འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོའི་རྣམ་པར་བཤད་པ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་སནྡྷི་ནིར་མོ་ཙ་ནཾ་སཱུ་ཏྲ་སྱ་བྱཱ་ཁྱཱ་ན་མ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 82a
ཏུ་འབྱུང་བ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་གནས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ངེས་པ་མེད་ལ་དམིགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་འདྲ་བས་རང་དང་གཞན་གྱི་གནས་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་གྱི། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ནི་གནས་པ་
དང་དམིགས་པ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མདོར་བསྡུ་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་དང་། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ནི་རང་གི་ཡུལ་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་
ཡིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་ན་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཡིན་མོད་ཀྱི། རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ནི་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རང་དང་གཞན་
གྱི་ཡུལ་གྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཚོལ་བ་པ་དང་ཉེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཡིན་མོད་ཀྱི། རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒོ་
ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ནི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་འདི་ལ་
ཡང་ས་བོན་གྱི་གནས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་འགགས་མ་ཐག་པ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཐུན་མོང་ཡིན་ནོ། །དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་དེ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་སྐབས་སུ་
ནི། དྲུག་པོ་འགགས་མ་ཐག་པ་ཡི། །རྣམ་ཤེས་གང་ཡིན་དེ་ཡི་དེའི། །ཞེས་གསུངས་པས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་ཉི་ཚེ་ལ་གཞག་གོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞག་པའི་སྐབས་སུ་ནི་འབྱུང་བའི་གོ་འབྱེད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 82b
པ་རྣམས་འགགས་མ་ཐག་པའོ་ཞེས་གསུངས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཅར་ལ་གཞག་གོ། །གནས་དེ་ནི་ངེས་པ་མེད་དེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུན་རྟག་ཏུ་འཇུག་པས་
རང་གི་སྔ་མ་འགགས་མ་ཐག་པ་རང་གི་རྒྱུན་ཕྱི་མ་ལ་སྐྱེ་བའི་དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་ཡིན་ནོ། །སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་རང་ཀ་འགགས་མ་ཐག་པར་རང་རང་གི་དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་ཡིན་ནོ། །ལྔ་ཆར་དུས་གཅིག་ཏུ་འགག་
པ་ནི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བཞི་ནི་མི་སྐྱེ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་སྐྱེ་ན་ནི་ལྔ་ཆར་ནི་འགགས་མ་ཐག་པ་ནི་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་སྐྱེ་བ་དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་ཡིན་ནོ། །བཞི་ནི་མ་སྐྱེས་ལ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་སྐྱེས་པ་དེ་འགགས་མ་ཐག་ཏུ་ལྔ་ཆར་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་ན་ཡང་གཅིག་པོའི་
འགགས་མ་ཐག་པ་དེ་ལྔ་ཆར་སྐྱེ་བའི་དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་ཡིན་ནོ། །གཉིད་ལོག་པ་དང་བརྒྱལ་བ་སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ནི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རེ་ཞིག་འགགས་ཏེ། རྒྱུན་ཆད་པ་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་
པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་ལས་སྐྱེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པ་པ་སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་རེ་ཞིག་འགགས་ཏེ། རྒྱུན་ཆད་པ་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུན་མ་ཆད་
པའི་དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་ལས་སྐྱེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ལ་སོགས་པ་བདུན་པོ་རེ་ཞིག་འགགས་ཏེ། རྒྱུན་ཆད་པ་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པའི་དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་སྐབས་
ལས་སྐྱེའོ། །ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་ཀུན་གཞི་སྤངས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་མེད་དེ་གནས་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 83a
ལྡན་པ་དེ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡང་ལྡན་ལ། གང་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མུ་བཞི་སྟེ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་ལ། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མི་
ལྡན་པ་ནི་གཉིད་ལོག་པའི་སེམས་མེད་པ་དང་། བརྒྱལ་བ་སེམས་མེད་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །འཇུག་
པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་ལ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་སེམས་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་པ་ནི་སེམས་ཡོད་པའི་གནས་
སྐབས་ན་དེ་དག་ལས་གཞན་པ་རྣམས་སོ། །གཉིས་ཀ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ནའོ། །
རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཚུལ་བཤད་པའི་སྐབས་འདི་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་སེམས་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་མེད་པར་འདོད་པ་དེ་དག་ནི་བྱིས་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མི་བྱའོ། །དེ་བས་ན་
རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིགས་མཐུན་པ་ནི་གཉིས་ཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་གི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ནི་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཅིག་ནས་གཉིས་རབ་ཏུ་མང་པོ་ཡང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པ་དག་གི་སེམས་ནི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ཀྱང་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པས་རྣམ་
པར་ཤེས་པའི་འཇུག་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཡངས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ས་བོན་གྱི་གནས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའི་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 83b
དོན་སྔར་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཡང་ཆུའི་ཀླུང་ཆེན་པོ་འབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་གནས་ལྟ་བུ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །རླབས་དང་གཟུགས་བརྙན་གྱི་གནས་ལྟ་བུ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་
སོ། །འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་དང་གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། རྐྱེན་དེ་དག་གི་གནས་ལྟ་བུ་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་འགགས་མ་ཐག་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་པའི་གནས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་དང་། དམིགས་པ་ཡུལ་དང་དེ་དང་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་
སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་པར་བལྟའོ། །འོ་ན་དཔེའི་དངོས་པོ་གཅིག་བསྟན་པས་ཆོག་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སྨྲས་པ་ལ་དགོས་པ་ལྷག་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དོན་གྱི་གནས་མཚོན་པ་ལ་ནི་དཔེ་གཅིག་དང་ཆོག་མོད་ཀྱི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གཞན་དག་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམ་པ་
གཉིས་ཡོད་དེ། རྒྱུའི་རྒྱུན་སྔ་མ་ཟད་ནས་འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་དང་རྒྱུ་ཉིད་འབྲས་བུའི་གནས་སུ་འཕོ་བར་བལྟ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དཔེ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གསུངས་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་ཆུའི་ཀླུང་དེ་རང་གི་རྒྱུན་གྱིས་རྒྱུན་ཆད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། ཡོངས་སུ་
ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་རྒྱུན་སྔ་མ་ཟད་ནས་འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་འབྱུང་བར་ལྟ་བ་སེལ་ཏོ། །དེ་ལྟར་ལྟ་བ་སུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ནི་དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ཟེ་རྟག་པ་རྟག་པའི་དུས་དང་། ཐེར་ཟུག་ཐེར་ཟུག་གི་དུས་སུ་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དག་ལས་ཁ་ཅིག་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཅིའི་
ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ལ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་ལུང་དང་རིགས་པས་བྱེད་དེ། ལུང་གང་ཞེ་ན་རྒྱུ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་དེ་དང་ལྡན་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་དང་། སྡེ་སྣོད་བྱིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་དག་ལ་འོངས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་
དགེ་སློང་དང་བྲམ་ཟེ་རྟོག་གེ་པ་སྤྱོད་པ་ཅན་རྟོག་གེར་གཏོགས་པའི་རང་གི་སྤོབས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ས་དཔྱོད་པའི་རྗེས་སུ་དཔྱོད་པ་ལ་གནས་པ་དེ་དག་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། རྟོག་གེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྨྲ་སྟེ། དེ་ལ་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་པ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 84a
ནི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་སྔོན་གྱི་མཐར་རྟོག་པ་ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་རྟོག་པ་ན་ཚེ་རབས་གཅིག་གམ་གཉིས་སམ་མང་
པོ་ཞིག་གམ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་གཅིག་གམ་གཉིས་སམ་མང་པོ་ཞིག་གམ། བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཚུན་ཆད་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ན་དེ་དག་གི་སྔོན་རོལ་གྱི་རྒྱུའི་རྒྱུན་འབྲེལ་བ་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་དང་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་དང་པོར་གྲུབ་པའི་རྒྱུའི་སྔ་མ་ནི་རྒྱུན་ཆད་
དེ་མེད་པ་ཡིན་པས་དེས་ནི་མ་བསྐྱེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཡང་ལྟ་བར་གྱུར་པ་འདི་འབྱུང་ངོ་། །རྟོག་གེ་བརྟེན་པ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་དེ་དག་གིས་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་འདི་དག་སུས་ཀྱང་བསམ་པ་སྔོན་དུ་མ་བཏང་བར་རྣམ་པ་སྣ་
ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དང་། རེས་འགའ་རྒྱུ་རྣམས་འབྲས་བུ་མེད་པར་སྣང་བ་དང་། རེས་འགའ་གློ་བུར་དུ་རླུང་ལྡང་ལ་རེས་འགའ་མི་ལྡང་བ་དང་། རེས་འགའ་གློ་བུར་དུ་ཆུ་ཀླུང་འབབ་ལ་རེས་འགའ་མི་འབབ་པ་དང་། རེས་འགའ་གློ་བུར་དུ་ཤིང་ལྗོན་པ་དག་ལས་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་འབྱུང་ལ།
རེས་འགའ་མི་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ན་དེ་དག་གི་སྔོན་རོལ་གྱི་རྒྱུའི་རྒྱུན་འབྲེལ་པ་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་འདི་དང་པོ་གྲུབ་པའི་རྒྱུའི་རྒྱུན་སྔ་མའི་རྒྱུན་ཆད་དེ་མེད་པ་ཡིན་པས་དེས་ནི་མ་བསྐྱེད་ཀྱི། འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་འབྱུང་བ་
ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཡང་ལྟ་བར་གྱུར་པ་འདི་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྟོག་ཅིང་རིགས་པས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྨྲས་པ་མང་དུ་བརྗོད་པས་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དཔེ་བསྟན་པའི་སྐབས་འདིར་
དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །འདིར་རིགས་པ་བརྗོད་པ་ནི་རྟོག་གེ་པ་བསམ་གཏན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྨྲ་བ་དེ་དག་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞིག་རྗེས་སུ་དྲན་ནམ་འོན་ཏེ་སེམས་ཅན་དང་འཇིག་རྟེན་རྗེས་སུ་དྲན་པར་འདོད། གལ་ཏེ་དངོས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 84b
པོ་མེད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་ཞེས་བྱར་ནི་དངོས་པོ་མེད་ན་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞེས་བྱར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དང་འཇིག་རྟེན་རྗེས་སུ་དྲན་ན་ནི་དེས་ན་འབྲས་བུ་འདི་དག་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །རྟོག་གེ་པ་རྟོག་གེ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྨྲ་བ་དེ་དག་ལ་
ནི་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཇུག་པ་དང་། གློ་བུར་དུ་འཇུག་པར་སྣང་བ་དེ་རྒྱུ་མེད་པའམ། འོན་ཏེ་རྒྱུ་ཡོད་པར་འདོད། གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་ཅེས་བྱར་ནི་རྒྱུ་མེད་ན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཇུག་པ་དང་། གློ་བུར་དུ་འཇུག་པར་སྣང་ཞེས་བྱར་མི་
རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཡོད་ན་ནི་དེས་ན་འབྲས་བུ་འདི་དག་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། སེམས་ཅན་དང་འཇིག་རྟེན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་རྒྱུ་མེད་པར་འཇུག་པ་དང་རྒྱུ་ཡོད་པར་འཇུག་པས་ཀྱང་མི་རུང་སྟེ། དེ་བས་ན་སྨྲ་བ་དེ་ནི་རིགས་པས་
བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། རྒྱུའི་རྒྱུན་སྔ་མ་ཟད་ནས་འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དངོས་པོར་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྲོ་
བར་ཡང་མི་མངོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་འབྲས་བུའི་གནས་སུ་འཕོ་བར་ལྟ་བ་སེལ་ཏོ། །དེ་ལྟར་ལྟ་བ་སུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ནི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་དང་། ཆོས་འདི་ལ་ཁ་ཅིག་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་རྗེས་སུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དག་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་རྣམ་པར་
འཇོག་པ་ལ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན་འདི་ལྟར་ལུང་དང་རིགས་པས་བྱེད་དེ། དེ་ལ་རྟོག་གེ་དག་གི་ལུང་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཆོས་འདི་པ་དག་གི་ལུང་གི་མདོ་སྡེ་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྟོག་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། འདས་པའི་ལས་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་། ཁམས་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྟོག་པའོ། །རིགས་པ་གང་ཞེ་ན་རྟོག་གེ་པ་ཅན་རྟོག་གེར་གཏོགས་པའི་ས་རང་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 85a
གི་སྤོབས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་དཔྱོད་པའི་རྗེས་སུ་དཔྱོད་པ་ལ་གནས་པ་དེ་དག་དང་། ཆོས་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མར་དགེ་བ། གསེར་བཟང་པོ་ལྟ་བུར་བསྲེག་པ་དང་བཅད་པ་དང་བདར་བ་དང་འདྲ་
བའི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། ལུང་གི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་མིག་བཀབ་སྟེ་ལག་ནོམ་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བ་དེ་དག་གི་ལུགས་མཐུན་ཏེ། དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཆོས་གང་རང་གི་མཚན་ཉིད་གང་གིས་རྣམ་པར་གནས་པ་དེ་ནི་དེས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་
ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མ་འོངས་པ་དེ་མེད་དུ་ཟིན་ན་ནི་དེས་ནི་དེའི་ཚེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཟིན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ན་ནི་དེས་ན་དེའི་ཚེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་རང་
གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་ཅེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ནས་དེས་ན་དེ་དག་འདས་པ་ཡང་ཡོད། མ་འོངས་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འདས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྒྱུ་དེ་ཉིད་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འབྲས་བུའི་གནས་སུ་འཕོ་ལ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྒྱུ་
དེ་ཉིད་མ་འོངས་པའི་འབྲས་བུའི་གནས་སུ་འཕོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྟོག་ཅིང་རིགས་པས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྨྲ་བ་མང་དུ་བརྗོད་པས་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དཔེ་བསྟན་
པའི་ཕྱིར་སྐབས་འདིར་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །འདིར་རིགས་པ་བརྗོད་པ་རེ་ཞིག་རྟོག་གེ་པ་དང་ཆོས་འདི་པ་དེ་དག་གཉིས་ཀ་ལ་སྤྱིར་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་པར་འདོད་དམ། འོན་ཏེ་མཚན་
ཉིད་ཐ་དད་པར་འདོད། གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་གཅིག་པར་འདོད་ན་ནི་དེས་མཚན་ཉིད་དུས་གསུམ་དུ་གཞག་པར་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་ན་ནི་དེས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ཅེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 85b
བྱ་སྟེ། ཅི་དུས་སུ་རྟོགས་པའི་ཆོས་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་དམ། འོན་ཏེ་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད། གལ་ཏེ་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེས་དུས་གསུམ་དུ་རྟོགས་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེས་ན་དུས་གསུམ་དུ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཡོད་
དོ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་མ་འོངས་པའི་ཆོས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལས་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་དེ་འཕོ་ཞིང་འབྱུང་སྟེ། མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་ཡུལ་ནས་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འཕོ་ཞིང་འབྱུང་བར་
འགྱུར་རམ་འཆི་འཕོ་ཞིང་འབྱུང་སྟེ་མ་འོངས་པའི་དུས་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། བརྟེན་ནས་འབྱུང་སྟེ་མ་འོངས་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་བར་འདུག་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཞན་ཁོ་ན་ཞིག་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། ལས་དང་བཅས་
པར་འབྱུང་སྟེ། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ལས་མི་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ལས་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་ལས་བྱེད་པ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། མཚན་ཉིད་རྫོགས་པར་འབྱུང་སྟེ། མ་འོངས་པའི་དུས་མཚན་ཉིད་མ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་ལས་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་
རམ། མཚན་ཉིད་འདྲ་བར་འབྱུང་སྟེ། མ་འོངས་པའི་དུས་ན། མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་དང་། འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དེ་གཉིས་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བར་གྱུར་པ་ལས་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ད་ལྟར་གྱི་དངོས་པོ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དེ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདྲ་བ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ཡོད་
ཅིང་འབྱུང་བར་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་རུང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འབྱུང་བར་གྱུར་ན་དེས་མ་འོངས་པ་ཡུལ་ན་མི་གནས་ཕྱོགས་ན་མི་གནས་པ་ཡུལ་ན་གནས་མི་སྲིད་པ་དེ་ཡུལ་ན་གནས་པར་འགྱུར་བ་དང་། མ་འོངས་པ་ཉིད་ཉམས་པས་ད་ལྟར་དང་ཡང་བྱེ་བྲག་
མེད་དེ་ཐེར་ཟུག་པར་འགྱུར་བས་དེ་ནི་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་འཆི་འཕོ་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། ཡང་དེས་ན་མ་འོངས་པ་དེ་ཤི་འཕོས་ཏེ་ཞིག་པར་གྱུར་པས་མ་འོངས་པ་དངོས་འདིར་མ་སྐྱེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། མ་འོངས་པ་ནི་སྔོན་མ་བྱུང་བ་དང་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་མ་བྱུང་བ་དང་མ་སྐྱེས་པ་ལ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 86a
སྐྱེ་བ་དང་འཆི་འཕོ་མི་སྲིད་པ་དེ་འདིར་སྐྱེས་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ཤི་འཕོས་པར་འགྱུར་བས་དེ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ཡང་དེས་ན་མ་འོངས་པ་དེ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་བར་འདུག་པས་ཐེར་ཟུག་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་
ལ་བརྟེན་པ་དེ་ཡང་སྔོན་མ་བྱུང་བ་ཡིན་པས་མ་བྱུང་བ་ལ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པས་དེ་འདིར་སྐྱེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཞན་ཁོ་ན་ཞིག་འདིར་སྐྱེས་པས་མ་འོངས་པ་དང་། དངོས་འདིར་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ལས་དང་བཅས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ཡང་དེས་མ་འོངས་
པའི་དུས་ན་ལས་མི་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ལས་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་ལས་བྱེད་པར་གྱུར་པས་ལས་དེ་ཡང་སྔོན་མ་བྱུང་བ་ཡིན་པས་མ་བྱུང་བ་ལ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པ་དེ་ད་ལྟར་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དང་། ལས་ཤིག་འདིར་སྐྱེས་པས་མ་འོངས་པ་དངོས་འདིར་མ་སྐྱེས་པ་དང་། ཅི་ལས་དེ་ཡང་མ་འོངས་པའི་ཆོས་དེ་དང་
མཚན་ཉིད་གཅིག་གམ། འོན་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་འདོད་གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་གཅིག་ན་ནི་དེ་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ལས་མི་བྱེད་པར་གྱུར་པ་ལས་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་ལས་བྱེད་པ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་ན་ནི་དེས་ན་ལས་དེ་ལ་མ་
འོངས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པ་འདིར་མ་བྱུང་བས་དེ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ཡང་དེས་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་མཚན་ཉིད་མ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་ལས་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་
ཅི་མ་འོངས་པའི་ཆོས་དེ་དང་མཚན་ཉིད་གཅིག་གམ། འོན་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་འདོད། གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་གཅིག་ན་ནི་དེས་མ་འོངས་པ་དེ་ཉིད་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་པས་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་གཉིས་རང་བཞིན་འདྲེས་པར་གྱུར་པས་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་ན་དེས་ན་
མ་འོངས་པའི་དུས་ན་མཚན་ཉིད་མ་རྫོགས་པ་དེ་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱར་ཡང་མི་རུང་བས་དེ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་འདྲ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ཡང་དེས་ན་མ་འོངས་པའི་དུས་ན། མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་དང་། འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དེ་གཉིས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 86b
ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བར་གྱུར་པ་ལས་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་ད་ལྟར་གྱི་དངོས་པོ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དེ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདྲ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་ཅི་མ་འོངས་པའི་ཆོས་དེ་དང་མཚན་ཉིད་གཅིག་གམ། འོན་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་འདོད། གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་
གཅིག་ན་ནི་དེས་ན་མ་འོངས་པ་དེ་ཉིད་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་པས་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་གཉིས་རང་བཞིན་འདྲེས་པའི་སྐྱོན་སྔ་མ་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་ན་ནི་དེས་ན་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་དེ་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་མཚན་ཉིད་ཅི་འདྲ་བར་
འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མི་རུང་བས་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་མ་འོངས་པའི་ཆོས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལས་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་ཀྱང་མི་རུང་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་བྱའོ། །མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ད་ལྟར་བ་དང་
འདས་པ་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་འདི་དག་ཉིད་དང་། ལན་གྱི་ལམ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་རིགས་པར་སྐྱོན་དང་ལྡན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་འཕོ་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དང་། ལས་དང་བཅས་པར་འབྱུང་བ་དང་། མཚན་ཉིད་
རྫོགས་པར་འབྱུང་བ་དང་། མཚན་ཉིད་འདྲ་བར་འབྱུང་བས་ཀྱང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་མི་རུང་བས་འདས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ད་ལྟར་གྱི་འབྲས་བུའི་གནས་སུ་འཕོ་བ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་མ་འོངས་པའི་འབྲས་བུའི་གནས་སུ་འཕོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་རིགས་པས་བསྐྱེད་
པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འཐད་པས་བསྒྲུབས་ཀྱང་ཆོས་འདི་པ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་གལ་ཏེ་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ན་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བློ་འཇུག་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་འཇུག་ན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། འདས་པའི་ལས་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་ཁམས་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་དང་ཇི་ལྟར་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་འཇིག་རྟེན་ན་མེད་པ་ལ་འཛིན་པའི་བློ་མི་འཇུག་གམ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 87a
འོན་ཏེ་འཇུག་པར་འདོད། གལ་ཏེ་མི་འཇུག་ཅེས་བྱར་ནི་དེས་ན་བདག་མེད་པར་འཛིན་པ་དང་། རི་བོང་གི་རྭ་དང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་འཛིན་པའི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་གཡོ་མེད་པ་ནི་
