๙. เชนตปุโรหิตปุตตเถรคาถา
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๒๓–๔๒๘ลำดับ 219 จาก 265 ในเถรคาถาพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ 6 ข้อ3 ฉบับเทียบฉบับได้ข้อต่อข้อพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ · อ้างว่าได้รับอนุญาต แต่ยังไม่มีเอกสาร
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๙. เชนตปุโรหิตปุตตเถรคาถา ภาษิตของพระเชนตปุโรหิตบุตรเถระ (พระเชนตปุโรหิตบุตรเถระได้กล่าว ๖ คาถาไว้ดังนี้ว่า)
เราเป็นผู้มัวเมาด้วยความเมาเพราะชาติสกุล โภคะ อิสริยยศ ทรวดทรง ผิวพรรณและรูปร่าง เราได้ประพฤติมัวเมาด้วยความเมาอย่างอื่นอีก
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๖ หน้า : ๔๑๒}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา [๖. ฉักกนิบาต] ๑๐. สุมนเถรคาถา
เราเป็นคนโง่ ถูกอติมานะกำจัด มีใจกระด้างจัด ชูมานะดุจธง จึงไม่สำคัญใครๆ ว่า เสมอกับตนและยิ่งกว่าตน
กระด้างเพราะมานะ ไม่เอื้อเฟื้อ จึงไม่ยอมกราบไหว้ใครๆ แม้เป็นมารดา บิดา และแม้ผู้อื่นที่ควรเคารพ
เราได้พบพระศาสดาผู้ทรงแนะนำ เลิศประเสริฐสูงสุดกว่าสารถีทั้งหลาย ทรงรุ่งเรืองอยู่ดุจพระอาทิตย์ มีภิกษุสงฆ์แวดล้อม
จึงมีใจเลื่อมใส ละทิ้งมานะและความมัวเมาแล้ว กราบไหว้พระศาสดาผู้สูงสุดกว่าสัตว์ทุกหมู่เหล่าด้วยเศียรเกล้า
ความถือตัวว่าดีกว่าเขา และความถือตัวว่าเลวกว่าเขา เราละถอนได้เด็ดขาดแล้ว อัสมิมานะเราก็ตัดขาดแล้ว มานะทุกอย่างเราก็ทำลายเสียแล้ว
ฉบับหลวง
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๖ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๘ ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ เถร-เถรีคาถา ๙. เชนตปุโรหิตปุตตเถรคาถา สุภาษิตแสดงการละมานะเพราะพบเห็นพระพุทธองค์
|๓๕๕.๔๒๓| ๙ ชาติมเทน มตฺโตหํ โภคอิสฺสริเยน จ สณฺฐานวณฺณรูเปน มทมตฺโต อจาริหํ ฯ |๓๕๕.๔๒๔| นาตฺตโน สมกํ กญฺจิ อติเรกญฺจ มญฺญิสํ อติมานหโต พาโล ปตฺถทฺโธ อุสฺสิตทฺธโช ฯ |๓๕๕.๔๒๕| มาตรํ ปิตรํ วาปิ อโถปิ ครุสมฺมเต น กิญฺจิ อภิวาเทสึ มานตฺถทฺโธ อนาทโร ฯ |๓๕๕.๔๒๖| ทิสฺวา วินายกํ อคฺคํ สารถีนํ วรุตฺตมํ ตปนฺตมิว อาทิจฺจํ ภิกฺขุสงฺฆปุรกฺขตํ |๓๕๕.๔๒๗| มานํ มทญฺจ ฉฑฺเฑตฺวา วิปฺปสนฺเนน เจตสา สิรสา อภิวาเทสึ สพฺพสตฺตานมุตฺตมํ ฯ |๓๕๕.๔๒๘| อติมาโน จ โอมาโน ปหีนา สุสมูหตา อสฺมิมาโน สมุจฺฉินฺโน สพฺเพ มานวิธา หตาติ ฯ เชนฺโต ปุโรหิตปุตฺโต เถโร ฯ
เราเป็นผู้เมาด้วยความเมาเพราะชาติสกุล ด้วยโภคะ และอิสริยยศ ด้วย ทรวดทรง ผิวพรรณและรูปร่าง และเป็นผู้เมาแล้วด้วยความเมาอย่างอื่น เราจึงไม่สำคัญใครๆ ว่าเสมอตน และยิ่งกว่าตน เราเป็นผู้มีกุศลอัน อติมานะ กำจัดแล้ว เป็นคนโง่เขลา เป็นผู้มีใจกระด้าง เป็นผู้ถือตัว มีมานะกระด้าง ไม่เอื้อเฟื้อ จึงไม่กราบไหว้ใคร แม้เป็นมารดาหรือบิดา แม้พี่ชายหรือพี่สาว และแม้สมณพราหมณ์เหล่าอื่นที่โลกสมมติว่าเป็น ครูบาอาจารย์ เราเห็นพระพุทธเจ้าผู้เป็นนายกของโลก ผู้เลิศประเสริฐ สูงสุดกว่าสารถีทั้งหลาย ผู้รุ่งเรืองดุจพระอาทิตย์ อันหมู่ภิกษุสงฆ์ห้อม ล้อมแล้ว จึงละทิ้งมานะและความมัวเมา มีใจผ่องใส ถวายบังคมพระองค์ ผู้สูงสุดกว่าสัตว์ทั้งหลาย ด้วยเศียรเกล้า การถือตัวว่าดีกว่าเขา ว่าเลว กว่าเขา และว่าเสมอเขา เราละแล้ว ถอนขึ้นแล้วด้วยดี การถือตัวว่า เป็นเราเป็นเขา เราตัดขาดแล้ว การถือตัวต่างๆ ทั้งหมด เรากำจัดแล้ว.