི་ཡུལ་ལ་ནི་མི་འཇུག་གི །མིག་གི་ཡུལ་འགགས་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ལ་བྱའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཚོལ་

བའམ། ངེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་ཡུལ་གྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་བརྩད་དུ་མེད་དེ། །དེ་ལྟ་ན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་གནས་མིག་གི་དབང་པོ་དང་། དམིགས་པ་གཟུགས་དང་། དེ་དང་འབྱུང་བ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་

འབྱུང་བ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། གྲོགས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པས་མང་པོ་དག་ནི་སྐད་ཅིག་ཁོ་ན་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚུལ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ནི་ཐེག་པ་

ཆེན་པོའི་ངེས་པའི་དོན་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པའི་སྐབས་འདིར་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པའི་ཚུལ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་ཁ་ཅིག་དང་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་གཞན་གྱི་ལུང་དག་ལས་ཚུལ་གཞན་དུ་བསྟན་པ་ནི་གདུལ་བ་བྱིས་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་དག་གི་དབང་དུ་མཛད་

པ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མི་བྱའོ། །ཆོས་འདི་པ་དང་གཞན་དག་གི་གང་ཟག་དག་གི་གཞུང་ལུགས་ཁ་ཅིག་ལས་གཞན་དུ་བཤད་པ་ནི་རྟོག་གེ་སྐམ་པོ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་དེ་དག་དང་ལུང་འདི་ནི་བརྫུན་པར་ཡང་མི་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཡངས་པ་དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་རྣ་བ་དང་།

སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། རེག་བྱ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་བཞིའི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་གནས་དང་། དམིགས་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་སྦྱར་རོ། །ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 81a

ཤེས་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དུས་མཚུངས་པ། སྤྱོད་ཡུལ་མཚུངས་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་བཞི་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག་གི་དངོས་

པོས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། གཅིག་གི་རྐྱེན་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། དམིགས་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། གྲོགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་གི་ངོ་བོས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་

རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ལན་ཅིག་བྱུང་ན་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་མཚུངས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་

ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གཅིག་ཁོ་ན་ལན་ཅིག་འབྱུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་གཉིས་སམ། གསུམ་མམ། བཞི་ལན་ཅིག་གམ་ལྔ་ཆར་ལན་ཅིག་བྱུང་ན་ཡང་དེར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་དག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་མཚུངས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་

ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གཅིག་ཁོ་ན་ལན་ཅིག་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚར་གྱིས་ནི་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་དེ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཅིག་གམ། གཉིས་སམ། ལྔ་ཆར་གྱི་བར་

དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གྱི་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་པས་འབྱུང་བའི་རིམ་པ་དང་དུས་ངེས་པ་མེད་དེ་གང་གི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་འབྱུང་ཞིང་གཞན་ནི་མི་འབྱུང་ངོ་། །རྐྱེན་རྣམས་ལ་

ཡང་ངེས་པ་མེད་དེ། ལན་འགའ་ནི་གཅིག་གི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་སོ། །ལན་འགའ་ནི་གཉིས་དང་གསུམ་དང་བཞིའམ། ལྔ་ཆར་གྱི་རྐྱེན་དུས་གཅིག་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གཅིག་གི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ན་ཡང་གང་གི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་

เล่ม ๒๐๕ · หน้า 81b

གཅིག་ཁོ་ན་རང་གི་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་ངོ་། །རྐྱེན་གཉིས་དང་གསུམ་དང་བཞིའམ་ལྔ་ཆར་དུས་གཅིག་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཆར་དུས་གཅིག་ཁོ་ནར་རང་རང་གི་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་ངོ་། །སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ནི་རང་རང་གི་

ཡུལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པའི་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཡང་རེས་འགའ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་གཅིག་པ་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པར་བྱེད་ལ། རེས་འགའ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་

དུ་མ་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་ཅིག་ཅར་འཛིན་ཀྱང་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ཟད་པས་རིགས་མཐུན་པའི་སེམས་གཉིས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་

ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡང་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་གི་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལན་འགའ་ནི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་དང་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་རྐྱེན་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་ངོ་། །ལན་འགའ་

ནི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་དང་གསུམ་དང་བཞིའམ་ལྔ་ཆར་གྱི་བར་དང་དྲུག་དུས་གཅིག་ཏུ་རང་རང་གི་རྐྱེན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་དེ་ལྟར་དུས་གཅིག་ཏུ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཆར་གྱི་བར་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཡང་། སྐྱེས་བུ་སྐར་ཁུང་ཐ་དད་པ་ནས་འཇུག་པ་དག་

བཞིན་དུ་རྫས་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ཟད་པར་རིགས་མཐུན་པའི་སེམས་གཉིས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ཟད་ཀྱང་རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་དུས་གཅིག་ཏུ་དམིགས་སོ། །

དེ་ལྟར་དུས་གཅིག་ཏུ་དམིགས་ཀྱང་དེའི་གནས་སྐབས་ན་གྲོགས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་ཟད་ཀྱི་ཡུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་གཅོད་པས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དགེ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་རང་གི་ས་པ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་སེམས་མི་མཐུན་པ་གཉིས་དུས་གཅིག་

ที่มาและสัญญาอนุญาต

ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ

สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน

README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

  • หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
  • ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด