๔. พหุภาณีสูตร เล่ม ๒๒

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้พูดมาก มีโทษ ๕ ประการนี้ โทษ ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ ๑. พูดเท็จ ๒. พูดส่อเสียด ๓. พูดคำหยาบ ๔. พูดเพ้อเจ้อ ๕. หลังจากตายแล้ว ย่อมไปเกิดในอบาย ทุคติ วินิบาต นรก ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้พูดมาก มีโทษ ๕ ประการนี้แล ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้พูดด้วยมันตา มีอานิสงส์ ๕ ประการนี้ อานิสงส์ ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ ๑. ไม่พูดเท็จ ๒. ไม่พูดส่อเสียด ๓. ไม่พูดคำหยาบ ๔. ไม่พูดเพ้อเจ้อ ๕. หลังจากตายแล้ว ย่อมไปเกิดในสุคติโลกสวรรค์ ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้พูดด้วยมันตา มีอานิสงส์ ๕ ประการนี้แลพหุภาณิสูตรที่ ๔ จบ ๕. ปฐมอักขันติสูตร ว่าด้วยความไม่อดทน สูตรที่ ๑

พึงทราบวินิจฉัยในพหุภาณีสูตรที่ ๔ ดังต่อไปนี้ :-

บทว่า พหุภาณิสฺมึ ได้แก่ ไม่กำหนดไว้ด้วยปัญญาก็พูดมาก.

ปัญญา เรียกว่ามันตา ในบทว่า มนฺตภาณิสฺมึ ได้แก่ กำหนดด้วยปัญญาที่เรียกว่ามันตา แล้วจึงพูด.

จบอรรถกถาพหุภาณีสูตรที่ ๔ -----------------------------------------------------