ངས་གདམས་ངག་བྱིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ན་ཡོད་པ་ལ་ཡོད་པར་ཤེས་མེད་པ་ལ་ཡང་མེད་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་དང་ཡང་འགལ་བས་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་འཇུག་ན་ནི་དེས་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བློ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་ལ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ལ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་ལས་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་ཡོད་པའི་མཚན་
ཉིད་འཛིན་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པས་ཡོད་པ་མི་ཤེས་པ་དང་། མེད་པ་མི་ཤེས་པས་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ལ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བས་མི་རུང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་འདས་པའི་ལས་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་འདས་པའི་ཚེ་རབས་རྣམས་སུ་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བསྐྱེད་ཅིང་འགགས་པ་དེའི་ས་བོན་གྱི་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་འདོད་པ་དང་། མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་བག་ཆགས་ལས་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་མི་མཐུན་པར་
རྒྱུར་སྨྲ་བ་དང་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དག་གི་ལུགས་དགག་པའི་དོན་གྱི་དབང་གཉིས་གཟིགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་
བ་ཉིད་ལས་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་ནི་འདས་པའི་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ལས་དགོངས་ནས་དེའི་རྒྱུ་འདས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མ་འོངས་པའི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ལས་དགོངས་ནས་དེའི་འབྲས་བུ་མ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 87b
འོངས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ད་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ལས་དགོངས་ནས། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དང་། འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདས་
པའི་འདུ་བྱེད་གང་ཞེ་ན། རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལས་ཞིགས་ཤིང་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་གང་ཞེ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལས་མ་ཞིགས་ཤིང་མ་ཉམས་པར་སྐྱེ་བ་ཙམ་གྱིས་དུས་ལ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་
ཡིན་པའོ། །མ་འོངས་པའི་འདུ་བྱེད་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་ནི་ཡོད་ཅིང་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་བྱུང་ཞིང་བདག་ཉིད་མ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་ནི་མེད་ལ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་ནི་ཡོད་ཅེས་གསུངས་
ཏེ། དེ་ཡང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་དབང་དེ་གཉིས་གཟིགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་
བྱུང་བའི་ཁམས་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ཟིན་པའི་འདས་པ་ཡིན་ལ། ས་བོན་གྱི་རྒྱུན་འབྱུང་བ་འབྲས་བུ་མ་བསྐྱེད་པ་ནི་ཁམས་མ་འོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟར་གྱི་ས་བོན་གྱི་རྒྱུན་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་ཁམས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དགོངས་པ་ནི་
དེ་ཡིན་པས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་རྫས་སུ་ཡོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགོངས་པ་མ་རྟོགས་པར་གྱ་ཚོམ་དུ་སྨྲ་བ་ནི་བདག་ཕུང་བར་བྱེད་ལ། གཞན་ཡང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དཔྱང་ཐག་ལ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སྒྲིབ་པའི་རྒྱུ་བྱེད་ཅིང་། བསྟན་པའི་ཚེར་མ་བསྐྱེད་
པའི་ལྟ་བ་ངན་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་ཐག་བསྲིང་བར་བྱ་བའི་རིགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་མུ་སྟེགས་བྱེད་གླང་པོའི་རིགས་ཅན་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་དྲེགས་པས་སྨྱོས་པ། འཁོར་བ་དང་ངན་འགྲོའི་གཡང་ས་དང་གཅོང་རོང་གིས་མི་འཛེམ་པ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་ལ་བསླུ་ཞིང་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 88a
བསྟན་པའི་དགྲར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སེང་གེའི་སྒྲའི་ཤུགས་ཀྱིས་སྤ་བཀོང་སྟེ། རིགས་པའི་ལྕགས་ཀྱུས་རྟག་ཏུ་སྣ་ནས་གཟུང་ཞིང་གདུལ་བར་བྱའོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་མ་རྟོགས་བཞིན་དུ་རང་གི་རྟོག་པའི་དྲ་བས་གླགས་
ཤིང་རང་གི་ཡུལ་གྱི་གཟེབ་ལ་ཐོགས་ནས། རྟ་ལོང་བ་བོང་བའི་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བ་དང་འདྲ་བར་ཆོས་འདི་པར་ཁས་འཆེ་ཞིང་། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་གི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དེ་དག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་སྟོན་པ་ཡིན་པས་སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་ཉེ་བར་གཞག་
སྟེ། ལུང་གི་སྲབ་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་ཁ་ནས་གཟུང་ཞིང་བཀྲི་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ཏེ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ཉིད་འབྲས་བུའི་གནས་སུ་འཕོ་བ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་ཆར་ལན་ཅིག་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་མཐར་ཐུག་
པའི་བར་གྱི་དཔེས་མཚོན་པའི་དོན་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་ལུགས་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་འཇུག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་
སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡན་ཆད་དུ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གནས་དང་། དམིགས་པ་དང་། གྲོགས་དང་། ལས་དང་། དེའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། དམིགས་པས་འཇུག་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པས་
འཇུག་པ་དང་། གཅིག་གི་རྐྱེན་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པས་འཇུག་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་གི་དངོས་པོ་འཇུག་པ་དག་གིས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མི་ཤེས་པའི་གཉེན་
པོར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པ་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བློ་གྲོས་ཡངས་པ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པ་ལ་བསྟན་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 88b
ཤེས་པ་ལ་གནས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྱུ་མ་དང་། གཟུགས་བརྙན་
ལྟ་བུར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཐ་སྙད་གདགས་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན། མདོ་གཞན་ལས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་བཅས་རྐྱེན་དང་བཅས་པ་ལ་བྱའི་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་པ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་
ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཆོས་གནས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མདོ་གཞན་ལས་ཀྱང་དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། རྐྱེན་འདི་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གནས་པ་གང་ཡིན་
པས་ཆོས་གནས་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐུན་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པ་ཉིད་དང་། བདེན་པ་ཁོ་ན་དང་། མ་ནོར་བ་ཉིད་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་
ཀྱི་བར་དུ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་གནས་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་
རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་གནས་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་གི་རྒྱུ་མེད་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་མཚན་ཉིད་ལྔ་པོ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་འབྱུང་
བའི་མཚན་ཉིད་དང་། མི་རྟག་པའི་དུ་མའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། ནུས་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། བྱེད་པ་མེད་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པའོ། །བརྟེན་ཅིང་གནས་ཞེས་བྱ་བ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 89a
ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས་སོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་ནི་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གནས་དང་དམིགས་པ་དང་།
གྲོགས་དང་། ལས་དང་། དེའི་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་མཁས་པ་དང་། དམིགས་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པས་འཇུག་པ་དང་། གཅིག་གི་རྐྱེན་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པས་འཇུག་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་གི་དངོས་པོས་འཇུག་པ་དག་གིས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པས་ན་
དེ་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེས་ནི་སྔར་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་ཡངས་པས་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་བཏབ་པ་
ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པར་འདོགས་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འདོགས་སོ་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་ཡང་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ལྡོག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་མཁས་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ཙམ་ལ་མཁས་པར་མི་འདོགས་ཀྱི་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་མཁས་པ་ལ་ནི་མཁས་པར་འདོགས་
སོ་ཞེས་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་མིག་འདྲེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པས་
ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་གྱུར་པས་བསྡུས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་མི་ཤེས་པའི་གཉེན་པོར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 89b
པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གསང་བ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བློ་གྲོས་ཡངས་པ་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནང་གི་སོ་སོ་ལེན་པ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་
གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པས་དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམ་པས་རྣམ་པར་ལྡོག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་
བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་གྲུབ་པར་
བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་བ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམ་པས་ལྡོག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་འཇུག་པ་དང་། རྟོགས་པ་དང་། གོམས་པ་དང་། ཡིད་ལ་
བྱེད་པའི་གནས་རྣམས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་པོ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ནས་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བདེན་པ་མཐོང་བ་བདེན་པ་རྣམས་ལ་མིག་མ་ཐོབ་པས་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་
པའི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པས་དེའི་ཕྱིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་སེམས་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ན་དང་པོ་ཁོ་ནར་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། རྣམ་པར་གཞག་པའི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་
པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམ་པ་ནི་འཇུག་པའི་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚུལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དེ་ལྟར་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་ཤིང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 90a
ཞུགས་སམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ན། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བས་བསྡུས་པའི་དགེ་
བའི་ཆོས་བསྒོམ་པ་ནི་རྟོགས་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །གོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང་ལན་མང་དུ་བྱེད། གོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དེ་ལྟར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚུལ་རྟོགས་པའི་འོག་ཏུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྤྲོས་པར་བསྡུས་པ་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་སྤུང་བ་དང་། གཅིག་ཏུ་སོགས་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ཀུན་དུ་བསྟེན་པ་དང་། ལན་མང་དུ་བྱ་བ་དང་། གོམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་བསྡུས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམ་པ་ནི་
