ตัวบทไม่มีชื่อ — ประโยคแรก: དོན་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བའི་འགྲེལ་པ

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 58b

དེ་དག་པན་ཆད་དེ་དང་དེ་རིགས་གཅིག་པར་གྱུར་པ་ན། རིགས་སུ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྒ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལས་རྒ་བ་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་བྱའོ། །གང་སྤྱི་ཅེར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་

དྲོད་དང་མཐུ་ཉམས་པར་གྱུར་པས་སྐྲ་བྱི་བའམ་ལུས་མཐུ་ཆུང་བས་ཡང་ལག་འདར་བར་འགྱུར་བའོ། །སྐྲ་དཀར་ནི་གང་སྐྲ་ཁ་དོག་གཞན་དུ་གྱུར་པའོ། །གཉེར་མ་མང་བར་གྱུར་པ་ནི། པགས་པ་རྣམས་རྙིས་ཤིང་ཞུམ་པར་གྱུར་པའོ། །འཁོགས་པ་ནི་གང་འདོད་པ་ལ་ཀུན་ལོངས་སྤྱོད་པ་

ལ་ཀུན་ལོངས་སྤྱོད་ནུས་པ་མེད་པའམ། མདངས་དང་གཟི་ཉམས་པའོ། །ཞོམ་པ་ནི་གང་ལས་སུས་བྱས་པའི་རྣམས་ལ་མཐུ་ཆུང་ཞིང་རང་བཞིན་གྱིས་ནད་དང་བཅས་པའོ། །ཤིང་སྒུ་བོ་ལྟར་འཁྱོར་བ་ནི་གང་འགྲོ་བའི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་དུས་ན། ལུས་ཀྱི་དབྱིབས་གཡས་གཡོན་དུ་འགྱུར་ཞིང་འཁྱོར་

པའོ། །ལུད་པ་ངར་ངར་བའི་ལུས་ནི་གང་སྨྲས་པའི་དུས་ན་བད་ཀན་ལ་སོགས་པས་འགགས་པས་དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་འབྱུང་བ་རྣམས་དཀའ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའོ། །སྒུར་བ་ནི་གང་ཚིགས་པ་ལ་གནས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཉམས་པས་ལུས་དྲང་པོར་བསྲང་མི་ནུས་ཤིང་མདུན་དུ་སྒུ་བའོ། །

ཁབས་ནག་པོས་ཁེབས་པའི་ལུས་ནི་གདོང་དང་ཡན་ལག་ཏུ་ཁ་དོག་ནག་པོ་ཕལ་ཆེར་བྱུང་བའོ། །མདུན་དུ་སྒུ་བའི་ལུས་ནི་གང་འདུག་པའི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་དུས་ན་ཡང་ལུས་མདུན་དུ་དུད་ཅིང་དྲང་པོར་གནས་པར་མི་ནུས་པའོ། །ཁར་བ་ལ་འཇུ་བ་ནི་གནས་པའི་སྤྱོད་ལམ་ལས་ལྡང་བའི་དུས་ན། །བར་

བ་ལམ་བརྟེན་པར་ལྡང་མི་ནུས་པའོ། །དབང་པོ་ཀུན་སྨིན་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཉམ་ཆུང་བས་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་མི་གསལ་བར་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པའོ། །ཉམས་པ་ནི་གང་ལས་སུ་བྱ་བ་རྣམས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་མེད་དེ། ཡན་ལག་ཞིག་པས་རྟག་ཏུ་ལེ་ལོ་དང་བཅས་པའོ། །འདུ་བྱེད་

རྣམས་རྙིངས་པར་གྱུར་པ་ནི། ཕུང་པོ་ལྔའི་ཐ་མར་གྱུར་ཏེ། ཕུང་པོ་ཉིད་ཀྱང་འཆི་བའི་ཚེའི་དུས་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པའོ། །ཞིག་པར་གྱུར་པ་ནི། གང་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་སྔོན་བཞིན་དུ་བལྟ་བ་དང་མཉན་པར་འདོད་པ་མི་སྐྱེའོ། །རྨོངས་པ་ནི་དྲན་པའི་བློ་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 59a

ཉམས་པས་སྔོན་བྱས་པ་དང་སྨྲས་པ་རྣམས་བརྗེད་ཅིང་མི་དྲན་པའོ། །ཞན་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལོག་པ་ལས། གཉིད་སྟུག་ཅིང་རྒྱུན་རིང་དུ་གཉིད་ལ་གནས་པའོ། །འབྲི་བ་ནི་དེ་ལྟར་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལས་གང་མྱུར་དུ་ལྡང་མི་ནུས་པའོ། །ཀུན་བྲི་བ་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་

འཕངས་པའི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཀྱང་མཇུག་བསྡུས་པས་འཆི་བའི་དུས་ལ་མངོན་དུ་བལྟས་པའོ། །གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་དག་བསྡུས་ནས། དོན་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་སྟེ། བཅུ་གཅིག་ནི་རྟེན་རྣམ་པར་གྱུར་པ་དང་། སྒྲ་རྣམ་པར་གྱུར་པ་དང་། ལྟས་རྣམ་པར་གྱུར་པ་དང་། གཟི་དང་སྟོབས་རྣམ་

པར་གྱུར་པ་དང་། ནད་མེད་པ་རྣམ་པར་གྱུར་པ་དང་། ཁ་དོག་རྣམ་པར་གྱུར་པ་དང་། སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པར་གྱུར་པ་དང་། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དབང་པོ་རྣམ་པར་གྱུར་པ་དང་། གཟུགས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་རྣམ་པར་གྱུར་པ་དང་། མཐར་ཐུག་པ་དང་། ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཟད་པའོ། །དེ་ལ་

སྤྱི་ཅེར་བྱ་བས་རྟེན་རྣམ་པར་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །སྐྲ་དཀར་ཞེས་བྱ་བས་སྐྲ་རྣམ་པར་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །གཉེར་མ་མང་ཞེས་བཏགས་པས་རྣམ་པར་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །འཁོགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་གཟི་དང་། སྟོབས་རྣམ་པར་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །ཞོམ་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནད་མེད་པ་རྣམ་པར་གྱུར་པ་

བསྟན་ཏོ། །ཁབས་ནག་པོས་ལུས་ཁེབས་ཞེས་བྱ་བས་ཁ་དོག་རྣམ་པར་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །སྒུ་བ་དང་ཤིང་སྒུ་བོ་ལྟར་འཁྱོར་བ་དང་ལུད་པ་ངར་ངར་བའི་ལུས་དང་། མདུན་དུ་སྒུ་བའི་ལུས་དང་ཁར་བ་ལ་འཇུ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱོད་ལམ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བས་

གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དབང་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །དབང་པོ་ཀུན་སྨིན་པ་དང་། ཉམས་པ་དང་ཞིག་པར་གྱུར་པ་དང་། ཞན་པ་དང་བྲི་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་རྙིངས་པར་མཐར་ཐུག་པར་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་བྲི་བས་

ཚེ་ཟད་པ་བསྟན་ཏོ། །འཆི་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཆི་བ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷ་དང་མི་དང་བྱོལ་སོང་དང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་དག་གོ། །སེམས་ཅན་གྱི་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 59b

རིས་དེ་དང་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་རིས་མཐུན་པའི་གནས་དེ་དང་དེ་དག་ལས་སོ། །དེ་ལ་འཆི་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ནམ་དྲོད་དང་ཚེ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བོར་བ་དེ་ནི་ཤི་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་མདོ་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་། ཚེ་དང་དྲོད་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས། །གང་ཚེ་ལུས་

འདི་བོར་བ་ན། །དཔེར་ན་སེམས་མེད་ཤིང་བཞིན་དུ། །ས་ལ་འགྱེལ་ནས་ཉལ་བར་གྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་གང་དག་ནང་དུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་མེད་པར་དུས་བྱས་པ་ནི་ཤི་འཕོས་པའོ། །གང་སེམས་ཅན་ནང་དུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དང་བཅས་པས་དུས་བྱས་པ་ནི་ཤི་

འཕོས་པར་གྱུར་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པས་ལུས་བཏང་སྟེ། ལུས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བྱེ་བར་གྱུར་པ་ནི་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་འགགས་པ་ནི་མི་སྣང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་དུས་མ་ཡིན་པར་ཤི་བ་རྣམས་ནི་འཆི་བའོ། །བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པ་

རྣམས་གནོད་པའམ་སྡུག་བསྔལ་དང་རིང་དུ་མི་འགྲོགས་པར་མྱུར་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པའོ། །གང་འཆི་བའི་ཚེ་དབུགས་རྒྱུ་ཞིང་སྐྱིགས་བུ་འབྱིན་པའི་དུས་ལ་ནི་ཚེ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་དུས་སུ་ཤི་བ་རྣམས་ནི། འཚོ་བའི་དབང་པོ་འགགས་པ་དང་ཕུང་པོ་རྣམས་འདོར་བ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་

ཀུན་འཇིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཟད་པ་ནི་ཆེའི་དབང་པོ་འགོག་པའོ། །སྔོན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་འདོར་བའོ། །ཕུང་པོ་སྔ་མའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཀུན་འཇིག་པའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་

ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་རྣམས་མཇུག་བསྡུ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་རྣམས་རིམ་པ་འདི་ལྟར་བཀོད། སྨྲས་པ་དང་པོ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྨོངས་པ་

འབྱུང་སྟེ། དེ་བས་ན་མ་རིག་པ་སྔར་བཤད་དོ། །རྨོངས་པར་གྱུར་ན་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་དེའི་འོག་ཏུ་འདུ་བྱེད་དོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ན་དེའི་རྒྱུས་སེམས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 60a

སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་ན་དེ་ལས་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། དེའི་འོག་ཏུ་མིང་དང་གཟུགས་སོ། །མིང་དང་གཟུགས་ལས་དབང་བོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འབྱུང་སྟེ་དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གོ། །དབང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་ཡུལ་ལ་དབང་པོ་ཀུན་ལོངས་སྤྱོད་

པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་རེག་པའོ། །ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པས་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་འདོར་བར་འདོད་པ་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་ཚོར་བའོ། །ཆགས་པ་ལས་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་། རྒྱུན་ཏུ་འགྲོགས་པར་སྨོན་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེའི་

འོག་ཏུ་སྲིད་པའོ། །སྨོན་པ་ལས་དེ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་འབྱུང་སྟེ། དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་ལེན་པའོ། །ལེན་པའི་དུས་ན་ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་ལ། ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བ་ལ་ཡང་སྲིད་པའི་ལས་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་སྲིད་པའོ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་འདུ་བྱས་ན་ལམ་རྒྱུད་ལྔར་

འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་སྐྱེ་བའོ། །སྐྱེ་ནས་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་རྒ་ཤིའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་རིམ་པ་དེ་ལྟར་བཀོད་དོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བསྟན་པའི་འོག་ཏུ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྨོས་པས། ཇི་ལྟར་སྨོས་པ་བཞིན་བཤད་

པར་འདོད་ནས་དྲིས་པ། །དེ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགར་བའི་ཚིག་སྟེ། དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་། བདེན་པ་བཞིས་ཇེ་བཀར་ཏེ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་

འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་གསུངས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར་སྟོན་པར་ཁས་འཆེས་པས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དང་། གཅེར་བུ་པ་དང་། མིའི་ཐོད་པ་ཅན་དང་། གཞུང་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྒྲོགས་ཤིང་སྟོན་པ་ན། བདག་གི་ཆོས་ནི་ཡང་དག་པའི་བདེན་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་གྱི་

གཞན་དག་གི་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པར་གཟིགས་ནས། བདེ་བ་ལ་རྨོངས་པ་དེ་དག་ལ་དོན་དམ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་གསུང་རབ་འདིར་ཞུགས་ནས་ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་མཚན་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 60b

མ་ནི་ཡོངས་སུ་བཏང་། དགེ་སྦྱོང་གི་མཚན་མ་ནི་བཟུང་། དགོན་པར་གནས་པས་ནི་དགེ་སྦྱོར་ངོ་ཞེས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི་ཡང་དག་པར་འཛིན། ཡོ་བྱད་རྙིང་པ་ལ་ནི་གནས། ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པས་ནི་བསྡམས། དབང་པོ་རྣམས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནི་བཀག་ཀྱང་ཐོས་

པའི་ཤེས་རབ་དང་མི་ལྡན་པས། བདག་ནི་དགེ་སྦྱོང་ངོ་ཞེས་ངེས་པ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་སྤངས་ཤིང་དོན་དམ་པའི་དགེ་སྦྱོང་བསྟེན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གསུང་རབ་འདི་ལས་བདེན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་

ཉིད་དོན་དམ་པའི་དགེ་སྦྱོང་ཡིན་པར་དགོངས་པའོ། །ཡང་ན་མི་ཁོམ་བརྒྱད་པོ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་མེ་ཏོག་གི་དྲིས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པས། འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་བསགས་ཤིང་

བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་རབ་ཏུ་དག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་གང་ཞིག་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་འདི་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་ངན་སོང་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་ཐོབ་པས།

ཡིད་ཀྱི་སྐྲག་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ལ། དེ་མི་འགྲོ་བར་རྒྱུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བདེན་པ་བཞི་གསུངས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མནར་མེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་དང་། འོ་དོད་འབོད་པ་དང་། འོ་དོད་ཆེར་འབོད་པ་དང་། ཚ་བ་དང་རབ་ཏུ་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་

བར་སྐྱེས་པ་རྣམས། དབང་མེད་པར་ལྕགས་ཀྱི་སྐམ་པས་ཁ་ཕྱེ་ནས། ལྕགས་ཀྱི་གོང་བུ་དང་། ལྕགས་ཀྱི་ཁུ་བ་བླུད་པའི་དུས་ན་སྣ་དང་སྤྱི་བོ་ལ་སོགས་པར་མེ་ལྕེ་རབ་ཏུ་འབར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དང་། གཞན་ཡང་ཡི་དགས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐོམ་པ་དང་། བཀྲེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་

གྱིས་ནོན་པས་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་ཟོས་ཤིང་འཐུངས་ཀྱང་། ཆོག་པའི་དུས་མེད་ན་ཟློག་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་དག་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་མནར་བའི་ཕྱིར། ཆུ་འདོད་པའི་དོན་དུ་སོང་བ་ལས་ཀྱང་ཆུ་རྣམས་བསྐམ་པར་འགྱུར་བའམ། རྣག་དང་ཆུ་སེར་ལ་སོགས་པ་མི་གཙང་བ་རབ་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 61a

ཏུ་དྲི་མི་ཞིམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་བར་འགྱུར་བ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཤིང་རྣམས་ཀྱང་མེ་ཏོག་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། འབྲས་བུའི་ཤིང་རྣམས་ཀྱང་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་པ་དང་། གང་དག་བྱོལ་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་རྣམས་

བཅིངས་པ་དང་། བསད་པ་དང་གཅིག་ལ་གཅིག་ཕན་ཚུན་ཟ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བར་དོགས་པས་རྟག་ཏུ་ཡིད་མི་བདེ་བར་གནས་པ་རྣམས་ལ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་མི་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་གསུངས་ཏེ། བདེན་པ་བཞི་ཡང་དག་པ་

ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའི་དོན་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་བདག་ལ་དབང་དུ་གྱུར་པ་ལ་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་དང་། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་ལ་

སོགས་པ་ནི་སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པས་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདེན་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་འམ། མ་ནོར་བའམ། ཡང་དག་པའི་དོན་ཏེ། འཕགས་པར་འགྱུར་བའི་བདེན་པ་ནི་འཕགས་པའི་

བདེན་པའོ། །ཡང་ན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པའི་བདེན་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །འོ་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། ལན་དུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཕགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱིན་གྱི་

རླབས་ཀྱིས་འཆད་པ་དང་། འཕགས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་སྟོན་པས་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་འདི་དག་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པས་ན། འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བརྒལ་བ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་འདི་དག་བརྫུན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་

འདི་དག་འཕགས་པ་ཡིན་ཡང་རུང་། བྱིས་པ་ཡང་རུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས། ཀུན་ལ་ཡང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་སྟེ་ཀུན་ལ་ཡང་བདེན་ན། ཅིའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན།

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 61b

སྨྲས་པ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟིགས་ཀྱི། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་མཐོང་བས། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་མདོ་དག་ལས་བཤད་པ།

འཕགས་པ་བདེན་པར་གང་གསུངས་པ། །སྡུག་ཅིང་བསྔལ་བར་གཞན་གྱིས་རིག །གཞན་གྱིས་བདེན་པར་གང་སྨྲས་པ། །སྡུག་ཅིང་བསྔལ་བར་འཕགས་པས་རིག །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་། སྤུ་ཡི་ཉག་མ་ཇི་ལྟར་ལག་པའི་མཐིལ་དུ་མི་ཚོར་བ། །དེ་ཉིད་མིག་ཏུ་སོང་

བར་གྱུར་ན་མི་དགའ་གནོད་པ་སྐྱེ། །ལག་པའི་མཐིལ་འདྲ་བྱིས་པས་འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་ཉག་མི་ཚོར། །མིག་དང་མཚུངས་པའི་མཁས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡིད་འབྱུང་ཟབ། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པར་འཕགས་པ་

རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་ཀྱི། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་ལྟར་མི་མཐོང་ངོ་། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཁོ་ནར་ངེས་ཤེ་ན། ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེའི་གཉེན་པོར་བདེན་པ་ཡང་བཞི་ཁོ་ནར་བཤད་དེ། ལྟ་བུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ནི། འཇིག་ཚོགས་

སུ་ལྟ་བ་དང་། ཆད་པར་ལྟ་བ་དང་། ཐེར་ཟུག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། བྱ་བ་མེད་པར་ལྟ་བའོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་བཤད་དོ། །འདིར་ཕུང་པོ་ཞིག་ནས་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཆད་པར་ལྟ་བའི་

གཉེན་པོར། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་བཤད་དེ། ཇི་སྲིད་དུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་ཕུང་པོ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་སྟོན་པའོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་རྟག་པར་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་སོ་ཞེས་ལྟ་བའི་གཉེན་པོར་འགོག་པའི་བདེན་པ་བཤད་དེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ན་ཕུང་པོ་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་

ཆད་པས་ཐེར་ཟུག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །དགེ་བ་གཞན་གྱིས་བྱས་ཀྱང་འབྲས་བུ་གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མ་བྱས་པར། ལྟ་བའི་གཉེན་པོར་ལམ་གྱི་བདེན་པ་བཤད་དེ། གང་གིས་ལམ་བསྒོམས་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་ཐར་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་གྱིས་ལམ་བསྒོམས་པས་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 62a

གཞན་ཐར་པར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི། ལྷས་བྱིན་གྱིས་ལས་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མཆོད་སྦྱིན་གྱིས་མྱོང་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་གཉེན་པོར། བདེན་པ་བཞི་ཁོ་ནར་བཤད་དེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་

རྣམ་པ་བཞི་ནི་འབྲས་བུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། རྒྱུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། ཐར་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། དེའི་ཐབས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྲེད་པ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། ལས་ཀྱི་

འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་མི་གཙང་བའི་སྣོད་ལྟར་མི་གཙང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེས་རྟག་ཏུ་བསྲེག་པ་མི་རྟག་པའི་རྡོ་རྗེས་རྒྱུན་

དུ་བཅོམ་པ། བདག་དང་བདག་གིར་བྱེད་པ་པོ་དང་། ཚོར་བ་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ། གཙང་བ་དང་། བདེ་བ་དང་། རྟག་པ་དང་། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། དེ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གསུངས་སོ། །རྒྱུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་

བ་ནི། ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཚངས་པ་དང་། དབང་ཕྱུག་དང་། སྐྱེས་བུ་དང་། རང་བཞིན་དང་། དུས་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བོ་ཞེས་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་གསུངས་སོ། །ཐར་པ་

ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཏོགས་འདོད་ཀྱི་ལུགས་དང་བདག་དང་། རྡུལ་དང་མུན་པ་དང་། སེམས་ཅན་གསུམ་ཆ་མཉམ་ན་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་མཐོང་བར་གྱུར་པའམ། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་མཉེས་པར་བྱས་ནས། ཐར་པ་དང་མཐོ་རིས་འཐོབ་པོ་ཞེས་སྨྲ་བ་སྟེ། དེ་བཟློག་པར་

བྱ་བའི་ཕྱིར་འགོག་པའི་བདེན་པ་གསུངས་སོ། །དེའི་ཐབས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་དང་། རྩ་བ་དང་། སྡོང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཟས་རྩུབ་པོ་ཟ་ཞིང་། རྩྭ་དང་འདབ་མ་དང་། ཤིང་ལེབ་དང་ཚེར་མ་དང་། ཐལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉལ་བར་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 62b

གནས་བཅས་པས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་། མེ་ལྔའི་དཀའ་ཐུབ་དང་། ཟས་བཅད་པ་དང་། བྲག་ཁ་ནས་མཆོངས་པ་ལ་སོགས་པས་ཐར་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་སྟེ། དེ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལམ་གྱི་བདེན་པ་བཤད་དོ། །ཡང་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་

བྱང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། རྒྱུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཁོ་ནར་བཤད་དེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་འབྲས་བུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཇི་སྙེད་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་

བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་བཤད་དེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་

འབྲས་བུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འགོག་པའི་བདེན་པ་བཤད་དེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལམ་གྱི་བདེན་པ་བཤད་དེ།

འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མངོན་པའི་ཆོས་ལས་འཁོར་བ་ལ་ཉེས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རྗེས་སུ་བསྔགས་པ་དང་བཅས་པར་མཐོང་བ་རྣམས། འཁོར་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བར་བྱ་

བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ་ཞེས་བཤད་དེ། དེ་ལ་འཁོར་བ་ལ་ཉེས་པ་དང་བཅས་པ་མཐོང་བ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མཐོང་བ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པར་མཐོང་ན་འཁོར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཉེས་པ་དང་བཅས་པར་

ལྟའོ། །འཁོར་བའི་ཉེས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི། སྲིད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀུན་འབྱུང་སྟེ། སྲེད་པའི་དབང་གིས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རྗེས་སུ་བསྔགས་པ་དང་བཅས་པར་མཐོང་བ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི། འགོག་པའི་བདེན་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 63a

པ་མཐོང་བ་སྟེ། འགོག་པ་ལ་ཞི་བ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་ལ་སོགས་པར་མཐོང་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་བལྟའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་སྟེ། ལམ་བསྒོམས་པའི་མཐུས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་དུ་འགྱུར་བས་སོ། །ཡང་ན་

འཇིག་རྟེན་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། རྒྱུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་བདེན་པ་བཞི་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །དེའི་རྒྱུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི། འགོག་པའི་བདེན་

པའོ། །དེའི་རྒྱུ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་མངོན་པར་ཆུད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་། མདོ་ལས་བདེན་བཞི་ཁོ་ནར་བཤད་དེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཡང་དག་པར་རེག་པས་རེག་པར་བྱེད་པ་ནི། སྲེད་པ་མ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ནི་མི་བསྐྱེད་ལ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ནི་སྤང་ངོ་ཞེས་

གསུངས་པ་ལ་ཕུང་པོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །སྲེད་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །མ་བསྐྱེད་པ་ནི་མི་བསྐྱེད་པ་དང་བསྐྱེད་པ་སྤོང་བ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཡང་དག་པར་རེག་པར་བྱེད་པ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་ཀུན་ནས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཉེས་པ་

དང་བཅས་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་རྣམས་སྲེད་པ་མ་ལུས་པར་འགོག་གོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ཀུན་ལ་སྦྱོར་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །སྲེད་པ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །སྲེད་པ་མ་ལུས་པར་འགགས་པ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །ཉེས་པ་དང་བཅས་པས་རྗེས་སུ་

ལྟ་བ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། མངོན་པར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བདེན་པ་བཞི་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། །ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བའོ། །འགོག་པའི་

བདེན་པ་ནི་མངོན་དུ་བྱ་བའོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་ཤེས་པ་ན་ཆགས་པ་གཏོང་བར་བྱེད་དེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཆགས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 63b

པའོ། །ཆགས་པ་གཏོང་བ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པའོ། །ཀུན་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་བདེན་པ་འདི་རྣམས་

དང་པོར་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཤད་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ། དེ་ནས་འགོག་པའི་བདེན་པ། དེ་ནས་ལམ་སྟེ། རིམ་པ་འདི་ལྟར་ཅིའི་ཕྱིར་བཀོད་ཅེ་ན། ལན་དུ་བསྒོམ་པ་དང་རགས་པའི་རིམ་པས་རིམ་པར་བཀོད་དེ། ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་

གནས་སུ་གྱུར་པར། ཀུན་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་སྟེ། གསལ་བས་ན་དང་པོར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པར་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བར་མཐོང་ན། དེ་ནས་དེའི་རྒྱུ་གང་ཞེས་རྟོགས་པས་ན། དེའི་འོག་ཏུ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་དེ་དག་གང་དུ་འགག་པར་འགྱུར་

ཞེས་རྟོག་པ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ན། སྡུག་བསྔལ་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་འོག་ཏུ་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །འགོག་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། དེའི་འོག་ཏུ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་བཤད་དོ། །ཡང་ན་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་

བ་ལ་སོགས་པ་དོན་མེད་པའི་ཚོགས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །དོན་མེད་པའི་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་བ་ནི། །ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །དོན་མེད་པའི་ཚོགས་བཅོམ་པ་ནི། འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །དོན་མེད་པའི་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་བ་འཇོམས་པ་ནི། ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་ཁུར་ལྟ་བུ་ནི་

སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཁུར་ལེན་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །ཁུར་བོར་བ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །ཁུར་ལེན་པ་བོར་བ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་

ནི། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བར་ཟད་པར་བྱེད་པ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །ཕུང་པོ་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་མཐོང་བ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་འགྲོ་བ་ལྔ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་འགོག་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 64a

པའི་བདེན་པའོ། །འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་པ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་འབྲོག་དགོན་པར་ཞུགས་པ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་འབྲོག་དགོན་པ་ན་ངན་སོང་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །འཇིགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་

ལ་ཆགས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །འཇིགས་པ་མེད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །རྒྱུའི་ཆོས་

ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །འབྲས་བུའི་ཆོས་བཅོམ་པ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །རྒྱུའི་ཆོས་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །ས་བོན་ལྟ་བུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །མྱུ་གུའི་ཆོས་དང་བྲལ་བའི་གནས་ནི་འགོག་

པའི་བདེན་པའོ། །ས་བོན་གྱི་ཆོས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་ནད་ལྟ་བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །ནད་མེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །སྨན་ལྟ་བུ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་

པའོ། །ཡང་ན་མེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གདུང་བ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །མེ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཤིང་ལྟ་བུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །མེ་ཞི་བར་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །མེ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཆུ་ལྟ་བུ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་སྡུག་

བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ནི་འདིས་དགྲ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེད་པས་དགྲ་ལྟ་བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །སྔོན་གྱི་ཁོ་ན་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །ཁམས་གསུམ་གྱི་གནོད་པ་ཀུན་དང་བྲལ་བས། དགྲའི་གནོད་པ་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུ་ནི་འགོག་པའི་

བདེན་པའོ། །ཁོན་སྦྱངས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་ཉེས་པ་ཀུན་གྱི་གཞིར་གྱུར་པས་རས་ལྟ་བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །དྲི་མ་ལྟ་བུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །དྲི་མ་དག་པར་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །དྲི་མ་དག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཆུ་དང་ཁྲུས་རྩི་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 64b

ལྟ་བུ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་བུ་ལོན་ཆགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །དབུལ་བ་ལྟ་བུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །བུ་ལོན་སྦྱངས་པ་ལྟ་བུ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །གཏེར་རྙེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་ཚ་

བའི་གདུང་བས་ཕོངས་པ་ལྟ་བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཚ་བའི་གདུང་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མེ་ལྟ་བུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །གདུང་བ་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །གདུང་བ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་སྨན་ཙནྡན་དང་ག་བུར་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལམ་གྱི་

བདེན་པའོ། །ཡང་ན་དུག་ཟོས་པའི་སྐྱེས་བུ་དུག་གཡོས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ལྟ་བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །དུག་ལྟ་བུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །དུག་བཅོམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །དུག་སྨན་ལྟ་བུ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་

པ་གཉིས་ཏེ། མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་དང་། མཛའ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །དེས་ཀྱང་གནས་གཉིས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་དེ། ལུས་ཀྱི་གནས་དང་། སེམས་ཀྱི་གནས་སོ། །ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྲེད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་ལས་སོ། །དེ་ལ་སྲེད་པ་དང་ལྟ་བས་ནི་ཁམས་

གསུམ་དུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་དོ། །ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བས་ནི་དེར་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་བྱེད་དོ། །འགོག་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལྟ་བ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་འགོག་པ་དང་། འདོད་པ་

ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཆགས་པ་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགོག་པ་དང་། སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགོག་པའོ། །ལམ་རྣམ་

པ་བཞི་སྟེ། སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་། བྱས་པ་རིག་པའི་ལམ་མོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་ལམ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་དང་། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་དང་། ཁ་ཟས་ལ་ཚོད་རིག་པ་དང་། ཉན་པ་དང་། བསམ་པ་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 65a

ལ་སོགས་པ་ལ་བརྩོན་པའི་ཚོགས་སྦྱོར་བ་དང་། དྲོད་དང་། རྩེ་མོ་དང་། བཟོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྟེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་མོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཕྱིན་ཅི་

མ་ལོག་པར་མཐོང་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུའི་དུས་ན་བདེན་པ་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུའི་དུས་ན་ངས་བྱ་བ་ནི་བྱས། ཁུར་ནི་བོར། སྐྱེ་བ་ནི་ཟད། སྲིད་པ་ནི་

འདི་ལས་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་བྱས་པ་རིག་པའི་ལམ་མོ། །ཡང་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རིམ་པ་འདི་ལྟར་བཀོད་པ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཇི་ལྟར་རྟོག་པའི་རིམ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་རིམ་པ་འདི་ལྟར་བཤད་དེ། བདེན་པ་གང་ལ་

དང་པོར་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ཐོག་མར་བཤད་དོ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པས་དང་པོར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཞི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་རྟོག་སྟེ། རྟོག་པའི་ཚུལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གང་ལ་ཆགས་པ་དང་། གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་བ་

དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་གང་ལས་ཐར་བར་སྨོན་པ་སྐྱེ་སྟེ། གང་སྡུག་བསྔལ་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །གང་ལས་ཐར་པར་འདོད་ཅེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལས་ཐར་བར་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་

དང་པོར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་བཤད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་དེ་གང་ལས་བྱུང་ཞེས་བརྟགས་ན། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་མཐོང་སྟེ། དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་དེ་གང་དུ་འགག་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྟགས་ན། ནམ་

མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་ཐོབ་པའི་ཚེ་འགག་པར་མཐོང་སྟེ། དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་འགོག་པའི་བདེན་པ་བཤད་དོ། །དེ་བས་ན་འགོག་པ་དེ་རྒྱུ་གང་གིས་འཐོབ་ཅེས་བརྟགས་ན། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་བསྒྲུབས་པས་ཐོབ་པར་མཐོང་སྟེ། དེ་བས་ན་དེའི་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 65b

འོག་ཏུ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་དཔེར་ན་སྨན་པས་ནད་པའི་ནད་སྦྱོང་བ་ལ་ཞུགས་པ་ན། ནད་དང་ནད་ཀྱི་གཞི་དང་། ནད་མེད་པ་དང་སྨན་གང་ཡིན་ཚོལ་བ་དང་འདྲའོ། །སྨན་པ་དང་པོར་ནད་སྦྱོང་བར་ཞུགས་པ་ན། ནད་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ལ་རྟོག་གོ། །དེའི་འོག་ཏུ་

ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་གང་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ཀྱི་གཞི་ལ་རྟོག་གོ། །དེ་ནས་ནད་དེ་གསོར་རུང་མི་རུང་ཞེས་ནད་མེད་པ་ལ་རྟོག་གོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ནད་དེའི་སྨན་གང་ཡིན་ཞེས་སྨན་ལ་རྟོག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་མདོ་སྡེ་འདི་ལས་ཀྱང་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པ་འདི་དང་སྦྱར་ནས་

བཤད་དེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་དཔེར་ན་ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པའི་སྨན་པ་ནི། ཟུག་རྔུ་ཐམས་ཅད་འབྱིན་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་འོས་པ། རྒྱལ་པོའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ། སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། ཡན་ལག་བཞི་གང་ཞེ་ན། གནོད་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན། གནོད་

པའི་རྒྱུ་ལ་མཁས་པ་ཡིན། གནོད་པ་སྤོང་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན། གནོད་པ་སྤངས་པ་ཡང་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་སྨན་པ་བླ་ན་མེད་

པ། ཟུག་རྔུ་ཐམས་ཅད་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡན་ལག་བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་

ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་བདེན་པ་བཞི་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་རྒྱས་པར་

བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སྨྲས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་ཅེ་ན། སློབ་མ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ལ་དགའ་བ་དང་། རྒྱས་པར་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 66a

བཤད་པ་ལ་དགའ་བའོ། །དེ་ལ་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་སྲས་པོ་ལྟ་བུ་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་གྱི་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་

བར་དུ་མདོར་བསྡུས་ནས། བཀའ་སྩལ་ཏོ། །གང་འཕགས་པ་དགའ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་ཏེ་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་འདུལ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།

རྒྱུའི་སྟོབས་ཅན་དང་། རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཅན་ནི་འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ལྟ་བུ་སྟེ། ཚེ་རབས་སྔ་མ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཕལ་ཆེར་བསགས་པ་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་མིང་ཙམ་སྨོས་པས་ཀྱང་དོན་རྒྱ་ཆེར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བས་ན། དེའི་རྒྱུའི་སྟོབས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་

ཆེད་དུ་མདོ་ཙམ་བསྟན་ཏོ། །རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཅན་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྟན་དགོས་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་མེད་ན། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་དོ། །ཡང་ན་དབང་པོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དབང་པོ་རྣོན་པོ་དང་། རྟུལ་པོའོ། །དེ་ལ་དབང་

པོ་རྣོན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་ཏོ། །དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་དོ། །ཡང་ཉན་ཐོས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཐོས་པ་མང་པོ་དང་། ཐོས་པ་ཉུང་ངུའོ། །ཐོས་པ་མང་པོ་རྣམས་ལ་ནི་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཐོས་པ་ཉུང་ངུ་རྣམས་ལ་ནི་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་དོ། །

རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་དང་། སྤྲོས་ཏེ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་ལན་འདིས་གླན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡུག་བསྔལ་བར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས། སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་

པའམ། སྡུག་བསྔལ་འཁོར་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་འཕགས་པར་འགྱུར་བས་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་སྟེ། བདེན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་མ་ནོར། སྡུག་བསྔལ་བར་ཡང་དག་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པས་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 66b

སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་ལས་སྐྱེ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་དང་པོར་བཤད་ཅེ་ན། ཇི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དང་པོ་སྐྱེ་བའི་གཞི་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། སྐྱེ་བ་ཡང་རྒ་བ་དང་ན་བ་ལ་སོགས་བ་སྡུག་བསྔལ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་སྐྱེ་བའི་

རྒྱུ་བྱེད་པས་ན་ཐོག་མར་བཤད་དོ། །ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྩ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེ་ལ་རྩ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པར་སྡུག་བསྔལ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡལ་

ག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་གོང་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་སྐབས་སུ་ཡང་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་རྣམས། སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དེ་དང་

དེ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་། ཀུན་སྐྱེ་བ་དང་། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་དང་འགྲོགས་པ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དེ་

དང་དེ་དག་ཏུ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རབ་ཏུ་རྙེད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། འཕགས་པའི་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། མངལ་གྱི་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་དང་། རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྐྱེས་པ་དང་། རིས་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་དང་། རབ་ཏུ་

བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ལ་འཕགས་པའི་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐྱེ་བ་སྐྱེས་པ་སྟེ། མདོ་དག་ལས་ཐུགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཞལ་ནས་སྐྱེས་པ་འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་སྐྱེས་པའོ་

ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །མངལ་གྱི་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་པོ་ཉིད་དུ་མངལ་དུ་ཞུགས་ནས། མངལ་ནས་ཕྱིར་མ་བྱུང་གི་བར་དུ། མེར་མེར་པོ་ལས་ནུར་ནུར་པོ་བྱུང་བ་དང་། ནུར་ནུར་པོ་ལས་ལྟར་ལྟར་པོར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྐྱེས་པ་ནི།

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 67a

ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལར་གྱུར་པ་དང་། ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རིས་མཐུན་པའི་སྐྱེས་པ་ནི། གང་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་འདྲ་བར་གྱུར་བ་སྟེ། བ་ལང་ཡང་བ་ལང་དུ་རིས་མཐུན། རྟ་ཡང་རྟར་རིས་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ལྟ་བུའོ། །རབ་ཏུ་

བྱུང་བར་སྐྱེས་པ་ནི། མའི་མངལ་ནས་སྐྱེས་ནས་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པར་སོ་སོར་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་ལྔ་ལས་འདིར་མངལ་གྱི་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བར་སྐྱེས་པ་གཉིས་སུ་བལྟའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེ་ན། སྨྲས་

པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་རྟག་ཏུ་སྲེག་པས་ན། སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ངན་སོང་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་རིས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་ནི། སྲེག་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་

བསྔལ་གྱི་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེས་རྟག་ཏུ་སྲེག་པར་བྱེད་དོ། །བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་མི་དང་ལྷ་ལ་སོགས་པར་རིས་མཐུན་པར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་ནི། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེས་རྟག་ཏུ་སྲེག་པར་བྱེད་དོ། །བསོད་

ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་ལས་གཞན་པ་བསམ་གཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རིས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་ནི། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེས་རྟག་ཏུ་སྲེག་པར་བྱེད་དོ། དེ་དག་

ཀྱང་མི་རྟག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཤིང་སྐྱེས་པ་དང་ནགས་མེས་ཚིག་ཅིང་ཚལ་ཆུས་ཁྱེར་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི་ཤིང་མ་སྐྱེས་ན་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་གྱུར་ན། བཅད་པ་དང་གཤེགས་པ་དང་བཅིང་བ་དང་བསད་པ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་

ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི། སྐྱེ་བ་མེད་ན་དེ་དག་མི་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མང་པོའི་འབྱུང་ཁུངས། མྱ་ངན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འབྱུང་གནས། དོན་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ། དགའ་བའི་རྒྱུ་འཆིང་བའི་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 67b

གླེང་གཞི་ནི་ནད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད། ཉེས་པ་དུ་མའི་གཏེར་ཆེན་པོ། ཉམས་པ་དང་བརླག་པར་འགྱུར་བའི་གཞི། ལུས་དང་སེམས་ལ་ཤ་ཐང་ཞིང་མི་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཞིང་། ཉོན་མོངས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པར་འགྱུར་བ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པ། བྱིས་པ་རྣམས་

ཀྱིས་རྗེས་སུ་བསྔགས་པ། སྲིད་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་མངོན་པར་དགའ་བ་སྨོན་པར་བྱེད་པའི་གནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བར་བྱས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡང་སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཡང་ན་མངལ་གྱི་གནས་ནས་བརྩམས་ཏེ། འཆི་བའི་རྒྱ་མཚོ་

ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་རྒྱུན་དུ་འགྲོགས་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དང་པོ་ཕ་དང་མ་མི་ཚངས་པར་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ལས། ཁྲག་དང་ཁུ་བའི་མི་གཙང་བ་འདྲེས་པའི་ནང་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞུགས་ནས་བརྒྱལ་བའི་ཚེ།

གཡང་ས་ཆེན་པོ་ནས་ལྟུང་སྟེ། མུན་ནག་གི་ནང་དུ་ཞུགས་པ་བཞིན་དུ། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཕ་མའི་ཁྲག་དང་ཁུ་བ་ལས་མེར་མེར་པོ་དང་། ནུར་ནུར་པོ་དང་། ལྟར་ལྟར་པོ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་འགྱུར་ཞིང་སྨིན་པ་ན་ཡང་འབྲས་སྨིན་པ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་དང་། དཀའ་བ་ལས་ཡན་

ལག་དང་ཉིང་ལག་སོ་སོར་དོད་པའི་ཚེ་ཡང་ཕན་ཚུན་ནས་རྐང་ལག་བརྒྱངས་པ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེས་པ་དང་། མངལ་གྱི་གནས་ན་ཞུ་བ་དང་། མ་ཞུ་བའི་བར་ན་གནས་པའི་ཚེ་ན་ཡང་རི་གཉིས་ཀྱི་ཐམ་བར་བཅུག་པ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ནམ་མས་ཁ་ཟས་དྲོད་བག་ཟ་བ་དང་།

གྲང་བ་ལ་སོགས་པ་ཟ་བ་དང་། རྒྱུག་པ་དང་། མཆོང་པ་དང་། རྐང་ལག་བརྐྱང་བ་དང་། བསྐུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཡོ་བ་བྱེད་པའི་དུས་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་སྟེ། མས་ཁ་ཟས་ཚ་བ་ཟོས་ན་ནི། མེས་བསྐོར་བ་དང་འདྲ་བར་སྡུག་བསྔལ། གྲང་བ་ཟ་བའི་དུས་སུ་

ནི་གངས་ཀྱི་ལྟོངས་སུ་བོར་བ་དང་འདྲ་བར་སྡུག་བསྔལ། མཆོང་བའི་དུས་ན་ནི་སྐྱེས་བུ་སྟོབས་པོ་ཆེས་བཏེག་ནས་ས་ལ་དྲག་ཏུ་བརྡབས་པ་དང་འདྲ་བར་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ནམ་མའི་མངལ་ནས་ཕྱིར་བྱུང་བའི་ཚེ་ན་ཡང་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་བར་ནས་དྲངས་པ་བཞིན་དུ། ཤིན་ཏུ་བཙིར་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 68a

ནས་ཕྱིར་འབྱིན་པས་རབ་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ན་ཡང་། ཤིན་ཏུ་གཞོན་པའི་ལུས་ཁྲག་དང་། སྣབས་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་འཇམ་པོར་བཙའ་བཙའ་བ། ལག་པ་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པས་རེག་པའི་ཚེ། རྨའི་གསེབ་ཏུ་ཚ་ཆུ་བླུགས་པ་དང་འདྲ་བར་མི་བཟད་

པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྒ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་གོང་དུ་སྤྱི་ཅེར་དང་། སྐྲ་དཀར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་ནི་རྒ་བའོ། །ཡང་ན་རྒ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལང་ཚོ་མེད་པར་གྱུར་པ་དང་། གཞོན་ནུའི་མཐུ་རྩལ་ཉམས་པ་དང་།

འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་བྲི་བ་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་རྙིངས་པར་གྱུར་པ་དང་། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་གཞིག་པ་དང་། ཁ་དོག་དང་། དབྱིབས་མི་མཛེས་པར་བྱས་པ་དང་། དབང་པོ་རྣམས་ཉམ་ཆུང་བ་དང་། དྲན་པ་དང་། བློ་བྲི་བ་དང་། འཆི་བ་ལ་མངོན་དུ་ལྟ་བ་ནི་རྒ་བའོ། །ཡང་ན་

རྒ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་ནོན་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་བྱེད་དེ། དེས་ཁ་གདོང་ལ་ནོན་ན་ནི་གཉེར་མ་མང་བ་དང་། ཁབས་ནག་པོས་ཁེབས་པར་བྱེད་དོ། །དེས་སྐྲ་ལ་ནོན་ན་ནི་སྐྲ་དཀར་དང་སྤྱི་ཅེར་དུ་གྱུར་པར་བྱེད་དོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ནོན་ན་ནི། ཡན་ལག་རྣམས་ལྕི་བ་

དང་ཞིག་པར་བྱེད་དོ། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་ནོན་ན་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཉམ་ཆུང་བར་བྱེད་དེ་མི་གསལ་བར་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ལ་ནོན་ན་ནི་ལུས་འདར་བ་དང་ལྡེམ་ལྡེམ་པོར་བྱེད་དོ། །སེམས་ལ་ནོན་ན་ནི་དྲན་པ་དང་བློ་གྲོས་མེད་པར་བྱེད་དེ། སྔོན་སྨྲས་པ་དང་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་

བརྗེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱབ་ཀྱི་ཚིགས་སུ་ཞུགས་ན་ནི་དེས་ལུས་སྒུར་བར་འགྱུར་རོ། །རྐང་ལག་གི་ཚིགས་སུ་ཞུགས་ན་ནི་ཤིང་འཁྱོག་པོ་བཞིན་དུ་ལྡེམ་ལྡེམ་པོར་བྱེད་དོ། །ལང་ཚོའི་ལུས་གཞོན་ནུ་དང་བྲལ་བས་འདུ་བྱེད་རྣམས་རྙིང་བར་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་དེ་དེ་ནི་རྒ་བའོ། །ཡང་ན་རྒ་བ་རྣམ་

པ་གཉིས་ཏེ། རྟེན་ཉམས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། བརྟན་པ་ཉམས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་རྟེན་ཉམས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྱུར་བའི་ཤ་དང་ཁྲག་དང་ཚིལ་དང་། རུས་པ་དང་རྐང་ལ་སོགས་པ་བྲིས་པས། དེའི་རྒྱུ་ལས་རྒྱུག་པ་དང་། མཆོང་བ་དང་། བརྐྱང་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 68b

བ་དང་། བསྐུམ་པ་དང་། འོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་མི་ནུས་ཤིང་། ལུས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་དང་སྟོབས་མེད་པར་གྱུར་པའོ། །བརྟེན་པ་ཉམས་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཉམས་པས། མིག་གསལ་བར་མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པ་དང་། སྣོམ་པ་དང་། མྱོང་བ་འགྱུར་

ལ། དེའི་རྒྱུ་ལས་དྲན་པ་དང་བློ་གྲོས་བྲི་བའི་ཕྱིར། སྔོན་སྨྲས་པ་དང་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་བརྗེད་ཅིང་སེམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་དང་མཐུ་མེད་པར་བྱེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྒ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། སྨྲས་པ་རྒ་བ་འདི་ཟིན་པར་གྱུར་ན་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་མི་མཛེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་

མཛེས་པ་དང་། སྟོབས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དཔའ་བ་དང་། བསྟན་པ་དང་། བློ་དང་ཤེས་རབ་ཉམས་པར་བྱས་ནས་འཆི་བའི་གནས་སྐབས་སུ་འཁྲིད་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་གཤེད་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གསད་པར་བྱ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཁ་སྣ་ཚོགས་པ་བཅད་ཅིང་བྲལ་ནས་གཟུགས་ལ་མི་མཛེས་པ་

སྐྱེད་ཅིང་བསད་པའི་གནས་སུ་འཁྲིད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་པས་ན། རྒ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སྔོན་ལང་ཚོའི་དུས་ཀྱི་ཚེ། ཉེ་དུ་གཉེན་བཤེས་ལ་སོགས་པའི་ཡིད་དགའ་བར་བྱེད་པ་འགྲོ་བ་བཟང་མོའི་སེམས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་དག་གི་ཡིད་འཕྲོག་པས་འགྲོ་བ་

མང་པོའི་ཡིད་དུ་འོང་བས་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་མཛེས་པ་ཤིན་ཏུ་གཞོན་ནུའི་གཟུགས། པདྨོ་ལྟར་གྱུར་པ་དེ་རྒ་བའི་སེར་བ་དང་། སད་ཀྱིས་ཕོག་ན་ཞུམ་པ་དང་། འཁུམས་པ་དང་། ཞིག་པ་དང་། མི་མཛེས་པར་གྱུར་པས་ཉེ་དུ་གཉེན་བཤེས་རྣམས་ཀྱང་མི་དགའ་བར་གྱུར་ཅིང་འགྲོ་བ་བཟང་མོ་

རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཏོང་བར་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡང་རྒ་བ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཡང་ན་རྒ་བ་འདི་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་མཇེས་པ་མེད་པར་བྱད་པ་དར་ལ་བབས་པ་དང་། ནད་མེད་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ། སྟོབས་གང་བརྩོན་འགྲུས་དང་མཐུ་འཕྲོག་པ། དྲན་པ་དང་བློ་གྲོས་དང་ཐོས་པ་

དང་། ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དབང་པོ་རྣམས་ཉམ་ཆུང་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་རྒ་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ན་བ་གང་ཞེ་ན། ས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་མི་མཐུན་ཞིང་ཤས་ཆེ་ཆུང་དུ་གྱུར་པ་ན་ན་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 69a

ནམ་ས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་མཉམ་ན་ནད་མེད་པའོ། །ཡང་ན་ན་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ནད་དང་སེམས་ཀྱི་ནད་དོ། །དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་ནད་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ནང་གི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཕྱིའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་ནང་གི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ནི།

ལུས་ཀྱིས་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་འཁྲུགས་པས་གང་གནོད་པར་འགྱུར་བའོ། །ཕྱིའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ནི་དབྱིག་པ་དང་། རྡོ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕོག་ནས་གང་གནོད་པར་བྱེད་པའོ། །ལུས་ཀྱི་ནད་དེ་ཡང་མིང་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་དུ་མར་གཞག་སྟེ།

དེ་ལ་མིང་ནི་ཤུ་བ་དང་སྒོང་པོ་དང་། མཛེ་དང་། འབྲུམ་བུ་དང་། འབྲས་དང་རིམས་དང་། སྐྱིགས་བུ་ལ་སོགས་པ་ནད་ཀྱི་མིང་རྣམ་པ་དུ་མར་བཏགས་པའོ། །རྒྱུ་ནི་བད་ཀན་ལས་བྱུང་བ་དང་། མཁྲིས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། རླུང་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྟེན་ནི་

ཀླད་པ་ན་བ་དང་། མིག་ན་བ་དང་། མགྲིན་པ་ན་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདི་ནི་ལུས་ཀྱི་ནད་དོ། །དེ་ལ་རྒྱས་པར་དབྱེ་ན་ནད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞིའོ་ཞེས་འབྱུང་བའོ། །ཡིད་ཀྱི་ནད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ལས་གནོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ནང་གི་

དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཕྱིའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ནང་གི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི། གང་བདག་གི་ལུས་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ནི། སེམས་མི་བདེ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་བའོ། །ཕྱིའི་དངོས་

པོ་ལ་དམིགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི། ཉེ་དུ་བཤེས་གཉེན་དང་། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་རྟོག་རྟོག་པ་ལས་སེམས་མི་བདེ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ཡང་མིང་དང་རྒྱུ་དང་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་དུ་མར་གཞག་སྟེ། མིང་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་ཁོང་

ཁྲོ་བ་དང་ཕྲག་དོག་དང་། ཁོན་དུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུ་ནི་མཛེས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དེ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །རྟེན་ནི་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་དང་། སྒྲ་ལ་ཆགས་པ་དང་། དྲི་ལ་ཆགས་པ་དང་། རོ་ལ་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 69b

ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ནི་ལུས་ཀྱི་ནད་ལ་བྱ་བར་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་ནད་འདིས་ཟིན་ན། བདག་གི་ལུས་ལ་རྣམ་པ་དུ་མར་མི་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚེའི་དབང་པོའི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བ་དང་། གནད་དུ་གནོད་པས་ཉེན་

པར་བྱེད་པས་ན། མེ་དང་དུག་དང་མཚོན་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ནགས་མེས་ཚིག་པའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་མི་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་མེ་ལྕེའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཕོག་པ་ན་མི་བཟོད་པས་ཕན་ཚུན་དུ་འཁྱམ་ཞིང་སྐད་ཆེར་ཕྱུང་ནས་བ་བཞིན་

དུ་ན་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཕོག་པ་ན། སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མི་བཟོད་ཅིང་སྐད་ཆེར་འབྱིན་པ་དང་། ངུ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །འཆི་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཆི་བ་གང་ཞེ་ན། གང་གོང་དུ་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་རྣམས། སེམས་ཅན་

གྱི་རིས་དེ་དང་དེ་དག་ལས་ཤི་འཕོས་པ་དང་ཤི་འཕོས་པར་གྱུར་པའོ། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ནི་འཆི་བའོ། །ཡང་ན་ཚེའི་དབང་པོ་དང་དྲོད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ལུས་བཏང་སྟེ། ཚེའི་དབང་པོ་རྒྱུན་ཆད་པ་ནི། འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་ས་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་འཁྲུགས་

པས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཉམས་པར་གྱུར་པའོ། །དབང་པོ་ཉམས་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་མི་འབྱུང་ངོ་། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་བྱུང་ན་ཤི་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་འཆི་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་ཟད་ནས་ཤི་བ་དང་། ལས་ཟད་

ནས་ཤི་བའོ། །དེ་ལ་ཚེ་ཟད་ནས་ཤི་བ་ནི། ཚེ་རབས་གཞན་ན་ཆེའི་འདུ་བྱེད་ཇི་སྲིད་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་བྱས་པའི་ཤུགས་ཟད་ནས་ཤི་བའོ། །ལས་ཟད་ནས་ཤི་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ལས་མ་བྱས་པས། ཚེ་འདིར་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་

པའི་ཡོ་བྱད་དང་མི་ལྡན་པས་ཤི་བར་གྱུར་པའོ། །ཡང་ན་འཆི་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་འཆི་བ་དང་། རྒྱུ་ཟད་ནས་འཆི་བ་དང་། ཉེ་བར་བཅོམ་ནས་འཆི་བའོ། །དེ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་འཆི་བ་ནི། དང་པོ་མངལ་དུ་ཞུགས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རིས་མཐུན་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 70a

པའི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་རྒྱུན་མ་ཆད་ཀྱི་བར་དུ། སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་འགགས་ནས་ཕྱི་མ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་ཟད་ནས་ཤི་བ་ནི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཟད་པས་རིས་མཐུན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་བའོ། །ཉེ་བར་བཅོམ་ནས་ཤི་བ་ནི། དུག་དང་མེ་

དང་མཚོན་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ནས་ཤི་བར་གྱུར་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཆི་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། འདི་ལྟར་ལ་ལ་ཞིག་འབྲུ་དང་གཏེར་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ཡོ་བྱད་དང་ཉེ་དུ་གཉེན་བཤེས་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལས། རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་དབང་

ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཕྲོག་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པར་བྱས་པ་བཞིན་དུ། འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཉེ་དུ་གཉེན་བཤེས་བྲལ་བར་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཐའ་བསྐོར་ནས་མིག་མཆི་མས་བཀང་ཞིང་དུད་མོས་སྐད་འགག་པར་འགྱུར་བ་དང་། ནོར་དང་གཏེར་ལ་སོགས་པའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་

ཅད་བོར་ནས་གཅིག་པུ་མི་དགའ་བ་མ་མོས་བཞིན་དུ་དབང་མེད་པར་འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཡང་འཆི་བ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཡང་ན་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་བྱས་པ་རྣམས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་འགག་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་མྱོང་ལ། གཤིན་རྗེའི་སྲིན་པོ་དང་། ཡི་དགས་

ལ་སོགས་པས་མཐའ་བསྐོར་ཏེ། ཚེའི་དབང་པོ་མ་ཆད་པར་ཡང་བཅིང་བ་དང་། བསྡིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་། འཚོ་བའི་དབང་པོ་ཆད་ནས་ཀྱང་དབང་མེད་པར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་གནས་སུ་འཁྲིད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་འཆི་བ་སྡུག་བསྔལ་

བའོ། །ཡང་ན་འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རི་རབ་བཞིན་དུ་རླུང་གིས་ཀྱང་མི་བསྐྱོད་པ། མེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱེད་པ། ཞེ་སྡང་ཅན་གྱིས་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་གནོད་པས་གདུང་བར་བྱེད་པ། རྒྱ་མཚོའི་རླབས་བཞིན་དུ་དུས་ལས་མི་འདའ་བ། རྡོ་རྗེ་

བཞིན་དུ་ཕུང་པོའི་རི་བོ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ། རླུང་ལྟ་བུར་སྤུངས་པ་རྣམས་སྙིལ་བར་བྱེད་པ། སེར་བ་བཞིན་དུ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་འཇིག་པར་བྱེད་པ། སྡིག་ཅན་བཞིན་དུ་སྙིང་རྗེ་མེད་པ། གླང་པོ་ཆེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་བར་དཀའ་བ། དཔའ་བོ་བཞིན་དུ་གཞན་འཇོམས་པ། དུས་བཞིན་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 70b

དུ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འཆི་བ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །མདོ་གཞན་དག་ལས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་འཆི་བ་དང་། བག་མེད་པས་འཆི་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པས་འཆི་བ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་འཆལ་

བས་ན། བག་མེད་པས་འཆི་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པས་ཤི་བའོ། །ཚེའི་དབང་པོ་རྒྱུན་ཆད་པས་ན། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཤི་བའོ། །ཡང་ན་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། སྒོམ་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བག་

མེད་པས་འཆི་བའོ། །དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པས་ཤི་བའོ། །རིས་མཐུན་པ་དང་སྐལ་བ་གཅིག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཤི་བའོ། །མཛའ་བ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་སེམས་ཅན་གྱི་

གྲངས་སམ་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ནི་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལང་ཚོ་དང་། ནད་མེད་པ་དང་ཚེ་རིང་བ་དང་། རིགས་དང་། གཟུགས་བཟང་བ་དང་། ཕྱུག་པ་དང་། ལོངས་

སྤྱོད་དང་བྲལ་བར་གྱུར་བ་དང་། ཉེ་དུ་གཉེན་བཤེས་རྣམས་དང་བྱེ་བར་གྱུར་བ་ནི། མཛའ་བ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་རྣམས་དགེ་བའི་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །ཡང་ན་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་

བདེ་བའི་ཚོར་བ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ནི་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །ཡང་ན་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་བདེ་འགྲོའི་གནས་ལས་ཉམས་ནས། ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བར་གྱུར་བ་ནི་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར། མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མཛའ་བ་

དང་བྲལ་བའི་རྒྱུས་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ནགས་མེས་ཚིག་པ་བཞིན་དུ། རྟག་ཏུ་མྱ་ངན་ཆེན་པོའི་མེས་ཡིད་སྲེག་པར་བྱེད་ཅིང་སྐད་ཆེར་འབྱིན་ཅིང་ངུ་བས་ན། མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཡང་ན་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་བདེ་བའི་གནས་ནས་འཕོས་ཏེ། དམྱལ་བ་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 71a

ལ་སོགས་ངན་སོང་གི་གནས་ན་སྐྱེས་པས་ན། སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཡང་ན་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བར་དོགས་པའམ། ཐོས་པའམ། མཐོང་བའམ། རྗེས་སུ་དྲན་ན་ཡང་མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་

སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུགས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཡང་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཡང་ན་ཕ་དང་ཕུ་ནུ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་དུ་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་གདོན་གྱིས་གནོད་པ་བཞིན་དུ། ཚིག་

རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བླ་བ་དང་བརྒྱལ་བ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་དང་། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་འཕོག་པ་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཁྲུག་པར་གྱུར་ཅིང་བྱ་བ་དང་མི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་མི་དྲན་པས་ལུས་ས་ལ་གླེབས་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཡང་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བའི་

ཕྱིར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་པ་ནི་མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་འདོད་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་

བར་མོས་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཡོ་བྱད་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་རྒྱུར་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་མྱོང་བ་ནི་མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པའོ། །ཡང་ན་འགྲོ་བ་མི་བགྲུངས་པ་དང་འགྲོགས་པར་གྱུར་བ་ནི་མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པའོ། །ཡང་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ། ངན་

པའི་ངང་ཚུལ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ནི་མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་སྟེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་མོ་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ཉེས་པ་དེས་སེམས་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ། འདི་ཁྱིམ་མཚེས་མི་བགྲུངས་པ་བཞིན་དུ། རྟག་ཏུ་གནོད་པ་

སྐྱེད་པ་དང་། འགྲོ་བ་མི་སྲུན་པ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང་། སེམས་ལ་མི་དགའ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཡང་ན་མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པའི་རྒྱུ་ལས་ནགས་མེས་ཚིག་པ་བཞིན་དུ། ཞེ་སྡང་གི་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 71b

མེས་སེམས་ཚིག་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་དང་བྲལ་བ་སྨོན་པ་མང་དུ་སྐྱེ་སྟེ། གང་སྨོས་པ་མང་དུ་སྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པས་དེ་བས་ན་ནི་མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་འདོད་པ་ནི་

སྡུག་བསྔལ་བ་དང་མ་བྲལ་ཞིང་སླར་མི་ཕྲོད་པ་དང་། བདེ་བ་དང་ཕྲད་ཅིང་སླར་མི་འབྲལ་བར་འདོད་དེ་དེ་ལྟར་མ་གྱུར་པ་ཉིད་གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པའོ། །ཡང་ན་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་།ན་བ་དང་། འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ཕྲད་པར་འདོད་དེ། འདོད་པ་དེ་དང་

མི་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ནི་གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་མི་མཛའ་བ་དང་མི་ཕྲད་པ་དང་། མཛའ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་འདོད་དེ། དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་ནི་གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་དགེ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་འཕེལ་བར་ནི་འདོད་ལ། མི་

དགེ་བ་སྒྲིབ་པར་འདོད་པ་ལས་དགེ་བ་སྒྲིབ་པ་དང་། མི་དགེ་བ་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་ནི། གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ངན་སོང་གསུམ་དུ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ལས། ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྟུང་བར་གྱུར་ལ། མཐོ་རིས་སུ་མ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་

ནི་གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གང་འདོད་པ་དེ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཨེ་མའོ། །འདི་ལྟར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལྟར་སྔོན་ཡང་རྙེད་པར་མ་གྱུར་ཏོ། །ད་ལྟར་ཡང་མ་རྙེད་དོ། །ཕྱིས་ཀྱང་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དུས་གསུམ་

དུ་ཡང་གནོད་པ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཡིད་ལ་བསམ་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་འབྱུང་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་སེམས་རྟག་ཏུ་གདུང་བར་བྱེད་པས་ན་ཡང་གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་དེ་

སྡུག་བསྔལ་བའོ། །མདོར་ན་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི། གཟུགས་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལེན་པའི་ཕུང་པོའི་བར་དུའོ། །མདོར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོར་སྡུག་བསྔལ་བ་ཐམས་ཅད་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 72a

བསྡུས་པར་སྟོན་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ནི་དང་པོའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། དབུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། མཐའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །བར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་མི་མཛའ་

བ་དང་ཕྲད་པ་དང་། གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་རྣམས་སོ། །ཐ་མའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་འཆི་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དེ་གསུམ་ཕུང་པོ་ལྔར་འདུས་པ་ན་མདོར་ན་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་རབ་ཏུ་གནས་པ་དང་། རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་

སྡུག་བསྔལ་རྣམས་སུ་ཕུང་པོ་ལྔ་འདུས་པས་ན། མདོར་ན་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རབ་ཏུ་གནས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་འཆི་བ་དང་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་། མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་དང་། གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་

རྙེད་པའོ། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ། ཚེ་རབས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་མཚམས་སྦྱོར་བ་རྣམས་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཚད་མེད་པ་བསྐལ་པའི་མཐར་བརྗོད་ཀྱང་ཟད་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་

བས་ན་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་མེད་པ་རྣམས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་མདོར་ན་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་མེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་སོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་

པའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཤིང་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མདོར་ན་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་ལྟ་བུ་ལ་ལེན་པའི་

ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ཞིང་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་གྱུར་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་མདོར་ན་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་ཕུང་པོ་འབྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྒ་བའོ། །ཕུང་པོ་ལ་གནོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ན་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 72b

བའོ། །ཕུང་པོ་ཞིག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཤི་བའོ། །ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཕུང་པོ་དང་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པའོ། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཕུང་པོ་དང་བྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །འདོད་པའི་ཕུང་པོ་དང་མ་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་གང་འདོད་པ་

བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། སྨྲས་པ་ཇི་སྲིད་དུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་། མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་དང་། གང་འདོད་པ་

བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བརྒལ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད་དེ། བདེ་བའི་

ཚོར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དང་། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་གསུངས་ཏེ། བདེ་བའི་ཚོར་བ་དང་། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ན། ཅིའི་

ཕྱིར་འདིར་མདོར་ན་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་གསུངས། ལན་དུ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པས་ན། ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བར་བཤད་དོ། །ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ནི་

སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁྱབ་པའོ། །ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁྱབ་པའོ། །ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་མི་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་ཅིང་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་འདུ་བྱེད་

སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དཔེར་ན་སྲན་མ་ཤའི་ཕུང་པོའི་ནང་ན་མུངྒ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ཀྱང་། སྲན་མ་ཤ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་འདི་དག་ལ་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ཀྱང་། སྡུག་བསྔལ་མང་པོའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 73a

ཡང་མཁས་པ་སུ་ཞིག་འབྲས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཡུངས་མར་གྱིས་བསྡུ་བ་དང་ཕུག་པ་ཙམ་གྱིས་བདེ་བས་འབྲས་བདེ་ཞེས་བརྩི་སྟེ། དེ་དང་འདྲ་བར་ལྔ་ཕུང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པས་མཁས་པ་སུ་ཞིག་བདེ་བར་ལྟ།

མདོ་གཞན་དག་ལས་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད་ལ། འདིར་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་གསུངས་ན། ཅི་གསུམ་གྱིས་བརྒྱད་བསྡུ་བར་བལྟའམ། བརྒྱད་ཀྱིས་གསུམ་བསྡུ་བར་བལྟའམ། སྨྲས་པ་གསུམ་གྱིས་བརྒྱད་བསྡུ་བར་བལྟ་སྟེ། གང་སྐྱེ་བ་

སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། རྒ་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ན་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། འཆི་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བར་བསྡུའོ། །གང་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་། འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་པ་

གཉིས་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དུ་བསྡུའོ། །མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན།

ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རྗེས་ལ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་བཤད་ཅེ་ན། འཁོར་བའི་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་བསྟན་ནས། རྒྱུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།

སྡུག་བསྔལ་གྱི་འོག་ཏུ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་བཤད་དོ། །ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་པ་འདི་དག་ནི་སྲེད་པའི་བཅིང་བ་དམ་པོས་དམ་དུ་བཅིངས་པ་དང་། འཁོར་བའི་བཙོན་ར་ལས་ཐར་བར་མ་གྱུར་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་བཙོན་རའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འོག་ཏུ་ཀུན་

འབྱུང་གི་བདེན་པ་གསུངས་སོ། །སྲེད་པའི་ཕུང་པོ་གང་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཀུན་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྲེད་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྲེད་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 73b

གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའམ། སྲེད་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་འཕགས་པར་འགྱུར་ལ། སྲེད་པ་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་མ་ནོར་བའི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་

བྱའོ། །སྲེད་པ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གང་ཡང་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་སྲེད་པ་དག་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡང་དེར་མངོན་པ་དགའ་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཉི་མ་ཕྱེད་པའི་ཚེ་ན་རབ་ཏུ་སྐོམ་པས་གདུངས་ཏེ། ཆུ་

འདོད་པ་དེས་ཚ་ཆུ་ལ་རྒྱུན་དུ་འཐུངས་ཀྱང་ངོམས་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཅན་རྣམས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཡོན་ཏན་དུ་བལྟ་བས་སྲིད་པ་དང་སྲིད་པའི་ཡོ་བྱད་ལ་རྒྱུན་དུ་སྤྱོད་ཀྱང་ངོམས་པ་མེད་པ་ནི་སྲིད་པའོ། །ཡང་འབྱུང་བ་ཅན་དང་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་

དང་ལྡན་པ་དང་དེ་དང་དེར་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཚིག་རྣམས་ནི་སྲེད་པ། དེའི་ཁྱད་པར་རམ་སྲེད་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་འབྱུང་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་ཚེ་རབས་ལ་བྱ་སྟེ། མ་འོངས་པའི་ཚེ་རབས་བསྒྲུབ་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནམ། དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་

བཞིན་ནམ་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་འོངས་པའི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་ཤིང་། ཞེན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དང་དེར་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་

སེམས་ཅན་གྱིས་གནས་རྣམ་པ་མང་པོ་ལ་བདག་ལྷར་གྱུར་ཅིག་མིར་གྱུར་ཅིག །ཚངས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་པའོ། །ཡང་ན་མ་རྙེད་པའི་ཡུལ་ཚོལ་བ་དང་སོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་སྲེད་པ་ནི་ཡང་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་སྲེད་པ་ཞེས་

བྱའོ། །རྙེད་ཅིང་ཕྲད་པའི་ཡུལ་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་ཤིང་། མི་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི། དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྲད་པའི་ཡུལ་རྣམས་དང་བྲལ་བས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ཅིང་སྨོན་ལམ་འདེབས་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 74a

པ་ནི་དེ་དང་དེར་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་བདེ་བའི་ཚོར་བ་དང་ཕྲད་ཅིང་མི་བྲལ་བར་ཆགས་པ་ནི་ཡང་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དང་མི་ཕྲད་ཅིང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ནི་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །

བསམ་གཏན་གྱི་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆགས་པ་ནི་དེ་དང་དེར་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་མ་རྙེད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་དང་ཕྲད་པར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ནི་ཡིད་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྨོན་ལམ་

བཏབ་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཚོལ་བར་ཞུགས་པ་ནི་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཙལ་བ་རྣམས་ནི་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ནི་དེ་དང་དེར་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་རྙེད་པ་དང་མ་རྙེད་པའི་བདག་གི་ཡུལ་དང་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྲེད་

པ་རྣམ་པ་བཞིར་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བདག་གི་ལུས་རྙེད་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་མི་འདོད་པ་ནི་སྲེད་པའོ། །བདག་གི་ལུས་མ་རྙེད་པ་རྣམས་དང་ཕྲད་ཅིང་ལྡན་པར་འདོད་པ་ནི་ཡང་འབྱུང་བ་ཅན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྙེད་པ་རྣམས་དང་རྟག་ཏུ་འགྲོགས་པར་འདོད་པ་ནི་

དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་མ་རྙེད་པ་རྣམས་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པ་ནི་དེ་དང་དེར་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བརྒལ་བ་མངོན་པའི་ཆོས་ལས་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཞེས་བཤད་པའམ།

ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཞེས་བཤད་དེ། དེ་ཡང་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། མདོ་ལས་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་། ལྟ་བའི་གནས་དང་། སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིའི་དོན་

ཡང་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ངོ་། །ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བས་ན་ལྟ་བའི་གནས་སོ། །ཚེ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འཕོ་ཞིང་སྐྱེ་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 74b

བར་བྱེད་པས་ན་སྲེད་པའོ། །ཡང་གསུངས་པ། ལས་དང་སྲེད་པ་ནི་མ་རིག་པ། འདུ་བྱེད་མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བཤད་པ་ལ་མདོ་འདི་ལས་སྲེད་པ་ཉི་ཚེ་ལ་ཀུན་འབྱུང་དུ་བཤད་པས། མདོ་གཞན་དང་འགལ་ལོ། །མདོ་དེ་ཉིད་ལས་བཤད་པ། དགེ་སློང་དག་ས་བོན་གྱི་རིགས་ལྔ་

པོ་འདི་དག་མ་གྲུབ་པ་དང་། མ་ཞིག་པ་དང་། མ་རུལ་བ་དང་། རླུང་ལ་སོགས་པས་ཉམས་པར་མ་གྱུར་པ་དང་། ལེགས་པར་བཏབ་པ་ཡང་ཡིན་ལ། སའི་ཁམས་ཀྱང་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་གི་ཁམས་ཀྱང་ཡོད་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་ས་བོན་དེ་དག་འཕེལ་བ་དང་རབ་

ཏུ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །དེ་དང་འདྲ་བར་དགེ་སློང་དག་དོན་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་དཔེར་གཞག་པ་སྟེ། ས་བོན་གྱི་རིགས་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །སའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་

སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་བཞིའི་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་བཞིའི་གཟུགས་སུ་ཡང་ཉེ་བར་སོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཚོར་བར་ཉེ་བར་སོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་སུ་ཉེ་བར་སོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། འདུ་བྱེད་དུ་

ཉེ་བར་སོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་སུ་ཉེ་བར་སོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལ་བརྟེན་པས་ན། ཚོར་

བར་ཉེ་བར་སོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་

པའི་འདུ་ཤེས་ལ་བརྟེན་པས་ནང་དུ་འདུ་ཤེས་སུ་ཉེ་བར་སོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་འདུ་ཤེས་མེད། འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ན་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདུ་བྱེད་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང་། སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་བརྟེན་པས་ན།

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 75a

འདུ་བྱེད་དུ་ཉེ་བར་སོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ས་བོན་གྱི་རིགས་ལྔ་དང་། ས་བོན་གྱི་ས་བོན་དང་། རྩ་བའི་ས་བོན་དང་། སྡོང་བུའི་ས་བོན་དང་། མགོ་ཐོག་གི་ས་བོན་དང་། ས་བོན་ནོ། །ལན་དུ་སྨྲས་པ། མདོ་འདི་ལས་ཀུན་འབྱུང་གི་

སྲེད་པ་འབའ་ཞིག་ལ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པར་བཤད་པ་ནི། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ནི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞེ་ན། སྲེད་པ་འདི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་དང་།

དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་དང་། ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ཚོར་བ་རྣམས་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དང་ཕྲད་པའི་དུས་ན་ནི། དེ་དང་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་སྲེད་པ་སྐྱེ་ཞིང་མ་ཕྲད་

པའི་དུས་ན་ནི་ཡང་མི་ཕྲད་པར་འདོད་པའི་སྲེད་པ་སྐྱེ་བ་དང་། བདེ་བའི་ཚོར་བ་དང་ཕྲད་པའི་དུས་ན་ནི་ཡང་དེ་དང་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་སྲེད་པ་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་དང་བྲལ་བའི་དུས་ན་ནི་ཡང་ཕྲད་པར་འདོད་པའི་སྲེད་པ་སྐྱེ་བ་དང་། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་

ཚོར་བའི་དུས་ན་ནི། ཀུན་ཏུ་གཏི་མུག་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་སྲེད་པ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདས་པའི་དུས་ཀྱི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ནི་སྲེད་པར་འདོད་པའི་སྲེད་པ་སྐྱེ་བ་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་དང་ལོངས་

སྤྱོད་ལ་ནི་མངོན་པར་སྨོན་པའི་སྲེད་པ་སྐྱེ་བ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་ནི་རྟག་ཏུ་འགྲོགས་པར་སྲེད་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ཞེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་པའི་ཁམས་ན་ནི་སྲེད་པའི་དབང་གིས་འདོད་

པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཆགས་པར་བྱེད་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ནི་སྲིད་པའི་དབང་གིས་བསམ་གཏན་གྱི་རོ་ལ་ཆགས་པར་བྱེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་སྲེད་པའི་དབང་གིས་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཆགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 75b

འགོག་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་དང་བྲལ་ཞིང་དེ་དང་མི་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་

ཆུད་པ་འཕགས་པར་འགྱུར་བའམ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཡིན་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཅིང་མ་ནོར་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་

འགོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགོག་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སོ་སོར་མ་བརྟགས་ཏེ་འགོག་པ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་འགོག་པའོ། །དེ་ལ་སོ་སོར་མ་བརྟགས་ཏེ་འགོག་པ་ནི་རྡོ་གནམ་དུ་འཕངས་པ་ཐུར་དུ་ལྷུང་བ་དང་འདྲ་བར་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་

སྐྱེ་ཞིང་གང་གིས་ཀྱང་མ་བཅོམ་པར་རང་གི་ངང་གིས་འཇིག་པའོ། །སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་འགོག་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མེས་ཉོན་མོངས་པའི་ཤིང་བསྲེགས་ནས། ཁམས་གསུམ་དུ་མི་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། འདིར་ནི་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ་འགོག་པ་བྱ་བར་

དགོངས་སོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་ཡང་དོན་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། མཚན་ཉིད་དང་། ཟབ་པ་དང་། ཐ་སྙད་དང་། དོན་དམ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། རྒྱན་མེད་པ་དང་། རྒྱན་དང་བཅས་པ་དང་། ལྷག་མ་ཡོད་པ་

དང་། ལྷག་མ་མེད་པ་དང་། རྣམ་གྲངས་སོ། །ཇི་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཤེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའོ། །ལམ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དོ། །ཉོན་

མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ལྷན་ཅིག་སྤངས་ནས་ཕྱིས་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། དེས་གང་དུ་འགགས་པ་དང་། གང་གིས་འགགས་པ་དང་། གང་འགགས་པ་ནི་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེ་ལ་གང་དུ་འགགས་པ་ནི་གང་ཟག་ལ་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 76a

བདག་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སུ་འགོག་གོ། །གང་གིས་འགགས་པ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པས་འགགས་སོ། །གང་འགགས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་འགགས་སོ། །དེ་བས་ན་འགོག་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། མིག་དང་རྣ་བ་དེ་བཞིན་སྣ། །ལྕེ་དང་ལུས་ཡིད་དེ་བཞིན་ཏེ། །གང་དུ་མིང་དང་གཟུགས་ལ་སོགས། །མ་ལུས་པར་ནི་འགགས་གྱུར་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཟབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་དེ་དག་འགགས་པ་ལས་འགོག་པ་

དེ་དག་གཞན་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དུ་མི་རུང་། གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལས་འགོག་པ་གཞན་དུ་གྱུར་ན་ནི། འདུ་བྱེད་འགག་པའི་ཆོས་འགོག་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལས་

འགོག་པ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡང་འགོག། དེ་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཤེ་ན། གང་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་བཀག་པ་རྣམས་ཐང་ཅིག་འགགས་ཀྱང་ཕྱིས་སྐྱེ་བས་ན།

དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་རྩ་བ་ནས་བཅོམ་སྟེ། གང་ལས་ལན་ཅིག་བཅོམ་པ་དེ་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བས་ན་དོན་དམ་པའི་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་

ཞེ་ན། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་སྟེ། གང་གང་ཟག་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་མ་ཡིན་པས། ཡོངས་སུ་མ་

རྫོགས་པའི་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མི་སློབ་པའི་གང་ཟག་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། དེས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ན། ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྒྱན་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 76b

མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགོག་པ་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་བྱེ་བྲག་མེད་པས། རྒྱན་མེད་པའི་འགོག་པའོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་གཉི་ག་

ལས། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགོག་པ་སྟེ། དེ་དག་རིགས་པ་གསུམ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་ན་རྒྱན་དང་བཅས་པའི་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ཞེ་ན། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མ་སྤངས་པའི་

མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་ད་དུད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ལྷག་མ་མེད་པ་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ཙམ་ཡང་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་གང་དེའི་ཡང་འབྱུང་

བ་ཅན་གྱིས་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་དེའི་སྟེ། དེའི་ཡང་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་དེ་ནི། འགོག་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །

སྨྲས་པ། མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་འདི་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད། སྨྲས་པ། འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་འདུལ་བའི་སྣོད་ཀྱི་དབང་གིས་མིང་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་བཏགས་སོ། །མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ནི།

འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་སྲེད་པ་སྤངས་ནས་དེ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། གང་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་སྤངས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་སྤངས་པ་ནི་བྲལ་བའི་རྙེད་པ་ཐོབ་པ་མེད་

པས་ན། ཕྱིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་མ་ལུས་པ་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོར་སྤངས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཐོབ་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་བྱས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་སྤངས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་པར་གྱུར་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཐོབ་པ་སྤངས་པས།

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 77a

འཁོར་བ་མཐར་ཕྱིན་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པར་གྱུར་པའོ། །ཟད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་མ་གཏོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་

མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་སྟེ་མེད་པར་བྱས་པའོ། །འགོག་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་སྤངས་ནས་མེད་པར་བྱས་པའོ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་བྱས་པའོ། །ནུབ་པ་ནི་

ཚེ་རབས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུན་བཅད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་

ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས། སོ་སོར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པས་འཇིག་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་གང་སྤངས་པ་རྣམས་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་

པར་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སླར་ཡང་ཁམས་གསུམ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པ་མི་འབྱུང་བས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ད་ལྟར་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱང་འདོར་བར་འགྱུར་བས་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་བོར་བས་ཉེ་བར་

ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ། །མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ནུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ཙམ་དུ་བཞག་པ་སྟེ་སོ་སོར་སྤངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལྷག་མ་དེའི་བཤད་པའོ། །སྲེད་པའི་བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པས་སོ་སོར་སྤངས་པའོ། །བག་ལ་ཉལ་

སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་དུ་འབྱུང་བ་ལ་སྤྱོད་པ་མེད་པས་འཇིག་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱོན་དུ་ལྟ་བས། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུན་ཆད་པས་འགོག་པའོ། །ཐར་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 77b

པའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པས་ཉེ་བར་ཞི་བའོ། །བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ནུས་པའོ། །ཡང་ན་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ནི་མདོར་བཞག་པ་སྟེ། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་བཤད་པའོ། །ཇི་ལྟར་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སོ་སོར་སྤངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་མ་ལུས་

པར་སྤངས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་མངོན་དུ་སྤྱོད་པ་རྣམས་མི་འབྱུང་ཞིང་། བྱུང་བ་ཡང་སྤོང་བར་བྱེད་པས་ན། སོ་སོར་སྤངས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་རྩ་ནས་ཕྱུང་སྟེ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་བྱས་པས་ན། འཇིག་པར་འགྱུར་བའོ། །

དེ་ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ། གཉེན་པོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས། ཟད་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གཞག་གོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་མཐོང་བ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ནི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསྒོམ་

པའི་ལམ་གྱིས་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་ནས། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས། མ་འོངས་པ་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་

སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་མེད་པར་བྱས་པས་ན། འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལ་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་བས། ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཚེ་རབས་སྔ་མའི་ཤུགས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་ཕུང་པོ་སྡུག་བསྔལ་སྣ་

ཚོགས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་འདི་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བས་ནུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་གྱི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་གོང་དུ་

བཤད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་རྣམས་འགག་པ་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའམ་དེར་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ལ། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་འོག་ནས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 78a

བ་ལ་སོགས་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །ལམ་དེ་དགེ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན། འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། ལམ་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པས་ན་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། འཕགས་

པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། ལམ་དེ་ལ་གནས་ནས་འཕགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་ལམ་སྟེ། ལམ་དེ་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མ་ནོར་ཞིང་ཕྱིན་ཅི་

མ་ལོག་ཅིང་། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་གྱི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལམ་གྱི་དོན་ནི་ཚོལ་བ་ལ་ཡང་བྱ་སྟེ། ལམ་འདིས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་ལམ་ཞེས་

བྱའོ། །ཡང་ན་ལམ་གྱི་དོན་ནི། འགྲོ་བའི་དོན་ལ་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་ལམ་འདི་མཐོ་རིས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱིས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕྱིན་ཅིང་འགྲོ་བར་བྱེད་པས་ན་

ལམ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དངོས་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་འདི་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་

པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གཉིས་ལས། འདིར་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་སྨོས་པས་ན། ཟག་པ་མེད་པ་ལ་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་ནི་མི་བྱའི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། སྩོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཡང་

དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ངག་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསྡུའོ། །ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་ལ་བྱ་བའམ། གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ཆ་བརྒྱད་དམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་། གྲོགས་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 78b

འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་འོག་ནས་སྙེགས་སོ། །བརྒལ་བ་འགོག་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ། སྲེད་པ་མ་ལུས་པར་བཀག་པ། འགོག་པ་ཡིན་པར་བཤད་ལ། འདིར་ལམ་གྱི་བདེན་པ་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་བདེན་

པ་ཡིན་པར་བཤད་པས། སྔ་ཕྱིའི་འགལ་ལོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ལེན་དུ་སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་མེ་བསད་ན་དུ་བ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ། སྲེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་བཀག་ན། འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་འགག་པར་འགྱུར་བས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་

ཚེ། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ་དེ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །བརྒལ་བ་ཡན་ལག་གི་གཙོ་བོ་ཡོད་ན་གདོད་ཡན་ལག་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལ། ཡན་ལག་གི་

གཙོ་བོ་གང་ཡིན་ན། འདི་དག་ལ་ཡན་ལག་ཅེས་བརྗོད། སྨྲས་པ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི། ལམ་གྱི་ཡན་ལག་གི་གཙོ་བོ་ཡང་ཡིན་ལ། ཡན་ལག་ཀྱང་ཡིན་པས་ན། ཡན་ལག་གི་གཙོ་བོ་དང་། ཡན་ལག་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གཞག་གོ། །ཡང་དག་པའི་

རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་བདུན་ནི། དེའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པས། ཡན་ལག་འབའ་ཞིག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དཔེ་སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །

སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བས་ནི། སྐྱེས་བུ་གང་ཡང་རུང་བ་འབའ་ཞིག་གོ། །རིམས་ཀྱིས་བཏབ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚ་བའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པའོ། །སྨན་པ་མཁས་པར་བསྔགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྨན་དཔྱད་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཀུན་ལ་མཁས་པར་འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་པའོ། །

བློ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྨན་དཔྱད་ཀྱི་གཙུག་ལག་གི་མན་ངག་ཡོད་པའོ། །ལས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔོན་ཆད་སྨན་བྱས་པ་རྣམས་ཕན་པར་གྱུར་ལ་སྨན་ཕན་ཚུན་སྦྱོར་བ་ལས་ཡང་མཁས་ཤིང་སྨན་སྦྱོར་བ་དང་གཏོང་བའི་ལས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་བྱས་པའོ། །གཙུག་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 79a

ལག་ཐོས་པ་ནི་སྨན་དཔྱད་དུ་བྱ་བའི་གཙུག་ལག་ཀུན་མ་ལུས་པར་ཐོས་པའོ། །དྲུང་དུ་སོང་བ་ནི་དེའི་ཐད་དུ་སོང་བའོ། །ནད་པ་དེ་ལ་སྨན་པས་ཀྱང་ནད་ཀྱི་གཞི་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྨན་པ་དེས་ཀྱང་དེ་ལ་ཐོག་མར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །

ནད་པས་ཀྱང་སྨན་པ་ལ་ནད་ཀྱི་གཞི་སྨྲས་པ་བདག་གིས་ཞོ་དང་ག་གོན་ཟོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྨན་པས་ནད་ཀྱི་གཞི་གླེངས་ནས་སྨན་བསྟེན་པར་སྨྲས་པ། སྨན་པ་དེས་དམིགས་ཀྱིས་ཕྱེ་སྟེ་སྨན་སྟོན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །དམིགས་ཀྱི་ཕྱེས་ཏེ། སྨན་སྟོན་

ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱོད་ཀྱིས་ཞོ་འཐུངས་ཏེ། ག་གོན་ཟོས་ལ། སྐོམ་དུ་དར་བ་འཐུངས་པས་བད་ཀན་རྒྱས་པའི་ཕྱིར། ཚ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་བད་ཀན་རྒྱས་པ་ཞི་བར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་རིང་ཟན་མ་ཟ་ཅིག་ཅེས་བསྒོ་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་བསིལ་བའི་སྨན་སྟོན་པར་བྱེད་

པའོ། །དཔེ་སྨྲས་ནས་དོན་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམས་ཆེན་པོས་གདུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདེན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པ་བཞི་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་ཁོང་དུ་

ཆུད་པར་བྱ་བར་འདོད་པ་ཉིད། བདེན་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམས་ཆེན་པོས་གདུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཟག་བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་པར་འདོད་པ་དེ་དག་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་

པའི་བསོད་ནམས་བསགས་པ་དང་། ཚེ་འདིར་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་བདེན་པ་འདྲི་བར་བྱེད་པས་ན་དགེ་བའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་

ཐུགས་སུ་ཆུད་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་གཤེགས་པ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 79b

ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་གཤེགས་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སྨན་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་བཅས་པ་

རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མི་གཙང་བ་དང་། བྱམས་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་

རྩ་བདུན་གྱི་སྨན་འཆད་པར་མཛད་པས་ན་སྨན་པ་ཆེན་པོའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་སྨན་གཏོང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་ཉོན་

མོངས་པའི་སྨན་གཏོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སྙིང་རྗེ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད། སྨྲས་པ། རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་སྙིང་རྗེ་ལས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཁྱད་ཞུགས་ཏེ་རྣམ་པ་བདུན་ནི་རང་བཞིན་དང་། རྣམ་པ་དང་། དམིགས་པ་དང་། ས་དང་། རྒྱུད་དང་།

འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་དང་། སྐྱོབ་པ་དང་། མི་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་མི་སྡང་བ་དང་། གཏི་མི་མུག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གཅིག་དང་གཉིས་དང་གསུམ་དང་། སྡུག་

བསྔལ་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ལ་བརྩེ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་ནི་ཁམས་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་། གསུམ་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་

སར་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུད་ནི་སྙིང་རྗེ་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་རྗེས་འདོད་པའི་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 80a

ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་ཟད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ནི། ཁམས་གསུམ་གྱི་འདོད་ཆགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོབ་པ་དང་། མི་སྐྱོབ་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་འགའ་ཙམ་སྐྱོབ་པར་ཟད་

ཀྱི། སེམས་ཅན་མ་ལུས་པར་མི་སྐྱོབ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ནི། སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་སྐྱོབ་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རིམས་སྤངས་པའི་ཆོས་འདྲི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་པོ་ཉིད་ལུས་དང་

སེམས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པས་རིམས་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རིམས་ཏེ། དེ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདྲི་བའོ། །དེ་རྣམས་ལ་བཞི་ཀུན་འབྱུང་བ་གསུངས་པར་བསྟན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་

རིམས་སྤང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་འདྲི་བའི་གང་ཟག་དགེ་བ་དེ་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཡིན་པར་གང་མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་གསུངས་པའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་

དམིགས་ཀྱིས་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པའོ། །དེའི་སྨན་གང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཉིད་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་སྨན་ནོ། །ལམ་དེས་

ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པས་ན་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་སྤོང་བར་བྱེད་པས་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཞི་བའི་མཆོག་རྙེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་

བསྔལ་ཀུན་དང་བྲལ་བ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་དམ་པར་གྱུར་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཞི་བའི་མཆོག་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་གོང་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 80b

བཞི་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དོ་ཞེས་གྲངས་ཙམ་སྨོས་པ་དེ་དག་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་

བརྒྱད་ཁོ་ནར་བཤད་ལ། དགུ་དང་བདུན་ལ་སོགས་པར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ལན་དུ་ཕུང་པོ་གསུམ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཉིད་དེ་མི་མང་མི་ཉུང་ངོ་། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་གསུམ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་།

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་གསུམ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོར་བསྡུའོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་

གཉིས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོར་བསྡུས་ཏེ། དྲན་པ་དངོས་སུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཡང་། དྲན་པ་གཡེང་བ་རྣམས་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་མེད་པས། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་སོ། །ཡང་

དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་གསུམ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོར་བསྡུ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། རྩོལ་བ་གཉིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རང་བཞིན་པས། དངོས་སུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་

མོད་ཀྱི། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་དང་། དགེ་བ་བསྒྲུབ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་ཤེས་རབ་འབྱུང་བས་ན། དེའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་སོ། །ཡང་ན་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་འདིས། ཡོན་ཏན་

བརྒྱད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱང་བརྒྱད་ཉིད་དེ་མི་མང་མི་ཉུང་ངོ་། །ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ལ་སེམས་ཀུན་ཏུ་དག་པ་དང་། རྣམ་པར་དཀར་བ་དང་། སྐྱོན་མེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། འཇམ་པ་དང་། ལས་སུ་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 81a

རུང་བ་དང་། གནས་པ་དང་། མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་རྙེད་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི། སེམས་ཀུན་ཏུ་དག་པའོ། །ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྙེན་བཀུར་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི། རྣམ་པར་

དཀར་བའོ། །སྡོད་པ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཁ་གསག་མེད་པ་ནི་སྐྱོན་མེད་པའོ། །སྲེད་པ་སྤངས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །ལྟ་བ་སྤངས་པ་ནི་འཇམ་པོར་གྱུར་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་སྤངས་པ་ནི་ལས་སུ་རུང་བའོ། །ཕྱིས་ཉམས་པ་མེད་པ་ནི་གནས་པའོ། །བསམ་

གཏན་བཞི་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པས་རྣམ་པར་དཀར་བར་གྱུར་ཏེ། བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལྡན་

པས་སྐྱོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁ་གསག་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་ལྡན་པས། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཏེ། དགེ་བ་བསྒྲུབ་ཅིང་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་

ལྡན་པས་འཇམ་པོར་གྱུར་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་གནས་ཤིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འཚོ་བ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བས་ལས་སུ་རུང་བར་བྱེད་དོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་སྤངས་ནས་སེམས་སྐྱོན་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་

ལྡན་པས་གནས་པར་བྱེད་དེ། ཐེ་ཚོམ་སྤངས་ནས་མི་གཡོ་བར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པས་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་དེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞིའི་ས་མངོན་སུམ་དུ་ལེན་པར་བྱེད་

ཕྱའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་རིམ་པ་འདི་ལྟར་བཀོད། སྨྲས་པ། དང་པོར་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཡང་དག་པར་མཐོང་ནས། དེ་ནི་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་སོ། །ཡང་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 81b

དག་པར་བརྟགས་ནས། ཇི་ལྟར་བརྟགས་པའི་ཆོས་རྣམས་གཞན་ལ་ཡང་འདི་འདྲའོ་ཞེས་ཚིག་ཏུ་འབྱིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཚིག་ཏུ་ཕྱུང་ནས། ཇི་ལྟར་ཚིག་ཏུ་སྨྲས་པ་རྣམས་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་དག་པའི་ལས་བསྒྲུབ་པ་རྣམས་ལ་ལོག་

པའི་འཚོ་བ་མེད་པས་དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པར་འཚོ་བའོ། །ཡང་དག་པར་འཚོ་བ་རྣམས་ལ་མི་དགེ་བ་སྤང་བ་དང་དགེ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ལས་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བས་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བའོ། །ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པས་འཕྲོག་

པའི་དྲན་པ་མི་འབྱུང་བས་ཡང་དག་པའི་དྲན་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མ་གྱུར་ཏེ། དྲན་པ་མ་ཉམས་ན་རྟག་ཏུ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་པས་མཇུག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་རིམ་པ་དེ་ལྟར་བཀོད་དོ། །དེ་ལ་

ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་བཤད་ལ། ཉན་ཐོས་བཻ་བྷཱ་ཥི་ཀ་པའི་ལྟ་བས་ནི། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོར་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་འཕགས་

པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་དཔེ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་དཔེ་འདྲ་ཞེ་ན།

འདི་ལྟར་མགྱོགས་པར་འགྲོ་བ་སྟེ། གཏོང་ཞིང་འཇུག་པ་དང་། མ་རྒྱལ་བ་རྒྱལ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྒྱལ་བར་གནས་འཆའ་བ་དང་། ཡར་འཕར་ཞིང་མར་ལྟུང་བས་སོ། །དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་མགྱོགས་པར་འགྲོ་བ་

དེ་བཞིན་དུ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་ལ་བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་པས་ན་མགྱོགས་པར་འགྲོ་བའོ། །སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 82a

བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་།

ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་།

ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་བཅོ་ལྔའོ། །ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་གཏོགས་པས། མཐོང་བའི་ལམ་དུ་མི་གཞག་གོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་

ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཚེ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་

བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་སྤོང་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་ལོག་པ་དང་། ལྟ་བ་སྙེམས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་སྙེམས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། འདོད་

ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་མ་རིག་པའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པར་ཤེས་པ་དང་། ཕྱིས་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་མི་གཉིས་ཀྱི་གཅིག་གིས་

ཁྱིམ་ནས་རྐུན་པོ་བཟུང་སྟེ་ཕྱུང་ལ། གཅིག་གིས་སྒོ་བཅད་པ་དང་འདྲའོ། །དེ་ཡང་གཅིག་གིས་རྐུན་པོ་བཟུང་ནས་རྐུན་པོ་དང་བཅས་ཏེ། སྒོར་ཕྱུང་བ་བཞིན་དུ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་བཟུང་ནས་ཀྱང་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 82b

ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་ཏེ་འགག་གོ། །དེ་ནས་ཕྱིས་མི་གཉིས་པོས་ཕྱིས་རྐུན་པོ་མི་འཇུག་པར་སྒོ་བཅད་པ་བཞིན་དུ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཕྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་བཟོད་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་

ལམ་ཞེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་མི་གཉིས་ཀྱིས་རྐུན་མ་སྐྲོད་པའི་ཚུལ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིར་བཀོད་པ་ཡང་ལོག་

པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་གཉེན་པོ་སྟེ། བཞི་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྟ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ངའོ་ཞེས་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ནོན་པ་དང་། ལེ་ལོ་ལ་ཆགས་པའོ། །ལྟ་

བ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའོ། །དེ་ལ་ངའོ་ཞེས་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ནོན་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་གོ་ཞེས་བསྙེམས་ཤིང་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་མི་

རྟག་པར་བཤད་དེ། ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བདེན་པར་འཛིན་ཅིང་ཆགས་པ་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར། དགེ་བ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཉེན་པོར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་བཤད་དེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་

སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་བདག་མེད་པར་བཤད་དེ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་མུ་སྟེགས་ཀྱིས་བཏགས་པའི་བདག་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གིར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད་དེ།

བདག་མ་གྲུབ་ན་བདག་གིར་ཡང་མི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དང་། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བཞིར་མཐོང་ནས། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཡང་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 83a

གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤངས་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་དགུ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤངས་ཏེ། འཇིག་

ཚོགས་ལ་སོགས་པ་དགུ་སྟེ། སྤྱིར་བསྡོམས་པ་ན་ཉོན་མོངས་པ་བཅོ་བརྒྱད་སྤོང་ངོ་། །ཁམས་གཉིས་ན་ཞེ་སྡང་མེད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཤིན་ཏུ་བརླན་པ་དང་། ལས་མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ལུས་དང་སེམས་ལ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་

འོག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པར་ཤེས་ཤིང་། ཕྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་རྒྱུ་དང་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་། རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་།

རྐྱེན་དེ་རྣམ་པ་བཞི་མཐོང་ན་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་

སྙེམས་པ་གསུམ་བཀོལ་ཏེ། ལོག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་སྙེམས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་སྟེ་བདུན་སྤོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པར་ཤེས་པ་དང་། ཕྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་

ལ་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི། ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱིས་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ། རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བཞིར་མཐོང་ན། ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།

དེའི་ཚེ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལོག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་སྙེམས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ང་རྒྱལ་དང་མ་རིག་པ་སྟེ་དྲུག་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 83b

ཡང་དེ་བཞིན་དུ་དྲུག་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་གཉིས་སྤོང་ངོ་། །དེའི་རྗེས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པར་ཤེས་པ་དང་། ཕྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི། ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །ས་བོན་གྱི་ཆོས་

བྱེད་པས་ན་རྒྱུའོ། །མ་འོངས་པའི་སྲེད་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་ན་ཀུན་འབྱུང་བའོ། །བར་ཆད་མེད་པར་སྲིད་པའི་རྒྱུན། རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པས་ན་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའོ། །ཆུ་དང་། སྐུད་པ་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། འཇིམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྫ་

མ་བསྒྲུབས་པ་བཞིན་དུ། འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན་རྐྱེན་ཏོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ། འགོག་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་དང་། འབྱུང་བ་ལྟ་བུར་མཐོང་ན། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།

དེའི་ཚེའང་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འགོག་པའི་བདེན་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལོག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་སྙེམས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་སྟེ་བདུན་སྤོང་ངོ་། །དེའི་

འོག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པར་ཤེས་པ་དང་། ཕྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ། འགོག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་

པ་བཞི་ལྟ་བུར་མཐོང་ན། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཡང་ཁམས་གཉིས་ཀྱི་འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ལོག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་སྙེམས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། འདོད་ཆགས་

དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་སྟེ་དྲུག །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ཡང་དྲུག་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་གཉིས་སྤོང་ངོ་། །དེའི་འོག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པར་ཤེས་པ་དང་། ཕྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཡེ་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 84a

ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བས་འགོག་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞི་བའོ། །དགེ་བ་དང་བདེ་བའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་གྱ་ནོམ་པའོ། །རྟག་པ་དང་མཉམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བའོ། །འདོད་པའི་ཁམས་

ཀྱི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ། ལམ་དང་། རིགས་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱིན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་བཞིར་མཐོང་ན། ལམ་ལ་ཆོས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ལོག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་སྙེམས་པ་

དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་སྙེམས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་སྟེ་བརྒྱད་སྤོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པར་ཤེས་པ་དང་། ཕྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི། ལམ་ལ་ཆོས་སུ་

ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ལམ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིར་མཐོང་ན་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ། ལོག་པའི་ལྟ་བ་

དང་། ལྟ་བ་སྙེམས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་སྙེམས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་སྟེ་བདུན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ཡང་བདུན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་བཞི་སྤོང་ངོ་། །དེའི་འོག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པར་ཤེས་པ་དང་། ཕྱིས་སེམས་

ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་གཞག་གོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཚོལ་བར་བྱེད་པས་ན་ལམ་མོ། །ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པས་ན་རིགས་པའོ། །མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་

མེད་པར་བྱེད་པས་ན་སྒྲུབ་པའོ། །ཁམས་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པས་ན་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ། །དེའི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་བཞི་སྤོང་ངོ་། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ནི་འདོད་ཆགས་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 84b

དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་གསུམ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ཀྱང་གསུམ་སྟེ་དྲུག་སྤོང་ངོ་། །དཔེར་ན་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེས་ཡུལ་གཞན་སྤོང་ཞིང་ཡུལ་གཞན་དུ་འཇུག་ཅིང་འགྲོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་ལམ་ན་ཡང་།

སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་མ་ཐག་པའི་ལམ་ནི་གཏོང་ལ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅིང་ལེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་རྗེས་

སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་གཏོང་ཞིང་ལེན་པར་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མཐོང་ནས་བོར་བ་ལ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པས་ན་འགྲོ་བའོ། །

དཔེར་ན་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེས་ས་ཕྱོགས་མ་རྒྱལ་བའི་གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་ལས་ནི་རྒྱལ་བར་བྱེད། རྒྱལ་བ་རྣམས་སུ་ནི་གནས་འཆའ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་པའི་ལམ་གྱི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་

ལས། མ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ནི་རྒྱལ་བར་བྱེད་ཉོན་མོངས་པའི་རྙེད་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱལ་བ་རྣམས་སུ་ཡང་གནས་འཆའ་བར་བྱེད་དེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་བསྐྱེད་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་

གནས་ལ་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་གནས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཡར་འཕར་ལ། གནས་ཁ་ཅིག་ཏུ་མར་ཐུར་དུ་ཡང་ལྷུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ལམ་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་དམིགས་པ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་ལམ་ལ་

དམིགས་པའི་ཚེ་ན། མར་བབས་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཚེ་ན་ཡར་འཕར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་པས་ན་མར་འབབ་པའོ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 85a

གནས་པའི་ཚེ་ན་ཡར་འཕར་བ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་ན་ནི་མར་འབབ་པའོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་ན་ནི་ཡར་

འཕར་བ་སྟེ། བདེན་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །བརྒལ་བ། མཐོང་བའི་ལམ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཁོར་ལོ་ཡིན་པར་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་ལུང་ལས་གསུངས་པས་མངོན་ཏེ། ལུང་ལས་འཕགས་པ་ཀུན་ཤེས་ཀཽཎྜི་ནྱ་བདེན་པ་མཐོང་ངོ་། །དེ་

ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀཽཎྜི་ནྱ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདེན་པ་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་ངོ་། །ཀཽཎྜི་ནྱ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདེན་པ་རྟོགས་སམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྟོགས་སོ། །དེ་བས་ན་འདིས་བདེན་པ་ཀུན་ཤེས་པས་ན།

ཀུན་ཤེས་ཀཽཎྜི་ནྱ་ཞེས་གྲགས་སོ། །ནམ་འཕགས་པ་ཀཽཎྜི་ནྱས་བདེན་པ་མཐོང་བས་ན། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བཙུན་པ་ཀུན་ཤེས་ཀཽཎྜི་ནྱ་ཡང་འདི་སྐད་དུ་འཆད་དེ།

འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་འདི། ལྟེ་བ་དང་། རྩིབས་དང་། མུ་ཁྱུད་ཀྱི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། འཚོ་བ་གསུམ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་པར་ལྟེ་བའི་ཚུལ་ལྟ་བུ་སྟེ།

ཇི་ལྟར་འཁོར་ལོའི་ལྟེ་བའི་རྩིབས་ཀྱི་གཟུགས་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ཅིང་དེ་དག་གི་གཟུངས་ཚུལ་ཁྲིམས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མུ་ཁྱུད་ཀྱི་ཚུལ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འཁོར་ལོ་མུ་

ཁྱུད་ཀྱི་རྩིབས་རྣམས་མི་གྱེས་པར་སྡུད་པ་བཞིན་དུ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཀྱང་། སེམས་ཀྱི་འཕྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། རྟོག་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། རྩོལ་བ་བཞི་ནི་འཕྲོ་བའི་རང་བཞིན་པས་རྩིབས་ལྟ་བུའོ།

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 85b

དེ་ལྟར་འཕགས་པ་ཀཽཎྜི་ནྱས་མཐོང་བའི་ལམ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། འཚོ་བ་གསུམ། ཚུལ་ཁྲིམས་

ཀྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པས་ཞེ་སྡང་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅོད་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྟོག་པ་དང་རྩོལ་བ་གསུམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པས་འདོད་ཆགས་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅོད་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་དྲན་

པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པས་གཏི་མུག་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་གིས་བཤད་དོ། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱི་དོན་རྒྱས་པར་ནི་མདོ་ཉིད་ལས་འོག་ནས་འཆད་པས་མདོ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཡང་

དག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་ཏོ། །ལྟ་བ་ནི་མཐོང་བའི་དོན་ཏེ། ནང་དང་ཕྱིའི་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལ་བྱ་ལ།

ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་ལ་བྱ་སྟེ། བདེན་པ་བཞིའི་དེ་ཁོ་ན་ལ་རྟོག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་པ་ནི་བཀྲ་ཤིས་པའམ་བསྔགས་པའམ། དགེ་བ་ལ་བྱལ། ལྟ་བ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། བཀྲ་ཤིས་པའམ། དགེ་བ་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་

ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་མ་བྱུང་བ་བྱུང་བ་ལ་བྱ་སྟེ། རྟོག་པ་དག་ནི་འདི་དགེ་འདི་མི་དགེ་ཞེས་འཇིགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་འཇིགས་པ་སྔོན་མ་བྱུང་བ་བྱུང་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ། །ཡང་

ན་ཡང་དག་པ་ནི་མཉམ་པའམ་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ལ་རྟོག་པ་ནི། དེའི་རྗེས་སུ་སེམས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། ཕྱིས་དེ་དང་མཐུན་པར་སེམས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ངག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་དང་པོར་ཚུལ་ཁྲིམས་

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 86a

ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མི་བྱ་བར་ཁས་བླངས་པ་བཞིན་དུ་ཡི་དམ་འདྲལ་བར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ངག་གོ། །ཡང་དག་པའི་ངག་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་

པར་རིག་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི་བརྫུན་དང་ཚིག་རྩུབ་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་དུས་སུ་སྨྲ། ཡང་དག་པར་སྨྲ། བདེན་པར་སྨྲ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཞེས་པ་ལ། གང་ལུས་ཀྱི་ལས་

མ་ཉམས་པ་ཞིག་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ངེས་པར་ལྟ་ཞིང་དེ་ལ་མི་འཇུག་པའོ། །ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་བཞིན་དུ་འཚོ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་དག་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་

བ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་དག་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །ཁྱིམ་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་དག་པ་ནི། མེ་དང་། མཚོན་དང་དུག་དང་ཆང་ལ་སོགས་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་དག་པ་ནི། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་དང་། ཆོག་ཤེས་ཤིང་འདོད་པ་

ཉུང་བ་དང་ཚུལ་འཆོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སླར་ལོག་པའོ། །ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང་། སྐྱེས་པ་སྤང་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེད་པ་དང་། སྐྱེས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ལུས་དང་།

སེམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བའོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྔོན་མཉན་ཅིང་བསམས་ཏེ། མྱོང་བའི་དངོས་པོ་སེམས་ལ་མི་བརྗེད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་དྲན་པ་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུ་རྣམ་པ་

གསུམ་ནི་གོམས་པ་དང་། མཚན་མ་མཐོང་བ་དང་། ཡིད་དང་བའོ། །དེ་ལ་གོམས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་། ཕྱིས་སེམས་ལ་དྲན་པ་འབྱུང་སྟེ།

เล่ม ๒๐๗ · หน้า 86b

དཔེར་ན་ཉིན་མོ་གོམས་པའི་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །མཚན་མར་མཐོང་བ་ནི་ཆོས་འདྲ་དང་མི་འདྲ་བ་མཐོང་བ་ལས་དྲན་པ་འབྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་བུ་དང་འདྲ་བ་མཐོང་ནས་བུ་དྲན་པ་དང་། ལྷགས་པས་ཉེན་ནས་མེ་དྲན་པའོ། །ཡིད་དང་བ་ནི་ཆུ་གསལ་བར་བཞིན་

གྱི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་དང་འདྲ་བར། སེམས་གསལ་ཏེ་སྒྲིབ་པའི་ཤས་ཆུང་ན་སྔོན་ཅི་བྱས་པ་རྣམས་དྲན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དག་པ་ནི་དྲང་པོ་ལ་བྱ་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གྱུར་པའམ་འཛིན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་སྦྲུལ་སྨྱུག་

མའི་སྦུབས་སུ་བཅུག་ན་དྲང་པོར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། སེམས་རྨུགས་པ་དང་། རྒོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་ནས་དྲང་པོར་འཛིན་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་པ་ནི་མཉམ་པ་ལ་བྱ་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་འཇོག་པ་ལ་བྱ་སྟེ། སེམས་

མཉམ་པར་འཇོག་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དེ་ལ་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་མདོ་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་དག་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མདོ་ཙམ་དུ་

བཤད་ནས། རྒྱས་པར་བཀའ་སྩལ་ཞེ་ན། འདུལ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གླེངས་པས་ཤེས་པ་དང་། སྤྲོས་པས་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་གླེངས་པས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ཙམ་དུ་

གསུངས་ནས། སྤྲོས་པས་ཤེས་པ་རྣམས་རྒྱ་ཆེར་མ་བཤད་པ་ན་དོན་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ལ་སློབ་དཔོན་འཆབ་པ་མི་མངའ་ཞིང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་དེ་ལ་དགེ་སློང་དག་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་

པ་རྒྱས་པར་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །དེ་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ན་ལྟ་

ที่มาและสัญญาอนุญาต

ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ

สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน

README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

  • หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
  • ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด