๘. จังกมทายกเถราปทาน
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๙๓–๑๐๐ลำดับ 50 จาก 412 ในอปทานพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ 8 ข้อ3 ฉบับเทียบฉบับได้ข้อต่อข้อพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ · อ้างว่าได้รับอนุญาต แต่ยังไม่มีเอกสาร
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๘. จังกมทายกเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระจังกมทายกเถระ (พระจังกมทายกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
ข้าพเจ้าให้สร้างที่จงกรมก่อด้วยอิฐ ถวายพระมุนีพระนามว่าอัตถทัสสี ผู้เจริญที่สุดในโลก ผู้คงที่
ที่จงกรมสร้างสำเร็จดีแล้ว สูง ๕ ศอก ยาว ๑๐๐ ศอก ควรเป็นที่เจริญภาวนา น่ารื่นรมย์ใจ
พระผู้มีพระภาคพระนามว่าอัตถทัสสี ทรงเป็นผู้สูงสุดแห่งนรชน ทรงรับแล้ว ทรงใช้พระหัตถ์กอบทรายแล้วได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า
ด้วยการถวายทรายนี้ และด้วยการสร้างที่จงกรมถวายดีแล้ว ผู้นั้นจักได้ครองทรายที่สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ
เขาจักครองเทวสมบัติ มีเหล่านางเทพอัปสรแวดล้อม เสวยสมบัติในเทวดาทั้งหลายถึง ๓ กัป
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๑๘๐}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๕. อุปาลิวรรค] ๙. สุภัททเถราปทาน
เขามาเกิดยังมนุษยโลกแล้ว จักเป็นพระราชาในแว่นแคว้น และจักเป็นพระเจ้าจักรพรรดิในแผ่นดิน ๓ ชาติ
ในกัปที่ ๑๑๘ (นับจากกัปนี้ไป) ข้าพเจ้าได้ทำกรรมไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายที่จงกรม
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระจังกมทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้จังกมทายกเถราปทานที่ ๘ จบ
ฉบับหลวง
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อฏฺฐมํ จงฺกมทายกตฺเถราปทานํ (๔๘)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ จังกมทายกเถราปทานที่ ๘ (๔๘) ว่าด้วยผลแห่งการถวายที่จงกรม
|๕๐.๙๓| อตฺถทสฺสิสฺส มุนิโน โลกเชฏฺฐสฺส ตาทิโน อิฏฺฐกาหิ จินิตฺวาน จงฺกมํ การยึ อหํ ฯ |๕๐.๙๔| อุจฺจโต ปญฺจรตนํ จงฺกมํ สาธุ มาปิตํ อายามโต หตฺถสตํ ภาวเนยฺยํ มโนรมํ ฯ |๕๐.๙๕| ปฏิคฺคเหสิ ภควา อตฺถทสฺสี นรุตฺตโม หตฺเถน ปุฬินํ คยฺห อิมา คาถา อภาสถ ฯ |๕๐.๙๖| อิมินา ปุฬินทาเนน จงฺกมํ สุกเตน จ สตฺตรตนสมฺปนฺนํ ปุฬินํ อนุโภสฺสติ ฯ |๕๐.๙๗| ตีณิ กปฺปานิ เทเวสุ เทวรชฺชํ กริสฺสติ อนุโภสฺสติ สมฺปตฺตึ อจฺฉราหิ ปุรกฺขโต ฯ |๕๐.๙๘| มนุสฺสโลกํ อาคนฺตฺวา ราชา รฏฺเฐ ภวิสฺสติ ติกฺขตฺตุํ จกฺกวตฺตี จ มหิยา โส ภวิสฺสติ ฯ |๕๐.๙๙| อฏฺฐารเส กปฺปสเต ยํ กมฺมมกรึ ตทา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ จงฺกมสฺส อิทํ ผลํ ฯ |๕๐.๑๐๐| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา จงฺกมทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ จงฺกมทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
เราได้ให้ทำสถานที่จงกรมก่อด้วยอิฐ ถวายแด่พระมุนีพระนามว่าอัตถทัสสี ผู้เป็นเชษฐบุรุษของโลก ผู้คงที่ สถานที่จงกรมสร้างสำเร็จดีแล้ว โดยสูง ๕ ศอก โดยยาว ๑๐๐ ศอก ควรเป็นที่เจริญภาวนา น่ารื่นรมย์ใจ พระผู้มีพระภาคพระนามว่าอัตถทัสสีผู้เป็นนระอุดมทรงรับแล้ว ทรง กำทรายด้วย (ฝ่า) พระหัตถ์แล้ว ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า ด้วยการ ถวายทรายนี้ และด้วยการถวายที่จงกรมอันทำเสร็จดีแล้ว ผู้นั้นจักได้ เสวยทรายอันประกอบด้วยแก้ว ๗ ประการ จักเสวยเทวรัชสมบัติใน เทวดาทั้งหลายตลอด ๓ กัลป อันนางอัปสรแวดล้อมแล้วเสวยสมบัติ เขามาสู่มนุษย์โลกแล้ว จักได้เป็นพระราชาในแว่นแคว้น และจักได้เป็น พระเจ้าจักรพรรดิในแผ่นดิน ๓ ครั้ง ในกัลปที่ ๑๘๐๐ เราได้ทำกรรมใด ในเวลานั้น ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายที่ จงกรม คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระจังกมทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ จังกมทายกเถราปทาน. -----------------------------------------------------