๗. อุปเสนวังคันตปุตตเถราปทาน
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘๖–๙๖ลำดับ 19 จาก 412 ในอปทานพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ 11 ข้อ3 ฉบับเทียบฉบับได้ข้อต่อข้อพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ · อ้างว่าได้รับอนุญาต แต่ยังไม่มีเอกสาร
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๗. อุปเสนวังคันตปุตตเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระอุปเสนวังคันตบุตรเถระ (พระอุปเสนวังคันตบุตรเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
ข้าพเจ้าได้เข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาคพระนามว่าปทุมุตตระ ผู้เจริญที่สุดในโลก ผู้องอาจกว่านรชน ผู้สูงสุดแห่งนรชนพระองค์นั้น ประทับนั่งอยู่ ณ เงื้อมเขา
ครั้งนั้น ข้าพเจ้าได้เห็นดอกกรรณิการ์กำลังบาน จึงเด็ดขั้วดอกกรรณิการ์นั้นมาประดับฉัตรแล้ว บูชาพระพุทธเจ้า
ข้าพเจ้าได้ถวายอาหารบิณฑบาต เป็นข้าวสุกชั้นพิเศษ จัดว่าเป็นโภชนะชั้นดี ได้นิมนต์สมณะ ๘ รูป เป็น ๙ รูปรวมทั้งพระพุทธเจ้า ให้ฉัน ณ สถานที่วิเวกนั้น
พระผู้มีพระภาคผู้ทรงมีความเพียรมาก ผู้เป็นพระสยัมภู ทรงเป็นบุคคลผู้เลิศ ทรงอนุโมทนาว่า ด้วยการถวายฉัตรและการถวายข้าวสุกชั้นดีนี้
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๑๑๔}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๒. สีหาสนิยวรรค] ๗. อุปเสนวังคันตปุตตเถราปทาน
ด้วยจิตที่เลื่อมใสนั้น ท่านจักได้เสวยสมบัติ เขาจักเป็นจอมเทพ ครองเทวสมบัติ ๓๖ ชาติ
จักเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๒๑ ชาติ จักเป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์นับชาติไม่ถ้วน
เหล่าบัณฑิต เรียกผู้มีปัญญาเหมือนแผ่นดิน มีปัญญาดีว่าสุเมธะ ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ (นับจากกัปนี้ไป) ผู้นั้นจักสมภพในราชตระกูลโอกกากราช
ผู้นั้นจักเป็นพระพุทธเจ้าพระนามว่าโคดม ตามพระโคตร เมื่อศาสนารุ่งเรืองอยู่ เขาจักไปเกิดเป็นมนุษย์
จักมีนามว่าอุปเสนะ เป็นสาวกของพระศาสดา จักดำรงอยู่ในตำแหน่งอันเลิศ เพราะเป็นผู้ทำให้ประชาชนรอบด้านเลื่อมใส
อัตภาพสุดท้ายของข้าพเจ้ายังเป็นไปอยู่ ภพทั้งปวงข้าพเจ้าก็ถอนได้แล้ว ข้าพเจ้าชนะมารพร้อมทั้งพาหนะ(คือเสนามาร)แล้ว ทรงร่างกายซึ่งมีในภพสุดท้ายอยู่
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระอุปเสนวังคันตบุตรเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้อุปเสนวังคันตปุตตเถราปทานที่ ๗ จบ ภาณวารที่ ๓ จบ @เชิงอรรถ : @ คาถาที่ ๙๒-๙๓ แปลตามฉบับพม่าและ ขุ.เถร.อ. ๒/๒๒๕, ดูข้อ ๑๐๕ ถัดไปด้วย
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๑๑๕}
ฉบับหลวง
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
สตฺตมํ อุปเสนวงฺคนฺตปุตฺตตฺเถราปทานํ (๑๗)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ อุปเสนวังคันตปุตตเถราปทานที่ ๗ (๑๗) ว่าด้วยผลแห่งการถวายดอกกัณณิการ์
|๑๙.๘๖| ปทุมุตฺตรํ ภควนฺตํ โลกเชฏฺฐํ นราสภํ ปพฺภารมฺหิ นิสินฺนํ ตํ อุปคญฺฉึ นรุตฺตมํ ฯ |๑๙.๘๗| กณิการํ ปุปฺผิตํ ทิสฺวา วณฺเฏ เฉตฺวาน ตํ ตทา อลงฺกริตฺวา ฉตฺตมฺหิ พุทฺธสฺส อภิโรปยึ ฯ |๑๙.๘๘| ปิณฺฑปาตญฺจ ปาทาสึ ปรมนฺนํ สุโภชนํ พุทฺเธน นวเม ตตฺถ สมเณ อฏฺฐ โภชยี ฯ |๑๙.๘๙| อนุโมทิ มหาวีโร สยมฺภู อคฺคปุคฺคโล อิมินา ฉตฺตทาเนน ปรมนฺนปเวจฺฉนา ฯ |๑๙.๙๐| เตน จิตฺตปฺปสาเทน สมฺปตฺตึ อนุโภสฺสสิ ตึสกฺขตฺตุํ จ เทวินฺโท เทวรชฺชํ กริสฺสติ ฯ |๑๙.๙๑| เอกวีสติกฺขตฺตุํ จ จกฺกวตฺติ ภวิสฺสติ ปเทสรชฺชํ วิปุลํ คณนาโต อสงฺขยํ ฯ |๑๙.๙๒| ยํ วทนฺติ สุเมโธติ ภูริปญฺญํ สุเมธสํ กปฺเปโต สตสหสฺเส โอกฺกากกุลสมฺภโว ฯ |๑๙.๙๓| โคตโม นาม โคตฺเตน เอโส พุทฺโธ ภวิสฺสติ สาสเน ทิปฺปมานมฺหิ มนุสฺสตฺตํ คมิสฺสติ ฯ |๑๙.๙๔| อุปเสโนติ นาเมน เหสฺสติ สตฺถุสาวโก จริมํ วตฺตเต มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา ธาเรมิ อนฺติมํ เทหํ เชตฺวา มารํ สวาหนํ ฯ |๑๙.๙๕| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อุปเสโน วงฺคนฺตปุตฺโต เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ อุปเสนวงฺคนฺตปุตฺตตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ ตติยภาณวารํ นิฏฺฐิตํ ฯ
เราได้เข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาค พระนามว่าปทุมุตระเชษฐบุรุษของโลก เป็น นระผู้ประเสริฐ สูงสุดกว่านระ ประทับนั่งอยู่ที่เงื้อมเขา เวลานั้นเราได้ เห็นดอกกัณณิการ์กำลังบานจึงเด็ดขั้วมันแล้ว เอามาประดับที่ฉัตร โปรย (กั้น) ถวายแด่พระพุทธเจ้า และเราได้ถวายบิณฑบาตมีข้าวชั้นพิเศษ ที่จัดว่าเป็นโภชนะอย่างดี ได้นิมนต์พระ ๘ รูป เป็น ๙ รูป ทั้งพระ พุทธเจ้าให้ฉันที่บริเวณนั้น พระสยัมภูมหาวีรเจ้าผู้เป็นบุคคลผู้เลิศ ทรง อนุโมทนาว่า ด้วยการถวายฉัตรนี้ (และ) ด้วยจิตอันเลื่อมใสในการ ถวายข้าวชั้นพิเศษนั้น ท่านจักได้เสวยสมบัติ จักเป็นจอมเทวดาเสวย เทวรัชสมบัติ ๓๐ ครั้ง และจักได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๒๑ ครั้ง จักได้ เป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์ โดยคณานับไม่ถ้วนในแสนกัลปแต่ กัลปนี้ วงศ์พระเจ้าโอกกากราชจักสมภพ ดาบสผู้มีปัญญากว้างขวางเสมอ ด้วยแผ่นดิน มีปัญญาดี มหาชนเรียกว่าสุเมธ จักเป็นพระพุทธเจ้าพระ นามว่าโคดมโดยพระโคตร เมื่อพระศาสนากำลังรุ่งเรือง ผู้นี้จักถึงความเป็น มนุษย์จักได้เป็นสาวกของพระศาสดา มีนามว่าอุปเสนะ เมื่อกาลเป็นไป ถึงที่สุด เราถอนภพได้ทั้งหมด เราชนะมารพร้อมทั้งพาหนะแล้ว ทรง กายอันเป็นที่สุดไว้ คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และ อภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ฉะนี้แล. ทราบว่า ท่านพระอุปเสนวังคันตปุตตเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ อุปเสนวังคันตปุตตเถราปทาน. จบ ภาณวารที่ ๓. -----------------------------------------------------