๗. อโนทิสสูตรที่ ๑ เล่ม ๒๒

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้พิจารณาเห็นอานิสงส์ ๖ ประการ สามารถทำเขตไม่จำกัด ในสังขารทั้งปวงแล้วทำอนิจจสัญญาให้ปรากฏได้ อานิสงส์ ๖ ประการ อะไรบ้าง คือ ภิกษุพิจารณาเห็นว่า ๑. สังขารทั้งปวงจักปรากฏว่าเป็นของไม่มั่นคง ๒. ใจของเราจักไม่ยินดีในโลกทั้งปวง ๓. ใจของเราจักออกไปจากโลกทั้งปวง ๔. ใจของเราจักน้อมไปสู่นิพพาน ๕. สังโยชน์ทั้งหลายของเราจักถึงการละได้ ๖. เราจักเป็นผู้ประกอบด้วยสามัญญะ อันยอดเยี่ยม ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้พิจารณาเห็นอานิสงส์ ๖ ประการนี้แล สามารถทำเขตไม่จำกัดในสังขารทั้งปวงแล้วทำอนิจจสัญญาให้ปรากฏได้อนวัฏฐิตสูตรที่ ๗ จบ ๘. อุกขิตตาสิกสูตร ว่าด้วยนิพพิทาสัญญาเหมือนเพชฌฆาตผู้เงื้อดาบขึ้น

พึงทราบวินิจฉัยในปฐมอโนทิสสูตรที่ ๗ ดังต่อไปนี้ :-

บทว่า อโนธึ กริตฺวา ความว่า ไม่ทำให้มีขอบเขตคือเขตแดน อย่างนี้ว่า สังขารมีประมาณเท่านี้แหละไม่เที่ยง นอกจากนี้ไป ไม่ใช่ไม่เที่ยง (คือเที่ยง).

บทว่า อนวฏฺฐิตโต ความว่า เว้นจากฐานะ (เหตุที่เป็นไปได้) เพราะความเป็นของไม่มั่นคง. อธิบายว่า จักเป็นสภาวธรรมแตกดับไป แล้วจึงหยุด.

บทว่า สพฺพโลเก ความว่า ในโลกทั้งสิ้น ได้แก่ในธาตุทั้ง ๓.

บทว่า สามญฺเญน ความว่า โดยความเป็นสมณะ. อธิบายว่า ได้แก่พระอริยมรรค.

จบอรรถกถาปฐมอโนทิสสูตรที่ ๗ -----------------------------------------------------