གོམས་པར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་མ་ཐོབ་པ་མཐར་ཐུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དེ་ལྟར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསོགས་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པས་ཀུན་དུ་བསྟེན་
ཅིང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པས་བསྡུས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམ་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དེས་གནས་པར་བྱེད་དོ། །གནས་གྱུར་མ་ཐག་ཏུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྤང་བར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤང་བར་
བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་གནས་ནི་གཉེན་པོས་བསྒྱུར་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། ལེན་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། གནས་གྱུར་པ་ནི་རྟག་པ་དང་། ལེན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གནས་ངན་
ལེན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། གནས་གྱུར་པ་ནི་གནས་ངན་ལེན་པ་ཐམས་ཅད་དང་གཏན་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་ལམ་གྱི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ལ། གནས་གྱུར་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞིང་ལམ་གྱི་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 90b
འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དབང་མི་བྱེད་ལ། གནས་གྱུར་པ་ནི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་སྤངས་མ་
ཐག་ཏུ་ལེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སྤོང་བ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་ལུས་ཀུན་དུ་གནས་པ་སྟེ། ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྤངས་པའི་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ལེན་པ་སྤོང་བ་དང་། ཚེ་འདི་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཚེ་འདིའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་
པའི་གནས་ངན་ལེན་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་དང་། གནས་ངན་ལེན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་སྲོག་གི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ཙམ་ཀུན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡོད་ན་ལུས་ཀྱི་མཐའ་པ་དང་། སྲོག་གི་མཐའ་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་ཀྱང་འདི་ན་དེའི་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་དེ་ཙམ་གྱིས་
ན་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་བར་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། འཇུག་པ་དང་། རྟོགས་པ་དང་། གོམས་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། གནས་གྱུར་པ་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་
པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པ་དེ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་གྱུར་པས་བསྡུས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་འདིར་དོན་དམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་མི་ཤེས་པའི་གཉེན་པོར་འདིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་
ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་སེམས་དང་། ཡིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གསང་བ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྔར་ཇི་
ཙམ་དུ་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་དང་། ཡིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པས་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་འདྲ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 91a
བར་གཏན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་བརྟགས་པའི་ཐ་སྙད་དགལ་བའི་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་རང་བཞིན་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་དང་
འདྲ་བར་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པས་ན་དོན་དམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་
གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དམིགས་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གསང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
གང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གསང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་མཁས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པར་འདོགས་ན་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་འདོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་སྤྱིའི་དོན་བསྟན་ནས་ད་ནི་དེ་དག་གི་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ནང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། དེས་ནི་རྣམ་
པར་ཤེས་པས་ཟིན་པའི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བར་བསྟན་ཏོ། །སོ་སོ་རང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། དེས་ནི་ལུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མ་ཡིན་གྱི། བདག་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཚད་མར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །ལེན་པ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གང་གིས་ལེན་པའི་
རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གདགས་པ་མི་མཐོང་བ་སྟེ། སྔར་ལས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་འདི་ལྟར་དེས་ལུས་འདི་གཟུང་ཞིང་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨོས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ཡང་གང་གི་ཚེ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་བའི་ཚེ་ན་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 91b
ལོག་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང་། འགྱུར་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ནི་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་
དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་དེ་ནི་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་ཞེས་སྨོས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བ་ལ་
བྱའི། དམུས་མོང་གིས་གཟུགས་མི་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཀུན་གཞི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གང་གིས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གདགས་པ་སྟེ། སྔར་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་འདི་ལྟར་དེ་ལུས་འདི་ལ་གྲུབ་པ་
དང་བདེ་བ་གཅིག་པའི་དོན་གྱི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨོས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་ཞེས་སྨོས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །བསགས་པ་ཡང་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གང་གིས་སེམས་ཞེས་བྱ་བར་གདགས་པ་སྟེ། སྔར་ལས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་འདི་ལྟར་དེ་ནི་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་བསགས་པ་དང་། ཉེ་བར་བསགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨོས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །སེམས་
ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་སེམས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་ཞེས་སྨོས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །དམིགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་དང་དམིགས་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། སྔར་འཇུག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་
གནས་དང་། དམིགས་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གྲོགས་དང་། ལས་དང་། འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་དམ་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གསང་བ་ལ་མཁས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 92a
པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་འདོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྔར་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་ཡངས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་། ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་
བ་ལ་མཁས་པར་འདོགས་ན་ཡང་ཇི་ཙམ་གྱིས་འདོགས་ལགས་ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་
མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། འཇུག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །
རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་བརྒལ་བའི་ལན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བརྒལ་བའི་ལན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་
ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་འདི་ལ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་ཆར་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུའང་གསང་བ་ཡིན་པར་འདྲ་ལ། དོན་དམ་པར་གནས་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་
ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཡང་གསང་བ་ཡིན་པར་འདྲ་བ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐེག་པ་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་བསྟན་ལ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
ཡོད་པ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཐེག་པ་གཞན་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་མ་བསྟན་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་བསྟན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ན་དེའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་རིག་པར་བྱ་ཞེས། ཞིབ་མོ་མཁས་པ་མཛངས་པ། རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དག་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཞུགས་པའི་བསམ་པ་དང་།
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 92b
རིགས་པས་བསྐྱེད་པའི་སྨྲ་བས་རྒོལ་བ་དེ་དག་ལ་ལན་གདབ་པ་མི་ཤེས་པས་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར། དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསང་སྟེ་བསྟན་ཅིང་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དེའི་
ཡོད་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་བསྟན་ཏོ་ཞེས་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་ཞིང་བསྟན་པ་ནི་བརྒལ་བའི་ལན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསང་སྟེ་བསྟན་ཅིང་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ། །ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཆུ་བོའི་ཀླུང་ལྟར་འབབ། །བདག་ཏུ་རྟོག་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ཞེས། །བྱིས་པ་རྣམས་
ལ་ངས་ནི་དེ་མ་བསྟན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསང་བ་རྣམ་པར་གནས་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་ནང་ནས་དེ་ནི་བསྟན་པའི་འོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པར་དཀའ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་གསང་སྟེ་བསྟན་ཅིང་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་ལན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། སྔར་འདི་ལྟར་དེས་ལུས་འདི་གཟུང་ཞིང་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པས་བཤད་དོ། །ཟབ་
ཅིང་ཕྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟབ་པ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆ་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་ཟབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ། གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ།
གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གནས་པ། ལེན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་བཞི་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྔར་བསྟན་པས་བཤད་དོ། །ཆུ་བོའི་ཀླུང་ལྟར་འབབ་ཅེས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཆུ་རླབས་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་དངོས་པོས་ཆུ་བོའི་ཀླུང་ལྟར་རྟག་ཏུ་འཇུག་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 93a
དུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་དེ། དེ་དག་གིས་སེམས་འབྱུང་བར་གཟིགས་ནས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་མཛད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །བདག་ཏུ་རྟོག་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ཞེས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་ཐམས་
ཅད་པ་དེ་ལ་སྟེ། སྔར་གནས་པའི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་བདག་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ན། དེ་ལ་བདག་ཏུ་རྟོག་པར་གྱུར་ན་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ངས་ནི་དེ་མ་
བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བདག་ཏུ་རྟོག་པར་གྱུར་ན་དེ་དག་ནི་བྱིས་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པས་བྱིས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ངས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དེ་མ་བསྟན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་གསང་སྟེ་བསྟན་ཅིང་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །
དེའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བརྒལ་བའི་ལན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལེའུ་ལྔ་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་
བྱ་བ་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་
ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པ་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ལེའུ་དྲུག་པ་འདི་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ལེའུ་དྲུག་པ་འདི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཞུས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེར་བསྟན་
པའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་ཞུས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཇི་ཙམ་གྱིས་འདོགས་ལགས་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོན་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 93b
ཏན་འབྱུང་གནས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལེའུ་འདི་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་དང་པོར་ཡོངས་སུ་ཞུས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་
གཉེན་པོར་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པ་གླེང་བསླང་བའི་ཕྱིར་འདིར་དང་པོར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཕགས་པ་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་
ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་གཞིའི་ཆོས་དེ་དག་གི་དོན་མཚོན་པར་
བྱེད་པ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལུང་གི་སྒོ་ནས་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ་དང་། སྐུར་པ་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །ལན་གཉིས་སུ་བཟླས་པ་ནི་གྲགས་པའི་དོན་
བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་མདོ་སྡེ་དེ་དང་དེ་དག་ལས་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་ཇི་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་མཁས་ན་མཁས་པ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་ཞེས་བྱ་བས་
ནི་མཉན་པའི་རྣམ་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །དེའི་སྒོ་ནས་མཁས་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ཙམ་གྱིས་འདོགས་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་ཇི་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་མཁས་པར་འདོགས་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་
ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་བྱ་བ་མེད་པའོ། །དེའི་སྒོ་ནས་མཁས་པར་འདོགས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤངས་ནས། རྣམ་པར་བྱང་བའི་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 94a
མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ན་མཁས་པར་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་ཞུས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་
ཞུས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཁྱོད་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་འདིས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་
པ་བསྟན་པ་དང་། བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་བསྟན་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པས། མཚན་ཉིད་གསུམ་མདོར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡོན་
ཏན་འབྱུང་གནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་
སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། མིང་དང་བརྡར་བཏགས་པ་དང་། ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་
ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་དུ་རྟོག་པས་ངོ་བོ་ཉིད་དམ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཀུན་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་གཟུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན། འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པས་ན་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་འདྲ་བར་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་
པ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉི་གར་གཏན་མེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྐྱེན་གཞན་གྱི་དབང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 94b
གཞན་གྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ན་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྒྱུ་མ་བྱས་པ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་
བྱ་བ་ནི་གནས་གྱུར་པ་དང་། དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་གནས་གྱུར་པ་ཡང་དག་པའི་
ཤེས་པ་དང་། དེའི་ཡུལ་གཞན་གྱི་དབང་གི་དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་ན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་
པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་མདོར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་བཤད་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་
ཉིད་གསུམ་མདོར་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །བཤད་པ་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དགོས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་དགོས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་གཉེན་པོའི་
དགོས་པ་དང་། དཔེའི་དགོས་པ་དང་། མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་དང་། ཐབས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་། རྟོགས་པའི་དགོས་པ་དང་། ཕན་ཡོན་གྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་
ཞེས་བྱ་བ་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །དཔེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གསེར་དུ་ལོག་པར་འཛིན་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 95a
རྣམས་རྣམ་པར་རྨོངས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤེལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཚོན་དང་ཕྲད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་
བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཐབས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་མཚན་མ་དང་འབྲེལ་པའི་མིང་ལ་བརྟན་ནས་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་
གྱིས་བསྟན་ཏོ། །རྟོགས་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པ་
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཕན་ཡོན་གྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་
པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་ནི། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཚིགས་སུ་
བཅད་པ་རྫོགས་པའི་བར་གྱི་གཞུང་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་དང་པོར་གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་
རྣམ་པ་བཞིའི་གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་མེད་པའི་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་དང་། ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རྒྱུ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 95b
པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དེ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དེ་འཇིག་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་དང་པོར་མེད་པའི་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྒྱུའི་གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མེད་པའི་
དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྟོག་པས་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་མིང་དང་བརྡར་བཏགས་པ་དང་། ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པར་ཟད་ཀྱི་གཟུང་
བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་འདྲ་བར་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉི་གར་གཏན་མེད་པས་ན་མེད་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ལ་ཡོད་པར་
མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་མེད་པའི་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དེ་ཉིད་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་དོན་ལ་མེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དེས་མེད་པའི་དོན་དེ་ལ་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་
པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་དེ་རྣམ་པར་སེལ་བའི་གཉེན་པོའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་འདྲ་བ་བདེན་པ་གཉི་གར་གཏན་མེད་པར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།
ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཇི་ཙམ་དུ་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་མིང་དང་བརྡར་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཇི་ཙམ་དུ་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་དམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་མིང་དང་བརྡར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མིང་དང་བརྡར་བཏགས་པ་དང་།
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 96a
བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མིང་དང་བརྡར་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། བཏགས་པ་དང་། བརྗོད་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནི་གཟུགས་སོ། །འདི་ནི་ཚོར་བའོ། །འདི་ནི་འདོད་ཆགས་སོ། །འདི་ནི་དད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་
ལྟ་བུར་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །བྱེ་བྲག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་འདི་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའོ། །འདི་ནི་ཟག་པ་མེད་པའོ། །ཚོར་བ་འདི་ནི་སྲེད་པས་བརླན་པའོ། །འདི་ནི་སྲེད་པས་མ་བརླན་པའོ། །འདོད་ཆགས་འདི་ནི་མཐོང་བས་སྤོང་བར་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་
བྱ་བའོ། །དད་པ་འདི་ནི་ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའོ། །འདི་ནི་དཀོན་མཆོག་དང་བདེན་པ་ལ་སེམས་དང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །མིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་གཞན་དུ་མི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་སྟེ། གཟུགས་ཤེའམ། ཚོར་བ་ཞེའམ།
འདོད་ཆགས་ཤེ་འམ། དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་ཚིག་གིས་གདགས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྡ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། འདིར་འདུག་ཤིག་པའམ། ཕར་སོང་ཤིག་པའམ། བྱོས་ཤིག་པའམ། མ་བྱེད་ཅིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་ཚིག་གམ། ལག་བརྡའམ།
མིག་ཟུར་ལ་སོགས་པས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྟོག་པས་གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། མིང་དང་བརྡར་
བཏགས་པ་དང་། ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་ལ་གློ་བུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ཤེས་ན་མེད་པའི་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་ཤིང་ཡོད་པ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་
ཕྱིར་དེ་ནི་མེད་པའི་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྒྱུའི་གཉེན་པོར་དགོས་པ་དང་ལྡན་པར་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རྒྱུའི་གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 96b
གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཡོད་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྐྱེན་གཞན་གྱི་དབང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། སྒྱུ་མ་བྱས་པ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་
པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་དོན་ལ་མེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དེ་ཉིད་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་
པའི་དོན་ལ་མེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དེས་ཡོད་པའི་དོན་ལ་མེད་པར་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གཉེན་པོར་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རྒྱུ་དེ་རྣམ་པར་སེལ་བའི་གཉེན་པོའི་དོན་དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱི་
དབང་གི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་དང་འདྲ་བར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་དེ།
འདི་ལྟ་སྟེ་འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་ལ། འདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྐྱེན་གཞན་གྱི་དབང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་འདི་ཡོད་པས་འདི་
འབྱུང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། དབང་པོ་དང་། ཡུལ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མགོ་མཉམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་དེ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་དུས་སྔ་ཕྱི་འབྱུང་བའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་སྔ་ལ་འབྲས་བུ་ནི་འཕྱི་བ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་དེ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྐྱེན་གཞན་གྱི་དབང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 97a
པས་དེ་ལྟར་ཤེས་ན། ཡོད་པའི་དོན་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་ཤིང་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རྒྱུའི་གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་
ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དེ་འཇིག་པའི་རྒྱུའི་གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་བསྡུས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་
ལྡན་པའི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ལ་མེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་དོ། །འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུད་གསོན་པ་སྟེ་དེ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའོ། །
རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ལ་མེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དེས་ཡོད་པའི་དོན་དེ་ཆུད་གསོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་
བསྟན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དེ་རྣམ་པར་སེལ་བའི་དོན་དང་ལྡན་པ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་འདྲ་བར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་
མཛད་ནས། འདི་ལྟ་སྟེ་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་པ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་དག་གིས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལུགས་སུ་འབྱུང་བས་
བསྡུས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཞན་གྱི་དབང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་ཤིང་དེ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 97b
འཇིག་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྟེ། འཇིག་པའི་རྒྱུའི་གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དེ་འཇིག་པའི་རྒྱུའི་གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་
ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ནི་གནས་གྱུར་པ་དང་དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་ན་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་
རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ལ་མེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཉིད་དོ། །འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུད་གསོན་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའོ། །རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཉིད་རྣམ་
པར་བྱང་བ་དེ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ལ་མེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དེས་ཡོད་པའི་དོན་དེ་ཆུད་གསོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་དེ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དེ་རྣམ་པར་སེལ་བའི་གཉེན་པོའི་དོན་དང་
ལྡན་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་
ཡིན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བརྟུན་པའི་རྒྱུ་དང་ལེགས་པར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུས་དེ་རྟོགས་ཤིང་དེ་རྟོགས་པ་གོམས་པར་བྱས་པ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་
གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 98a
ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་བརྟུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །ལེགས་པར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གུས་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྟོགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སོ། །དེ་རྟོགས་པ་གོམས་པར་བྱས་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སོ། །ཡང་དག་པར་གྲུབ་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བཟོད་པ་དང་། གནས་གྱུར་པ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པས་སོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་
ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གནས་གྱུར་པ་དང་དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་དོན་དམ་པའི་
བདེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ཤེས་ན་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་ཤིང་དེ་འཇིག་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དེ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དེ་གཉེན་པོ་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་
ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་དཔེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དཔེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེའི་དོན་རྣམ་པ་བཞི་དང་
ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་དཔེའི་དགོས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་དོན་གྱི་དཔེ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་དང་། ནང་གི་དཔེ་དང་། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་དཔེའོ། །དེ་ལ་དང་པོར་དོན་གྱི་དཔེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་
དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དོན་གྱི་དཔེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་མིག་ལ་རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་ཆགས་པའི་མིག་དངོས་དོན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་དོན་གྱི་དཔེའོ། །དཔེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་དེའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 98b
མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་མིག་ལ་རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་ཆགས་པ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འདིར་
ནི་རྒྱུས་འབྲས་བུ་སྟོན་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་ལ་རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་ཆགས་པ་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་དེས་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དང་འདྲ་བར་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་སེམས་འཁྲུལ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་ལ་གློ་བུར་བར་གནས་པ་དེ་ནི་འདིར་མིག་ལ་རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་ཆགས་པ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དེས་དངོས་པོ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་མིང་དང་བརྡར་བཏགས་པ་དངོས་པོ་ལ་གློ་བུར་བར་གནས་པ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་གཉི་ག་ཀུན་བརྟགས་པའི་
མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་འདྲ་བ་ལས་འབྲས་བུ་དེ་ནི་དངོས་སུ་འདིར་མ་བསྟན་པས་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུས་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བཤད་དེ། དེ་ནི་དོན་གྱི་དཔེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དཔེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་
ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དཔེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་མིག་ལ་རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་ཆགས་པའི་རྒྱུ་དེ་ལས་འབྲས་བུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཚན་མ་སྣང་བ་ཉིད་དཔེའོ། །དཔེ་དེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་
དེའི་དོན་དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། དེ་ཉིད་ལ་རབ་རིབ་ཀྱི་མཚན་མ་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་གཞན་གྱི་དབང་
གི་མཚན་ཉིད་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་འཁྲུལ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་རབ་རིབ་གང་གི་མིག་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་འབྲས་བུ་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་དག་སྣང་བ་དང་འདྲ་བར་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་སེམས་འཁྲུལ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཀུན་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 99a
བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་འབྲས་བུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་འཁྲུལ་པའི་དངོས་པོ་དག་སྣང་བ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྔར་ཀུན་བརྟགས་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱུས་འབྲས་བུ་སྟོན་ཏེ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུས་ངོ་བོ་
ཉིད་དམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་མིང་དང་བརྡར་བཏགས་པ་སྟེ། གཉི་ག་ཀུན་བརྟགས་པ་ཉིད་དོ། །འབྲས་བུ་འདི་ནི་འཁྲུལ་པའི་དངོས་པོར་སྣང་བ་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དཔེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ནང་གི་དཔེའི་དགོས་
པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ནང་གི་དཔེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་མིག་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ནོར་བ་ཉིད་དཔེའོ། །དཔེ་དེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་དེའི་དོན་དང་ལྡན་པ་
ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་དེ་ཉིད་ཀྱི་མིག་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་མིག་ལ་རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ན། མིག་དེ་ཉིད་
ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ནོར་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའི་མིག་མ་འཁྲུལ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ནོར་བ་དང་འདྲ་བར་སེམས་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཀུན་བརྟགས་པའི་
མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་གནས་གྱུར་པ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ནང་གི་དཔེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་དཔེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་
པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་དཔེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེལ་དང་། ཚོན་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཉིད་དཔེའོ། །དཔེ་དེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 99b
མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་དེའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤེལ་བཞིན་དུ་གསལ་
བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གསེར་དུ་ལོག་པར་འཛིན་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་རྨོངས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དཔེ་དེ་དག་གིས་མཚོན་པའི་དོན་ནི་འོག་ནས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ། །
དཔེ་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་གཞན་མེད་མོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་དཔེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་དཔེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་
ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་
དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་པོ་དག་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་པོ་དག་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་བརྟེན་
ནས་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཡོངས་
སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་ལ་དང་པོར་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 100a
བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་བདག་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན། དེས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་
པ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤེལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཚོན་དང་ཕྲད་པ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བག་ཆགས་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཤེལ་
ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཨན་ད་རྙིལ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པར་འཛིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཛིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཚིག་དང་པོས་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་
ཆགས་སེམས་འཁྲུལ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གློ་བུར་བར་གནས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཚིག་འོག་མས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་མ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མིང་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྟོག་པ་བསྟན་ཏེ། རྟོག་པ་དེ་དངོས་ནི་གཞན་གྱི་
དབང་ཡིན་པས་ཀུན་བརྟགས་པའི་སྐབས་འདིར་མི་སྦྱར་གྱི། དེས་གཟུང་ཞིང་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱ་བ་དངོས་པོ་ལ་གློ་བུར་བའི་མིང་དུ་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདིར་གཟུང་སྟེ། དེ་གཉིས་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་དང་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་
ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡང་མ་ཡིན་པ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པས་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་
དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་ལ་མི་སྨོན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 100b
བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་དེས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤེལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་དེ་ཉིད་ལྟ་བུར་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་བལྟ་བར་བྱའོ་
ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་མཚན་མ་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྡུག་བསྔལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་
པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མ་མེད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་
མཚན་མ་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་བསལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་དེས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མ་མེད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་
རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤེལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་དེ་ཉིད་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཨན་ད་རྙིལ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེར་རྟག་པ་རྟག་པའི་དུས་དང་། ཐེར་ཟུག་ཐེར་ཟུག་གི་དུས་སུ་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུར་
ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེར་རྟག་པ་རྟག་པའི་དུས་དང་། ཐེར་ཟུག་ཐེར་ཟུག་གི་དུས་སུ་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་
ཡུལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་དེ་ཉིད་དེར་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཁོ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མ་མེད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་དང་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 101a
ལྡན་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་ཐབས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་
ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཐབས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཀྱི་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་དག་ནི་དངོས་པོ་
ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། མཚན་མ་དང་མིང་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་
ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོར་མཚན་མ་དང་མིང་ལ་བརྟེན་ནས་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་མཚན་
མ་དང་འབྲེལ་པའི་མིང་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མཚན་མ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་སྟེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མིང་ནི་མཚན་མ་དེ་ལ་ཇི་
ཙམ་དུ་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་མིང་དང་བརྡར་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གནས་མེད་པ་ལ་མིང་དང་གདགས་སུ་མི་རུང་བས་མཚན་མའི་གནས་ལ་མིང་དུ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མཚན་མ་དང་འབྲེལ་པའི་མིང་
ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ཙམ་དུ་མིང་དང་མཚན་མ་ལ་མིང་དུ་གདགས་པ་དེ་ཉིད་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་མིང་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་མཚན་མ་དང་མིང་ལ་བརྟེན་ནས་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 101b
ཀྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཐབས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་
དུ་མཛད་ནས། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་མ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མིང་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཡང་
དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྟོག་པ་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་མཚན་མ་ལ་མིང་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་སྲིད་དུ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་
སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་
པའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་
ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་མ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མིང་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ནི་གནས་གྱུར་པས་བསྡུས་པ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་མ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མིང་དུ་ཡང་
དག་པར་ཤེས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་རབ་ཏུ་ཤེས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 102a
པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་རྟོགས་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་
མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྟོགས་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཕན་ཡོན་གྱི་དགོས་པ་ཐོབ་
ཅིང་མཁས་པར་འདོགས་པར་འགྱུར་བའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་
པ་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་ཡང་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་
མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དང་པོར་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་རྟོགས་པར་གྱུར་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་
པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ན་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་
ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའོ། །ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ཙམ་དུ་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 102b
པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་མིང་དང་བརྡ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་གློ་བུར་བར་ཤེས་ནའོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་
འདྲ་བར་བདེན་པ་གཉི་གར་གཏན་མེད་པར་ཤེས་ཤིང་ཆོས་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་
མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་
པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་
ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྟོག་པ་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་ནའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་
པར་འབྱུང་བ་ལུགས་སུ་འབྱུང་བས་བསྡུས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་དང་འདྲ་བར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་ཤེས་ཤིང་གཞན་གྱི་དབང་ཐམས་
ཅད་སྡུག་བསྔལ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་དགོས་པ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 103a
དང་ལྡན་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་
ན་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ། གནས་གྱུར་པས་
རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་ལྡན་པར་ཤེས་ནའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལུགས་ལས་བཟློག་པས་བསྡུས་པའི་ཤེས་
རབ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་ཤེས་ཤིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་རྟོགས་
པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཕན་ཡོན་གྱི་དགོས་པ་ཐོབ་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ན་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་
པར་འདོགས་ན་ནི་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ། །རྟོགས་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་ཕན་ཡོན་གྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཕན་ཡོན་
གྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་ཅིང་མཁས་པར་འདོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕན་ཡོན་གྱི་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 103b
མཚན་ཉིད་གསུམ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུའི་གནས་ཏེ། དེ་ཡང་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་
གཞན་གྱི་དབང་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་བོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སྤངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་འཐོབ་
པས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་བོ། །དེ་ལ་དང་པོར་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་
པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་
གསུངས་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མིང་མེད་པར་ཤེས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་
ཡིན་པ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་ཉིད་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་
གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 104a
བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤངས་ན་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤངས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་
ཡིན་པ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་གནས་གྱུར་ནའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་གྱུར་པས་བསྡུས་པ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཡོན་གྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དགོས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་
ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་བཤད་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དོན་དེ་དག་གིས་དངོས་པོ་བསྡུས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡན་ཆད་དུ་དགོས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་
ཉིད་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་དག་གི་མཇུག་བསྡུ་ཞིང་སྒོ་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པར་འདོགས་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དེ་གང་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་འདི་ནི་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་ཏེ། མཉན་པའི་རྣམ་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་རྣམ་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུས་བྱ་བ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོར་མཉན་པའི་རྣམ་
པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ད་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དེས་ནི་སྔར་གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་། དཔེའི་དགོས་པ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 104b
དང་། ཐབས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ལུང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱར་རུང་བ་ཡིན་པས་ན་མཉན་པའི་རྣམ་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པས་ཡོངས་
སུ་ཤེས་པ་ནི། མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ལ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དེས་ནི་སྔར་རྟོགས་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་
དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་གི་ལམ་བསྒོམ་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་སྒོམ་པའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དེའི་འབྲས་བུས་བྱ་བ་མེད་པ་ནི། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ནས། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་
པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤོང་ཞིང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤངས་ན་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་འཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། དེས་ནི་སྔར་ཕན་ཡོན་གྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་
བསྡུ་བ་བསྟན་ཏེ་དེ་དག་ནི་སྔར་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པར་བྱ་བ་བྱས་ཟིན་པའི་འབྲས་བུའི་འགྲེལ་པ་སྦྱར་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། གཟོད་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པས་ན་དེའི་འབྲས་བུ་བྱ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་
ནི་མཉན་པའི་རྣམ་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ན་མཁས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། དེས་ནི་སྔར་ཡོངས་སུ་ཞུས་པའི་སྐབས་སུ་འཕགས་པ་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་བཏབ་པ་
ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པར་འདོགས་ན་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་འདོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་བྱ་བ་མེད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ན་མཁས་པར་འདོགས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ།
