འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོའི་རྣམ་པར་བཤད་པ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་སནྡྷི་ནིར་མོ་ཙ་ནཾ་སཱུ་ཏྲ་སྱ་བྱཱ་ཁྱཱ་ན་མ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 160b
བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །དགེ་བ་འཕེལ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་ཀྱང་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྟོག་པ་དང་གཡོ་བ་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་
བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འགྱུར་བ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྒོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་
དབབ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པའི་ཆོས་སོ་
སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཞི་གནས་ཙམ་གྱིས་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་
ལ་སོགས་པའོ། །ཕྲ་བ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ཡིད་ལ་བགྱིད་པས་གང་གིས་མཚན་མ་གང་ཇི་ལྟར་སེལ་བར་བགྱིད་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྐྲག་པ་རྣམ་པར་བཤིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གང་རྟོགས་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མ་མཆིས་པས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའི་སྟོང་
པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་། ལས་དང་སྦྱོར་བ་དང་། འཇུག་པའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་ངག་སྦྱིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 161a
པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དག་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་ཞིག་བསྡུས་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྒོམ་པ་ལ་འདུན་པ་དྲག་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་དང་པོར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་
གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གཅིག་དང་ཐ་དད་པའི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དེ་ནི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བས་གཉིས་སུ་
དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡང་ཡིན། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དེ་ལ་གནས་ན་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྲུབ་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ། །ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་
པའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་
བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་ཅི་ཞིག་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཐ་དད་དམ་གཅིག་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཐ་དད་ན་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ཞིང་དངོས་པོའི་མཐའ་དང་དགོས་པ་
ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་གཅིག་ན་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཐ་དད་པ་དམིགས་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་པ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 161b
རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ཐ་དད་ཅེས་བགྱི་འམ། ཐ་དད་པ་མ་ལགས་ཞེས་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་པར་སྦྱར་རོ། །བྱམས་པ་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྟན་པས་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཕྱིར་
གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཤད་པས་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པའི་སེམས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ཡང་ལྷག་མཐོང་གི་
དམིགས་པའི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དམིགས་པས་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་དམིགས་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་
བརྙན་ལ་དམིགས་པས་ཞི་གནས་དང་དམིགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཚིག་གི་དོན་སྤྱིར་བསྡུ་ན་དེ་གཉིས་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ལ། དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ནི་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ནི་སྦྱོར་
བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ཞིང་དངོས་པོའི་མཐའ་དང་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་གནས་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ལ། དམིགས་པའི་རྐྱེན་གཅིག་ན་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་རྣམ་
པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཐ་དད་པ་ལ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ནི་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རབ་ཏུ་
ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆུད་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 162a
མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་
གཟུགས་བརྙན་གཉིས་མེད་པའི་ཤེས་པ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་གཉིས་མེད་པས་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡང་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དེས་སེམས་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་
པ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་
ཤེས་པ་རྟོགས་པ་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་གང་ཡིན་པ་དེ་སེམས་དེ་དང་ཐ་དད་དམ་གཅིག་པ་
ཡིན། གལ་ཏེ་ཐ་དད་ན་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཆོས་སུ་གྱུར་པས་གཉིས་མེད་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་གཅིག་ན་ནི་སེམས་དང་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་གདགས་སུ་ཡང་ཇི་ལྟར་རུང་སྙམ་དུ་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་
ལྟ་བར་བགྱིད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་གང་ལགས་པ་དེ་ཅི་ལགས་སེམས་དེ་དང་ཐ་དད་པ་ཞེས་བགྱིའམ། ཐ་དད་པ་མ་ལགས་ཞེས་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་པར་སྦྱར་རོ། དེ་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་བར་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་
རྟོགས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་གང་ལགས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གང་ཡིན་པ་དེའོ། །སེམས་དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 162b
གི་སེམས་དེ་དང་ངོ་། །བྱམས་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པས་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཤད་པས་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་
གཟུགས་བརྙན་དེ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཟུགས་བརྙན་དེ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་དེ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་སེམས་དང་གཟུགས་བརྙན་
ཞེས་གདགས་སུ་ཡང་ཇི་ལྟར་རུང་སྙམ་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བས་སེམས་དང་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་གདགས་སུ་ཡང་རུང་ལ། སེམས་
ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ནི་རང་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན། དཔེར་ན་མིག་ཉིད་ཀྱིས་མིག་ཉིད་ལ་བརྟག་ཏུ་མི་རུང་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟ་བུར་བརྟག་ཏུ་རུང་སྙམ་
པ་དག་གི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་དེ་གལ་ཏེ་སེམས་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ལགས་ན། སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དེ་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་རྟོག་པར་བགྱིད་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་སོ། །དེ་ལ་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ནི་བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་
ལ་བརྟག་པར་བྱ་བ་གཟུགས་བརྙན་ནི་ལས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་དེ་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་རུང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ནི་ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་པ་ལ། ཡང་དག་པར་ན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱམས་པ་དེ་ལ་ཆོས་གང་ཡང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་
རྟོག་པར་མི་བྱེད་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་སུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་ཆོས་གཅིག་པུ་ནི་འགའ་ཡང་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 163a
མེད་པས་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང་བརྟག་པར་བྱ་བ་བྱེད་པ་པོ་དང་། ལས་སུ་གྱུར་པ་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པར་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། ས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་དང་། ལས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱང་མེད་ལ། འདུས་པ་དག་ལ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང་མཐུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་དངོས་པོ་རང་དབང་ཅན་ནི་འགའ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་པ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་བྱ་བ་དག་འཇུག་པར་བྱེད་པར་ཟད་དེ། བྱེད་པ་པོ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་དང་ལས་ཀྱང་མི་
རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་དེ་ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། འོན་ཀྱང་དེ་སྐྱེས་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་དེ་ལྟར་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་
ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་ཆོས་གང་ཡང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་རྟོག་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསྟན་ལ། དེ་ལྟར་སྐྱེས་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་དེ་ལྟར་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཞན་
གྱི་དབང་གིས་སེམས་འཁྲུལ་པར་བསྟན་ཏོ། །བྱམས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཔེ་སྟོན་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གཟུགས་བརྙན་གཞན་འབྱུང་བ་མེད་པར་གཟུགས་ཉིད་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ནི་
གཟུགས་བརྙན་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཉིད་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་སྣང་བར་ཟད་ཀྱི། སེམས་ལས་གཞན་པའི་གཟུགས་བརྙན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །འདི་ལ་སྨྲ་བ་པོ་དག་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་བརྙན་གཞན་ཞིག་འབྱུང་བས་བརྟེན་ཏེ་
བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དཔེ་འདི་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དེ། དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གཟུགས་དང་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྣམ་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་དོན་བྱེད་པས་རྫས་གཞན་ནི་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་དོན་མེད་ཅེ་ན། དོན་མེད་ཀྱང་རྣམ་པར་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 163b
ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལ་དོན་མེད་པར་ཡང་དེའི་རྣམ་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་སྣང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་གཅིག་ཏུ་ན་དོན་མཚུངས་པ་ལ་མོས་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཐ་དད་པ་དམིགས་པས་ཀྱང་སེམས་ཉིད་གཟུགས་བརྙན་དུ་
སྣང་བར་རིགས་ཏེ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུ་ཀླུང་གི་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པར་མཐོང་། ཡི་དགས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྣག་གི་རྣམ་པར་མཐོང་། མི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཆུའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་དང་། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ས་གཞི་བཻཌཱུརྱའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བརྗོད་
པས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་དེ་འབའ་ཞིག་སེམས་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་ཟད་དམ། འོན་ཏེ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་དེ་ཡང་སེམས་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་སྙམ་པ་
དག་གི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་སོ། །སེམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལ་སྣང་བར་གྱུར་པའོ། །རང་བཞིན་དུ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་
པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐ་མལ་པར་གནས་པའོ། །བྱམས་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །བྱིས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ཅན་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་སྟེ། དེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ལས་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་སྙམ་པ་ལ། བྱིས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་བ་ལྟ་བ་རབ་རིབ་
ཀྱིས་ཉམས་པར་བྱས་པ་རྣམས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པས་ཉོགས་པ་དང་། རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་
པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་བསྒོམ་པའི་དུས་མི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཚིག་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 164a
གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་གསུམ་བསྒོམ་པའི་དུས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་རྒྱུ་མཚན་དང་། ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྒོམ་པའི་དུས་མི་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཤེས་པ་དེ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་བསྒོམ་པའི་དུས་ཤེས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལ་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་བསྒོམ་པའི་དུས་ཤེས་པ་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་
པའོ། །དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་རྣལ་འབྱོར་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་འདི་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་དང་། གཉེན་པོ་འཕེལ་བའི་དུས་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་ན། དེ་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་རྒྱུ་མཚན་
བསྒོམ་པའི་དུས་ནི་གང་། ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྒོམ་པའི་དུས་ནི་གང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྒོམ་པའི་དུས་ནི་གང་སྙམ་དུ་སེམས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ཞུས་པར་སྦྱར་རོ། །ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་གཅིག་
ཏུ་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་རྒྱུ་མཚན་བསྒོམ་པའི་དུས་གང་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྟན་པས་ལྷག་མཐོང་གི་རྒྱུ་མཚན་བསྒོམ་པའི་དུས་མི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཞིག་
ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལྷག་མཐོང་བསྟན་ཏེ། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ལྷག་མཐོང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གཉིས་མེད་པའི་དོན་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཤེས་
རབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བཞི་དང་། སྒོ་གསུམ་དང་གཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གཉིས་མེད་པའི་དོན་དེ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་རྒྱུ་མཚན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 164b
དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། གཞིའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ལྷག་མཐོང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཏེ། ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གང་ཡིན་པའོ། །གཞིའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་
ཡོངས་སུ་དག་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ལྷག་མཐོང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སྐབས་འདིར་ནི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་གཟུང་བར་བྱའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་
གི་རྒྱུ་མཚན་སྒོམ་པའི་དུས་བསྟན་ཏེ། ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་དུས་སམ། མ་བསྒོམས་པའི་དང་པོའི་དུས་སུ་ནི་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པའི་དུས་ཡིན་ཏེ། དུས་དེར་ལྷག་མཐོང་གི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞི་པོ་སྔར་བསྟན་པ་དག་གིས་ཡིད་ལ་བྱས་ན་བྱིང་བ་ལ་
སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་ཞིང་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་གཉེན་པོ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་གཅིག་ཏུ་ཞི་གནས་བསྒོམ་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་བསྒོམ་པའི་དུས་མཚན་གང་ལགས་ཞུས་
པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བར་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྟན་པས་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྒོམ་པའི་དུས་མི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་ཡིད་ལ་བྱེད་
པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཞི་གནས་བསྟན་ཏེ། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཞི་གནས་མཚན་མ་དང་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཡེང་བ་ཞི་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་སེམས་གནས་པ་དགུ་དང་སྟོབས་དྲུག་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་
ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །བར་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། ཞི་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ཞི་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 165a
གནས་ཀྱི་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གང་ཡིན་པའོ། །གཞིའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་
བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷག་མཐོང་གི་སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སྐབས་འདིར་ནི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་གཟུང་བར་བྱའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྒོམ་པའི་དུས་བསྟན་ཏེ། སེམས་རྒོད་པར་གྱུར་པའི་དུས་སམ་རྒོད་དུ་དོགས་པའི་དུས་
སུ་ནི་ཞི་གནས་བསྒོམ་པའི་དུས་ཡིན་ཏེ། དུས་དེ་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞི་པོ་སྔར་བསྟན་པ་དག་གིས་ཡིད་ལ་བྱས་ན་རྒོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་ཞིང་ནང་གི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དང་། ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ལ་སོགས་
པ་གཉེན་པོ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་འདྲེས་པར་གྱུར་ཏེ་མཉམ་པར་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྒོམ་པའི་དུས་གང་ལགས་ཞེས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་
བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྟན་པས་བཏང་སྙོམས་གྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྒོམ་པའི་དུས་མི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བས་ནི་བཏང་སྙོམས་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་ཏེ། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་
འབྲས་བུའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་དངོས་པོའི་མཐའ་དང་། དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ལ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་མཉམ་པ་དང་། རྣལ་དུ་བབ་པ་དང་། རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་དང་། སེམས་ཉམས་བདེ་བ་དང་། སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་རྗེས་
སུ་རྩོལ་བ་མེད་པའི་བྱ་བས་གདོད་ཅིང་། དམིགས་པ་དེ་ལ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་བརྩལ་མི་དགོས་པར་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། གཞིའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དེ་ལ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 165b
དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་སྟེ། དངོས་པོའི་མཐའ་དང་། དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གཞིའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་རྒྱུ་སྟེ། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་སེམས་དེ་ཉིད་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོངས་
སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་རེན་པར་སྤྱོད་ཅིང་། བརྩོན་འགྲུས་ཧ་ཅང་ལྷག་པར་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སྐབས་འདིར་ནི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་གཟུང་བར་བྱའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྒོམ་པའི་དུས་བསྟན་ཏེ། ཞི་གནས་དང་
ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ལ་སེམས་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་མེད་པའི་དུས་སུ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྒོམ་པའི་དུས་ཡིན་ཏེ། དུས་དེར་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡིད་ལ་བྱས་ན་སེམས་ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐག་རིང་དུ་སྤོང་ཞིང་དངོས་པོའི་མཐའ་
དང་། དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྔར་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པ་དེའི་
བཤད་པ་ཞུས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱམས་པ་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གང་ཡིན་པའི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བཤད་པས། ལྷག་མཐོང་གི་རྒྱུ་མཚན་བསྒོམ་པའི་དུས་མི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་
པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །བར་ཆད་མ་མཆིས་པའི་སེམས་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྔར་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པ་དེའི་བཤད་པ་ཞུས་པ་ཡིན་ནོ། །
བྱམས་པ་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བཤད་པས་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྒོམ་པའི་དུས་མི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་བཤིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏེ། བར་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་ལ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 166a
བར་ཆད་མེད་པར་ལྷག་མཐོང་འབྱུང་བ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པ་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྔར་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པ་དེའི་བཤད་པ་ཞུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་
ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་དེ་ལ་འདི་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་ཏེ། དེ་རྟོགས་ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བཤད་པས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྒོམ་པའི་དུས་མི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་
ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏེ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བས་དམིགས་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས། དངོས་པོའི་མཐའ་དང་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་སེམས་སོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་
བསྒོམ་པའི་དུས་མི་ཤེས་པ་དེ་རྣམ་པར་བཤིག་ཅིང་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་བསྒོམ་པའི་དུས་ཤེས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་བསྒོམ་པའི་དུས་ཤེས་པ་གདགས་པ་གཏན་ལ་
དབབ་པ་བསྟན་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་བསྒོམ་པའི་དུས་མི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་
པར་བྱ་སྟེ། ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཞི་ཐ་དད་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ཡོད་པས་རྣལ་འབྱོར་པས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ན།
དེ་དག་ལ་འགའ་ཙམ་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་ཤིང་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱས་པས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་དེ་རྣམ་པར་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 166b
གཞིག་ཅིང་། ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་
བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་གཞི་གང་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པ་དུ་ཡོད་གནས་སྐབས་གང་དག་ན་ཡོད་སྙམ་དུ་སེམས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྷག་
མཐོང་ལ་རྣམ་པ་དུ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཞུས་པར་སྦྱར་རོ། །བྱམས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསྟན་པས་ལྷག་མཐོང་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ། །མཚན་
མ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་སྒོ་གསུམ་པོ་མཚན་མ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཞེས་ཇི་སྐད་བསྟན་
པ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ཡང་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དམིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང་། ལམ་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང་། དྲི་མ་མེད་པས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་
པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་དང་། གཟུང་བ་འམ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་
པ་དམིགས་པའོ། །ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པས་དམིགས་པར་བྱེད་ཅིང་། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སེམས་པར་བྱེད། རྟོག་པར་བྱེད། འཇལ་བར་བྱེད། ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ལམ་མོ། །དྲི་མ་མེད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 167a
ལམ་རྣམ་པར་དག་པས་བསམས་ཤིང་བརྟགས་ལ་གཞལ་ཞིང་། ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ན། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །རང་བཞིན་
རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །ཡང་ལྟོས་པའི་རིགས་པ་དང་། བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པའི་མཚན་མ་ལས་བྱུང་བ་དང་། འཐད་པས་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་པས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་སོ་
སོར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །མཚན་མ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཤད་པས་ལྷག་མཐོང་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ།། །།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་
བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་འབའ་ཞིག་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ལྷག་མཐོང་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་ཙམ་གྱིས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་སྒོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དམིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང་། ལྟོས་
པའི་རིགས་པ་དང་། བྱ་བ་བྱེད་པའི་མཚན་མའི་རིགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་དེར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ལྷག་མཐོང་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་
སྒོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ལམ་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང་། འཐད་པས་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་པས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དེ་དང་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་
པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་གཟུགས་བརྙན་དེ་དང་དེ་ལའོ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ལམ་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང་། འཐད་པས་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་པས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ། །ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་མ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 167b
རྟོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གཉིས་མེད་པའི་དོན་རང་རིག་པར་མ་གྱུར་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་དོ། །དེ་དང་དེར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་རྟོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་བདེ་བ་དང་རེག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་
པའི་ལྷག་མཐོང་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་སྒོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དྲི་མ་མེད་པར་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་
ཕྱེ་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དོན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དང་དེ་ལའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་།
དྲི་མ་མེད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ། །ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་རྟོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གཉིས་མེད་པའི་དོན་རང་རིག་པའི་ཆོས་རྣམས་ལའོ། །རྣམ་
པར་གྲོལ་བས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་སོ། །ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་དང་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ཐོབ་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྤངས་པ་ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བར་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་ཏེ། དེ་ལ་བར་ཆད་མེད་པར་ལྷག་པར་ལྷག་མཐོང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་དེའི་རྗེས་སུ་ལྷག་མཐོང་འབྲང་བས་སོ། །
དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པས་དེའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཞི་གནས་དང་མཚན་མ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་། སོ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 168a
སོར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་ཞི་གནས་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པ་ཡང་ལྷག་མཐོང་ལས་བཟློག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཅི་རིགས་པར་རིག་པར་བྱ་
སྟེ། དེ་དག་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞི་གང་ལས་བྱུང་བ་དང་། རྣམ་པ་དུ་ཡོད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཞི་གནས་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ནང་དུ་བསྡུས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་།
ཚད་མེད་པ་བཞི་ཡང་གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཡོངས་སུ་གདུང་བའི་ཞི་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་གཙོ་ཆེར་རྣམ་པར་བཤད་པར་ཟད་ཀྱི། དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ལྷག་མཐོང་ཡང་རྣམ་པ་དེ་སྙེད་ཡོད་པ་ཡིན་པས། དེ་དག་གིས་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གནས་སྐབས་གང་དག་ན་ཡོད་
པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་དེ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་
པར་མི་འཛིན་པར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཚིག་
གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དབང་པོ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དཀའ་བའི་ལམ་སྟེ། སྐབས་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ལ་མི་གནས་པའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་ལ་བརྟེན་ནས་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དབང་པོ་རྟུལ་པོར་གདགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་
གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དེ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་། དབང་པོ་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 168b
བཤད་པས་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལ། མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་སླ་བའི་ལམ་
ཡང་ཡོད། མངོན་པར་ཤེས་པ་བུལ་བ་དགའ་བའི་ལམ་ཡང་ཡོད་ན། དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་ཆོས་ལ་གནས་པ་ཞེས་ཀྱང་བགྱི། ཆོས་ལ་མི་གནས་པ་ཞེས་ཀྱང་བགྱི་ན། ཆོས་ལ་གནས་
པ་ནི་གང་ལགས། ཆོས་ལ་མི་གནས་པ་ནི་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་པར་སྦྱར་རོ། །བྱམས་པ་ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་དང་བསམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས། དོན་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྟན་པས་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་ཉམས་
པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་དང་བསམ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དག་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ལེགས་པར་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མཚན་མའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་དང་
ཡི་གེ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མའི་འོ། །རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཆོས་དེའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་གདགས་པ་
རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གཟུང་བ་དང་བསམས་པའི་ཆོས་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་དག་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པར་མི་ནུས་པས་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གཟུང་བ་དང་བསམས་པ་
མེད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི་རང་གི་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །གདམས་ངག་ཅེས་བྱ་བས་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ངག་སྟེ། དང་པོ་ལུང་ཕོག་པའོ། །རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ། །དོན་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 169a
ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གཞན་གྱིས་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དེའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བཟུང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པས་ཆོས་རྣམས་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །བྱམས་པ་དེ་ལ་ང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཤད་པས་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་
ཏོ། །ཆོས་གནས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དབང་པོ་རྣོན་པོར་འདོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་གཟུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་རང་གི་བློའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་ལ་གནས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་
བརྟན་པར་སྐྱེས་པ་ལ་བསྒོམས་པ་ཡིན་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅིང་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པས་འཇུག་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བར་བདེ་བའི་ལམ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོར་འདོགས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ལ་མི་གནས་པ་ལ་བརྟན་ནས་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དབང་པོ་རྟུལ་པོར་འདོགས་སོ་ཞེས་
བྱ་བས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་པོ་ཉིད་ནས་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་། འཛིན་པར་མི་ནུས་པ་ནི་དད་པས་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ཐོབ་ཀྱང་གཞན་དག་གིས་གཡོ་ཞིང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་མྱུར་དུ་མི་ཐོབ་པས་མངོན་པར་
ཤེས་པ་བུལ་བ་དཀའ་བའི་ལམ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་པོར་འདོགས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དེ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་
འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པ་ནི་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དགེ་བའི་འཕེལ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བར་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 169b
འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དགེ་བ་འཕེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་། འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་། འདྲེས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་། འདྲེས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་
དམིགས་པ་དང་། འདྲེས་པ་ཚད་མེད་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་རིམ་གྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གྲངས་མེད་པ་མངོན་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་འཕེལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་
ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་དགེ་བའི་འཕེལ་བ་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་ཆོས་ལ་གནས་པའི་ཞི་གནས་
དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེའི་དམིགས་པ་ཡང་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་དང་། འདྲེས་པའི་ཆོས་དང་། འདྲེས་པ་ཆུང་ངུ་དང་། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཚད་མེད་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཇི་ཙམ་གྱིས་ནི་འདྲེས་པའི་ཆོས་
ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པར་འགྱུར། ས་གང་ལ་ནི་དེ་རྟོགས་ཤིང་ཐོབ་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་ཀྱང་བགྱི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུ་བ་
རྣམ་པ་བཞི་ཞུས་པར་སྦྱར་རོ། །བྱམས་པ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསྟན་པས་དགེ་བ་འཕེལ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་དང་བསམས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་
པ་གང་གིས་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བཟུང་བ་དང་བསམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སོ་སོ་ལ་དམིགས་པའི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དག་ལས་ཡན་ལག་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་གི་རྣམ་གྲངས་སམ། མཚན་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 170a
ཉིད་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་གམ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྣ་གཅིག་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་གསུང་རབ་ན་ཡང་མ་འདྲེས་ལ་གཅིག་གི་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདྲེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་མདོའི་སྡེ་ལ་
སོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ཏེ་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ནི་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །
གཅིག་ཏུ་བཟླུམས་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བ་དང་། གཅིག་ཏུ་བརྟུལ་བ་དང་། ཕུང་པོ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་དེ་དག་སྤྱིའི་རྣམ་གྲངས་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྡེ་ཚན་བཞི་ཚོམས་བཞིར་
བསྡུ་བ་བསྟན་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྡེ་ཚན་བཞི་ཚོམས་བཞིར་བསྡུས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། བྱང་ཆུབ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་གནས་གྱུར་པ་ལ་གཞོལ་བ་དང་། འབབ་པ་དང་། བབ་པར་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པས་
སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །གཞོལ་བ་དང་། འབབ་པ་དང་བབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པར་གྱུར་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། རོ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་གྱིས་
མཐོང་བའི་རིམ་པར་ཡང་བཤད་དོ། །རྣལ་འབྱོར་པས་སེམས་བསྐྱེད་དང་། མོས་པས་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་དང་། སར་ཆུད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཐོབ་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡང་བཤད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་དབྱིངས་སོ། །གནས་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ལྟར་རོ་གཅིག་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་དགེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་སུམ་དུ་བརྗོད་པ་དང་འདྲ་བར་མངོན་དུ་སྣང་བ་དང་།
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 170b
གསལ་བ་དང་། སྟོན་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་དགེ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དགེ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་གི་གནས་སྐབས་ན་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་མི་དགེ་བའི་གཉེན་པོ་ཡང་ཡིན་པས་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དགེ་བ་དང་། རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་
ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བ་ཡང་ཡིན་ལ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་ཡིན་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དགེ་བ་དག་གོ། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཡོངས་སུ་བཅད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲངས་མེད་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་
ཕྱིར་ཏེ། གྲངས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་བརྗོད་པས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བརྗོད་པ་དང་འདྲ་བར་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བར་བྱེད་གསལ་བར་བྱེད་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་དགེ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་
དམིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཚད་མེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་འདྲེས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་ཀྱང་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུས་ཏེ་འདི་མན་ཆད་ཀྱིས་ནི་བཤད་པས་དགེ་བ་འཕེལ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ། །བྱམས་པ་མདོའི་སྡེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་གི་གྲངས་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་པོ་དང་། བར་དང་། ཐ་མ་ཚར་ཕྱིན་པས་
གཅིག་ཏུ་བཟླུམས་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཆོས་འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། བྱང་ཆུབ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། གནས་གྱུར་པ་ལ་གཞོལ་བ་འབབ་པ་བབ་པ་སྟེ། ཆོས་འདི་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གྲངས་མེད་པ་དག་མངོན་པར་བརྗོད་པས་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རོ་གཅིག་པར་ཡིད་
ལ་བྱེད་པའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་ནི་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ་ཆོས་མཐའ་དག་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདྲེས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡན་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 171a
ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཉིས་སམ་གསུམ་མམ་བཅུ་གཉིས་མན་ཆད་ཇི་སྙེད་བཟུང་བ་དང་། བསམ་པ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་པོ་དང་། བར་དང་། ཐ་མ་ཚར་ཕྱིན་པར་གཅིག་ཏུ་བཟླུམས་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་
ཆོས་འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། བྱང་ཆུབ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། གནས་གྱུར་པ་ལ་གཞོལ་བ་འབབ་པ་བབ་པ་དག་སྟེ་ཆོས་འདི་དག་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གྲངས་མེད་པ་དག་མངོན་པར་བརྗོད་པས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་ནི་འདྲེས་པའི་ཆོས་
ལ་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཆོས་མང་པོ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདྲེས་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་། དེ་དག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་
བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་པོ་དང་། བར་མ་དང་། ཐ་མ་ཚར་ཕྱིན་པར་གཅིག་ཏུ་བཟླུམས་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། བྱང་ཆུབ་དང་། མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་དང་། གནས་གྱུར་པ་ལ་གཞོལ་བ་འབབ་པ་བབ་པ་དག་སྟེ། ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གྲངས་མེད་པ་དག་མངོན་པར་བརྗོད་པས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རོ་གཅིག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་
ཐམས་ཅད་དང་། དེ་དག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདྲེས་པ་ཚད་མེད་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒོ་ཐམས་ཅད་
དང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ཡང་དག་པར་མགུ་བར་བྱེད་པས་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡན་ལག་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཚད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་རེ་རེ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 171b
ལ་ཡང་ཚད་མེད་པར་སྦྱར་རོ། །གོང་ནས་གོང་དུ་ཤེས་རབ་དང་སྤོབས་པ་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བའི་ཞིང་གི་རྡུལ་སྙེད་པོ་བསམ་པ་ཐ་དད་པ། མོས་པ་ཐ་དད་པ། ཐེ་ཚོམ་ཐ་དད་པ། སྐད་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དུས་གཅིག་ཏུ་སོ་སོ་ནས་བསྐལ་པའི་ཞིང་གི་རྡུལ་སྙེད་དུ་ཞུ་བ་ཞུས་ཀྱང་། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཅིག་ཅར་རློན་པར་དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་དང་སྤོབས་པ་ཕྱི་མའི་མཐའི་མུར་ཐུག་པའི་བར་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཚད་མེད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་དགེ་བ་འཕེལ་བའི་རིགས་པ་ནི་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གིས་ཀྱང་། ལུང་དང་རྟོགས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་གྲངས་མེད་པ་དག་འཕེལ་བར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། དེ་བས་ཀྱང་འདྲེས་པ་ཆུང་ངུ་དང་། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཚད་མེད་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དག་གོང་ནས་གོང་དུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕེལ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ཙམ་གྱིས་
ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཞུས་སོ། །བྱམས་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་ལྔ་ལས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྒྱུ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གང་གི་ཚེ་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་ན་དེ་ཡང་ཐོབ་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཚེ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྟེན་ཐམས་ཅད་འཇིག་པ་
བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གནས་ངན་ལེན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་གནས་ངན་ལེན་དང་། ལྟ་བའི་རྣམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་གནས་ངན་ལེན་ཏེ། དེའི་རྟེན་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །འདྲེས་པའི་
ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་གནས་ངན་ལེན་དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཚེ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་གནས་ངན་ལེན་དེ་དག་གི་རྟེན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། །འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་སྤངས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ལ་དགའ་བ་
ཐོབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཞི་གནས་ཐོབ་པས་འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་དང་བྲལ་བ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ལ་དགའ་བ་ཐོབ་པའོ། །ཆོས་སྣང་བ་ཕྱོགས་བཅུར་ཚད་མེད་ཅིང་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 172a
ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཞི་གནས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གཉིས་མེད་པའི་དོན་རང་རིག་པའི་ལྷག་མཐོང་གི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའོ། །དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་མཚན་མ་རྣམ་པར་
མ་བརྟགས་པ་རྣམས་དེ་ལ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང་ལྡན་ཞིང་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་
པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པའོ། །དེ་དང་མཐུན་པའི་མཚན་མ་ནི་དེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ཟུང་དུ་འབྲེལ་པས་འཇུག་པའི་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་དངོས་པོའི་མཐའ་དང་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པས་གཟུགས་བརྙན་
ལས་འདས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སས་བསྡུས་པ་དག་རང་གི་ངང་གིས་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་གོང་མ་བས་ཆེས་གོང་མ། བཟང་པོ་བས་ཆེས་བཟང་པོ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་
ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །དེ་འཐོབ་པས་ནི་གསུམ་པ་ལ་སྟེ། ས་དང་པོ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པས་གཉིས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་རྒྱུས་ས་གསུམ་པ་ལ་མི་ཉམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐོས་པའི་
གཟུངས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ས་བཅུ་པ་ལ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་དབང་བསྐུར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་
སྟེ། མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསྒོམ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་མོ། །གོང་མ་བས་ཆེས་གོང་མ། བཟང་པོ་བས་ཆེས་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་བས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་བས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 172b
པའི་རྒྱུ་གོང་མ་བས་ཆེས་གོང་མ་དང་། བཟང་པོ་བས་ཆེས་བཟང་པོ་ཡིན་ཏེ། ས་བཅུའི་མདོ་ལས་གསེར་གྱི་དཔེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱུ་ལྔ་པོ་དེ་དག་དུས་གཅིག་ཏུ་འཐོབ་པར་ངེས་པ་ནི་མེད་དོ། །འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེས་གང་ལ་རྟོགས་ཤིང་ཐོབ་པ་བསྟན་པའི་
ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཞུས་སོ། །ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་ནི་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ་ལ་ནི་ཐོབ་པར་
རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་དང་པོ་པ་དག་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། བྱམས་པ་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པས་ཀྱང་དེ་ལ་རྗེས་སུ་བསླབ་ཅིང་ཡིད་
ལ་བྱ་བ་མི་བཏང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་དགེ་བ་འཕེལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་དགེ་བ་འཕེལ་བ་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པ་ནི་དགེ་བ་འཕེལ་བ་ཆུད་མི་ཟ་
བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྟོག་པ་དང་གཡོ་བ་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་ཏོ། །གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་དེའི་གཉེན་པོ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཉེན་པོ་ནི་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་གཉེན་པོ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་དཔྱོད་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ཆུད་མི་ཟ་
བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་དང་གཡོ་བ་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པ་དང་རྟོག་པ་དང་། གཡོ་བ་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 173a
གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེས་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་བཅས་
པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། ས་དེ་དག་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཇི་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དུ་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་རྟོག་པ་དང་
བཅས་ཤིང་། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གྱུར་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུས་པར་སྦྱར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་རྣམ་གྲངས་དང་པོས་ནི་བསྟན་པས་རྟོག་པ་དང་གཡོ་བ་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏེ།
རྣམ་གྲངས་འོག་མས་ནི་བཤད་པས་དེ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱམས་པ་ཇི་ལྟར་བཟུང་ཞིང་བརྟགས་པ་དང་དཔྱད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་དེ་དག་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལས་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་
ཅན་མ་གཏོགས་པ་ནི་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་དང་། དངོས་གཞི་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་བརྟེན་ཏེ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་གཉིས་ཀ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་རགས་པ་ཐོབ་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔྱོད་པའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་
མཐོང་གི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལས་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མ་གཏོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ས་པ་ཡིན་པས་ན་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་གཟུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་
སྟོབས་བསྐྱེད་པས་གཟུང་བའོ། །བརྟགས་པ་དང་དཔྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་དུས་ན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལས་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མ་གཏོགས་པ་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་དང་། དངོས་གཞི་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་བརྟེན་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་ལ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་གཉི་ག་དང་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 173b
མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡིད་ལ་བྱས་པའོ། །དེ་དག་གི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འཐོབ་པའི་དུས་ན་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་མ་བློ་ལ་སྣང་བའོ། །གསལ་ཞིང་རགས་པ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་རྟོག་པ་
དང་བཅས་པའི་ས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལས་
བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མ་གཏོགས་པའི་ས་པའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་དེ་དག་ཉིད་བསམ་
གཏན་དང་པོའི་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་འབའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ཏེ་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་དུ་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཆ་ཕྲ་མོ་ཐོས་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔྱོད་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་
ཅན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ས་པ་ཡིན་པས་ན་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལས་མཚན་མ་གསལ་ཞིང་རགས་པ་མྱོང་བའི་རྗེས་སུ་དཔྱོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་རྗེས་སུ་ཚོལ་བའི་དུས་ན་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྟེན་ཏེ་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་དང་མཚུངས་
པ་དང་ལྡན་པའི་མོས་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྣང་བ་ལ་ཕྱིས་དྲན་པ་ཙམ་ཕྲ་མོ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་འབའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཐོབ་པའི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆ་ཕྲ་མོར་བསྟན་
པ་སྟེ། དཔེར་ན་ད་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་དྲན་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་འདས་པའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པའི་དྲན་པ་ལྟ་བུ་ལ་བྱའོ། །རྗེས་སུ་དཔྱོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དཔྱོད་པ་ཙམ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 174a
པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་བསྒོམས་ན་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གི་
མཚན་མ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་དེ་དག་ཉིད་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མན་ཆད་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་དང་དངོས་གཞི་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་བརྟེན་ཏེ་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། དཔྱོད་པ་མེད་པའི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་
དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཐོབ་པ་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་ཙམ་དུ་དཔྱོད་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ས་པ་ཡིན་པས་ན་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། དཔྱོད་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་
སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་དུས་ན་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ཉེར་བསྡོགས་ཡན་ཆད་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་བརྟེན་ཏེ་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། དཔྱོད་པ་མེད་པའི་མོས་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་
བརྙན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་མྱོང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གཉིས་མེད་པའི་ཆོས་རང་རིག་པས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ཉེར་བསྡོགས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་དཔྱོད་པ་མེད་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
རྟོག་པ་མེད་པ་དང་དཔྱོད་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ཉེར་བསྡོགས་ཡན་ཆད་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མན་ཆད་ཀྱི་ས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། དཔྱོད་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་
དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་སྐྱེས་པའི་ཚེ་དང་ལངས་པ་རྣམས་ལས་བྱུང་ངོ་། །དེ་དག་ནི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 174b
འཇིག་ཚོགས་འགོག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གསུམ་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ནི་ཁམས་སུ་མ་གཏོགས་པའི་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་སྒོ་གསུམ་བསྟན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་སྒོ་དང་སྦྱར་རོ། །རྟོག་པ་དང་བཅས་ཞིང་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་དང་། བཟུང་བའམ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དེ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་པར་བྱེད། རྟོག་པར་བྱེད། འཇལ་བར་བྱེད།
ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིར་ཡང་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་སྒོ་དང་སྦྱར་རོ། །རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་བསམ་ཤིང་
བརྟགས་ལ་གཞལ་ཞིང་ཉེ་བར་བརྟགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔྱོད་པ་ཙམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིར་ཡང་ས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདྲེས་པ་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཚད་མེད་པའི་
ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །རྟོག་པ་མེད་པ་དང་དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིར་ཡང་ས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྟོག་པ་དང་གཡོ་བ་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཡིན་ནོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་བསྒོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོངས་
སུ་ཤེས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་བསྒོམ་པའི་དུས་སུ་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པ་བསྒོམ་པའི་དུས་སུ་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་།
བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་པའི་དུས་སུ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 175a
ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་བསྒོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་།
ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ན། ཞི་གནས་ཀྱི་དུས་སུ་ཞི་གནས་བསྒོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་དུས་སུ་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་བསྒོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དུས་སུ་བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་ན། རྒྱུ་མཚན་གསུམ་པོ་དེ་དག་
གང་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གང་ལགས། རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གང་ལགས། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་པར་སྦྱར་རོ། །འདིར་དུས་སུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟན་པས་ནི་བསྟན་
པས་བསྒོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ། །དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། གཞིའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པས་ནི་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱམས་པ་སེམས་རྒོད་པ་འམ་རྒོད་དུ་དོགས་པ་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་དུས་བསྟན་ཏེ། དུས་
དེར་ཞི་གནས་ལྷག་པར་བསྒོམ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སེམས་རྒོད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པས་སེམས་ཉེ་བར་མ་ཞི་བའོ། །རྒོད་དུ་དགོས་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕྲོ་བའི་བསམ་པ་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པའོ། །འདིར་རྒྱུ་མཚན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། གཞིའི་རྒྱུ་
མཚན་ནོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། གཞིའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཀུན་དུ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་གཞིའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་
འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་དག་གོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷག་མཐོང་གི་སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བ་ཡང་ཞི་གནས་ཀྱི་གཞིའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྔ་མས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་བཟློག་ལ། ཕྱི་མས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 175b
ནི་གཉེན་པོའི་རྗེས་སུ་འཇུག་སྟེ། སྐབས་འདིར་ནི་སྔ་མ་ཉིད་གཟུང་ངོ་། །བར་ཆད་མེད་པའི་སེམས་དེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པ་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་དེའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་
བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་གནས་ནི་ཞི་གནས་ཡིན་ལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ཡིན་པས་ན་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། སེམས་བྱིང་ངམ་བྱིང་དུ་དོགས་པ་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་དུས་བསྟན་ཏེ། དུས་དེར་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ལྷག་པར་བསྒོམ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་བྱིང་བ་གཟེངས་བསྟོད་ཅིང་དམིགས་པ་ལ་ཉེ་བར་གཏོད་པ་སྟེ། ལྷག་མཐོང་གི་ཆ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་བྱིང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཉམས་པར་བྱས་པའོ། །བྱིང་དུ་དོགས་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིང་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ནའོ། །མངོན་
པར་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་གཞིའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་ཏེ། འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་དག་གོ། །རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་
ཉིད་ལ་སྦྱོར་བ་ཡང་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་གཞིའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྔ་མས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་བཟློག་ལ། ཕྱི་མས་ནི་གཉེན་པོའི་རྗེས་སུ་འཇུག་སྟེ། སྐབས་འདིར་ནི་སྔ་མ་ཉིད་གཟུང་ངོ་། །སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་དེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་ཏེ།
ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དེའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སེམས་བྱིང་བ་གཟེངས་བསྟོད་ཅིང་དམིགས་པ་ལ་ཉེ་བར་གཏོད་པ་ནི་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་
པ་དེ་ཡིན་པས་ན་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཞི་གནས་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའམ། ལྷག་མཐོང་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའམ། ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་ཡང་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དུས་བསྟན་ཏེ། དུས་དེ་གསུམ་དུ་བཏང་སྙོམས་ལྷག་པར་བསྒོམ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 176a
དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་གཞིའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་ཏེ། ཞི་གནས་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ལམ་ལ་ནི་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ལ། ལྷག་མཐོང་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་
ལམ་ལ་ནི་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད། ཐུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་ལ་ནི་དེ་གཉི་གའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་སེམས་དེ་ཉིད་ཅེས་ཤིན་ཏུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་རན་པར་དཔྱོད་ཅིང་བརྩོན་འགྲུས་ཧ་ཅང་ལྷག་པར་རྩོམ་
པར་མི་བྱེད་པ་ཡང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་གཞིའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྔ་མས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་བཟློག་ལ། ཕྱི་མས་ནི་གཉེན་པོའི་རྗེས་སུ་འཇུག་སྟེ། སྐབས་འདིར་ནི་སྔ་མ་ཉིད་གཟུང་ངོ་། །སེམས་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་ཏེ། ཟུང་
དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་དངོས་པོའི་མཐའ་དང་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་གནས་སྐྱབས་སོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཡིན་ལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གནས་
སྐབས་དེ་དག་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་ཡིན་པས་ན་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱ་བའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་
པ་དང་བཤད་པས་བསྒོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡིན་ནོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པར་བཤིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་
ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཞི་གནས་ཙམ་དང་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བ་ངན་ངོན་ཙམ་སྐྱེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པའི་ཆོས་དང་དོན་གཞན་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 176b
དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་སོ་སྙམ་དུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དེ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་
ཉིད་དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་ཞི་
གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བས་ནི་བདག་ཉིད་ཆོས་དང་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པར་བྱ་དགོས་ན། ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་
རིག་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུས་པར་སྦྱར་རོ། །འདིར་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་དང་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་བསྟན། དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡང་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་ཆོས་ནི་གནས་ཡིན་ལ་དོན་ནི་གནས་པ་ཡིན་པས་གནས་ཀྱིས་གནས་པ་མཚོན་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་
པོ་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་བསྟན། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་བྱམས་པ་རྣམ་པ་ལྔས་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསྟན་པས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་
མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་ཏེ། །མིང་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཤད་པས་དེ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 177a
པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་བཤད་པའི་ཆོས་དང་། རྟོགས་པའི་ཆོས་སོ། །བཤད་
པའི་ཆོས་ནི་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པས་རྟོགས་པའི་ཆོས་མ་བསྟན་ཀྱང་ཞར་ལ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བཤད་པའི་ཆོས་ནི་མིང་དང་ཚིག་དང་། ཡི་གེ་དང་། སོ་སོ་བ་དང་། བསྡུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིང་དང་ཚིག་དང་། ཡི་གེ་དང་། སོ་སོ་བ་དང་། བསྡུས་པས་
སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །མིང་གང་ཞེ་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱེ་བྲག་གི་མིང་དུ་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་
ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མིང་དུ་བྱ་བར་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནི་འདོད་ཆགས་སོ། །འདི་ནི་དད་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་པའོ། །བྱེ་བྲག་གི་མིང་དུ་བྱ་བར་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་སྤང་བར་བྱ་བའོ། །
དད་པ་འདི་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་བརྟེན་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བཏགས་པའོ། །ཚིག་གང་ཞེ་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་པའི་དོན་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཕྱིར་གནས་དང་རྟེན་མིང་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་ལ་བརྟེན་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དེ་དག་
ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་གནས་དང་། རྟེན་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཚིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དོན་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མིང་ཅན་གྱི་ཆོས་དེ་དག་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེ་འམ། རྣམ་པར་བྱང་བའི་མིང་ཅན་གྱི་ཆོས་དེ་དག་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་དེ་དག་གི་དོན་མཚོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་དང་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་གནས་དང་རྟེན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཚིག་དང་གནས་ཤིང་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། མིང་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་དང་། སྲེད་པའི་འདོད་ཆགས་ཡོངས་སུ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 177b
ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྤང་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དང་། ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་། བདེན་པ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་སེམས་དང་བའི་དད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །བརྟེན་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་དང་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་མིང་དེ་དག་
ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་ལ་ཚིག་བརྟེན་པ་སྟེ། མིང་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་ལ་དེའི་དོན་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་འབྱུང་བས་ན་མིང་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེ་གང་ཞེ་ན། དེ་གཉི་གའི་གནས་ཀྱི་ཡིག་འབྲུ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་ཚིག་དེ་གཉིས་ཀའི་གནས་སུ་
གྱུར་པ་ཨ་ཨཱ་ཨི་ཨཱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡིག་འབྲུ་ནི་ཡི་གེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དག་སོ་སོ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡིག་འབྲུ་སོ་སོ་ལས་སོ། །མ་འདྲེས་པ་ལ་སོ་སོའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་བཀོད་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་ལྡན་པའི་
མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མིང་ངམ། ཡང་ན་ཚིག་གམ། ཡང་ན་ཡི་གེ་སྣ་གཅིག་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སོ། །བསྡུས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྔ་མ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ན་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་
བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་དང་། ཡི་གེ་དང་། སོ་སོ་བ་དང་། བསྡུས་པས་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་
ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བསྟན་ནས། དེ་ནི་དེ་ལ་གནས་པ་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་
པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞིས་བསྟན་ཏེ། ཤེས་བྱའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་དང་། བསྟན་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་དང་། སེམས་ལ་བརྟག་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 178a
བསྡུས་པ་དང་། གནས་དང་གནས་པ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པས་སོ། །དེ་ལ་ཤེས་བྱའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་རྣམ་པ་བཅུས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏེ། འདིར་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསྟན་པས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་
གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། །བྱམས་པ་དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཤད་པས་དེ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་
ཡང་བསྟན་ཏོ། །དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་གནས་སྐབས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་ཤེས་བྱའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ནི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་གང་ཞེ་
ན། འཛིན་པའི་དོན་དང་གཟུང་བའི་དོན་ཏོ། །འཛིན་པའི་དོན་ནི་གཟུང་བའི་དོན་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བའི་དོན་གང་ཞེ་ན། གནས་ཀྱི་དོན་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དོན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོའི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །འཛིན་པའི་དོན་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དོན་སྔོན་
དུ་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་དོན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོའི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་བསྟན་པ་དང་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྣམ་
པར་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནི་གྲངས་ལྔས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། དེས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ནི་གྲངས་དྲུག་གིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། དེས་ནི་ཟབ་པ་མ་བསྟན་ཏོ། །ཕྱི་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 178b
རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གྲངས་དྲུག་ཁོ་ནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། དེས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་བསྟན་ཏོ། །སོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གཞན་ཡང་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་
པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་དོ། །འབྱུང་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་གྱིས་འཁོར་བར་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མ་དང་། ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱི་
དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་དག་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་དེ་དག་གིས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གང་ཟག་བདག་མེད་པ་དང་ཆོས་བདག་མེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་མེད་པའི་
ངོ་བོ་ཉིད་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་དེས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གང་ཡིན་པའོ། །གནས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུས་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དེས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྡུག་
བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ལོག་པར་བསྒྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་སྐྱེ་བ་བསྒྲུབ་པ་ནི་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་
དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་འགགས་པས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འགོག་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་བསྒྲུབ་
པའི་གཉེན་པོ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ལམ་གྱི་བདེན་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །བྱམས་པ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་བདུན་པོ་དེ་དག་སེམས་ཅན་གྱི་བྱེ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 179a
བྲག་དང་། ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྡུ་བའི་ཚུལ་སྟོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་འཁོར་བར་འབྱུང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པས་འབྱུང་བ་དང་། གནས་པ་དང་། ལོག་པར་བསྒྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་
ཀྱིས་མཚུངས་ཤིང་མཉམ་མོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་དང་རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་མཚུངས་ཤིང་མཉམ་མོ། །བྱང་ཆུབ་ཐམས་ཅད་ནི་འགོག་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པས་རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་མཚུངས་
ཤིང་མཉམ་མོ། །འོ་ན་བྱང་ཆུབ་ཐམས་ཅད་མཚུངས་ཤིང་མཉམ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་འབྱུང་ལ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དག་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་
པར་གྲོལ་བས་མཚུངས་ཀྱང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་མི་མཚུངས་ཏེ། དེ་ཡང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཐ་དད་པར་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་འདུད་པའི་དབང་གིས་ན། །གོས་ལ་ཚོན་བཀྲའི་རི་མོ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་
དབང་གིས་ན། །གྲོལ་བ་ཡེ་ཤེས་རི་མོ་བཀྲ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཐོབ་པ་ཐམས་ཅད་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ལས་ཐམས་ཅད་ནི་འཕགས་
པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པས། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་མཚུངས་ཞིང་མཉམ་མོ། །འཛིན་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའོ། །གཟུང་བའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པར་བྱ་བའོ། །ཡང་འཛིན་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུང་བའི་དོན་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་ཀྱི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སོ། །གྲོང་ཚིགས་ཞེས་བྱ་བ་བ་ནི་གྲོང་གི་མཚམས་ཏེ། གྲོང་དང་གྲོང་དེ་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་དུ་གཏོགས་པའི་གྲོང་གི་མཚམས་གཅིག་གོ། །གྲོང་ཚིགས་བརྒྱ་དང་། དེ་སྟོང་དང་། དེ་འབུམ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 179b
དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་གྲངས་ཀྱི་མཐའ་དེ་དག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱ་མཚོ་ལ་ཐུག་པའི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་དབུས་ནས་བཟུང་སྟེ། ཕྱོགས་བཞིར་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཐུག་པ་བཞི་ཡོད་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཡང་གྲོང་ཚིགས་འབུམ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཐུག་པའི་ས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲེ་
བ་ཡང་མ་ཡིན། རྒྱ་མཚོ་ལ་ཐུག་པའི་ས་འབུམ་ལ་འཛམ་བུའི་གླིང་གཅིག་ཏུ་བསྒྲེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གྲོང་ཚིགས་དང་འབུམ་ལ་ཐག་པའི་ཚར་གཅིག །རྒྱ་མཚོ་ལ་ཐུག་པའི་ས་ཡང་འབུམ་ལ་ཐུག་པའི་ཚར་གཅིག་ཏུ་སོ་སོར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་སོགས་པ་ལ་
ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཚར་སོ་སོར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྲོང་ཚིགས་དང་དེ་བརྒྱ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་མཉམ་པ་དེ་དང་གྲངས་དེས་བསྒྲེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དོན་ཅེས་བྱ་
བ་ནི་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་གཞིའོ། །ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་དངོས་པོ་བདུན་ཏེ། བདག་དང་ཕ་མ་དང་བུ་དང་ཆུང་མ་དང་བྲན་དང་བྲན་མོ་དང་ལས་བྱེད་པ་དང་། ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་དང་མཛའ་བཤེས་དང་བློན་པོ་དང་ཉེ་དུ་དང་སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ཀྱི་དངོས་
པོ་དང་ཞིང་གི་དངོས་པོ་དང་། ཁང་ཁྱིམ་གྱི་དངོས་པོ་དང་། ཟོང་དགྲམ་པའི་དངོས་པོ་དང་། བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་སྦྱོར་བའི་དངོས་པོ་དང་། ནོར་སོགས་པའི་དངོས་པོའོ། །ཡོ་བྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོ་བྱད་བཅུ་སྟེ། ཟས་དང་། སྐོམ་དང་། བཞོན་པ་
དང་། གོས་དང་། རྒྱན་ཆ་དང་། བཞད་གད་དང་། གླུ་བྲོ་དང་། རོལ་མོའི་སྒྲ་དང་། སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་། བྱུག་པ་དང་། སྣོད་སྤྱད་དང་། སྣང་བ་དང་། སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་པ་བཞིས་
འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་དང་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་། གནས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དོན་དེ་དག་ལའོ། །འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིར་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 180a
རྟོག་པའོ། །སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་པོ་དག་ལ་ལྟ་བས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སེམས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པའོ། །ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་
དུ་བཟོད་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། རྣམ་པར་འཇིག་པ་དང་། མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དོན་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པའི་དོན་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དོན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།
དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རྒྱུ་དང་། གནས་སྐབས་དང་། སྒོ་དང་། ཆེ་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་
དང་། རྣམ་གྲངས་དང་། ཉེས་དམིགས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཆོས་གང་སྐྱེ་བ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱང་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་ལ་དེ་སྐྱེས་པས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱང་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བ་ཁོ་ནར་འཇུག་པའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་
པ་མང་པོ་དག་གི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། རྟེན་དང་། དམིགས་པ་དང་། འདུ་འཛི་དང་། བཤད་པ་དང་། གོམས་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའོ། །གནས་སྐབས་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། བག་ལ་ཉལ་བ་དང་། ཀུན་
ནས་དཀྲིས་པ་དང་། ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་གནས་སྐབས་སོ། །སྒོ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་གྱི་སྒོའོ། ཆེ་བ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ལྷུང་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྒྱུད་དང་།
གཞི་དང་། ལས་ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་། མཐར་གྱུར་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་དང་། དེ་དག་ལ་འདུ་ཤེས་དང་། ལྟ་བ་དང་། སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །རྣམ་གྲངས་གང་ཞེ་ན། རྣམ་གྲངས་མང་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་། འཆི་བ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 180b
བ་དང་། བག་ལ་ཉལ་བ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་། ཆུ་བོ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། མདུད་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་དང་། ཐ་བ་དང་། དྲི་མ་དང་། སྡིག་པ་དང་། ཟུག་རྔུ་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། རྩ་བ་དང་། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ཟག་
པ་དང་། ཕོངས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་། འཁྲུག་པ་དང་། འཐབ་པ་དང་། མེ་དང་། རིམས་ནད་དང་། ནགས་སྦྱོར་བ་དང་། གགས་དང་། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་དག་གོ། །ཉེས་དམིགས་གང་ཞེ་ན། ཉེས་དམིགས་རྣམ་པ་དུ་མ་འདི་ལྟ་སྟེ།
སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་དང་། དམིགས་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་བྱེད་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་བརྟན་པར་བྱེད་པ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུད་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་དང་གཉི་ག་ལ་གནོད་པ་དང་། ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་།
དེ་ལ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་རྒྱུད་ཐག་རིང་བར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལོངས་
སྤྱོད་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཞུམ་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་སྡིག་པ་མི་སྙན་པའི་སྒྲ་གྲགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པར་འགྱུར་བ་དང་། འགྱོད་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་དང་། ལུས་ཞིག་སྟེ་འཆི་བའི་འོག་ཏུ་
ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། བདག་གི་དོན་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་རྣམ་པ་དགུས་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། ངོ་
བོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རྒྱུ་དང་། གནས་སྐབས་དང་། སྒོ་དང་། ཆེ་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དང་། རྣམ་གྲངས་དང་། ཉེས་དམིགས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཆོས་གང་སྐྱེ་བ་ན། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེ་ལ་དེ་སྐྱེས་པས་ལུས་དང་ངག་གི་མངོན་པར་འདུ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 181a
བྱེད་པ་ཡང་འཇུག་པའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དགེ་བ་བཅུ་དང་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ། འཇུག་པའི་གང་ཟག་གི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ལས་ཀྱི་ལམ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །རྒྱུ་གང་
ཞེ་ན། རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཏེ། ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། བདག་དང་གཞན་དང་། གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། ཟང་ཟིང་དང་། འཇིགས་པ་དང་། གནོད་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྩེ་ཞིང་དགའ་བ་དང་། ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །གནས་སྐབས་
གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་དང་། བྱུང་བ་དང་། བག་ཆགས་ཀྱི་གནས་སོ། །སྒོ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་སྒོ་དང་། གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པའི་སྒོའོ། །ཆེ་བ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་།
གོམས་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གཞི་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེལ་བའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་། འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་། དགའ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ། །རྣམ་གྲངས་གང་ཞེ་ན།
ལས་བྱས་པ་དང་། མ་བྱས་པ་དང་། བསགས་པ་དང་། མ་བསགས་པ་དང་། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། མ་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པར་ངེས་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པར་མ་ངེས་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྣམ་པར་སྨིན་ཟིན་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྣམ་པར་མ་
སྨིན་པ་དང་། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། སྒོམ་པས་བསྡུས་པ་དང་། སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པས་བསྡུས་པ་དང་། སྡོམ་པས་བསྡུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པས་བསྡུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བ་དང་།
བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསོད་ནམས་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་གཡོ་བ་དང་། བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཚེ་འདི་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྐྱེས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 181b
ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་། འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། གཟུགས་དང་ལྡན་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པ་དང་། སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་སློབ་པ་ཡང་
མ་ཡིན་པ་དང་། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། གནག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པ་དང་། དཀར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བ་དང་། དཀར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་གནག་དང་། གནག་པ་ཡང་མ་ཡིན། དཀར་བ་
ཡང་མ་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མེད་དེ། ལས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཡོན་པོའི་ལས་དང་། ཉེ་བའི་ལས་དང་། སྙིགས་མའི་ལས་དང་། གཙང་མའི་ལས་དང་མཐུན་པའི་ལས་དག་གོ། །ཉེས་དམིགས་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། བདག་ལ་གནོད་པ་དང་། གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་།
གཉིས་ཀ་ལ་གནོད་པ་དང་། ཚེ་འདིའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྐྱེད་པ་དང་། ཚེ་ཕྱི་མའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྐྱེད་པ་དང་། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་
དང་། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞིས་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། མ་ངེས་པ་དང་། འཇུག་པས་སོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཁམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། འགྲོ་བའི་
རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། གནས་གཞན་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རིགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ན་ལུས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལ་ཁམས་གསུམ་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བའོ། །འགྲོ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ལྔར་སྐྱེ་བའོ། །གནས་གཞན་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་
འདོད་པའི་ཁམས་ན་གནས་གཞན་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་གནས་གཞན་བཅོ་བརྒྱད་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་གནས་གཞན་བཞི་སྟེ། དེ་དག་བསྡོམས་ན་གནས་གཞན་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དུ་སྐྱེ་བའོ། །རིགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 182a
ན་མི་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། རིགས་ངན་པར་སྐྱེ་བ་དང་། རིགས་བཙུན་པར་སྐྱེ་བ་དང་། རིགས་ངན་པར་ཡང་མ་ཡིན་རིགས་བཙུན་པར་ཡང་མ་ཡིན་པར་སྐྱེ་བ་དང་། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། ས་
གཞི་ལ་བརྟེན་པའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། ནམ་མཁའི་གཞལ་མེད་ཁང་དུ་བརྟེན་པའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་བཅས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པར་སྐྱེ་བ་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་གཙང་མར་སྐྱེ་བ་
དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། འདུ་ཤེས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་དག་བསྡོམས་ན་རིགས་བཅུ་གཉིས་
སུ་སྐྱེ་བའོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ལུས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་པ་དག་ན་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་དག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་སྐྱེ་བ་དེ་དག་ཏུ་འགྲོ་ཞིང་འཁོར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡན་ལག་
དང་ཉིང་ལག་བཅད་པ་མང་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཁྲག་ཟག་ཅིང་འབབ་པ་དང་། དེར་ཕ་མ་དང་ཕུ་ནུ་དང་བུ་སྲིང་གི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། གཉེན་བཤེས་དང་། ནོར་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཟད་པ་མང་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆི་མ་མང་པོ་ཟག་ཅིང་འབབ་པ་དང་། དེ་དག་ཏུ་མའི་ནུ་ཞོ་འཐུངས་
པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཆུ་བས་ཀྱང་ཆེས་མང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་མ་ངེས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དེ་དག་ཏུ་འགྲོ་ཞིང་འཁོར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་དང་མའི་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པ་དང་། ཕ་མ་དང་།
ཕུ་ནུ་དང་བུ་སྲིང་དང་མཁན་པོ་དང་། སློབ་དཔོན་དང་། བླ་མ་ལྟ་བུར་མ་གྱུར་པ་མེད་པ་དང་། གང་ཟག་གཅིག་གི་བསྐལ་པ་གཅིག་གི་རུས་པའི་ཕུང་པོ་ཡང་གལ་ཏེ་སྡུད་པ་ཅིག་ཡོད་པ་བསྡུས་ནས་ཀྱང་འཇིག་པ་དང་རུལ་བར་མི་འགྱུར་དུ་ཟིན་ན་རི་བོ་ངོས་ཡངས་ཙམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་དང་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 182b
མཐུན་པ་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བའི་མ་ངེས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འཇུག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དེ་དག་ཏུ་འགྲོ་ཞིང་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། དོན་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། གོ་རིམས་དང་བསྡུ་བ་དང་། རྟེན་རྣམ་པར་གཞག་པ་དག་
ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པའི་དོན་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱམས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་
གིས་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཤེས་བྱའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པས་མཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བསྟན་པའི་དོན་
ཐམས་ཅད་བསྡུས་པས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་བྱམས་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྣམ་པ་ལྔས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ།
འདིར་ཡང་དོན་རྣམ་པ་ལྔ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། །བྱམས་
པ་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཤད་པས་དེ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་གནས་སྐབས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་
བསྟན་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་བསྟན་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་དོན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་དང་བསྡུས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡོངས་སུ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 183a
ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་། དེ་རབ་ཏུ་རིག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་བསྟན་པ་དང་། དོན་
སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་
ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་ཐོག་མར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་
ཀྱིས་སོ། །ཤེས་བྱ་དེའང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེའོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པའི་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་སྟོན་ཏེ། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་དང་། ཉེས་དམིགས་
དང་ཕན་ཡོན་གྱི་དོན་དང་། རྐྱེན་ལས་བྱུང་ཞིང་དུས་རྟོགས་པའི་དོན་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བའི་དོན་དང་། རྣམ་པར་བཞག་པ་བདེན་པའི་དོན་དང་། རྣམ་པར་མ་བཞག་པ་བདེན་པའི་དོན་དང་། བསྡུ་བ་དང་། དབྱེ་བའི་དོན་དང་། ལན་གདབ་པའི་དོན་དང་། གསང་བ་དང་། བསྒྲགས་པའི་
དོན་ཏོ། །དེ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་དམིགས་དང་ཕན་ཡོན་གྱི་དོན་ནི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བདེན་པ་གཉིས་བསྟན་པ་དེར་
ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྐྱོན་གྱི་ཉེས་དམིགས་བརྗོད་ལ། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕན་ཡོན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྐྱེན་ལས་བྱུང་ཞིང་དུས་སུ་རྟོག་པའི་དོན་ནི་རྐྱེན་དང་དུས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་རྐྱེན་རྣམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི་དབང་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 183b
ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་ཀྱང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པའི་དོན་ནི་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་དེ་དག་
ཀྱང་ཕལ་ཆེར་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་བའི་དོན་ནི་ནད་ལ་སོགས་པས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་མི་རྟག་པ་དེ་དག་ནི་ནད་དང་ཤུ་བ་དང་ཟུག་རྔུ་དང་། སྡིག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གཞག་པའི་དོན་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་ནི་བདེན་པ་བཞི་རྣམ་པར་གཞག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མ་
བཞག་པའི་བདེན་པའི་དོན་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དབྱིངས་དེ་ནི་ཆོས་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུག་
པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྡུ་བ་དང་དབྱེ་བའི་དོན་ནི་བསྡུ་བ་དང་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་བ་དང་། རྒྱས་པར་དབྱེ་བ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལན་གདབ་པའི་དོན་ནི་མགོ་གཅིག་ཏུ་ལན་གདབ་པ་དང་། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་། དྲིས་
ཏེ་ལན་གདབ་པ་དང་། གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་གི་དྲིས་པ་ལན་འདེབས་ན་ཡང་རྣམ་པ་དེ་བཞིས་ལན་འདེབས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མགོ་གཅིག་ཏུ་ལན་གདབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཆི་བར་འགྱུར་རམ་ཞེས་འདྲི་བ་ལ་ཐམས་ཅད་འཆི་བར་འགྱུར་
ཞེས་མགོ་གཅིག་ཏུ་ལན་གདབ་པ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་ཞིང་ལན་གདབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤི་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རམ་ཞེས་འདྲི་བ་ལ་གང་དག་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་དེ་དག་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་དག་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དེ་དག་ནི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྣམ་པར་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 184a
ཕྱེ་སྟེ་ལན་གདབ་པ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །དྲིས་ཏེ་ལན་གདབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྣམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནམ་དམན་པ་ཡིན་ཞེས་འདྲི་བ་ལས་གང་ལ་ལྟོས་ཏེ་འདྲི་ཞེས་ཕྱིར་དྲིས་ནས་གལ་ཏེ་ངན་སོང་རྣམས་ལ་ལྟོས་ཏེ་འདྲིའོ་ཞེས་ཟེར་ན་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་
པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་གདབ་པ་དང་། གལ་ཏེ་ལྷ་རྣམས་ལ་ལྟོས་ཏེ་འདྲིའོ་ཞེས་ཟེར་ན་ནི་དམན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་གདབ་པ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞག་པས་ལན་གདབ་པ་ནི་བདག་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་གཅིག་གམ་ཐ་དད་ཅེས་འདྲི་བ་ལ་བདག་གཏན་མེད་པས་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་གཅིག་
གམ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་རེ་སྐན་སྙམ་དུ་དོན་གྱི་དབང་དེ་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ་ཅང་མི་སྨྲ་བས་ལན་གདབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གསང་བ་དང་བསྒྲགས་པའི་དོན་ནི་གསང་བ་དང་བསྒྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་དག་ལ་དོན་ཟབ་མོ་གསང་བ་དང་། སྣོད་དུ་གྱུར་
པ་དག་ལ་སྒྲོགས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་སོ། །མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དག་གིས་སོ། །དེ་གཉིས་
ཀར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དེ་གཉིས་ཀ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདོད་
ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྩེ་འཇིལ་བའོ། །མ་ལུས་པར་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཏུགས་ཏེ་སྒོམ་པའོ། །དགེ་སྦྱོང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་མ་མེད་པའི་ལམ་མོ། །འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོན་ཏན་འཇིག་རྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་དང་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐུན་མོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་ཞེས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 184b
བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་ལ་སོགས་པའོ། །མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའོ། །དེ་རབ་ཏུ་རིག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ། དེ་རབ་ཏུ་རིག་པར་བྱེད་པ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་
ཤེས་པའོ། །མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པ་དེ་དག་ཉིད་ལའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གཞན་དག་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་རྟོགས་
པའི་ཤེས་པ་གཞན་ལ་བརྡ་སྤྲོད་པར་བྱེད་པའོ། །བྱམས་པ་དོན་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྟན་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་
སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སེམས་ལ་བརྟགས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་བྱམས་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་རྣམ་པ་བཞིས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། འདིར་ཡང་དོན་རྣམ་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསྟན་པས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིག་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། །བཤད་པ་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་བསྟན་ཏེ་སྐབས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་གནས་
སྐབས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་སེམས་ལ་བརྟགས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བརྟག་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་མྱོང་བ་བརྟག་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་བརྟག་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བརྟག་པ་དང་། རྣམ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 185a
པར་བྱང་བ་བརྟག་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལུས་དང་། ཚོར་བ་དང་། སེམས་དང་། ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བརྟག་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ལེན་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་
མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་གཉིས་པོ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་དང་། རྟེན་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལེན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ཀྱི་མྱོང་བ་བརྟག་པ་ནི་མྱོང་བའི་དོན་
ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བདག་གོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རིག་པར་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་མྱོང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་བརྟག་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དམིགས་པ་རྣམ་
པར་རིག་པས་སེམས་ཙམ་དུ་རིག་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་བརྟག་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་དོན་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། སེམས་
དེ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་གི་གནས་དང་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་མ་རྟོགས་པ་དང་། རྟོགས་པ་ལས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །བྱམས་པའི་
དོན་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལ་བརྟག་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་མཇུག་
བསྡུ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གནས་དང་གནས་པ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། དབྱེ་བ་དང་། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་བྱམས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 185b
དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། འདིར་ཡང་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསྟན་པའི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་
པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །བྱམས་པ་དེ་ལ་ཚིག་འབྲུའི་དོན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཤད་པས་དེ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་
སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་གནས་སྐབས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་གནས་དང་། གནས་པ་དང་། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གནས་ནི་ཚིག་འབྲུའི་དོན་ཏོ། །གནས་པ་ནི་དོན་གྱི་དོན་ཏོ། །དེ་གཉིས་ནི་བསྟན་པ་ཟབ་པ་དང་།
དོན་ཟབ་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཁམས་ཀྱི་དོན་གྱིས་རྒྱ་ཆེ་སྟེ། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་བསྟན་པ་དང་། དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་སྐབས་སུ་
མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་སོ་སོ་བ་དང་བསྡུས་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྤང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མངོན་དུ་
བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །རྣམ་པར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མེ་ལོང་གི་དེ་ཁོ་ན་དང་སྣང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་
དགུ་སྟེ། འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་པོའོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་
เล่ม ๒๐๕ · หน้า 186a
རྣམས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཉིས་པའོ། །འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གསུམ་པའོ། །འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་
ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བཞི་པའོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལྔ་པའོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་
ཤེས་པ་དྲུག་པའོ། །ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་སྤངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བདུན་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བརྒྱད་པའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དགུ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དང་། སྤང་བ་ནི་
རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཐོང་བས་སྤང་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དང་། མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལམ་མངོན་དུ་བྱ་བ་དང་། འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དང་། བསྒོམ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འཐོབ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། བརྟེན་པ་བསྒོམ་
པ་དང་། སྤང་བ་བསྒོམ་པ་དང་། གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པར་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །གནས་དང་གནས་པར་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་དོན་དུ་འབྲེལ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་དང་། དེ་
ལས་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པའོ། །བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་མཉམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉེས་དམིགས་དང་ཕན་ཡོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་
གཞན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་མཉམ་པ་དང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཁམས་ལྔ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལྔ་སྟེ། དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด