๑๐. โพธิฆรการกเถราปทาน

สิทฺธตฺถสฺส ภควโต ทิปทินฺทสฺส ตาทิโน

ปสนฺนจิตฺโต สุมโน โพธิฆรมการยึ ฯ

ตุสฺสิตํ อุปปนฺโนมฺหิ วสามิ รตเน ฆเร

น เม สีตํ ว อุณฺหํ วา วาโต คตฺเต น สมฺผุเส ฯ

ปญฺจสฏฺฐิมฺหิโต กปฺเป จกฺกวตฺติ อโหสหํ

กาสิกํ นาม นครํ วิสุกมฺเมน มาปิตํ ฯ

ทสโยชนอายามํ อฏฺฐโยชนวิตฺถตํ

น ตมฺหิ นคเร อตฺถิ กฏฺฐํ วลฺลี จ มตฺติกา ฯ

ติริยํ โยชนํ อาสิ อฑฺฒโยชนวิตฺถตํ

มงฺคโล นาม ปาสาโท วิสุกมฺเมน มาปิโต ฯ

จูฬาสีติสหสฺสานิ ถมฺภา โสวณฺณิยา อหุ

มณิมยา จ นิยฺยูหา ฉทนํ รูปิยํ อหุ ฯ

สพฺพโสณฺณมยํ ฆรํ วิสุกมฺเมน มาปิตํ

อชฺฌาวุตฺถํ มยา เอตํ ฆรทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

เต สพฺเพ อนุโภตฺวาน เทวมานุสเก ภเว

อชฺช ปตฺโตมฺหิ นิพฺพานํ สนฺติปทํ อนุตฺตรํ ฯ

ตึสกปฺปสหสฺสมฺหิ โพธิฆรมการยึ

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ฆรทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ

สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา โพธิฆรการโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

โพธิฆรการกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

อุทฺทานํ

วิเภทกิ โกลผลิ พิลฺลภลฺลาตกปฺปโท

อุมฺมา อมฺพาฏกิ เจว อาสนิ ปาทปีฐโก ฯ

เวทิกา โพธิฆริโก คาถาโย คณิตาปิจ

เอกูนาสีติกา สพฺพา อสฺมึ วคฺเค ปกิตฺติตา ฯ

วิเภทกิวคฺโค ปญฺจจตฺตาฬีโส ฯ

๑ ม. โพธิฆรทายตฺเถร ... ฯ ยุ. โพธิฆริยตฺเถร ... ฯ

เรามีจิตเลื่อมใสมีใจโสมนัส ได้ใช้คนทำเรือนไม้โพธิของพระผู้มีพระภาคผู้เป็นใหญ่กว่าสัตว์ผู้คงที พระนามว่าสิทธัตถะ เราเข้าถึงสวรรค์ชั้นดุสิต อยู่ในเรือนแก้ว หนาว ร้อน หรือลม มิได้ถูกต้องตัวเราเลย ในกัปที่ ๖๕ แต่กัปนี้ เราได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิวิสสุกรรมเทพบุตรได้เนรมิตนครชื่อกาสิกะ ยาว ๑๐ โยชน์ กว้าง๘ โยชน์ให้เรา ในนครนั้นไม่มีไม้ เครือเถา และดินเลยวิสสุกรรมเทพบุตรเนรมิตปราสาทชื่อมงคล ยาวโยชน์หนึ่ง กว้างครึ่งโยชน์ ให้เรา เสาปราสาท ๘๔,๐๐๐ ต้น ล้วนเป็นทองคำพื้นสำเร็จด้วยแก้วมณี หลังคาเป็นเงิน เรือนสำเร็จด้วยทอง นี้เราได้อยู่ครอบครองมาแล้ว นี้เป็นผลแห่งการให้เรือนเป็นทานเราได้เสวยผลทั้งปวงนั้น ในภพทั้งที่เป็นของเทวดาและมนุษย์วันนี้เราบรรลุนิพพานอันเป็นบทสงบระงับ ไม่มีบทใดจะยิ่งกว่าในกัปที่สามหมื่น เราได้ให้ทำเรือนโพธิพฤกษ์ ด้วยกรรมนั้นเราไม่รู้จักทุคติเลย นี้ก็เป็นผลแห่งการให้เรือนเป็นทาน เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระโพธิฆรการกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ โพธิฆรการกเถราปทาน.

------------------

รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. วิเภทกิพีชิยเถราปทาน ๖. อัมพาฏกิยเถราปทาน

๒. โกลทายกเถราปทาน ๗. สีหาสนิกเถราปทาน

๓. เวลุวผลิยเถราปทาน ๘. ปาทปิฐิยเถราปทาน

๔. ภัลลาตกทายกเถราปทาน ๙. เวทิยการกเถราปทาน

๕. อุมมาปุปผิยเถราปทาน ๑๐. โพธิฆรการกเถราปทาน

ในวรรคนี้ บัณฑิตได้ภาษิตคาถาไว้คำนวณได้ ๗๙ คาถา.

จบ วิเภทกิวรรคที่ ๔๕