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 105a
དེས་ནི་སྔར་ཡོངས་སུ་ཞུས་པའི་སྐབས་སུ་འཕགས་པ་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པར་འདོགས་ན་ཡང་ཇི་ཙམ་གྱིས་འདོགས་ལགས་ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་སུ་
བཅད་པ་དང་པོས་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་དགོས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པས་ནི་དེ་ལྟར་མི་སྒྲུབ་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ལེའུ་དྲུག་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མཚན་
ཉིད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་
ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱི་ལེའུ་བདུན་པ་འདི་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ལེའུ་བདུན་པ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ཆོས་རྣམས་
ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཞུས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་ཞུས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ན་བདག་གཅིག་པུ་དབེན་པ་ཞིག་ན་མཆིས་པའི་ཚེ་སེམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྐྱེས་
ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བདག་ཡོངས་སུ་ཞུ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་
ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལེའུ་འདི་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་དང་པོར་ཡོངས་སུ་ཞུས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 105b
གཉེན་པོར་མཚན་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པ་གླེང་བསླང་བའི་ཕྱིར་འདིར་དང་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཕགས་པ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་ཞུས་པའི་སྐབས་འདིར་ནི་འཕགས་པ་དོན་དམ་
ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་འདི་སྙམ་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་དཔལ་གྱི་མགུར་ནས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིའི་མཁྱེན་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་བཀའ་སྩལ་ལ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་
ཉིད་མེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཡང་བཀའ་སྩལ་པ་འདི་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་མ་བརྗོད་ན། གཞན་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བསྟན་པ་ལ་དོན་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་
གཉེན་པོ་བསྟན་པར་དགོངས་ནས། འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་ཕུང་པོ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཀའ་སྩལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཀའ་སྩལ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་ཅི་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ལ་སོགས་པ། བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བདག་ཡོངས་སུ་ཞུ་ལགས་སོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་ཞུས་པར་སྦྱར་རོ། །སྐབས་འདི་དག་གི་ཚིག་གི་དོན་གཞན་ནི་སྔར་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུར་བཤད་པ་བཞིན་
དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་ཞུས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཞུས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་
རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་དགེ་བ་ཚུལ་བཞིན་སྐྱེས་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་འདིས་ནི་དོན་རྣམ་པ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 106a
གསུམ་སྟོན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བསྟན་པ་དང་། དེ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་གི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་དང་། མདོ་སྡེའི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བསྟན་པ་ནི། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་
དེའི་ཕྱིར་ཉོན་ཅིག་དང་ངས་ཅི་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་ཞེས་གསུངས་པ་ཁྱོད་ལ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཚར་ཐ་མའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་
ཟག་གི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ནི། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ངས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་དེ་བཞིན་ཏེ། གཞན་དུ་མ་ཡིན་གྱིས་དེས་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཟུང་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །མདོ་སྡེའི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། དེ་ནས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞུང་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་དང་པོར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་
སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བསྟན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་གཉེན་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གསུམ་བསྟན་པ་འདི་མ་བརྗོད་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བསྟན་པ་ལ་དོན་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞིས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་
བ་དེའི་གཉེན་པོར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་དོན་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་གནས་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་། དགོངས་པ་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་། དོན་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་། ལྟོས་པ་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་གནས་མེད་
པར་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོ་ནི། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ངས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དགོངས་པ་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོ་ནི། དོན་དམ་ཡང་དག་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 106b
འཕགས་དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །དོན་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོ་ནི། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་དེ་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་ཞེས་བྱ་
བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །ལྟོས་པ་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོ་ནི། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་དང་པོར་གནས་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཆུད་ཟ་བར་
འགྱུར་བའི་གཉེན་པོའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གནས་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་མ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་གནས་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་
མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པོ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གནས་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་མི་ཤེས་ཤིང་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་མ་བརྟེན་པར་གསུངས་སོ་སྙམ་དུ་གནས་
མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཉམས་ཤིང་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དེའི་གཉེན་པོར། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ངས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་
པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལས་དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་ལས་
དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་པས་གནས་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཚིག་གི་དོན་ནི་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནི་གནས་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ལ་བསྟན་པ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 107a
ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དགོངས་པ་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དགོངས་པ་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་དགོངས་
པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དགོངས་པ་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གཅིག་པུ་ཞིག་ལས་དགོངས་པ་མིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་མཚན་ཉིད་
ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་པས་དགོངས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་མི་ཤེས་ཤིང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་ལས་མ་དགོངས་སོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེས་དང་རབ་ཏུ་
ཉམས་ཤིང་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དེའི་གཉེན་པོར། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་དོན་དུ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་
པ་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་དག་གོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གསུམ་པོ་དག་སྟེ། དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མིང་དང་
བརྡར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་མ་ཡིན་པས། བདེན་པ་གཉིས་ཀར་གཏན་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་རྐྱེན་གཞན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བ་
ཡིན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 107b
དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་ལ་དོན་དམ་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡང་ཡིན། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་
ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་དགོངས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་ནི་དགོངས་པ་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་
ཉིད་ཀྱི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དོན་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དོན་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་ཅིང་སྐུར་པ་
མེད་པའི་དོན་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ་དང་སྐུར་པ་མེད་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་
མེད་པ་ནི་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་འདྲ་བར་བདེན་པ་གཉི་གར་གཏན་མེད་པས་དེ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་དང་འདྲ་བར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན།
ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་པས། དེ་གཉིས་ནི་སྐུར་པ་འདེབས་པ་མེད་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ན་མི་ཤེས་ཤིང་སྒྲོ་
བཏགས་པ་མེད་པ་དང་། སྐུར་པ་མེད་པའི་དོན་དང་མི་ལྡན་ནོ་སྙམ་དུ་དོན་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྟེ་དེས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཉམས་ཤིང་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དེའི་གཉེན་པོར། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་དེ་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་ཞེས་བྱ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 108a
བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་དོན་དུ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་འདྲ་བར་བདེན་པ་
གཉིས་ཀར་གཏན་མེད་པས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པས། དེ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་དང་འདྲ་བར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་
པ་དེ་ལས་ཅིག་ཤོས་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་ཡིན། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལས་ཆོས་བདག་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང་ཐམས་ཅད་དུ་སྤོང་བ། དོན་དམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་
པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ནི་སྐུར་པ་མེད་པའི་དོན་དང་ལྡན་པར་གསུངས་པས་ན་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ངས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལས་དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་
བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་མེད་པ་དང་། དགོངས་པ་མེད་པ་དང་། དོན་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་སྔར་བསྟན་པ་གསུམ་ཆར་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ། ས་བཅད་པ་ནི་ཐ་མའི་ནང་དུ་བསྡུའོ། །དེ་ནི་དོན་དམ་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོར་ངོ་བོ་ཉིད་
མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ལྟོས་པ་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མེད་
པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟར། སྔ་མ་ལ་ཕྱི་མ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ལྟོས་པ་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་མ་འགགས་པ་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด