พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ทุกนิบาต · สิคาลวรรค
๑๐. กปิชาดก
เล่ม ๒๗ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๕๐–๓๕๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในสิคาลวรรคมี ๔ ฉบับ
๒๕๐. กปิชาตก (๑๐)
๑๐. กปิชาดก (๒๕๐)
ว่าด้วยการเข้าใจผิดว่าลิงเป็นฤๅษี
(ดาบสกุมารเห็นลิงปลอมมีความสงสารจึงกล่าวกับดาบสโพธิสัตว์ผู้เป็นบิดาว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ทุกนิบาต สิคาลวรรค กปิชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๗๒–๗๓ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๑๙–๑๑๙
อยํ อิสี อุปสมสญฺญเม รโต
ส ติฏฺฐติ สิสิรภเยน อฏฺฏิโต (๑)
หนฺท อยํ ปวิสตุมํ อคารกํ
วิเนตุ สีตํ ทรถญฺจ เกวลํ.
- ๑ก. อทฺธิโต
ฤๅษีผู้นี้ยินดีในความสงบและความสำรวม
ท่านถูกภัยคือความหนาวเบียดเบียนยืนอยู่
เชิญท่านฤๅษีเข้ามายังบรรณศาลานี้
เพื่อบรรเทาความหนาว ความกระวนกระวายทั้งสิ้นเถิด
(พระโพธิสัตว์ฟังคำของบุตรแล้วจึงลุกขึ้นมองดูก็รู้ว่าเป็นลิง จึงกล่าวว่า)
นายํ อิสี อุปสมสญฺญเม รโต
กปี อยํ ทุมวรสาขโคจโร
โส ทูสโก โรสโก จาปิ ชมฺโม
สเจวเช อิมมฺปิ ทูเส ฆรนฺติ.
กปิชาตกํ ทสมํ. สิงฺคาลวคฺโค ทสโม ตสฺสุทฺทานํ
อถ ราชา สิงฺคาลวโร สุนโข
ตถา โกสิย อิจฺฉติ กาลฆโส
อถ ทานวโรฏฺฐปิ สารถินา
ปุนมฺพวนญฺจ สิสิรกปิ ทสาติ.
อถ วคฺคุทฺทานํ
ทฬฺหญฺจ วคฺคํ อปเรน สนฺถวํ
กลฺยาณวคฺคาสทิโส จ รูหกํ
นตํทฬฺหพีรณถมฺภกํ ปุน
กาสาวุปาหนสิงฺคาลเกน ทสาติ.
ทุกนิปาตํ นิฏฺฐิตํ.
ผู้นี้มิใช่ฤๅษีผู้ยินดีในความสงบและความสำรวมหรอก
แต่เป็นลิงที่ห้อยโหนไปตามกิ่งมะเดื่อ
มันมักประทุษร้าย มักโกรธ และมีสันดานเลวทราม
ถ้ามันเข้ามา มันก็จะพึงทำลายบรรณศาลานี้
กปิชาดกที่ ๑๐ จบ
สิงคาลวรรคที่ ๑๐ จบ
รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. สัพพทาฐิชาดก ๒. สุนขชาดก
๓. คุตติลชาดก ๔. วิคติจฉชาดก
๕. มูลปริยายชาดก ๖. พาโลวาทชาดก
๗. ปาทัญชลิชาดก ๘. กิงสุโกปมชาดก
๙. สาลกชาดก ๑๐. กปิชาดก
รวมวรรคที่มีในนิบาตนี้ คือ
๑. ทัฬหวรรค ๒. สันถววรรค
๓. กัลยาณวรรค ๔. อสทิสวรรค
๕. รุหกวรรค ๖. นตังทัฬหวรรค
๗. พีรณถัมภกวรรค ๘. กาสาววรรค
๙. อุปาหนวรรค ๑๐. สิงคาลวรรค
ทุกนิบาต จบ
จบ ๑๐. กปิชาดก