arnon.onlineSign inAsk AI

พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน

ทัสสนัตติกเหตุทุกะ

เล่ม ๔๔

Text layerBuddha’s wordsItems ๑๗๐–๑๙๑ (Royal Thai)4 editions

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ ทัสสนัตติกเหตุทุกะ (Royal Thai Volume 44 · Mahachula Volume 44 · Mahamakut Volume 90 · Chaloem Phrakiat Volume 44)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 44, pp. 558–564

Page 558

ในนอารัมมณปัจจัย มี ๑๖ วาร

ในนอธิปติปัจจัย ” ๑๖ ” (ย่อ)

ในนเหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มี ๑๖ วาร (ย่อ)

ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย ” ๑๖ ” (ย่อ)

(พึงให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)

จบ ปีติติกเหตุทุกะ

๘. ทัสสเนนปหาตัพพติกะ ๑. เหตุทุกะ

๑-๗. ปฏิจจาทิวาร ปัจจยจตุกกะ

[๑๑๔] อาศัยสภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ สภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค และที่ไม่ใช่อันมรคค <*> เบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

[๑๑๕] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๓ วาร)

ในวิปากปัจจัย ” ๑ ” ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๓ ”

ในนอธิปติปัจจัย ” ๓ ”

Footnotes (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. <*>มรรค - ผู้รวบรวม
Page 559

ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาร ...

ในนวิปปยุตตปัจจัย ” ๓ ” (ย่อ)

(สหชาตวารก็ดี ... สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดาร)

[๑๑๖] สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ วารสภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ เป็นปัจจัย แก่สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)

[๑๑๗] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๘ ”

ในอธิปติปัจจัย ” ๖ ”

ในอนันตรปัจจัย ” ๕ ”

ในสมนันตรปัจจัย ” ๕ ”

ในสหชาตปัจจัย ” ๓ ”

ในอัญญมัญญปัจจัย ” ๓ ”

ในนิสสยปัจจัย ” ๓ ”

ในอุปนิสสยปัจจัย ” ๘ ”

ในอาเสวนปัจจัย ” ๓ ”

ในวิปากปัจจัย ” ๑ ”

ในอินทริยปัจจัย ” ๑ ”

ในมัคคปัจจัย ” ๑ ” ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๓ ” (ย่อ)

ในนเหตุปัจจัย ” ๘ ”

ในนอารัมมณปัจจัย ” ๘ ” (ย่อ)

Page 560

ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)

ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย ” ๘ ” (ย่อ)

(พึงให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)

นเหตุปทะ ๑. ปฏิจจวาร

ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัย

[๑๑๘] อาศัยสภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยอาศัยสภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค และที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยอาศัยสภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (๓)อาศัยสภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยอาศัยสภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึง ประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยอาศัยสภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่ใช่

Page 561

อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็น เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (๓)

อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค และที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย (๑)

อาศัยสภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย (๑)

อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค และที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึง ประหาณและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย (ย่อ)

Page 562

[๑๑๙] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๓ ”

ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ” ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

นเหตุปัจจัยและนอารัมมณปัจจัย

[๑๒๐] อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อัน มรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่ใช่อัน โสดาปัตติมรรค และที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัยอาศัยสภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย (๑)

อาศัยสภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย (๑)

อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค และที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและ ที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค และที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย (๑)

Page 563

อาศัยสภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค และที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย (๑) (ย่อ)

[๑๒๑] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย ” ๕ ”

ในนอธิปติปัจจัย ” ๙ ” ...

ในนวิคตปัจจัย ” ๕ ” (ย่อ)

ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๕ วาร (ย่อ)

ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย ” ๑ ” (ย่อ)

(สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร)

๗. ปัญหาวาร ปัจจยจตุกกะ

[๑๒๒] สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัยสภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค และที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๒ วารสภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วารสภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค

Page 564

และที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)

[๑๒๓] ในอารัมมณปัจจัย มี ๘ วาร

ในอธิปติปัจจัย ” ๑๐ ” ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๑๓ ” (ย่อ)

ในนเหตุปัจจัย ” ๑๔ ”

ในนอารัมมณปัจจัย ” ๑๔ ” (ย่อ)

ในนเหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มี ๘ วาร (ย่อ)

ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย ” ๘ ” (ย่อ)

(พึงให้พิสดารเหมือนกับปัญหาวารในกุสลติกะ)

จบ ทัสสเนนปหาตัพพติกเหตุทุกะ

๙. ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกติกะ ๑. เหตุทุกะ

๑-๗. ปฏิจจาทิวาร ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัย

[๑๒๔] อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่ง เป็นเหตุ สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ สภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อัน มรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ สภาวธรรมที่มีเหตุที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค และที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)