ตัวบทไม่มีชื่อ — ประโยคแรก: དོན་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བའི་འགྲེལ་པ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 30b
རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དང་། མཐའ་དག་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུགས་བཞིན་དང་ལུགས་ལས་ལྡོག་པར་བལྟ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ལུགས་བཞིན་
པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། དེ་ཡང་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་ན་མ་རིག་པའོ། །ཡང་ན་མི་རྟག་
པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། མི་གཙང་བ་དང་། བདག་མེད་པར་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ནི་མི་མཐོང་གི། རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། གཙང་བ་དང་། བདག་ཅེས་བྱ་བ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མཐོང་བས་དེ་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་
འདུ་བྱེད་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་དང་། བསོད་ནམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་དང་། མི་གཡོ་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་དང་། དེ་ལ་ཚེ་འདིར་བདེ་བར་བྱའོ་ཞེས་ཚེ་འདིའི་འདོད་པ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས། ཚེ་རབས་
གཞན་གྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་རྨོངས་ནས་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ལས་སྲོག་གཅོད་པ་དང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་དགེ་བ་བཅུ་ནི། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་ཕྱིར་
མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། མངོན་པར་ཆགས་ནས་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེའོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷར་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ལས་སྲོག་མི་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པ་མི་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ནི་བསོད་ནམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་
འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་རོ་ལ་ཆགས་པས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འོངས་པ་ན། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི་མི་གཡོ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལས་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 31a
རྣམ་པ་གསུམ་ནི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞིས་སྤངས་ཏེ། འབྲས་བུ་བཞི་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་བསོད་ནམས་
མ་ཡིན་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་སྤོང་སྟེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ན་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བའི་སྐལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ནི་བསོད་ནམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བས་ནི་འདོད་
པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ལས་སྤོང་བར་བྱེད་ལ། ཕྱིར་མི་འོང་བས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བའི་ལས་སྤངས་ནས་སླར་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མི་གཡོ་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། སྲིད་
པའི་རྩེ་མོ་མན་ཆད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་ཆགས་པའི་ལས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་སྤངས་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་ཡོད་ན་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །མ་རིག་པ་ཡང་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དང་
དམིགས་པའི་རྐྱེན་དང་བདག་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་སྔ་མའི་རྐྱེན་བཞིས་ཕྱི་མའི་རྐྱེན་བྱེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྐྱེན་བཞིས་ཇི་ལྟར་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །དེ་ལྟར་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་མངོན་པར་འདུས་
བྱས་ནས། མའི་མངལ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་གནས་སུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་པོ་ཞུགས་ནས་བརྒྱལ་བ་ནི། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མའི་མངལ་དུ་བརྒྱལ་ནས། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་ཕ་
མའི་ཁྲག་དང་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་འདྲེས་ཏེ་ནུར་ནུར་པོ་དང་མེར་མེར་པོའི་དུས་ན་ནི་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གཟུགས་མེད་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་ནི་མིང་ངོ་། །ནུར་ནུར་པོ་དང་མེར་མེར་པོའི་དུས་ན་ནི་གཟུགས་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 31b
སོ། །དེ་ནས་ནུར་ནུར་པོ་དང་མེར་མེར་པོ་ལས་འདས་ནས་མའི་མངལ་ན་མིག་དང་། རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དོད་ནས་དབང་པོ་དྲུག་སོ་སོར་དོད་པར་གྱུར་པ་ནི་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་དྲུག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནས་དབང་པོ་དོད་ནས་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་
པ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཕྲད་པར་གྱུར་པ་ནི། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཕྲད་དེ་ལུས་དང་སེམས་སིམ་པར་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་། ཡུལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་ཕྲད་དེ་ལུས་དང་སེམས་གདུང་བར་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་།
ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་ཕྲད་དེ་ལུས་སེམས་ལ་སིམ་པ་ཡང་མེད་གདུང་བ་ཡང་མེད་པའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྐྱེས་པ་ནི་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཚོར་བར་གྱུར་ནས་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་ནི་ཕྲད་
པར་ཆགས། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བྲལ་བར་ཆགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ནི་ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྲེད་པ་ཡོད་པ་ལས་ཚོར་བ་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ནི་ལེན་པར་བྱེད་དེ་དེ་ནི་སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་
སྲེད་པ་དང་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན། ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ། དེ་ནི་ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཡོད་ན་སྐྱེ་གནས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཕོས་ཤིང་། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་
མཆེད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་ནི་སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་ནི་ཤིང་སྐྱེས་པ་མེས་ཚིག་པ་དང་ཆུས་ཁྱེར་བ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་རྙིངས་པའི་མཚན་ཉིད་དགའ་བ་དང་ཚེའི་འདུ་བྱེད་རྒྱུན་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་ཤི་བ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་
རྒ་ཤི་ཞེས་བྱའོ། །མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒ་ཤིའི་ཡན་ལག་ཏུ་བསྡུ་བས། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ནས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤིའི་བར་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སུ་ཟད་དོ། །དེ་ལ་དགའ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྟེན་ཉམས་པ་དང་།
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 32a
བརྟེན་པ་ཉམས་པའོ། །རྟེན་ཉམས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ཉམས་པས་གཉེར་མ་དང་སྐྲ་དཀར་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དང་ལྡང་བ་དང་འདུག་པ་ལ་ལུས་ལྕི་བར་གྱུར་པའོ། །བརྟེན་པ་ཉམས་པ་ནི་དེ་ལྟར་དབང་པོ་རྣམས་ཉམས་པས་
དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་མི་གསལ་བར་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པ་དང་སྔོན་བྱས་ཤིང་སྨྲས་པ་རྣམས་བརྗེད་པར་གྱུར་པའོ། །འཆི་བ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་དུས་སུ་ཤི་བ་དང་། དུས་མ་ཡིན་པར་ཤི་བའོ། །དེ་ལ་དུས་སུ་ཤི་བ་ནི་ཚེ་འདིར་གནས་
པའི་ཚེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཤུགས་ཟད་པར་གྱུར་ནས། དྲོད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཚེས་ལུས་བཏང་བར་གྱུར་པའོ། །དུས་མ་ཡིན་པར་ཤི་བ་ནི་གཞན་གྱིས་མཚོན་དང་དབྱིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕོག་ནས་གློ་བུར་དུ་ཤི་བའམ་སྡིག་པའི་ཆོས་ལ་བརྐམ་པས་ལྷ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པས་
བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་གློ་བུར་དུ་བསད་པ་ནི་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའོ། །མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཀྱི་གདུང་པ་ནི་མྱ་ངན་ནོ། །མྱ་ངན་གྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པའོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་འཁྲུགས་ནས་
ལུས་ལ་གནོད་པར་གྱུར་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །གང་དེའི་ཚེ་སེམས་ལ་གནོད་པ་བྱུང་བ་ནི་སློང་བའོ། །དགྲ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པ་བྱས་པ་དྲན་ནས་གནོད་པའི་ལན་མ་གླན་ནོ་སྙམ་སྟེ། ལུས་དང་སེམས་ལ་གནོད་པར་གྱུར་པ་ནི་འཁྲུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་
སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ན་མ་རིག་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །བདག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ན་འབའ་ཞིག་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒལ་བ་
མ་རིག་པའི་རྒྱུ་མ་བསྟན་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྒ་ཤིའི་འབྲས་བུ་མ་བསྟན་པས། འཁོར་བ་ལ་ཐ་མ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཡན་ལག་གཞན་བཤད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེའི་ཡང་གཞན་དེའི་ཡང་གཞན་བརྗོད་དགོས་པས་ཐུག་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 32b
དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སུ་བརྗོད་དུ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །སྨྲས་པ་འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་འདི་ཉིད་དུ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་དོན་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་སྟེ། སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་
ལེན་པ་འབྱུང་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ལས་ལས་འབྱུང་སྟེ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་འབྱུང་བ་དང་། ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ་འབྱུང་བ་དང་། ལས་ལས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་སྟེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་དང་།
སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ལས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་མིང་དང་གཟུགས་འབྱུང་བ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལས་རེག་པ་འབྱུང་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ལས་རྒ་ཤི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ལས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་སྟེ། ཚོར་བ་ལས་སྲེད་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །
གང་གི་ཕྱིར་སྲེད་པའི་ཡན་ལག་གི་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའམ་དངོས་པོ་གཞན་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ལས་ཐོག་མ་མེད་དོ། །རྒ་ཤིའི་དངོས་པོ་ལས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའམ་དངོས་པོ་འབྱུང་བས་ན། ཐ་མ་ཡང་མེད་ཡན་
ལག་ཡང་མེད་གཞན་ཡང་བརྗོད་མི་དགོས་པར་གྲུབ་བོ། །མདོ་སྡེ་ཁ་ཅིག་ལས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལས་མ་རིག་པ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡང་གོང་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་དང་ལས་ལས་ཉོན་མོང་པ་འབྱུང་
བ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱི་ནང་དུ་འདུས་ཟིན་པ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་བཤད་དོ། །ཡང་ན་ཆོས་མངོན་པའི་གཙུག་ལག་ལས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་དང་སེམས་ཅན་མ་
ཡིན་པར་སྟོན་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད་ལ། མདོ་འདི་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་འབའ་ཞིག་བཤད། དེ་བཞིན་དུ་ཛྙཱ་ན་པྲ་སྟ་ནའི་གཙུག་ལག་ལས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཏེ། རྒྱུན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་སྐད་ཅིག་མའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 33a
ལ་རྒྱུན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གོང་དུ་བཤད་པ་ཉིད་དོ། །སྐད་ཅིག་མའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་ཆགས་པའི་དབང་གིས་སྲོག་
ཆགས་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་འགོག་པ་ན། གང་ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རྨོངས་པ་དེ་ནི་མ་རིག་པའོ། །དེའི་ཚེ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུ་བྱེད་དོ། །དེའི་ཚེ་ན་དངོས་པོ་ལ་སོ་སོར་དམིགས་པ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །
རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བའི་ཕུང་པོ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་བཞི་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་རྣམས་ནི་མིང་དང་གཟུགས་སོ། །མིང་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དྲུག་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གོ། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཡུལ་
མཐོང་བ་ནི་རེག་པའོ། །རེག་པའི་ཚེ་བདེ་བ་འམ། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ནི་ཚོར་བའོ། །དེའི་ཚེ་ཤ་དང་པགས་པ་ལ་ཆགས་པ་ནི་སྲེད་པའོ། །དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་གཞན་རྣམས་ནི་ལེན་པའོ། །དེའི་ཚེ་ལེན་པས་བསྐྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ནི་སྲིད་
པའོ། །ལག་པ་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་རྣམས་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ལས་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་གྱུར་ཏེ་སྨིན་པ་ནི་རྒ་བའོ། །ཆོས་དེ་ཞིགས་པས་ནི་ཤི་བའོ། །ལན་དུ་མདོ་འདི་བཤད་པ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་སེམས་ཅན་དུ་
མི་སྟོན་པ་མ་བཤད་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དེ། འདུལ་བ་ཁ་ཅིག་འཁོར་བར་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ལ་རྨོངས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་གིས་གཅིག་བསྐྱེད་པ་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ཉིད་འདིར་གསུངས་སོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་
བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སྐད་ཅིག་མའི་མཚན་ཉིད་འདིར་བཤད་པ་ནི་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པར་ཐོས་ནས། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བས་ནི་དེ་དག་གི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱུན་གྱི་དོན་འབྲེལ་ཅིང་བཤད་དོ། །ཡང་ན་ཡིད་མི་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 33b
བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྟོག་པ་ནི་མྱ་ངན་ནོ། །འཆི་བའི་དུས་ན་ཨེ་མའོ་ཕའོ། །ཨེ་མའོ་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔའི་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བའི་མི་བདེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་བདེ་བ་ནི་མི་སློང་བའོ།
མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་སྔོན་དུ་བྱུང་བ་ལས་ལུས་དང་སེམས་ངལ་ཞིང་ཆད་པར་གྱུར་པ་ནི་འཁྲུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཚིག་ལྟར་རོ། །འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱུད་པ་མཐའ་མེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་དང་བདག་གི་མེད་པས་ན་འབའ་ཞིག་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་ཀུན་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལུགས་ལས་བཟློག་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རིག་པ་འགགས་པས་
འདུ་བྱེད་འགག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ལུགས་བཞིན་དང་ལུགས་ལས་བཟློག་པ་གཉིས་བསྟན་པ་ཡང་ལ་ལ་དག་སྲིད་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་མ་མཐོང་བས་ཆད་པར་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ། དེ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལུགས་བཞིན་གསུངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ཐེར་ཟུག་དུ་མངོན་
པར་ཆགས་ཏེ། སྲིད་པ་འགག་པའི་མཚན་ཉིད་མ་མཐོང་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ལུགས་ལས་བཟློག་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མར་མེ་འབྱུང་ན་མུན་པ་མེད་པར་འགྱུར་
བ་བཞིན་དུ་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། མི་གཙང་བ་དང་། བདག་མེད་པར་མཐོང་བའི་རིག་པ་སྐྱེས་ནས་མ་རིག་པ་འགག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་མེ་མེད་ན་དུད་པ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་འགགས་ནས་ལས་མ་བྱས་
པ་རྣམས་ནི་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད། བྱ་བ་རྩོམ་པ་རྣམས་ནི་གྲོགས་མེད་པས་བྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་གྲོགས་མེད་པར་གཅིག་པུས་སྡོང་པོ་ཆེན་པོ་འདྲེན་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ། དཔེར་ན་ཞིང་མེད་ན་ས་བོན་གྱི་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 34a
རྟེན་མེད་པས་ས་བོན་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་མེད་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་མེད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། །འདུ་བྱེད་འགགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་ས་བོན་བསྲེགས་ན་མྱུ་གུ་མི་
སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་བསྲེགས་ཏེ་མེད་པར་བྱས་ན་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་མྱུ་གུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་པས་མིང་དང་གཟུགས་འགག་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཤིང་གསུམ་རྩེ་སྤྲད་པར་གནས་ཤིང་གཅིག་མེད་ན་ཤིང་གཉིས་
གནས་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ལ་མིང་དང་གཟུགས་གནས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་པས་མིང་དང་གཟུགས་འགག་ཅེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་མེ་ལོང་མེད་ན་དེའི་གསལ་བ་
མི་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་མིང་དང་གཟུགས་མེད་ན་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་གསལ་བ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་དང་བ་ལ་སོགས་མི་འབྱུང་བས་ན། མིང་དང་གཟུགས་འགགས་པས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་རྩིག་པ་མེད་ན་རི་མོ་འཇིག་པ་བཞིན་དུ་རྟེན་
དུ་གྱུར་པ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་མེད་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པར་བྱེད་པའི་རེག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགགས་པས་རེག་པ་འགག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་ཟངས་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་ཁུང་ཟད་དེ་མེད་ན་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་རྫས་རྣམས་ཀྱང་མི་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཚོར་
བའི་འབྱུང་ཁུང་རེག་པ་མེད་ན་ཚོར་བ་མི་འབྱུང་སྟེ། དེ་བས་ན་རེག་པ་འགགས་པས་ཚོར་བ་འགག་ཅེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་མར་མེ་མེད་ན་སྣང་བ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་མེད་ན་ཆགས་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཚོར་བ་འགགས་པས་སྲེད་པ་འགག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བུ་དང་པོ་མ་སྐྱེས་ན་
ཕྱི་མ་གཞོན་ནུ་དང་དར་ལ་བབ་པ་ལ་སོགས་པར་ཆེར་འགྱུར་ཞིང་འཕེལ་བ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྲེད་པ་མེད་པར་གྱུར་ན། དེའི་འཕེལ་བ་དང་ཆེར་འགྱུར་བ་ལེན་པ་མི་འབྱུང་བ་ནི། སྲེད་པ་འགགས་པས་ལེན་པ་འགག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་ཤིང་མེད་ན་མེའི་རྒྱུ་མེད་པས་མི་འབྱུང་བ་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 34b
བཞིན་དུ། ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ན་ལས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ལེན་པ་འགགས་པས་སྲིད་པ་འགག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པར་བྱས་ན་ནད་མེད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱས་ན་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།
དེ་བས་ན་སྲིད་པ་འགགས་པས་སྐྱེ་བ་འགག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་བུམ་པ་མ་བྱས་ན་སྲེད་པ་དང་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་བ་དང་། ཤིང་མ་སྐྱེས་ན་ནགས་མེས་ཚིག་པ་དང་། ཚལ་ཆུས་ཁྱེར་བ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་ན་རྒ་བ་དང་ཤི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་བས་
དེའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་འགགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་ལ་མ་རིག་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགོག་པའི་ཚིག་འདིར་དོན་རྣམ་
པ་བཞིར་འགྲོ་སྟེ། ཆུང་བ་དང་སྨད་པ་དང་མི་མཐུན་པ་དང་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ཆུང་བའི་དོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི། དཔེར་ན་བུ་མོ་རྐེད་པ་ཕྲ་བ་ལ་རྐེད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྨད་པའི་དོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་དཔེར་ན་བུ་ངན་པ་ལ་བུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །མེད་པའི་དོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་དཔེར་ན་ཟས་མེད་
ཆུ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འགལ་བའི་དོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་དཔེར་ན་འགྲོགས་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ལ་གྲོགས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ནི་འགལ་བའི་དོན་དུ་འགྲོ་བར་བལྟ་སྟེ། རིག་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ལ་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་
ཉིད་ཞིབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སྔོན་གྱི་ལས་ནི་ཚེ་རབས་སྔ་མ་སྟེ། ཚེ་རབས་སྔ་མ་ཡོད་པར་མི་ཤེས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་པའོ། །ཡང་ན་ཅི་བདག་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་
བདག་འདས་པའི་དུས་ན་མ་བྱུང་བ་ཞིག་ཅེས་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་པའོ། །ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱི་མའི་མཐའ་ནི་ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་དུས་ལ་བྱ་སྟེ། ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 35a
ཡོད་པར་མི་ཤེས་པའོ། །ཡང་ན་ཅི་བདག་མ་འོངས་པ་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་བདག་མ་འོངས་པ་ན་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར། མ་འོངས་པ་ན་སུ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར། ཞེས་མ་འོངས་པའི་དུས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་
མ་ཡིན་པར་རྟོག་པ་ནི་ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་ཤེས་པའོ། །སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་ཚེ་འདི་ལ་བྱ་སྟེ། ཚེ་འདིར་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུར་མི་ཤེས་པ་ནི་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །
ཡང་ན་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་། །ད་ལྟར་གྱི་དུས་གསུམ་དུ་བརྒྱུད་དེ་འབྱུང་བ་མི་ཤེས་པ་ནི་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཚེ་རབས་སྔ་མའི་ལས་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཚེ་འདིར་སྐྱེས། ཚེ་འདིའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཚེ་ཕྱི་མ་འབྱུང་བར་མི་ཤེས་པའོ། །ཡང་ན་སེམས་
ཅན་གཞན་རྣམས་ལ་འདི་ལ་ཅི་ཞིག་ཡོད། འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན། སེམས་ཅན་འདི་དག་གང་ནས་འདིར་འོངས་འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་གང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྟོག་ཅིང་། ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ནི་སྔོན་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནང་མི་
ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནང་ནི་བདག་གི་ལུས་ཏེ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་མི་ཤེས་པ་ནི་ནང་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྟོག་པ་ནི་ནང་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་མི་
ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱི་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་མི་ཤེས་པའོ། །ཡང་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ་བདག་གི་བར་དུ་དུཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་ཕྱི་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་མི་ཤེས་པ་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་ཕྱི་ནང་ནི་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་མཛའ་བ་དང་། དགྲ་དང་བར་མར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་གཏོགས་པ་ནི་ཕྱི་ནང་མི་ཤེས་པའོ། །བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 35b
པ་ནི་ལས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ལས་ལ་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་པ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྟོག་པ་ནི་ལས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ནི་ངན་སོང་གསུམ་དང་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་མི་ཤེས་པ་ནི་
རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་འདི་བྱས་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདི་སྨིན་ཞེས་མི་ཤེས་པ་སྟེ། ལས་མི་དགེ་བ་བྱས་ན་ངན་སོང་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། ལས་དགེ་བ་བྱས་ན་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་
པ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་བདག་གམ་ཚོར་བ་པོས་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་
པ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་སྲོག་གཅོད་ན་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྲོག་མི་གཅོད་པ་དང་མ་བྱིན་པར་མི་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་ཡིན་པར་མི་ཤེས་པ་ནི་ལས་ལེགས་པར་བྱས་པ་མི་ཤེས་པའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་དང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་སོགས་
པ་བྱ་བས་མི་དགེ་བ་ཡིན་པར་མི་ཤེས་པ་ནི་ལས་ཉེས་པ་བྱས་པ་མི་ཤེས་པའོ། །མ་བྱིན་པར་བླངས་ནས་གཞན་ལ་བྱིན་པ་ནི་ལས་འདྲེན་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་དགེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་མི་དགེ་བ་ཡང་མ། ཡིན་པར་མི་ཤེས་པ་ནི་ལས་ལེགས་པ་དང་ཉེས་པ་བྱས་པ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུ་
མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྒྱུ་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ཆ་འདྲ་བའི་རྒྱུ་དང་། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་དང་། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་། ལྡན་པའི་རྒྱུ་དང་། བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་དྲུག་མི་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆ་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་
མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་སྔར་སྐྱེས་པ་རྣམས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེ་པར་འགྱུར་བའི་ཆ་འདྲ་བའི་རྒྱུའོ། །གཞན་ཡང་སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པའི་གཞི་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཕྱི་མ་འཕེལ་ཞིང་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་ཆ་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 36a
འདྲ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དཔེར་ན་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ལམ་མཐོང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལས་ལམ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་སྟེ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་
བདེན་པ་བཞི་ཡང་སོ་སོར་སྦྱར་རོ། །ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་འབའ་ཞིག་དང་སྦྱར་ཏེ། སྔར་སྐྱེས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེས་པར་འགྱུར་བའི་རང་གི་ས་པའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་སྟེ། དཔེར་
ན་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་སྔར་སྐྱེས་པ་ནི་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་ལོག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ལོག་པའི་ངག་དང་། ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ལོག་པའི་ཚོར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་
གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན། ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ན་ཡང་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུའོ། །
ལྡན་པའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དག་ལུང་མི་སྟོན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ལྡན་པའི་རྒྱུ་སྟེ། དགེ་བའི་སེམས་དང་དགེ་བའི་སེམས་ལས་བྱུང་བར་ལྡན་གྱི། མི་དགེ་བའི་སེམས་ལས་བྱུང་བར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་
བསྟན་པ་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སོ་སོར་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་གང་ཡོད་ན་དེ་འབྱུང་བ་དང་གང་མེད་ན་དེ་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། ས་བོན་ཡོད་ན་མྱུ་གུ་འབྱུང་གི་ས་བོན་མེད་ན་མྱུ་གུ་མི་འབྱུང་བའོ། །ཡང་ན་ཁ་ཅིག་ན་རེ་རང་མ་གཏོགས་པར་མི་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་གཞན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ།
དཔེར་ན་མིག་དང་ཡུལ་དང་ཕྲད་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ན་གང་མི་སྒྲིབ་ཅིང་བགེགས་མི་བྱེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་འཆད་དོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། མི་དགེ་བའི་ཆོས་དང་དགེ་བ་ཟག་པ་ཅན་ནི་ངན་སོང་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འཕེན་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 36b
པར་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཙམ་སྐྱེ་བར་བྱེད་ཀྱང་ས་བོན་རུལ་པ་བཞིན་དུ་ཉམ་ཆུང་བས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བཞིན་དུ་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་རྒྱུ་མེད་པར་རྟོག་པའམ་དབང་ཕྱུག་དང་
རང་བཞིན་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུར་རྟོག་པ་ནི་རྒྱུ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འབྲས་བུ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་དང་། དབང་གི་འབྲས་བུ་དང་།
བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་ལྔ་མི་ཤེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་གང་གི་མཐུ་ལས་འབྲས་བུ་གང་འབྱུང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞིང་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ཞོ་ཤའི་མཐུ་ལས་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་བསྐྱེད་པའི་
འབྲས་བུ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རང་ཉིད་དང་ཆ་འདྲ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་མ་འོངས་པ་ན་ཡང་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་ཉིད་འབྲས་བུར་སྨིན་པ་དང་། སྔོན་གྱི་མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་ཀྱང་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་ཉིད་འབྲས་བུར་སྨིན་པའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་
བུ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུས་ལྷ་དང་མི་དང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་ཕུང་པོ་རྣམས་སྨིན་པའོ། །དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི་དཔེར་ན་མིག་གི་དབང་པོའི་མཐུས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པར་སྐྱེའོ། །བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་བསྒོམས་པའི་མཐུས་
ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྒྱུ་འདི་བྱས་ན་འབྲས་བུ་འདི་འབྱུང་ཞེས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འཕེལ་བར་མི་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་ཤེས་པའོ། །རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཡིན་གྱི། སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་འགག་པ་དང་མ་བརྟགས་པར་འགག་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ནི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་ཤེས་པའམ། ཕྱིའི་ཆོས་མྱུ་གུ་དང་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 37a
འདབ་མ་ལ་སོགས་པ་ས་བོན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཡིན་པ་དང་། ནང་གི་ཆོས་སེམས་ཅན་དུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལས་འདུ་བྱེད་བྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་གྱི། དབང་ཕྱུག་དང་བྱེད་པ་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་
པའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ནས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཚེ་རབས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་
མི་ཤེས་པའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་ནས་མྱུ་གུ་མེ་ཏོག་ནས་འབྲས་བུའི་བར་དུ་ཕྱིའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་རྣམས་ས་བོན་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་དུས་ལ་སོགས་པར་བསྐྱེད་པར་མི་ཤེས་པའོ། །སངས་རྒྱས་མི་ཤེས་པ་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཆོས་གང་གིས་སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་དེ་མི་ཤེས་པ་འམ། ཡང་ན་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་
ཚུལ་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་མི་ཤེས་པའོ། །ཆོས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བཤད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་སོ། །དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་
གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་རྣམས་སོ། །འབྲས་བུའི་ཆོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ཏེ་དེ་གསུམ་མི་ཤེས་པ་སྟེ། །དེ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་ཆོས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་འདུན་མི་
ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགེ་འདུན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་སློབ་པའི་གང་ཟག་གི་འཕགས་པ་དང་མི་སློབ་པའི་གང་ཟག་གི་འཕགས་པའོ། །དེ་ལ་སློབ་པའི་གང་ཟག་གི་འཕགས་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་བར་དུ་བདུན་ནོ། །མི་སློབ་པའི་གང་ཟག་གི་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 37b
འཕགས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཐོས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་
མི་ཤེས་ཤིང་དེ་དག་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་དགེ་འདུན་མི་ཤེས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྐྱེ་བ་དང་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་མི་ཤེས་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་མི་ཤེས་པ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཕུང་པོ་བསྐྱེད་པར་བྱ་
བའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགོག་པ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཞི་བ་དང་གྱ་ནོམ་པ་དང་བདེ་བ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་པའོ། །ལམ་མི་ཤེས་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་མི་ཤེས་པའོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་
པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨད་པའི་ཆོས་ལས་རིང་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར། དགེ་བའམ་ཀུན་ནི་ཤེས་རབ་ལ་བྱ། ལ་ལ་ནི་ལེན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་ལེན་པས་ན་དགེ་བའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མི་དགེ་བ་སྟེ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་མི་ཤེས་པ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་
རྣམས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་དགེ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དགེ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། །དེ་དག་ལ་དེ་ལྟ་བུར་མི་ཤེས་པ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་པའོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་
མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྨད་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ། །སྡིག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྨོད་པའི་དངོས་པོ་སྤངས་པ་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་སྟེ་ལེགས་པ་དང་བཅས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ནི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་སུ་
གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་མི་ཤེས་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་། བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 38a
གང་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བ་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་བསྟན་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སོ། །གང་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ནི་བསྟན་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཏེ།
མི་དགེ་བ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་གཞོལ་བར་བྱེད་པའི་ལས་རྣམས་སོ། །ཆོས་དེ་དག་མི་ཤེས་པ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་བསྟན་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་།
ཡིད་དང་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་ཟད་ཀྱི། འདི་ལྟར་བྱེད་པའི་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་མངོན་པར་ཆགས་ཤིང་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་ནི་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་ཡང་དག་པ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། ཁ་ན་
མ་ཐོ་བའི་མངོན་པར་མི་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གི་རྣམ་གྲངས་སམ་འོག་མས་གོང་མ་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚིག་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པོ་དེས་མདོར་ན་རྨོངས་པ་རྣམ་པ་བདུན་བསྟན་ཏེ། དུས་ལ་རྨོངས་པ་དང་། དངོས་པོ་ལ་རྨོངས་པ་དང་། འཕོ་
བ་ལ་རྨོངས་པ་དང་། མཆོག་ལ་རྨོངས་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ལ་རྨོངས་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་རྨོངས་པ་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་རྨོངས་པའོ། །དེ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་ནས་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་ཤེས་པའི་ཚིག་གསུམ་གྱིས་
དུས་ལ་རྨོངས་པ་བསྟན་ཏོ། །ནང་མི་ཤེས་པ་ནས་ཕྱི་དང་ནང་མི་ཤེས་པ་གསུམ་གྱིས་དངོས་པོ་ལ་རྨོངས་པ་བསྟན་ཏོ། །ལས་མི་ཤེས་པ་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ལ་རྨོངས་པ་བསྟན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་
མི་ཤེས་པ་ནས་དགེ་འདུན་མི་ཤེས་པའི་ཚིག་གསུམ་གྱིས་མཆོག་ལ་རྨོངས་པ་བསྟན་ཏོ། །སྡུག་བསྔལ་མི་ཤེས་པ་ནས་ལམ་མི་ཤེས་པའི་བར་གྱི་ཚིག་བཞིས་དེ་ཁོ་ནར་རྨོངས་པ་བསྟན་ཏོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་པ་ནས་བསྟན་པར་མི་བྱ་བའི་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 38b
ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ལ་རྨོངས་པ་བསྟན་ཏོ། །རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རྨོངས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རྨོངས་པ་རྣམ་པ་བདུན་ཡོད་པས་ན། མི་ཤེས་པ་
ལ་སོགས་པ་མ་རིག་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཀྱང་བདུན་སྨོས་ཏེ། དུས་ལ་རྨོངས་པ་ནི་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དངོས་པོ་ལ་རྨོངས་པ་ནི་མ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །འཕོ་བ་ལ་རྨོངས་པ་ནི་མངོན་པར་མ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཆོག་ལ་རྨོངས་པ་ནི་མུན་པ་ཞེས་བྱའོ། །
དེ་ཁོ་ན་ལ་རྨོངས་པ་ནི་གཏི་མུག་ཅེས་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་རྨོངས་པ་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་རྨོངས་པ་ནི་མུན་ནག་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མཉན་པའི་ཤེས་རབ་དང་། སེམས་པའི་
ཤེས་རབ་དང་། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་ནས་མ་རིག་པ་དེ་ཉན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པས་ན་མཐོང་བའོ། །སེམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མི་
མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པས་ན་མངོན་པར་མ་རྟོགས་པའོ། །བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་མཆོག་ཡིན་པས་ན་མུན་པའོ། །ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་མི་མཐུན་པ་མ་རིག་པ་དང་དེ་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་
མ་རིག་པ་ཆུང་ངུ་ལ་ནི་གཏི་མུག་ཅེས་བྱའོ། །མ་རིག་པ་འབྲིང་པོ་ལ་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མ་རིག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནི་མུན་ནག་ཅེས་བྱ་སྟེ། མ་རིག་པའི་ཡན་ལག་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་ན་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་
གྱིས་འདུ་བྱེད་གང་ཞེ་ན་དྲིས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པ་སྨྲས་པ་འདུ་བྱེད་གསུམ་སྟེ། །ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ནི་མདོར་ན་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་ཏེ། བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་གཡོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སེམས་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 39a
ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་ངག་གི་ལས་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ནི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ནི། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་བདག་
དང་གཞན་གཉི་ག་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་དོ། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་བདག་དང་གཞན་གཉི་ག་ལ་གནོད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་མྱོང་
བར་བྱེད་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་བདག་དང་གཞན་གཉི་ག་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི་མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་དོ། །
འདུ་བྱེད་གསུམ་མདོ་ཙམ་དུ་སྨོས་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དབུགས་འབྱུང་བ་འདི་རླུང་ཕྱིར་འབྱུང་བ་སྟེ་གང་རླུང་ཕྱི་རོལ་དུ་རྒྱུ་བའོ། །རྔུབ་པ་ནི་དབུགས་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་སྟེ་གང་རླུང་ནང་དུ་འཇུག་པའོ། །
ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དང་། རྐང་ལག་གཡོ་བ་དང་། འགུལ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་གནས་ཏེ། སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་
རྔུབ་པ་ཡང་ལུས་ལ་གནས་པས་ན་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་ལུས་དབྱུང་བ་ནི་གྲིབ་མ་འབྱུང་སྟེ། ལུས་དང་གྲིབ་མ་གཉིས་འབྲེལ་བ་བཞིན་དུ་ལུས་ཡོད་ན་ཡང་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བས་ན་ལུས་དང་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་
ལུས་མེད་ན་གྲིབ་མ་འཇིག་པ་བཞིན་དུ། ལུས་འདི་མེད་ན་ཡང་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན། ལུས་ལ་གནས་ནས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དུ་བཤད་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། དགེ་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 39b
བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་པས་བསྐྱེད་པའི་དགེ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ལ་སོགས་པ་ཡང་། ལུས་ཀྱི་ལས་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་དགེ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། མི་དགེ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་ཏེ་བསྟན་པ་ཡིན་
པར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་བས་ན་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པའི་རྒྱུ་ནི་ལུས་ཡིན་ནོ། །གང་ལུས་ཀྱི་གཡོ་བ་དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལས་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ཡང་ལུས་ལས་བྱུང་བས་ན། རྒྱུ་ལུས་ཀྱི་མིང་
འབྲས་བུ་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ལ་བཏགས་ནས། དེ་བས་ན་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ལ་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །ངག་གི་འདུ་བྱེད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ངག་གི་འདུ་བྱེད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་བཏགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྩིང་གེ་མར་
སེམས་པ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་ཅེས་བྱའོ། །ཞིབ་ཏུ་སེམས་པ་ནི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་སྟེ། བསམས་ནས་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བས་ན་ཚིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་བརྟག་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ལ་ངག་གི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩིང་གེ་མར་
བསམས་ཞིབ་ཏུ་སེམས་པ་མེད་པར་ཚིག་ཏུ་མི་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྨྲས་པ་ངག་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཏེ། རླུང་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ལ་ངག་གི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །
ལན་དུ་འདིར་ཡང་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་ཏེ། འདིར་ཡང་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་གཉིས་ནི་ངག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་བས་ན་རྒྱུ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ལ་འབྲས་བུ་ངག་བཏགས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཡང་ངག་
གིས་འདུ་བྱེད་བཤད་དོ། །དེ་ལྟ་བུར་ཡང་འཇིག་རྟེན་དང་གསུང་རབ་ལས་ཀྱང་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ནི་མི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གསུང་རབ་ལས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་བདེ་ཞེས་བྱ། མེ་ནི་ཚིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་བདེ་བ་མ་ཡིན་ཡང་། མེ་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 40a
དེའི་འབྲས་བུ་དྲོ་བ་བདེ་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་མེ་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པར་བཤད་པས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ལ་བདེ་བ་མེད་མོད་ཀྱིས། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། མཐོ་རིས་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་
འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་བསྟན་པར་སྨྲས་པ། ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ཆགས་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཞེན་པ་ནི་ཆགས་པའི་སེམས་སོ། །སེམས་ཅན་དང་སེམས་
ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་པའི་སེམས་སོ། །ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་མི་ཤེས་པ་ནི་གཏི་མུག་པའི་སེམས་སོ། །སྲོག་ཆགས་གང་འདོད་ཆགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཞེ་སྡང་དང་
བཅས་པ་དང་། རྨོངས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱི་གཏི་མུག་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་བ་དང་གཏི་མུག་པའི་སེམས་གསུམ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་གྱིས་སེམས་ལས་
བྱུང་བའི་ཆོས་མ་ཡིན་པས་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་འདི་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་བཤད་པ་ནི་སེམས་ལ་བརྟེན་པས་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་བཤད་པ་ཡང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་བཤད་པ་ཡང་སེམས་དང་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་བཤད་པ་ཡང་སེམས་ལ་
གནས་པས་རབ་ཏུ་འབྱུང་སྟེ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སེམས་འདི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ལྔ་ལྟ་བུས་རྒྱུ་བྱེད་དེ། །སྐྱེད་པ་དང་རྟེན་པ་དང་། གནས་པ་དང་བརྟན་པ་དང་སྤེལ་བའོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བས་བསྐྱེད་པ་བསྟན་ཏེ། སེམས་མེད་ན་
སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་ལ། སེམས་སྐྱེས་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ལ་བརྟན་ཞེས་བྱ་བས་བརྟེན་པ་བསྟན་ཏེ། །སེམས་ཉམས་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བས་གནས་པ་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 40b
བསྟན་ཏེ། །ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་དེ་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་དེའི་རྒྱུ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དང་འབྲེལ་ཞེས་བྱ་བས་བརྟེན་པ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རྟག་ཏུ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་བསྟངས་ཤིང་གྲོགས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ལ་གནས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞེས་བྱ་བས་
སྤེལ་བ་བསྟན་ཏེ། སེམས་རྟས་པར་གྱུར་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་རྟས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་གསུམ་ཆར་ཡོད་དོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་འབའ་ཞིག་ཡོད་པར་ཟད་དོ། །བརྒལ་བ་མདོ་
གཞན་དག་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདས་པའི་དུས་ན། གང་ལས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་འདུ་བྱེད་དུ་བཤད་ན། འདིར་སྤྱིར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་ལས་ལ་འདུ་བྱེད་ཅེས་བཤད་པས་འགལ་ལོ། །ལན་དུ་འདིར་སྤྱིར་སྨོས་ཀྱང་བཤད་པའི་དབང་གི་ཁྱད་པར་རིག་
པར་འགྱུར་རོ། །གང་འདས་པའི་དུས་ན་ལས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་དེ་ཉིད་འདུ་བྱེད་ཅེས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་གསུང་རབ་གཞན་དང་འགལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།། །།འདུ་བྱེད་བཤད་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡན་ལག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་གཟུགས་ལ་དམིགས་ནས་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །འདི་སྤྱིར་སྨོས་མོད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་
ཅད་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ཞེས་མི་བྱའི། བག་ལ་ཉལ་བསགས་པ་དང་ལྡན་པས་དང་པོར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མའི་མངལ་དུ་མཚམས་སྦྱོར་བ་དེ་ཉིད་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པར་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅི་ལ་བྱ་བར་གྱུར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་མདོག་ཞན་དག་ལས། མའི་མངལ་དུ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱལ་བ་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ། །དེ་ཡང་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། མདོ་ལས། དགའ་བོ་རྣམ་པ་ཤེས་པ་མ་ཞུགས་པར་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པར་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 41a
མིང་དང་གཟུགས་འབྱུང་བ་ཡོད་དམ། གསོལ་བ། མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཆར་ཡོད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ནི་ཟས་ཁམ་གྱིས་ཟ་
བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་སྣ་དང་ལྕེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ཀྱི་མིག་དང་རྣ་བ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞི་ཡོད་དོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་དབང་པོ་ལྔ་མེད་པའི་ཕྱིར། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་མེད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཤད་ནས་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་གཞོལ་བར་བྱེད་པས་ན་མིང་སྟེ། སྐྱེ་གནས་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་
བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལ་དམིགས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མིང་སྟེ། དམིགས་པ་རྣམས་ལེན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐོགས་པ་དང་བཅས་ཤིང་གནོད་པར་བྱར་རུང་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཏེ། དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ན་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱའོ། །མིང་
དང་གཟུགས་མདོར་བསྟན་པ་དེ་གཉིས་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་མིང་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཚོར་བའོ། །ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་ནི་འདུ་ཤེས་སོ། །སེམས་ལ་མངོན་པར་འདུ་
བྱེད་པ་ནི་འདུ་བྱེད་དོ། །ཡུལ་རྣམས་སོ་སོར་རིག་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གཟུགས་མེད་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་པོ་འདི་ལ་མིང་ཞེས་བྱའོ། །གོང་དུ་གཟུགས་ཞེས་སྨོས་པ་དེ་ལ། གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དང་། གྲངས་སུ་ཡོད་པས་མི་ཤེས་པས་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་ནས། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་
གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་ཅུང་ཟད་གཟུགས་དེ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཅུང་ཟད་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདས་པའི་གཟུགས་དང་། མ་འོངས་པའི་གཟུགས་དང་། ད་ལྟར་གྱི་གཟུགས་དང་། ནང་གི་གཟུགས་དང་། ཕྱིའི་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 41b
གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་གཟུགས་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་སུ་འདུའོ། །འདིའི་རྒྱུའི་གཟུགས་དང་འབྲས་བུའི་གཟུགས་གཉིས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ཆེན་
པོ་བཞི་ནི་རྒྱུའི་གཟུགས་སོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ནི་འབྲས་བུའི་གཟུགས་སོ། །དེ་ལ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གོ་ཞེས་གང་གོང་དུ་བཤད་པའོ། །གྱུར་པའི་སྒྲ་ནི་རྒྱུ་ལ་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་རྣམ་པ་ལྔས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་
རྣམས་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་ཤིང་ལ་བརྟེན་ནས་མེ་འབྱུང་ཞེས་བཤད་ན། ཤིང་གི་རྒྱུ་ལས་མེ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དང་འདྲའོ། །རྒྱུ་ལྔ་ནི་བསྐྱེད་པ་དང་། གཞི་དང་། རྟེན་པ་དང་། རྟོན་པ་དང་། འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་བསྐྱེད་པ་ནི་འབྱུང་བ་མེད་
པར་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞི་ནི་འབྱུང་བ་ལ་མ་གཏོགས་པར་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་གནས་ཤིང་བརྟེན་པའི་མཐུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་པ་ནི་འབྱུང་བ་ཉམས་ཏེ་གྱུར་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཀྱང་གཞན་
དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོན་པ་ནི་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་འདྲ་བར་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ན། འབྱུང་བས་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕེལ་བ་ནི་འབྱུང་བ་འཕེལ་བའི་དུས་ན་ཡང་། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་
ཀྱང་འཕེལ་ཞིང་རྟག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་གང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ། སའི་ཁམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཁམས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་འཛིན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་དང་། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་
ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ནི་སའི་ཁམས་སྲ་བའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་དང་། ཆུའི་ཁམས་གཤེར་བའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་དང་། མེའི་ཁམས་དྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་དང་། རླུང་གི་ཁམས་གཡོ་བའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའོ། །འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 42a
འཛིན་པ་ནི། རྒྱུའི་ངོ་བོར་འཛིན་ཏེ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཡང་བཞི་ཉིད་དེ་དོན་མེད་པ་དང་། མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཁྲིའི་རྐང་པ་བཞིན་པས་ལྔ་དང་གསུམ་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་ནས་དེ་
བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་ལྕི་བ་དང་སྲ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྲང་གི་མགོ་དམའ་ཞིང་མཇུག་མཐོ་བར་གྱུར་པ་ནི་ལྕི་བའོ། །དེ་ལ་ལྕི་བ་ནི་ལྕི་བ་དང་ཡང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཀྱང་ཡོད་དེ། །དེ་དགར་
བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྲ་བ་སྨོས་པ་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་དགར་བ་ཡིན་ཏེ། རྩུབ་པ་དང་མཁྲང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ལྕི་བ་ཡིན་ཡང་སྲ་བ་དང་མཁྲང་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །ཆུའི་ཁམས་གང་ཞེ་
ན། གང་གཤེར་བ་དང་རློན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་གཤེར་བའོ། །གཞན་ལ་ཡང་གཤེར་བར་བྱེད་པས་ནི་རླན་པའོ། །མེའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། གང་དྲོ་བ་དང་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རང་ཉིད་ཚ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དྲོ་བའོ། །རྫས་
གཞན་ལ་ཡང་དྲོ་བ་དང་སྨིན་པར་བྱེད་པས་ན་སྨིན་པའོ། །རླུང་གི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། གང་བསྐུམ་པ་དང་། རྨྱང་བ་དང་། ཡང་ཞིང་གཡོ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཀྱི་རྐང་ལག་ལ་སོགས་པ་ནང་དུ་བསྐུམ་ཞིང་ཕྱིར་རྨྱངས་པ་དང་། ཕྱིའི་འདབ་མ་ལ་སོགས་པ་གཡོ་ཞིང་ཁྱེར་
བར་བྱེད་པ་ནི་རླུང་གི་ཁམས་སོ། །ཡང་ན་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཀྱང་ཡོད་དེ། །དེ་དང་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་བ་ནི་རླུང་གི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །གཡོ་བ་ནི་རླུང་གི་ཁམས་ཀྱི་ལས་ཏེ།
གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་གཡོ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་བ་ནི་རླུང་གི་ཁམས་སོ། །གང་གཡོ་བ་མེད་པ་ལ་ཡང་བ་འབའ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཞེས་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 42b
བྱ་བ་སྨོས་པས་ཆོག་མོད། ཁམས་ཞེས་སྨོས་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། ས་འབའ་ཞིག་སྨོས་ན་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་དཀར་པོ་དང་དམར་པོ་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དང་ནོར་བར་འགྱུར་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཁམས་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་སོ། །གང་གོང་དུ་བཤད་པ་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་
བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་གཟུགས་འདི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་འདི་དང་། གོང་དུ་བཤད་པའི་གཟུགས་མེད་པའི་མིང་གི་ཕུང་པོ་བཞི་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ན་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱའོ། །མངོན་པའི་ཆོས་
ལས་ནི་གཟུགས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བལྟར་སྣང་བ་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། བལྟར་མི་སྣང་བ་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། བལྟར་ཡང་མི་སྣང་ལ་ཐོགས་པ་ཡང་མེད་པའོ། །མིང་ཡང་གསུམ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་མ་གཏོགས་པར་ཚོར་བ་
དང་འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དེ་གཟུགས་གསུམ་དང་མིང་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བལྟར་སྣང་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ནི། གང་མིག་གི་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་གཟུགས་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །བལྟར་མི་
སྣང་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ནི། རྫས་དགུ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་དང་། སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་སྟེ་ཡུལ་བཞིའོ། །བལྟར་ཡང་མི་སྣང་ལ་ཐོགས་པ་ཡང་མེད་པའི་གཟུགས་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་
བསྟན་པའི་ཕྱིར། མིང་གང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་དྲུག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་མཆེད་ནི་དྲུག་དག་ཏུ་ཟད་དོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་མིང་ཙམ་སྨོས་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་འབྱུང་བ་
ཆེན་པོ་བཞིའི་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་ནི། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་འབྱུང་ངོ་། །མིང་གི་ཕུང་པོ་བཞི་རྒྱུ་ལས་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དངས་པ་དང་གསལ་བར་གྱུར་ན་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 43a
མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །མིང་གི་ཕུང་པོ་བཞི་གསལ་བར་གྱུར་ན། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གཟུགས་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ལྟ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གཟུགས་དངས་ཤིང་གསལ་བ་ནི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །སྒྲ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཉམས་པའི་
བདག་ཉིད་ཅན་གཟུགས་དངས་ཤིང་གསལ་བ་ནི་རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དྲི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་སྣོམ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གཟུགས་དངས་ཤིང་གསལ་བ་ནི་སྣའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །རོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་མྱང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གཟུགས་དངས་ཤིང་གསལ་བ་ནི་ལྕེའི་སྐྱེ་མཆེད་
དོ། །རེག་བྱའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་འཇམ་རྩུབ་ལ་སོགས་པ་ཚོར་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གཟུགས་དངས་ཤིང་གསལ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །ཆོས་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དུ་གྱུར་པར་ཤེས་ཤིང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ན་ནི་སྐྱེ་
མཆེད་དྲུག་ཅར་ཡོད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ནི་སྣ་དང་ལྕེ་གཉིས་མ་གཏོགས་པ་ལྷག་མ་བཞིའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་འབའ་ཞིག་ཡོད་པར་ཟད་དོ། །རེག་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དྲུག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པ་རྣམ་གྲངས་སྨོས་སོ། །གྲངས་སྨོས་པའི་བར་དུ་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མིག་གི་ཀུན་རེག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་སྟེ། མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་
དུས་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་པ་ལ་རེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་སྒྲ་དང་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་པ་ནི་རྣ་བའི་ཀུན་ཏུ་རེག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དབང་པོ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་མིག་གི་ཀུན་དུ་རེག་པ་ནས་ལུས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རེག་པའི་
བར་དུ་ལྔ་ནི། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་རེག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རེག་པ་ནི་ལྷག་པར་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་རེག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པས་གཟུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། མཐོང་བ་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 43b
རྣམས་ཀྱི་རྗེས་ལ་ཡིད་ཀྱིས་དཔྱོད་པར་བྱེད་པས་ན། ལྷག་པར་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་རེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚོར་བ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚོར་བའི་ཚོགས་དྲུག་ཅེས་བྱ་བས་གྲངས་བསྟན་ཏོ། །གྲངས་
བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མིག་གི་ཀུན་ཏུ་རེག་པ་ལས་བསྟན་པའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མིག་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་ཚོགས་པ་ལས་གང་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་ནི་མིག་གི་ཀུན་ཏུ་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་
དང་། ཡུལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་ཡུལ་གཉིག་མ་ཡིན་པ་ཕྲད་པའི་རྒྱུ་ལས་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། བདེ་བའི་ཚོར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དང་། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་
དང་ཕྲད་ན་ནི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་སྐྱེའོ། །ཡུལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་ཕྲད་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་སྐྱེའོ། །ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་མི་འོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་ཕྲད་ན་ནི་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་སྙན་པ་དང་།
མི་སྙན་པ་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་ཕྲད་པའི་སྒོ་ནས། རྣ་བའི་ཀུན་ཏུ་རེག་པ་ལས་ཀྱང་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྐྱེ་སྟེ། དབང་པོ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་སིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་སྟེ། དབང་པོ་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་ཕན་འདོགས་
པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གདུང་བར་བྱེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་སྟེ། དབང་པོ་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་གནོད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། སིམ་པར་ཡང་མི་བྱེད་གདུང་བར་ཡང་མི་བྱེད་པ་ནི་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་
ཞེས་བྱ་སྟེ། དབང་པོ་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་ཕན་པར་ཡང་མི་བྱེད་གནོད་པར་ཡང་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ལུས་དང་དབང་པོ་དང་ཡིད་ལ་རྗེས་སུ་འཛིན་ཅིང་ཕན་འདོགས་པའི་ཚོར་བ་གང་སྐྱེས་ན། སྐྱེས་པའི་ཚེ་དང་གནས་པའི་ཚེ་ན་བདག་བདེའོ་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 44a
སྙམ་དུ་སེམས་ལ། དེ་དང་བྲལ་ན་བདག་སྡུག་བསྔལ་ལོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པས། གང་སྐྱེས་པ་དང་གནས་པའི་ཚེ་ན་བདག་སྡུག་བསྔལ་ལོ་སྙམ་དུ་སེམས་
ལ། དེ་དང་བྲལ་ན་བདག་བདེའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཕན་པར་ཡང་མི་བྱེད་གནོད་པར་ཡང་མི་བྱེད་པས། གང་སྐྱེས་པ་དང་གནས་པའི་ཚེ་ན་བདེའོ་སྙམ་དུ་ཡང་མི་སེམས་སྡུག་བསྔལ་ལོ་
སྙམ་དུ་ཡང་མི་སེམས་པ་ནི། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རེག་པའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མིག་གི་ཀུན་ཏུ་རེག་པ་ནས། ལུས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རེག་པའི་བར་དག་གི་སིམ་པ་ལ་ནི་བདེ་
བའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ། གདུང་བ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རེག་པའི་ཚོར་བ་སིམ་པ་ལ་ནི། མིང་དུ་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡིད་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གདུང་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ཞེས་མི་བྱའི། ཡིད་མི་
བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མིག་གི་ཀུན་ཏུ་རེག་པ་ནས། ལུས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་ནི། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡིད་ཀྱི་ཀུན་ནས་རེག་པ་ནས་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་ནི། སེམས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་
སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །བརྒལ་བ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚོར་བ་གསུམ་པོ་ཡོད་པར་ཅིས་མངོན། སྨྲས་པ་ལུད་དང་རིག་པས་མངོན་ཏེ། ལུང་ལས་བདེ་བ་དང་།
སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་བདེ་བ་ཡང་སྤངས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྤངས་ནས། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 44b
རིག་པ་ཡང་ཡོད་དེ་ཚོར་བ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པས། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མ་མྱོང་བའི་དུས་ན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཚོར་བ་ཀུན་ལ་རང་གིས་རིག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ཚོར་བ་
གསུམ་ཆར་དང་ལྡན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ན་ནི་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ཡན་ཆད་ནས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མན་ཆད་ནི་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་འབའ་ཞིག་
དང་ལྡན་ནོ། །སྲེད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པ་དང་། ཞེན་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། རབ་ཏུ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་སོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དྲུག་ལ་
ཆགས་པ་ནི་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྲེད་པ་དང་སྲེད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཚྭ་ཆུ་འཐུང་བ་བཞིན་དུ་རྒྱུན་དུ་སྤྱོད་ཀྱང་ངོམས་མི་མྱོང་བ་ནི་སྲེད་པའོ། །ཕྱེ་མ་ལེབ་བརླག་པའི་གནས་མེའི་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་བརླག་པའི་གནས་བུད་མེད་
དང་། སྐྱེས་པ་གཉིས་གཅིག་གི་གཟུགས་ལ་གཅིག་ཆགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བརླག་པའི་གནས་ནི་རི་དགས་གླུ་ལ་ཆགས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཆགས་པ་ནི་སྒྲ་ལ་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །མི་གཙང་བའི་སྦྲང་བུ་མི་གཙང་བའི་དྲི་
ལ་དམ་པར་འཛིན་ཅིང་ཆགས་པ། དེ་བཞིན་དུ་དྲི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཆགས་པ་ནི་དྲི་ལ་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕག་མི་གཙང་བའི་རོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཆགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཞེན་པ་ནི་རོ་ལ་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུངས་
མར་གྱི་སྒང་བུ་ཡུངས་མར་གྱི་སྣོད་ཀྱི་རེག་པ་ལ་ཆགས་པ་དེ་བཞིན་དུ། འཇམ་པ་དང་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་རེག་པ་ལ་ཆགས་པ་ནི་རེག་པ་ལ་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་སྔོན་སྤྱད་དེ། འདས་པ་ལ་ཕྲད་པར་སྨོན་པ་དང་། མ་འོངས་པ་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 45a
རྣམས་དང་ཡང་མྱུར་དུ་འགྲོགས་པར་སྨོན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསམ་གཏན་གྱི་རོ་ལ་ཆགས་པ་དང་། ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཆགས་པ་ནི་ཆོས་ལ་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བསྡུ་ན་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་དང་།
ནང་གི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་དང་། ལྟ་བ་ལ་ཆགས་པའོ། །དེ་ལ་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་ནི། འདོད་པ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཆགས་པའོ། །ནང་གི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་ནི། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཆགས་པའོ། །ལྟ་བ་ལ་ཆགས་པ་ནི་རྟག་པར་མངོན་
པར་ཆགས་པ་དང་། ཆད་པར་མངོན་པར་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ལེན་པ་བསྟེན་པའི་ཕྱིར། སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལེན་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བཞི་བཞི་ཞེས་བྱ་བས་གྲངས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་སྲིད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པར་བྱེད་པས་ལེན་པ་
འམ་འདོད་པ་དང་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་མི་གཏོང་ཞིང་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཤིང་གི་དོན་ནི་ལེན་པའི་དོན་ཏེ། ལས་ཀྱི་མེ་འབར་བའི་ཕྱིར་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་བུད་ཤིང་གི་རྒྱུས་མེ་འབར་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཉོན་
མོངས་པའི་བུད་ཤིང་གི་རྒྱུས་སྐྱེས་བུའི་ལས་ཀྱི་མེ་འབར་བར་འགྱུར་བའི་དོན་ནི་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ལེན་པའི་དོན་ནི་འཁྲི་བའི་དོན་ཏེ། དར་གྱི་སྲིན་བུས་རང་གི་ལུས་དཀྲིས་པ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་པའི་བཅིང་བས་བདག་ཉིད་བཅིངས་ནས། ཐར་པའི་གེགས་བྱེད་
པ་ནི་ལེན་པའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདོད་པའི་ལེན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཆགས་ནས་དེ་མི་གཏོང་བ་ནི་འདོད་པའི་ལེན་པའོ། །ལྟ་བ་ལེན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྟག་
པར་ལྟ་བ་དང་ཆད་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་བསྙེམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་ཤིང་། དེ་མི་གཏོང་བ་ནི་ལྟ་བ་ལེན་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིའམ་ལྷའམ་བརྒྱ་བྱིན་ནམ་ཚངས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་ལོག་པའི་རྒྱུ་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 45b
དེ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་ལེན་པའོ། །བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་ཤིང་མི་གཏོང་བ་ནི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་
བ་སྟེ། འདོད་པ་ལེན་པས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ལེན་པ་གསུམ་གྱིས་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་གང་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནས། བསྒོམ་
པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བར་དུ། འདོད་ཆགས་དང་ང་རྒྱལ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་མ་རིག་པ་སྟེ་རྫས་ཉི་ཤུའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནས་ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་
བའི་བར་དུ་འདོད་ཆགས་ལྔ་དང་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནས། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བར་དུ་ང་རྒྱལ་ལྔ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནས། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བར་དུ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལྔ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་
སྤང་བར་བྱ་བ་ནས། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བར་དུ་མ་རིག་པ་ལྔ་སྟེ། སྤྱིར་ལྔ་བཞི་ཉི་ཤུའོ། །ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་པས་བསྒོམ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་དེ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནས་ལམ་
མཐོང་བའི་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཐེ་ཚོམ་བཞི་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་། འཇུངས་པ་དང་། ཞུམ་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། གཉིད་དང་། ཁྲོ་བ་དང་།འཆབ་པ་སྟེ། རྫས་བཅུས་བསྟན་ནས་རྫས་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་པོ་འདི་ནི་འདོད་པ་ལེན་པ་
ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནས་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བར་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་བཞག་ནས་ཁམས་གཅིག་ཅིང་ཡང་ལྟ་བའི་རྫས་བཅུ་སྟེ། སུམ་ཅུ་ནི་ལྟ་བ་ལེན་པ་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 46a
ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་ན་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནས་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བར་དུ་ལོག་པར་ལྟ་བ་བཞི་ལྟ་བ་བསྙེམས་པ་བཞི་སྟེ། བརྒྱད་ཀྱི་སྟེང་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་
མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ་བཅུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ཡང་བཅུ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ཡང་བཅུ་སྟེ་རྫས་སུམ་ཅུར་འགྱུར་རོ། །ཁམས་གསུམ་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་
བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་དང་ལམ་མཐོང་བ་སྤྱིར་རྫས་དྲུག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་དང་ལམ་མཐོང་
བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་སྟེ་གཉིས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ཡང་གཉིས་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ཡང་གཉིས་གཉིས་ཏེ་རྫས་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་ལ་
སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པ་སྤང་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །ལུས་དང་ངག་གི་ཚུལ་དང་ལས་སུ་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་འཇུག་པ་ནི་བརྟུལ་ཞུགས་ཏེ། སྐྲ་འདྲེག་པ་དང་དུས་སུ་རྐང་ལག་བཀྲུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ངེས་པར་བྱེད་པའམ།
བདེ་བ་སྤངས་ནས་མེ་ལྔ་དང་ཁྱིའི་དཀའ་ཐུབ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་འཛིན་པ་ནི་བརྟུལ་ཞུགས་སོ། །སྨད་པའི་ལྟ་བ་ལ་ངེས་པར་ཡོན་ཏན་དུ་བཟུང་ནས་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་
ཞུགས་འཛིན་པ་ནི་དག་པའི་རྒྱུ་དང་། ལམ་མ་ཡིན་ན་དེ་དག་ལ་དག་པ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་འཛིན་ཏེ། གང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པར་ཞུགས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་ལ་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་བཤད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྒྱུར་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 46b
མངོན་པར་ཆགས་ཏེ། དབང་ཕྱུག་དང་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལ་རྒྱུ་མངོན་པར་ཆགས་པས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ། །ལམ་མ་ཡིན་པ་ལ་ལམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་གྲངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་
གྲོལ་བའི་ལམ་མ་ཡིན་ན་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་འོ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་དེ་
ལྟ་བ་ལས་བཀར་ཏེ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བཤད། ལེན་དུ་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་གྲངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་གྲོལ་བའི་ལམ་མ་ཡིན་ཡང་ཐར་པའི་ལམ་དུ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཁྱེམ་ན་གནས་པ་དང་
རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་སླུ་བར་བྱེད་དེ། ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་ཁ་ཟས་གཅོད་པ་དང་མེར་མཆོད་པ་ལ་སོགས་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལམ་མ་ཡིན་ཡང་ལམ་དུ་ཤེས་པས་སླུ་བར་བྱེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་འདོད་པའི་ཡུལ་གྱི་བདེ་བ་སྤངས་
པས་དག་པར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་། མེ་ལྔའི་དཀའ་ཐུབ་དང་སྐྲ་འབལ་བ་དང་། ཁ་ཟས་རྩུབ་པོ་ཟ་ཞིང་ཚེར་མའི་སྟེང་ན་ཉལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལམ་མ་ཡིན་པ་ལམ་དུ་འདུ་ཤེས་པས་སླུ་བར་བྱེད་དོ། །བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་དང་གཟུགས་
མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ང་རྒྱལ་དང་མ་རིག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནས། བསྒོམ་པས་སྤང་བའི་བར་དུ་བཅུ་བཅུ་སྟེ། སུམ་ཅུའི་སྟེང་དུ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་བཞི་བཞི་བརྒྱད་དེ། སུམ་
བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ནི། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནས། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱས་པའི་བར་དུ་འདོད་ཆགས་ལྔ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ཡང་ལྔ་སྟེ་བཅུའོ།
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 47a
གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནས། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བར་དུ་ང་རྒྱལ་ལྔ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ལྔ་སྟེ་བཅུའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་
བར་བྱ་བ་ནས། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བར་དུ་མ་རིག་པ་ལྔ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ལྔ་སྟེ་བཅུའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནས། ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བར་དུ་ཐེ་ཚོམ་བཞི་དང་།
གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ཡང་ཐེ་ཚོམ་བཞི་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རྫས་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། །བརྒལ་བ་ཉོན་མོངས་པར་འདྲ་བ་ལས། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལེན་པར་བཤད་ལ། གཟུགས་
དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ལེན་པ་ཞེས་མི་བྱ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལན་དུ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སེམས་ནི་ཁ་ནང་དུ་ལྟ་བ་ཡིན་པས།
ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་དག་བདག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཉོན་མོངས་པ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་ཞིང་། སྨྲ་བར་ཟད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལེན་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཡང་ན་ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ནི། བུ་སྨད་
ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་ལ་ཆགས་པས་ན་འདོད་པ་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཆགས་པས་ན་ལྟ་བ་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །གང་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་དུས་ཁྲིམས་དང་ཟས་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དཀའ་ཐུབ་བྱེད་པས། མཐོ་རིས་དང་ཐར་
པའི་ལམ་དུ་ཆགས་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡང་ཚུལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། ཐར་བར་སེམས་པས་ན་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་ལེན་ཏོ། །མུ་སྟེགས་པ་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལེན་ཏོ། །དེ་ལ་སྤང་བའི་རིམ་པས་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 47b
དགོད་ན། ས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ས་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ས་དང་། བྱས་པ་རིག་པའི་སའོ། །དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ནི། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྣ་
ཚོགས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་ཐར་པའི་ལམ་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ས་ལ་ནི། ལྟ་བ་ལེན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པའི་ལེན་པ་སྤང་ངོ་། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ནི།
འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི། འདོད་ཆགས་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། ཕྱིར་མི་འོང་བས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་སྤངས་པས་ནི། དེ་གཉིས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་
པ་ཀུན་སྤངས་པས་ན། འདོད་པ་ལེན་པ་སྤང་བ་ཡིན་ནོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་དུས་ན་ནི། བདག་གི་བྱ་བ་ནི་བྱས། ཁུར་ནི་བོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས། བྱས་པ་རིག་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་པའི་དུས་ན། གཟུགས་
དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལེན་པ་སྤང་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྲིད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ། སྲིད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལེན་པའི་དབང་གིས་ལས་
དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་ལ་ཡང་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་སྲིད་པ་སྐྱེ་བའི་གནས་དེ་ལ་ཡང་སྲིད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྲིད་པ་གསུམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་གྲངས་སྨྲས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པའི་སྲིད་པ་དང་། ཞེས་བྱ་བ་
ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ། གཙོར་བྱེད་པའི་ཁམས་ནི་འདོད་པའི་སྲིད་པའོ། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཆགས་པ་ནི་སྤངས་ཀྱི། བསམ་གཏན་བསྒོམ་ཞིང་གཟུགས་གཙོར་བྱེད་ཅིང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་པའི་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 48a
ཁམས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྲིད་པའོ། །གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་སྤངས་ནས། དབང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་དང་བྲལ་བ་ནི། གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པའོ། །དེ་དག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ལ་འདོད་པའི་སྲིད་
པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདོད་པའི་སྲིད་པ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཡན་ཆད་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་མན་ཆད་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་ཚ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ནི་བརྒྱད་དེ་བསྟིར་མེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་ཚ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། འོ་དོད་ཆེར་འབོད་པ་དང་།
འོ་དོད་འབོད་པ་དང་། འཇོམས་པ་དང་། ཐིག་ནག་དང་། ཡང་སོས་སོ། བསྟིར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ནི། འཛམ་བུའི་གླིང་འདིའི་འོག་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ན་འདུག་སྟེ། བསྟིར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དེའི་གནས་ཀྱི་འཕང་ཡང་དཔག་ཚད་སྟོང་
ཕྲག་ཉི་ཤུ། དཀྱིལ་ཡང་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་སྟེ། སྤྱིར་དེ་དག་གི་གནས་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བཞི་བཅུར་འགྱུར་རོ། །སྐབས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ་བསྟིར་མེད་པ་ན་བསྟིར་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པ་བར་ཆད་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན་བསྟིར་མེད་
པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དམྱལ་བ་དེ་ལ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་ན་མེ་འབར་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་ཞིང་མེ་ཤིན་ཏུ་འབར་བས་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་བསྲེག་པ་དང་། ལྕགས་ཀྱི་མདུང་རྩེ་ཐོགས་པའི་དམྱལ་བའི་སྲུང་མ་རྣམས་ཀྱིས་མདུང་གི་རྩེ་ལ་བླངས་ཤིང་། ཟངས་པོ་ཆེར་རྒྱུན་དུ་འཚེད་པར་བྱེད་པས་
ན། བསྟིར་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསྟིར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་ཆེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་གཅིག་ཏུ་གནས་ཏེ་དུས་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་བདུན་ནི་བསྟིར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དེའི་གོང་ནས་རིམ་བཞིན་དུ་བརྩེགས་
མར་གནས་ཏེ། བསྟིར་མེད་པའི་གོང་ན་རབ་ཏུ་ཚ་བའོ། རབ་ཏུ་ཚ་བའི་གོང་ན་ཚ་བའོ། །ཚ་བའི་གོང་ན་འོ་དོད་ཆེར་འབོད་པའོ། །འོ་དོད་ཆེར་འབོད་པའི་གོང་ན་འོ་དོད་འབོད་པའོ། །འོ་དོད་འབོད་པའི་གོང་ན་འཇོམས་པའོ། །འཇོམས་པའི་གོང་ན་ཐིག་ནག་གོ།
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 48b
ཐིག་ནག་གི་གོང་ན་ཡང་སོས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་བདུན་པོ་དེ་དག་བསྟིར་མེད་པའི་དམྱལ་བའི་ངོས་ན་གནས་སོ་ཞེས་འཆད་དོ། །ཚ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་བས་ཀྱང་ཆེར་ཚ་བས་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་གདུངས་པས་ན་ཚ་བ་རབ་ཏུ་ཚ་
བའོ། །རབ་ཏུ་ཚ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་བར་མ་ཕྱེད་དུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །མེ་ལྕེ་འབར་བ་ཆེན་པོས་ལུས་བསྐོར་ཞིང་བསྲེགས་པས་ཀུན་ཏུ་ཚ་ཞིང་གདུངས་པ་ནི། ཚ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་གཞན་
འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཇི་ཙམ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ཚེ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་དྲུག་ཏུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །འོ་དོད་ཆེར་འབོད་པ་ནི་གང་ཚ་བ་ཆེར་མི་བཟད་པ་མང་པོས་མནར་བས་འོ་དོད་འབོད་པས་ཀྱང་མི་བཟད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་འོ་དོད་ཆེར་འབོད་དེ།
དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་འཕྲུལ་དགའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཇི་ཙམ་པ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ཚེ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཐུབ་པོ། །འོ་དོད་འབོད་པ་ནི་གཏུབ་པའི་སེམས་ཅན་དང་མི་བཟད་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་གཙེས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཉམ་ཐག་ནས་འོ་དོད་འབོད་
པ་སྟེ། དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཇི་ཙམ་པ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བཞིའོ། །དེ་ལ་འཇོམས་པ་ནི་ལུག་དང་འདྲ་བའི་རི་དང་ཕ་བོང་ལ་སོགས་པ་མང་པོར་ཕན་ཚུན་འདུས་ཤིང་བཙིར་ནས་གསོད་པ་སྟེ། དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་ཟུང་མ་
རྣམས་ཀྱི་ལྷའི་ཚེ་ཚད་ཇི་ཙམ་པ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ཚེ་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ཐིག་ནག་པོ་ནི་ཇི་ལྟར་ཤིང་ལ་ཤིང་མཁན་གྱིས་ཐིག་གིས་བཏབ་ནས་སོག་ལེས་ཤིང་འདྲ་བ་བཞིན་དུ་ཐིག་ནག་པོས་བཏབ་ནས་མགོ་འམ་མདོམས་ནས་སོག་ལེས་འདྲ་ཞིང་
གཤེགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་རྣམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཇི་ཙམ་པ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ལོ་སྟོང་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ཡང་སོས་ནི་དེར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་གཅིག་གཏུབ་ཅིང་གཤེགས་པའི་གནོད་པར་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 49a
བྱེད་པ་སྟེ་བརྒྱལ་བར་གནས་པ་ལས་རླུང་གྲང་མོས་བུས་ཤིང་ནམ་མཁའ་ལས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཁྱེད་ཅག་ཡང་སོས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་བྱུང་བ་དང་། ཡང་སོས་པར་གྱུར་ནས་གཅིག་ལ་གཅིག་གིས་གནོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་
རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཇི་ཙམ་པ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ལོ་ལྔ་བརྒྱའི་བར་དུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་དེ་བརྒྱད་ལ་སྒོ་བཞི་ཡོད་དེ། སྒོ་གཅིག་ཅིང་ལྷག་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་བཞི་བཞི་སྟེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་བཅུ་དྲུག་གོ། །
ལྷག་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་བཞི་ནི་མེ་མ་མུར་དང་མི་གཙང་བའི་རྫབ་དང་སྤུ་གྲི་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་གྱི་ལམ་དང་བ་ཚའི་ཆུ་བོའོ། །དེ་ལ་མེ་མ་མུར་ནི་པུས་མོ་ནུབ་ཙམ་སྟེ། དེར་སེམས་ཅན་དག་གི་རྐང་པ་བཅུག་མ་ཐག་ཏུ་ཤ་ཁྲག་དང་པགས་པ་མ་ལུས་པར་བསྙིལ་བར་བྱེད་དོ།
མི་གཙང་བའི་རྫབ་ནི་རབ་ཏུ་དྲི་མི་ཞིམ་པའི་ངན་སྐྱུགས་ཀྱི་འདམ་གྱིས་གང་བ། དེའི་ནང་ན་སྲིན་བུ་ཀུན་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ལུས་ཐལ་ཀ་ལ་མགོ་གནག་ཅིང་། མཆུ་ཁབ་བཞིན་དུ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རུས་པ་ཡང་ཐལ་བར་འབིགས་སོ།
སྤུ་གྲིའི་སོས་གཏམས་པའི་ལམ་པོ་ཆེ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་དེར་འཇུག་པ་ན་སྤུ་གྲི་གཤིབས་པའི་ལམ་གྱིས་རྐང་པ་བཞག་མ་ཐག་ཏུ་ཤ་ཁྲག་དང་པགས་པ་མ་ལུས་པར་རློག་པར་བྱེད་པ་དང་རལ་གྲི་འདབ་མའི་ཚལ་ཡོད་དོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་རལ་གྲི་རྣོན་པོའི་སོ་དེས་ཡན་ལག་
དང་ཉིང་ལག་རྣམས་ཀྱང་དུམ་བུར་གཏུབ་ཅིང་། ཁྱི་སྲེ་མོ་སྟག་རིས་ཅན་རྣམས་འདུས་ཤིང་ཟ། བྱ་རོག་ལྕགས་ཀྱི་མཆུ་ཅན་གྱིས་མིག་ཀྱང་འབྱིན་པར་བྱེད། ལྕགས་ཀྱི་སྡོང་པོ་ཚེར་མ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡར་འཛེག་ན་ནི། ཚེར་མའི་ཁ་ཐུར་དུ་བལྟས་
པར་གྱུར་ཅིང་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་འབིགས། སླར་འབབ་ན་ཡང་ཁ་གྱེན་དུ་བལྟས་ཏེ་ལུས་འབིགས་པར་བྱེད་དོ། །ཚ་ཆུའི་ཆུ་བོ་ནི་དེ་དག་གི་འགྲམ་ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྲུང་མ་མཚོན་རལ་གྲི་དང་ཤཀྟི་དང་མདུང་ལག་ན་ཐོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དག་ཀྱང་སླར་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 49b
འདོར་ཞིང་ནང་དུ་བོར་བ་རྣམས་ཟངས་ཆེན་པོར་འབྲས་དང་ཏིལ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བ་བཞིན་དུ་བཙོ་ཞིང་སྐོལ་བར་བྱེད་དོ། །གྲང་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཡང་བརྒྱད་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཆུ་བུར་དང་། རབ་ཏུ་ཆུ་བུར་དང་། ཨོ་སྒྲ་ཐམས་ཐམས་དང་། ས་ལ་ལ་དང་།
ཧུ་ཧུ་དང་། ཨུཏྤ་ལ་དང་། པདྨོ་དང་། པདྨོ་ཆེན་པོའོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ཧ་ཅང་ཡང་གྲང་ཆེས་པས་མནར་མེད་པའི་ལུས་ཆུ་བུར་དུ་གྱུར་པ་དང་། གས་པ་ལས་ནི་ཆུ་བུར་དང་རབ་ཏུ་ཆུ་བུར་དང་། ཨུཏྤ་ལ་དང་། པདྨོ་དང་། པདྨོ་ཆེན་པོར་གདགས་སོ། །གྲང་བས་
ཉེན་པའི་སྒྲ་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ལས་ནི་སོ་སྒྲ་ཐམས་ཐམས་དང་། ཨ་ལ་ལ་དང་། ཧུ་ཧུ་བར་གདགས་སོ། །དམྱལ་བ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གི་ཚེ་ཚད་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དཔེ་ཙམ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ། འདི་ལྟ་སྟེ་དགེ་སློང་དག་ད་ལྟར་ཁར་ལྔ་བྲེ་ཉི་ཤུ་ལ་དབུས་པའི་
ཏིལ་གྱི་འབའ་ཧ་ཡིན་ཏེ། གླང་སྟོབས་པོ་ཆེ་བཞི་བཅུའི་ཁལ་གྱི་སྣོད་ལ་བྱ། དེ་ཏིལ་གྱིས་བྱུར་བུར་སྤྱུར་ལ། དེ་ནས་མི་ཞིག་གིས་ལོ་བརྒྱ་ལོན་ཞིང་ཏིལ་དེ་འབྲུ་རེ་རེ་བོར་ཏེ། ཁ་རེ་ཉི་ཤུ་ལ་དབུས་པའི་ཏིལ་གྱི་འབའ་ཧར་བཞག་པ་དེའི་ཚུལ་དེའི་རིམ་གྱིས་ཟད་ཅིང་ཐུག་པར་གྱུར་པ་ནི།
བླའོ། །ཆུ་བུར་དུ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བར་ང་སྨྲའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་ཆུ་བུར་གྱི་ཚེའི་ཚད་དོ། །ཆུ་བུར་ཉི་ཤུ་ལ་རབ་ཏུ་ཆུ་བུར་གྱི་ཚེའི་ཚད་དོ། །རབ་ཏུ་ཆུ་བུར་ཉི་ཤུ་ལ་སོ་སྒྲ་ཐམས་ཐམས་སོ། །སོ་སྒྲ་ཐམས་ཐམས་ཉི་ཤུ་ལ་ཨ་ལ་ལའོ། །ཨ་
ལ་ལ་ཉི་ཤུ་ལ་ཧུ་ཧུ་བའོ། །ཧུ་ཧུ་བ་ཉི་ཤུ་ལ་ཨུཏྤ་ལའོ། །ཨུཏྤ་ལ་ཉི་ཤུ་ལ་པདྨོའོ། །པདྨོ་ཉི་ཤུ་ལ་པདྨོ་ཆེན་པོའི་ཚེའི་ཚད་དོ། །གྲང་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཀྱང་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ཉིད་ཀྱི་འོག་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐད་ཀ་ན་གནས་སོ། །འཛམ་བུའི་
གླིང་ཉིད་ཀྱི་ཆུ་ཞེང་དེ་སྙེད་དུ་མེད་ན་བསྟིར་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་སྙེད་གནས་པའི་སྐབས་ག་ལ་ཡོད། ལན་དུ་འབྲས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བཞིན་དུ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ཡང་ཞབས་ཡང་ལ་སྤྱི་ཕྲ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་དེ་ན་གནས་སོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་གར་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 50a
སྐད་དུ་ན་ར་ཀ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ན་ནི་ཁྲིད་པའམ་འགྲོ་བའི་དོན་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལས་ཀྱི་གནས་དེར་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཁྲིད་ཅིང་འགྲོ་བས་ན་དམྱལ་བའོ། །ཡང་ན་ན་ར་ཀའི་དོན་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའི་དོན་ཏེ། དེར་
སྐྱེས་པ་རྣམས་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་པས་ཆགས་པ་དང་དགའ་བའི་བསམ་པ་མི་འབྱུང་བས་དམྱལ་བའོ། །ཡང་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་དེར་དམྱལ་བ་དང་གཏུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པས་ན་དམྱལ་བའོ། །ཡི་དགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡི་དགས་
ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཤིན་ཏུ་སོང་བ་ལ་བྱ་སྟེ། སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་མིའི་གནས་འདི་ནས་དུས་རིང་མོ་ཞིག་ཏུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་སོང་བས་ན་ཡི་དགས་ཏེ། ཡི་དགས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་ལྷག་པར་ཡང་ཚེ་རིང་བར་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་ལ་
སོགས་པས་རྟག་ཏུ་ཉེན་པའི་ཕྱིར་ཡི་དགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་གནས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་གཅོང་རོང་དང་། མྱ་ངམ་ན་གནས་ལ་མཐུ་ནི་གཅིག་ཏུ་མ་ཆད་དེ། དེ་ལ་ཡི་དགས་མཐུ་བོ་ཆེ་ཁ་ཅིག་ནི་ལྷ་དང་འདྲ་བར་ལོངས་སྤྱོད་སྤྱོད་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པ་བཟའ་
བར་ཡང་མི་རྙེད་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་ཡི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྒྲ་གཅན་འཛིན་ནི་གཤིན་རྗེ་དང་འདྲ་བར་མཐུ་ཆེ་སྟེ། དེ་ཡང་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ཉིད་ཀྱི་འོག་ན་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་ལྔས་བཅད་པ་ན་གནས་སོ། །ཡང་ན་ཁ་ཅིག་ན་རེ་གཤིན་རྗེ་ཉིད་ཡི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ཏེ།
དེའི་གནས་ནི་སྒྲ་ཅན་འཛིན་གྱི་གནས་སུ་བཤད་པ་དང་འདྲ་བར་གནས་སོ། །ཡི་དགས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་གཅིག་ལ་ཡི་དགས་རྣམས་ཀྱིས་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ཚེ་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །བྱོལ་སོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་ནས་བྱོལ་ནས་
གཞན་དུ་སྐྱེས་པའམ། བཟུར་ཞིང་འགྲོ་བས་ན་བྱོལ་སོང་སྟེ། དེ་དག་གི་གནས་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་ངེས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཞག་སྟེ། ཆུ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། སྐམ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ལ་ཆུ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཀླུའི་རྒྱལ་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 50b
པོ་དང་ཆུ་སྲིན་ལ་སོགས་པའོ། །སྐམ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཕྱུགས་ལ་སོགས་པའོ། །ནམ་མཁའ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་བྱ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱོལ་སོང་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་དང་། མཐུ་ནི་གཅིག་ཏུ་མ་ཆད་དོ། །དཔེར་ན་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ས་འཛིན་དང་དགའ་བོ་དང་ཉེ་དགའ་ལྟ་བུར་ཚེའི་ཚད་
བསྐལ་པ་བར་མར་གནས་ཤིང་། རི་རབ་འཛིན་ནུས་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡོད་དོ་། །ལྷ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ང་རྒྱལ་ལམ་ཞེ་སྡང་གིས་དགེ་བ་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་གནས་ཀྱང་ས་ཆེན་པོ་འདིའི་སྟེང་ན་གནས་ལ། ཚེའི་ཚད་ནི་འདོད་པའི་
ཁམས་ཀྱི་ལྷ་དག་དང་མཉམ་པར་གྲགས་སོ། །དེ་ལ་མི་ནི་གང་གླིང་བཞི་ན་གནས་པ་དག་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལས་སྐྱེས་པས་ན། མིའོ་ཞེས་གསུང་རབ་ཀྱི་ནང་ནས་བཤད་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་དྲང་སྲོང་མ་ནུ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་བཅས་
པས་ནི། ཤེད་བུ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ན་ཙ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ཤེད་བདག །མུ་སྟེགས་དག་སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་ཞེས་བྱ། མིའོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་པ་དག་སྨྲའོ། །དེ་ལ་གླིང་བཞི་ནི་ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་དང་། ནུབ་ཀྱི་བ་ལང་སྤྱོད་དང་། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་དང་། ལྷོའི་
འཛམ་བུའི་གླིང་དང་། དེ་ལ་ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་གླིང་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་ལྟར་འདུག་སྟེ། དེ་ཁོར་ཡུག་གི་ངོས་གསུམ་ལ། དཔག་ཚད་ཉིས་སྟོང་ཡོད་དོ། །ངོས་བཞི་པ་ལ་ནི་དཔག་ཚད་སུམ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །དེ་ན་གྲོང་ཁྱེར་ལུས་འཕགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས་
དྲས་ཏེ་གླིང་གི་མིང་དུ་ཡང་ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་སོ། །ནུབ་ཀྱི་བ་ལང་སྤྱོད་ནི་དབྱིབས་ཟླ་བ་གང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། རིལ་གྱི་ཁོར་ཡུག་དུ་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་ཡོད་དོ། །དེ་ན་ཉོ་ཚོང་གི་ཟོང་བ་ལང་གིས་བྱེད་པས་ན། དེ་ལ་དྲས་ཏེ་གླིང་གི་མིང་ཡང་
ནུབ་ཀྱི་བན་གླང་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བར་བཏགས་སོ། །བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་གླིང་ནི། ཁྲིའུ་བཞིན་དུ་བཞི་སྟེ། ངོས་གཅིག་ཅིང་ཡང་དཔག་ཚད་ཉིས་སྟོང་ཉིས་སྟོང་ཡོད་པ་སྤྱིར་ན་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་དོ། །དེ་ཡང་འཆི་ཁར་སྒྲ་དྲག་པོ་བྱུང་ནས་དུས་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གླིང་གི་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 51a
མིང་ཡང་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་ཞེས་བཏགས་སོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་གི་དབྱིབས་ནི་སོག་ཁར་འདུག་སྟེ། སྟོད་ཆེ་ལ་སྨད་ཕྲའོ། །ངོས་གསུམ་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་གཉིས་ཡོད། ངོས་ཕྲ་མོ་ལ་ནི་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་བཞི་སྟེ། གླིང་དེ་ན་
ཤིང་འཛམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་དྲས་ཏེ། གླིང་གི་མིང་ཡང་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་བཏགས་སོ། །ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་ཀྱི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུར་གནས་ལ། ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་ཁྲུ་བརྒྱད་དོ། །ནུབ་ཀྱི་བ་ལང་སྤྱོད་ཀྱི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། ལོ་ལྔ་བརྒྱ་
ལ་ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་འདོམ་བཞིའོ། །ཡང་ན་ཁྲུ་བཅུ་དྲུག་གོ། །བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཆེའི་ཚད་ནི་ལོ་སྟོང་ལ་ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་འདོམ་བརྒྱད་དོ། །ཡང་ན་ཁྲུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། །ལྷོའི་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི་ཆད་པ་མེད་ལ། ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་འདོམ་
གང་དུ་གྲགས་མོད་ཀྱི། དེ་བས་ཀྱང་རིང་བ་དང་ཐུང་བ་ཡང་སྐྱེ་བས་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་སོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་ལྷ་རིས་དྲུག་སྟེ། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིགས་ནས་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་མན་ཆད་དོ། །དེ་ལ་མཐོ་རིས་སུ་
སྐྱེ་ཞིང་བྱུང་བས་ན་ལྷའམ། ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དམ་པ་དང་ལྡན་པས་ན་ལྷའོ། །རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་གནམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་བཞི་ནི་རྒྱལ་ཆེན་བཞི་སྟེ། འཕགས་སྐྱེས་པོ་དང་མིག་མི་བཟང་དང་། ངལ་སོ་པོ་དང་། གནས་སྲུང་བ་པོའོ། །དེར་སྐྱེས་པའམ་
དེའི་འཁོར་དུ་གཏོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གི་ཆེའི་ཚད་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ལོ་ལྔ་བརྒྱར་གནས་ཏེ་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་རྒྱང་གྲགས་ཀྱི་བཞི་ཆ་གཅིག་གོ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་
རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགེ་བའི་ལས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མཐུན་པར་བྱས་པས། དེར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བརྒྱ་བྱིན་ལྷའི་དབང་པོའི་འཁོར་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བསྣན་ནས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་བློན་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 51b
གཉིས་ནི་བ་སུ་བརྒྱད་དང་། ཉི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷའི་བུ་བཅུ་གཉིས་དང་། རུ་ཏྲ་དྲག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷའི་བུ་བཅུ་དང་། ནབ་སོ་དང་། ཐ་སྐར་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཏེ། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། །དེར་གཏོགས་པའི་ལྷ་གཞན་དག་ལ་ཡང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྷ་དེ་
དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་བརྒྱ་ལ། ལྷའི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ལོ་སྟོང་དུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་རྒྱང་གྲགས་ཕྱེད་དོ། །ཟུང་མ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ་ཡ་མ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ལྷ་མ་ཡིན་དང་རྩོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་
བས་ན། རྩོད་བྲལ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སྒྲའི་དོན་ཡ་མ་ནི་འགྲོ་བའི་དོན་ཏེ། དེར་བསོད་ནམས་ཀྱིས་འགྲོ་བས་ན་ཡང་ཟུང་མ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་མེལ་ཚེ་ཐུན་ཐུན་ལ་ཨེ་མའོ་བདེ་བ་ཨེ་མའོ་བདེ་བ་ཞེས་སྒྲོགས་པར་བྱེད་པས་ན་ཐུན་སྤྱོམས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་
མིའི་ཉིན་ཞག་ཉིས་བརྒྱ་ལ་ལྷའི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ཚེ་ལོ་ཉིས་སྟོང་དུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་འདོམ་སུམ་བརྒྱའོ། །དགའ་ལྡན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྟག་ཏུ་དགའ་བ་དང་འགྲོགས་ཤིང་རིམ་པ་འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་ལྷ་ལ་ལྟོས་ནས། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བདེ་བ་
དང་ལྡན་པས་ན། དགའ་ལྡན་ཏེ། དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་མིའི་ཉིན་ཞག་བཞི་བརྒྱ་ལ། ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ཚེ་ལོ་བཞི་སྟོང་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་འདོམ་ལྔ་བརྒྱའོ། །ཡང་ན་རྒྱང་གྲགས་བཞི་ཆ་གསུམ་མོ། །འཕྲུལ་དགའ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ།
རང་རང་གི་སྤྲུལ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ལ་དགའ་བར་བྱེད་པས་ན་འཕྲུལ་དགའ་སྟེ། དེའི་ཆེའི་ཚད་ནི་མིའི་ཉིན་ཞག་བརྒྱད་བརྒྱ་ལ། ལྷའི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ལོ་བརྒྱད་སྟོང་དུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་འདོམ་དྲུག་བརྒྱའོ། །ཡང་ན་རྒྱང་གྲགས་ལྔ་ཆ་
བཞིའོ། །གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་གཞན་གྱི་སྤྲུལ་པའི་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ། དབང་སྒྱུར་བར་བྱེད་པས་ན། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་དེ། དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་མིའི་ཉིན་ཞག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ལ། ལྷའི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ལོ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་དུ་གནས་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 52a
ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་འདོམ་བདུན་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །ཡང་ན་རྒྱང་གྲགས་ཕྱེད་དང་གཉིས་སོ། །མངོན་པའི་ཆོས་ལས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཇི་ཙམ་པས། ལུས་ཀྱི་ཚད་ཀྱི་འདོམ་རྒྱང་གྲགས་ཚེའི་ཚད་དང་མཉམ་མོ་
ཞེས་འཆད་དོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ལས། རྒྱལ་ཆེན་བཞི་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་དག་མི་དང་འདྲ་བར་ཟུང་དུ་འཁྲིལ་བས་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་དེ། དེ་ཡང་ཁུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ནི་རླུང་བཏང་བ་ཙམ་གྱིས་བདེ་བ་འཇིལ་བར་བྱེད་དེ། ལོངས་སྤྱོད་
གཞན་ནི་མི་དང་མཚུངས་སོ། །ཟུང་མ་རྣམས་ནི་འཁྱུད་པས་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་དོ། །འཁྱུད་པ་ཙམ་གྱིས་བདེ་བ་འཇིལ་ལོ། །དགའ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ནི། ལག་པ་སྦྲེལ་པས་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་དོ། །ལག་པ་སྦྲེལ་བ་ཙམ་གྱིས་བདེ་བ་འཇིལ་བར་བྱེད་དོ། །འཕྲུལ་དགའ་རྣམས་ཀྱི་ལྷ་
རྣམས་ནི་འཛུམ་པ་ཙམ་གྱིས་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་དོ། །ཕོ་མོ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ནས་དགོད་པ་ཙམ་གྱིས་བདེ་བ་འཇིལ་ལོ། །གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ནི་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་དོ། །ཕན་ཚུན་མིག་ཟུར་འདྲེས་པ་ཙམ་གྱིས་བདེ་བ་འཇིལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདོད་
པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གི་ལྷའི་བུ་ཕོ་དང་། བུ་མོ་དག་ཕ་མའི་པང་དུ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་གནས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ནི། གོས་དང་རྒྱན་དུ་བཅོས་པའི་བྱིས་པ་ལོ་ལྔའི་ན་ཚོད་ཙམ་པ་འབྱུང་ངོ་། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལོ་དྲུག་གི་ན་ཚོད་ཙམ། ཟུང་མའི་ནི་ལོ་བདུན་གྱི་ན་ཚོད་ཙམ་མོ། །
དགའ་ལྡན་གྱི་ནི་ལོ་བརྒྱད་ཀྱི་ན་ཚོད་ཙམ་མོ། །འཕྲུལ་དགའ་ནི་ལོ་དགུའི་ན་ཚོད་ཙམ་མོ། །གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ནི་ལོ་བཅུའི་ན་ཚོད་ཙམ་མོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྲིད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱི་སྲིད་པ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྲིད་
པའི་གནས་ནི་བཅུ་བདུན། བསམ་གཏན་ནི་བཞི་ཡོད་དེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་གསུམ། གཉིས་པ་ལ་གསུམ། གསུམ་པ་ལ་གསུམ། བཞི་པ་ལ་བརྒྱད་དེ་བཅུ་བདུན་ནོ། །བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་གསུམ་ནི། ཚངས་རིས་རྣམས་དང་། ཚངས་ལྷ་ཉེ་ཕན་རྣམས་དང་། ཚངས་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 52b
ཆེན་རྣམས་སོ། །གཉིས་པའི་ས་གསུམ་ནི་འོད་ཆུང་རྣམས་དང་ཚད་མེད་འོད་དང་འོད་སྣང་ངོ་། །གསུམ་པའི་ས་གསུམ་ནི་དགེ་ཆུང་དང་ཚད་མེད་དགེ་དང་དགེ་རྒྱས་སོ། །བཞི་པའི་གནས་བརྒྱད་ནི་སྤྲིན་མེད་རྣམས་དང་འོག་མིན་རྣམས་མན་ཆད་དེ། དེ་ཡང་སྤྲིན་མེད་དང་བསོད་ནམས་
འཕེལ་དང་། །འབྲས་བུ་ཆེ་གསུམ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སའོ། །དེ་ཡན་ཆད་ལྔ་ནི་འཕགས་པའི་སའོ། །ཚངས་རིས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལས་སྐྱེས་པས་ན་ཚངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཚངས་པ་གཞན་དེའི་རིས་སུ་སྐྱེས་པའམ་དེའི་གཡོག་འཁོར་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་
ཚངས་རིས་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་འཁོར་དུ་གཏོགས་པས་ན་ཚངས་རིས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འཆད་དོ། །དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་ཕྱེད་དུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དོ། །ཚངས་ལྷ་ཉེ་ཕན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚངས་པ་
ཆེན་པོ་བློན་པོ་ལྟར་ཕན་ཞིང་རིས་དེར་སྐྱེས་པས་ན་ཚངས་པ་གཞན་པས་ནང་འཁོར་ལྟར་གནས་ཤིང་བསམ་གཏན་ལས་ལངས་པ་ན་མདུན་དུ་འགྲོ་བ་དང་རིམ་གྲོ་བྱེད་པས་ཚངས་ལྷ་ཉེ་ཕན་ཞེས་བྱ་བའམ་ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་མདུན་དུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་སྨྲང་འདོན་པས་ན་ཚངས་པའི་མདུན་ན་
འདོན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་གཅིག་ཏུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་ཁྲོམ་དགོངས་གཅིག་གོ། །ཚངས་ཆེན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚངས་པ་གཉིས་ལ་ལྟོས་ནས་ཚེ་དང་ཁ་དོག་དང་མཐུ་ཁྱད་ཞུགས་པས་ཚངས་ཆེན་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་གཞན་
ལས་འཕགས་པར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་ན་ཚངས་ཆེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕལ་པས་ལྷག་པར་བསམ་གཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་སྟེ་ཀུན་བས་སྔོན་དུ་སྐྱེས་ལ། ཐ་མར་འཆི་བས་ན་ཚངས་ཆེན་ནོ། །དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་ཕྱེད་དང་གཉིས་སུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་
དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་ཁྲོམ་དགོངས་ཕྱེད་དང་གཉིས་སོ། །འོད་ཆུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རང་གིས་གོང་མ་གཉིས་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་དག་གི་ལུས་ནས་གཟི་དང་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་ཆུང་བས་འོད་ཆུང་སྟེ། ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་གཉིས་སུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་ཁྲོམ་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 53a
དགོངས་གཉིས་སོ། །ཚད་མེད་འོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་དེ་དག་གི་འོད་དང་གཟི་འདི་ཙམ་ཚད་ཀྱིས་གཞལ་ཞིང་བཅད་པར་མི་ནུས་པས་ན་ཚད་མེད་འོད་དེ་ཚེའི་ཚད་བསྐལ་པ་བཞིར་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་ཁྲོམ་དགོངས་བཞིའོ། །འོད་སྣང་ཞེས་བྱ་
བ་ལ་བདག་གི་སར་མ་གཏོགས་པའི་གནས་གཞན་དུ་ཡང་གཟི་བརྗིད་དང་འོད་ཀྱིས་སྣང་བར་བྱེད་པས་ན་འོད་སྣང་སྟེ། དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་བརྒྱད་དུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་ཁྲོམ་དགོངས་བརྒྱད་དོ། །དགེ་ཆུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགེ་བ་ཡང་འདིའི་སྐབས་སུ་
བསམ་གཏན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་སའི་བདེ་བ་ལ་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདག་གི་སར་གཏོགས་པ་ལས་གོང་མ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིད་ཀྱི་བདེ་བ་ཆུང་བས་ན་དགེ་ཆུང་ངོ་། །ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་ཁྲོམ་དགོངས་བཅུའོ། །ཚད་མེད་དགེ་ཞེས་
བྱ་བ་ལ། དེའི་དགེ་བ་ཡང་ཚད་ཀྱིས་གཞལ་དུ་མེད་པས་ན་ཚད་མེད་དགེ་བ་འམ། ཡིད་ཀྱི་བདེ་བ་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པས་ན་ཚད་མེད་དགེ་བ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་སུམ་ཅུ་གཉིས་སུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ཀྱང་ཁྲོམ་དགོངས་སུམ་ཅུ་གཉིས་
སོ། །མ་ལུས་དགེ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་དག་མ་ལུས་དགེ་བ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་བདེ་བ་མ་ལུས་པར་རྫོགས་པར་ཡོད་པའམ། དེ་དག་དམ་པར་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ལུས་དགེ་བའོ། །དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིར་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །
ལུས་ཀྱི་ཚད་ཀྱང་ཁྲོམ་དགོངས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའོ། །སྤྲིན་མེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡུལ་གྱི་སྟེང་དུ་སྤྲིན་གྱི་མཆོད་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ས་དེའི་གོང་དུ་ས་གཞན་གྱིས་བསྒྲིབས་པ་མེད་པས་ན། སྤྲིན་མེད་དང་སྤྲིན་བཞིན་དུ་དེ་དག་ས་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པས་ན་སྤྲིན་མེད་དེ། ལྷ་དེ་དག་
གི་གཞལ་མེད་ཁང་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་ལ་གཞལ་མེད་ཁང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་ཞིང་དུས་གཅིག་ཏུ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ཀྱང་ཁྲོམ་དགོངས་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའོ། །བསོད་ནམས་འཕེལ་རྣམས་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 53b
ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་བསོད་ནམས་སུ་གཏོགས་པའི་མཆོག་ཐོབ་པའི་གནས་ཡིན་པས་བསོད་ནམས་འཕེལ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་གི་ཆེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུར་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ཀྱང་ཁྲོམ་དགོངས་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །འབྲས་
བུ་ཆེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གནས་གཞན་པས་ཤས་ཆེར་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་བསགས་པས། དེར་སྐྱེས་པའི་ལས་ངན་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུའི་མཆོག་ཐོབ་པས་ན་འབྲས་བུ་ཆེ་རྣམས་སོ། །ཡང་ན་འོག་མ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལས་འབྲས་བུ་ཁྱད་ཞུགས་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
འབྲས་བུ་ཆེ་རྣམས་ཏེ། དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་ལྔ་བརྒྱར་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ཀྱང་ཁྲོམ་དགོངས་ལྔ་བརྒྱའོ། །མི་ཆེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནས་གཙང་མའི་ནང་ན་དེའི་མཆོག་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་གཙང་མའི་ས་གོང་མ་བས་བསོད་ནམས་ཆུང་བས་མི་ཆེ་བའོ། །
དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ཀྱང་ཁྲོམ་དགོངས་སྟོང་ངོ་། །མི་གདུང་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསམ་པ་དགེ་བའི་ཕྱིར། དེར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་དང་ལྷག་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་འབྲས་བུ་དང་ཚེ་དང་ཡོན་ཏན་ལྷག་པར་ཡོད་ཀྱང་ས་འོག་མ་
རྣམས་ལ་མི་གནོད་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་པས་ན་མི་གདུང་བའོ། །ཡང་ན་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གདུང་བར་མི་ནུས་པས་ན་མི་གདུང་བ་སྟེ། ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་ཉིས་སྟོང་དུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ཀྱང་ཁྲོམ་དགོངས་ཉིས་སྟོང་
ངོ་། །ཤིན་ཏུ་མཐོང་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་གྱིས་དེའི་ལྷ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་ཏེ། བདེ་བ་དང་ལྡན་པས་མ་ཐོབ་པས་ན། ཤིན་ཏུ་མཐོང་བའམ། ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པར་མཐོང་བས་ན་ཤིན་ཏུ་མཐོང་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་
བསྐལ་པ་བཞི་སྟོང་དུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ཀྱང་ཁྲོམ་དགོངས་བཞི་སྟོང་ངོ་། །གྱ་ནོམ་སྣང་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་ལ་ཅི་དགར་འདྲེན་པར་བསྒོམ་ཡང་འདྲེས་པ་དང་འཁྲི་བ་མེད་པར་བྱེད་པའི་མཐུ་དང་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 54a
ལྡན་པས་ན་སྒྲིབ་པ་ཆེན་པོ་མ་ལུས་པར་དག་པར་མཐོང་བས་གྱ་ནོམ་རྣམས་སམ། བཟང་པོ་དང་ལེགས་པར་མཐོང་སྟེ་བདག་མེད་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བས་ན་གྱ་ནོམ་སྣང་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །
ལུས་ཀྱི་ཚད་ཀྱང་ཁྲོམ་དགོངས་བརྒྱ་སྟོང་ངོ་། །འོག་མིན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནས་འོག་མ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དེའི་གོང་ནས་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་གཞན་མེད་པས་ན་འོག་མིན་ནམ། དེ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་གནས་གཞན་མེད་དེ་གཞན་བས་ཆུང་ངུ་དང་ངན་པར་མ་
གྱུར་པའི་ཕྱིར་འོག་མིན་ནོ། །ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་བསགས་པའི་ལུས་ཨཱ་གྷ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བསགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པས་ཨཱ་གྷ་ནིཥྛ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་ན་ཨཱ་གྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་ལ་བྱ་སྟེ། སྡིག་པ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་ཟག་པ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཨཱ་གྷ་ནིཥྛའོ། །
དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ཀྱང་ཁྲོམ་དགོངས་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ངོ་། །མི་ཆེ་བ་ནས་འོག་མིན་གྱི་གནས་མན་ཆད་གནས་གཙང་མའི་རིས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་ལམ་གྱི་ཆུས་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་བཀྲུས་པས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དག་པ་
འབའ་ཞིག་སྐྱེ་བས་ན་གནས་གཙང་མའམ། ཡང་ན་བུ་ལོན་གཙང་མ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་བུ་ལོན་མཐར་ཕྱུང་སྟེ་གསང་བ་རྣམས་སྐྱེས་པས་ན་གནས་གཙང་མའོ། །ཡང་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། མ་འདྲེས་པར་འཕགས་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་རྣམས་ཉི་ཚེ་གནས་པས་ན་གནས་གཙང་མ་
འོ། །གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྣང་བར་བྱར་རུང་བས་ན། གཟུགས་ཡིན་ལ། སྣང་བར་བྱར་རུང་བ་མེད་པས་གཟུགས་མེད་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དང་པོ་སྦྱོང་བའི་དུས་ན་ནམ་མཁའ་ནི་མཐའ་ཡས་སོ། །ནམ་མཁའ་ནི་མཐའ་ཡས་སོ། །ཞེས་དམིགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཉིད་དེར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡིན་པས་ན་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་དག་གིས་དང་པོར་སྦྱོར་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 54b
བའི་སེམས་ཀྱང་མདོ་གཞན་དག་ལས་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནི་ཡང་དག་པར་འདས། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་ནུབ་པར་གྱུར། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནི་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དེ། ནམ་མཁའ་ནི་མཐའ་ཡས་སོ། །ནམ་མཁའ་ནི་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་ནམ་མཁའ་
མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་དོན་ཡང་འདི་དག་ནི་ནམ་མཁའ་ཙམ་སྟེ། གང་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་སྔོ་བ་དང་སེར་བ་དང་དམར་བ་དང་དཀར་བ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་དང་མི་བདེ་བ་འདོད་ཆགས་དང་
བྲལ་ཏེ་ཁ་དོག་དེ་དག་ལ་འདུ་ཤེས་མི་འཇུག་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ནི་ཡང་དག་པར་འདས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལ་ཡང་དག་པར་འདས་པས་སྣང་བ་མེད་པར་སོང་བའི་རྒྱུས་ཁ་དོག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུས་རྡུལ་བསགས་པ་ཐོགས་པ་ཅན་
གྱི་དངོས་པོ་ལ་སྒྲིབ་པ་དང་ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་ནུབ་པར་གྱུར་ཅེས་གསུངས་སོ། །འདུ་ཤེས་དེ་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུས་གང་དེ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་བསགས་པའི་རྣམ་པའི་ལྷག་མ་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་
བཞོན་པ་དང་གོས་དང་རྒྱན་དང་། ཁྱིམ་ནང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང་། དམག་གི་ཚོགས་དང་། རི་ལ་སོགས་པ་ལ་འདུ་ཤེས་འཇུག་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེས་དེ་ལྟར་
ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཤིག་ནས་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འདས་ཏེ་སྦྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་མཐའ་ཡས་པའི་རྣམ་པར་སྨོས་པར་བྱེད། དེ་བས་ན་ནམ་མཁའ་ནི་མཐའ་ཡས་སོ། །ནམ་མཁའ་ནི་མཐའ་ཡས་སོ་
ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་སྦྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐར་ཐུག་པར་ཡིད་ལ་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་སྦྱོར་བས་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ། རྩ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇོག་སྟེ། དེ་བས་ན་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེར་ཇི་སྲིད་རྩ་བའི་ཏིང་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 55a
ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དེ་སྲིད་དུ། ནམ་མཁའ་ལ་དམིགས་ཏེ་གནས་སོ། །རྩ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ནི། རང་གི་སའི་ཕུང་པོ་བཞི་ལ་དམིགས་ཤིང་། གནས་པར་ཟད་དོ། །ཉེ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དུས་ན་ནི། ས་འོག་མ་རྣམས་
ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཁ་དོག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནམ་མཁའ་ལ་མཐའ་ཡས་པའི་རྣམ་པར་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡང་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་སྦྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་
ཚེ་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་ཏེ། དེ་ཉིད་གནས་དེར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡིན་པས་ན་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་དོན་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དུས་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པས་ནམ་མཁའ་ལ་མཐའ་ཡས་པའི་རྣམ་པར་མོས་ཏེ། དེ་
བས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་མཐའ་ཡས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་ལ་མཐའ་ཡས་པའི་རྣམ་པར་མོས་པའི་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འདོད་པས། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་པ་དང་། རྩ་བའི་འདུ་ཤེས་ལས་བཟློག་
ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་མཐའ་ཡས་པའི་རྣམ་པར་མོས་པར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་མདོ་གཞན་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་འཇུག་གོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་ནི་རྣམ་ཤེས་
མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྦྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དེས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་ནས་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་རྩ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་
སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། དེ་བས་ན་མདོ་གཞན་ལས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དུས་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་སྙོམས་པར་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 55b
འཇུག་པས། ཅུང་ཟད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་གནས་དེར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་། རྐྱེན་ཡིན་པས་ན་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེའི་དོན་ཡང་དེས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་བསྐྱེད་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཕ་རོལ་ན་དམིགས་ཅི་ཡོད་ཅེས་བཙལ་ན། གཟུགས་ཅན་
ནམ་གཟུགས་མེད་པའི་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཐོང་ངོ་། །དེས་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་མཐོང་བས། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་པ་དང་། རྩ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་ནས། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དམིགས་པ་གཞན་ལ་མོས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་ཅུང་ཟད་
མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་མོས་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གནས་པ་དེ་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉེ་བར་བསྡོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ། །དེས་འདུ་ཤེས་དེ་ལ་མོས་པ་མང་དུ་བྱས་པས་ཅུང་ཟད་མེད་
པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉེ་བར་བསྡོགས་པ་དང་། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འདས་ནས། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་རྩ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། དེ་བས་ན་མདོ་གཞན་ལས་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ལས་ཡང་དག་
པར་འདས་ནས། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་དབྱེ་ན་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དུས་ན་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་
མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདུ་ཤེས་ནི་ཤུ་བའོ། །འདུ་ཤེས་ནི་ཟུག་རྔུའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡང་རྨོངས་པ་སྟེ་ཞེས་འདུ་ཤེས་ཕྲ་བ་ལ་གནས་པ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་དེར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡིན་པས་ན་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །
དེའི་དོན་ཡང་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དུས་ན་ཅུང་ཟད་མེད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཅུང་ཟད་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལ་ཆགས་པ་དང་ན་བ་དང་ཤུ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཉེས་དམིགས་དང་བཅས་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཅུང་ཟད་མེད་ཅུང་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 56a
ཟད་མེད་མིན་གྱི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དུས་ན་ནི་འདུ་ཤེས་དང་བཅས་པ་ཡང་ཟུག་རྔུ་དང་འདྲ་བར་མི་བདེ་བ་ཡིན། འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པ་ཡང་རྨོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཏུ་ཕྲ་བའི་འདུ་ཤེས་ལ་གནས་ཏེ། ཅུང་ཟད་མེད་པའི་
སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལས་བཟློག་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་མདོ་གཞན་ལས་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཅུང་ཟད་མེད་ཅུང་ཟད་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཉེ་བར་བསྡོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་
འདས་ནས། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་རྩ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། དེ་བས་མདོ་ལས་དེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅུང་ཟད་མེད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ཅུང་ཟད་མེད་ཅུང་ཟད་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལས་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་གནས་སོ་ཞེས་
གསུངས་སོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་པས་སེམས་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒོམས་ཏེ། དེ་བས་ན་མདོ་ལས་སེམས་ཙམ་ལ་བསམ་གཏན་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་འདོད་པའི་ཁམས་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་བཞིན་དུ་གནས་ཀྱི་རིམ་པ་ནི་
མེད་ཀྱི། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། ཚེ་རིང་ཐུང་དུ་སྐྱེ་བའི་བྱེ་བྲག་ཙམ་གྱིས་དབྱེ་བར་ཟད་དེ་དེ་བས་ན་མདོ་ལས་གཟུགས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་གོང་དུ་གཟུགས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་བཤད་
པ་དེ་ནི། གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སུ་སྐྱེས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུར་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ནི་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་བཞི་བཅུའོ། །ཅུང་ཟད་མེད་པ་ནི་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུའོ། །
ཐ་མ་ནི་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུར་གནས་སོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་གནས་གང་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་གནས་དེ་ཉིད་དུ་ཤི་འཕོས་ནས་དེ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་ཟད་ཀྱི་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་པོ་མེད་དོ། །བསྐལ་པ་འདོད་པའི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནི་སེམས་གཟུགས་ལ་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 56b
བརྟེན་ན། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་མིང་གི་ཕུང་པོ་བཞི་རྣམས་གཅིག་ལ་བརྟེན། སྨྲས་པ་མདུང་གསུམ་རྩེ་སྤྲད་པའི་ཤིང་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་བཞིན་དུ། མིང་གི་ཕུང་པོ་བཞི་ཉིད་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པའམ། མིང་གི་ཕུང་པོ་བཞི་རྣམས་ཚོར་བའི་དབང་པོ་དང་རིས་
མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ཏོ། །གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལྟས་ནི། ནམ་མཁའ་ལས་ལུས་ལྟུང་བ་སྙམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྐྱེའོ། །བརྒལ་བ། མདོ་གཞན་དག་ལས་ནི་མ་འོངས་པ་ན་ཁམས་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་ལེན་པར་བྱེད་པའི་ལས་གང་
ཡིན་པ་དེ་སྲིད་པའི་སྒྲར་བརྗོད་ན། འདིར་ནི་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཉིད་ལ་སྲིད་པར་བརྗོད་པས་མདོ་གཞན་དང་འགལ་ལོ། །སྨྲས་པ་འདི་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ་ཡང་ནི་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལས་ལ་བྱ་མོད་ཀྱི། ལས་དེ་ནི་མ་འོངས་པའི་སྲིད་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་
སྲིད་པ་གསུམ་ནི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། འདིར་རྒྱུའི་མིང་འབྲས་བུ་ལ་བཏགས་ནས་རྒྱུ་དེས་ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་ལ་སྲིད་པ་ཞེས་བཏགས་ཏེ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །སྐྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྲིད་པའི་
རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷ་དང་མི་དང་བྱོལ་སོང་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་དག་གོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་རིགས་མཐུན་པའི་གནས་ཚེ་ཕྱི་མ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་
ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་མངལ་གྱི་གནས་དང་སྒོ་ངའི་གནས་སུ་དང་པོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མངོན་པར་བྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞུགས་ནས་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མངལ་དུ་ཡན་ལག་ལ་སོགས་
པ་རྫོགས་ནས་མངལ་ནས་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ནི་འཕོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ཏུ་རང་གི་ལུས་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་ནི་མངོན་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ལས་དེ་དག་གི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ཉིད་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པས་རྟས་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 57a
ཤིང་འཕེལ་བར་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པའི་མར་གྱིས་བསྐུ་ཞིང་མཉེ་བ་དང་བཀྲུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་གྲོགས་བྱས་པ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་རབ་ཏུ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གི་ཕུང་པོ་ཉིད་སྔོན་གྱི་ལས་དང་
ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཁམས་རབ་ཏུ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གི་ཕུང་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཚེའི་མཐའི་བར་དུ་གནས་པ་ཉིད་ནི་འཚོ་བའི་དབང་པོ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་རིས་སུ་སྐྱེས་པའི་རིས་མཐུན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ནི་རིས་སུ་སྐལ་བ་མཐུན་པ་
དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་མདོ་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ་གང་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་གང་གིས་བསྟན་པ་དང་། གང་གིས་གྲོགས་བྱས་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མངོན་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བས་གང་སྐྱེ་བ་བསྟན་ཏོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་འབྱུང་
བ་ཞེས་བྱ་བས་ཉེ་བར་བརྟན་པ་བསྟན་ཏོ། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་རབ་ཏུ་རྙེད་པ་དང་ཁམས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་གང་གི་གྲོགས་བྱས་པ་བསྟན་ཏོ། །འཚོ་བའི་དབང་པོ་འབྱུང་བ་དང་། རིས་སུ་སྐལ་བ་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བས་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་བསྟན་ཏོ། །
ཡང་ན་གང་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་སྙེགས་ཏེ། ཤི་བར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་དང་དེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པ་ལ་སྙེགས་ཏེ། སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་སེམས་
ཅན་གྱི་གནས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ལས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པའི་ཤུགས་དང་ལྡན་པ་མ་འོངས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་གནས་སུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་ཤིང་བརྒྱལ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པ་
སྟེ། ཕྱི་མས་སྔ་མ་བཤད་པར་བལྟའོ། །ཡང་ན་མངལ་དུ་སྐྱེ་བ་རྣམས་མངལ་གྱི་གནས་སུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་པོ་ཞུགས་པ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །སྒོ་ངར་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྒོ་ངའི་གནས་སུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་པོ་ཞུགས་པ་ནི་ཀུན་སྐྱེ་བའོ། །དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་དྲོད་གཤེར་གྱི་གནས་སུ་རྣམ་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 57b
པར་ཤེས་པ་དང་པོ་སྐྱེ་བ་ནི་འཕོ་བའོ །རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ཏུ་ཕུང་པོ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ནི་མངོན་པར་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་མངལ་དུ་སྐྱེ་བའི་སེམས་ཅན་ནི་མི་དང་བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་བཞི་ཀ་ནས་ཀྱང་སྐྱེ་མོད་ཀྱི། ཕལ་ཆེར་མངལ་ནས་སྐྱེ་སྟེ། མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་ནི་བྱོལ་
སོང་ལ་ཡང་གླང་པོ་དང་རྟ་དང་བ་ལང་དང་མ་ཧེ་དང་ཕག་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཕོ་མོ་གཉིས་ཀྱི་ཁྲག་དང་ཁུ་བ་འདྲེས་པ་ལས་འགྱུར་རོ། །མི་ལས་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པ་ནི། ཤེལ་དང་། ཨུཏྤ་ལ་དང་། པཉྩ་ལའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་ལྔ་བརྒྱ་དང་། རི་དགས་དགྲའི་མ་ས་གའི་བུ་སུམ་ཅུ་ལྟ་
བུའོ། །མི་ལས་དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མན་དྷ་ཏ་ལྟ་བུའི་སྤྱི་བོ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། མཛེས་པ་དང་། ཉེར་མཛེས་དང་། ཤིང་ཏོག་ཨ་མྲ་ལས་སྐྱེས་པའི་བུ་མོ་ཨ་མྲ་སྐྱོང་ལིཙྪ་བཱིའི་གཙོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཆུང་མར་གྱུར་པ་ལྟ་བུའོ། །མི་ལས་རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པ་ནི་བསྐལ་པ་དང་པོའི་མི་རྣམས་
ལྷའི་གནས་ནས་གླིང་བཞིར་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུའོ། །བྱོལ་སོང་སྐྱེ་གནས་བཞི་ཀ་ནས་སྐྱེ་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གཞག་པ་ལས་གསུངས་པ་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པའི་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གིས་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པའི་ཀླུ་འདྲེན་ཅིང་ཟ་བ་དང་། དེ་བཞིན་མངལ་ནས་སྐྱེས་པས་མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་འདྲེན་ཅིང་ཟ་བ་དང་།
དེ་བཞིན་དྲོད་གཤེར་དང་རྫུ་བ་ལས་སྐྱེས་པས་ཀྱང་སྐྱེ་གནས་པ་སོ་སོའི་འདྲེན་ཅིང་ཟ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་བྱ་ལས་ཕལ་ཆེར་ཏེ། ངང་ངུར་དང་ཁྲུང་ཁྲུང་དང་རྨ་བྱ་དང་ནེ་ཙོ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་གྲོག་སྦུར་དང་ཕྱེ་མ་ལེབ་དང་། སྦྲང་བུ་དང་སྲོ་
ཤིག་ལས་ཕལ་ཆེར་སྐྱེའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་གང་དབང་པོ་ཉམས་པ་མེད་ཅིང་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང་། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པས་ཅིག་ཅར་དུ་སྐྱེ་བ་སྐྱེ། དེ་ཡང་ལྷ་དང་དམྱལ་བ་དང་སྲིད་པ་བར་མ་ལྟ་བུའོ། །ཡི་དགས་དག་ནི་མངལ་དང་རྫུས་ཏེ་
སྐྱེས་པ་གཉི་ག་ཡོད་དེ། མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་ནི་དཔེར་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མོད་གལ་གྱི་བུ་ལ་ཡི་དགས་དག་སྨྲས་པ། མཚན་མོ་བདག་གི་བུ་ལྔ་བསྐྱེད། །ཉིན་པར་དེ་བཞིན་གཞན་དག་ཀྱང་། །བསྐྱེད་དེ་ཟོས་པར་གྱུར་མོད་ཀྱིས། །འོན་ཀྱང་ངོམས་པར་བདག་མ་གྱུར། །ཞེས་སྨྲས་པ་ལྟ་
เล่ม ๒๐๗ · หน้า 58a
བུའོ། །དྲིས་པ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་སྐྱེ་གནས་མཐུན་མཐུན་གྱིས་ཀླུ་འདྲེན་ཅིང་ཟ་བ་ནི་རུང་གི། རྫུས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་འགགས་མ་ཐག་ཏུ་ཕུང་པོ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ན། ཇི་ལྟར་ཟ། སྨྲས་པ་དེ་ནི་སྣང་བར་འགྲོ་བ་མི་ཤེས་ནས་ཟ་བའི་ཕྱིར་འདྲེན་པ་པོ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གིས་བཤད་དོ། །
དྲངས་ནས་སྲོག་དང་མ་བྲལ་གྱི་བར་དུ་ཟར་ཡང་རུང་ངོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་གཞན་དག་ནི་བཤད་དོ། །ཕུང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྐྱེ་གནས་དེ་དག་ཏུ་ཕུང་པོ་རྣམས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱལ་བ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །
རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་འདུ་ཤེས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །དེའི་དུས་ན་ཚོར་བ་མྱོང་བ་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོའོ། །ཁྲག་དང་ཁུ་བ་འདྲེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེར་མེར་པོ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །དེ་བས་ན་ཕུང་པོ་རྣམས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་
དབང་དུ་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་རབ་ཏུ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚེ་ཉིད་ན། ཁྲག་དང་ཁུ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེའི་དུས་ཀྱི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ། སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་ལ་
སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་རབ་ཏུ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི། དེའི་དུས་ན་མེད་པས་དེ་དག་ལ་མི་བྱའོ། །ཁམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། དེའི་ཚེ་ཁམས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་དེ་ན་ཁྲག་དང་ཁུ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ལུས་ཀྱི་ཁམས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་སོ། །དེ་ན་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཏེ། དེ་གསུམ་ལ་ཁམས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའི། ཁམས་གཞན་དེའི་དུས་ན་མེད་པས་ན། གཞན་ལ་ནི་མི་བྱའོ། །ཚོར་བའི་དབང་པོ་འབྱུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆེའི་འདུ་བྱེད་དང་པོ་ཉིད་དུ་དེར་ཐོས་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཡང་དེར་སྨིན་པར་བལྟའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནི། གཟུགས་མེད་པར་འཚོ་བའི་དབང་པོ་མི་གནས་ཏེ། ཚོར་བའི་དབང་པོ་ནི་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་མངལ་དུ་ཐོས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དང་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด