อรูปึ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อรูปี กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

กุศลธรรมที่เป็นอรูปีธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอรูปีธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ ฯ สหชาตวาเรปิ ฯเปฯ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ --------- ปฏิจฺจวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑ในสหชาตวารก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัยปฏิจจวาร

อรูปึ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อรูปี อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา ฯ

อกุศลธรรมที่เป็นอรูปีธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอรูปีธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ สหชาตวาเรปิ ฯเปฯ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ ----------- ปฏิจฺจวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ในสหชาตวารก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัยปฏิจจวาร

รูปึ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ รูปี อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อรูปึ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อรูปี อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ รูปึ อพฺยากตญฺจ อรูปึ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ รูปี อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นรูปีธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นรูปีธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อัพยากตธรรมที่เป็นอรูปีธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอรูปีธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อัพยากตธรรมที่เป็นรูปีธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นรูปีธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นอรูปีธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

อรูปึ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อรูปี อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นอรูปีธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอรูปี- *ธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ ตีณิ อธิปติยา ปญฺจ อนนฺตเร ตีณิ สมนนฺตเร ตีณิ อญฺญมญฺเญ ฉ ปุเรชาเต เอกํ อาเสวเน เอกํ กมฺเม นว วิปาเก นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอธิปติปัจจัย มี " ๕ ในอนันตรปัจจัย มี " ๓ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๓ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๖ ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๑ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๑ ในกัมมปัจจัย มี " ๙ ในวิปากปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ ตีณิ นอธิปติยา นว ฯเปฯ นกมฺเม เทฺว นวิปาเก ปญฺจ นอาหาเร เอกํ นอินฺทฺริเย เอกํ นฌาเน เทฺว นมคฺเค นว นสมฺปยุตฺเต ตีณิ นวิปฺปยุตฺเต เทฺว โนนตฺถิยา ตีณิ โนวิคเต ตีณิ ฯ ปญฺหาวาโร

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่นัตถิปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๓ปัญหาวาร

อรูปี อพฺยากโต ธมฺโม อรูปิสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นอรูปีธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรม ที่เป็นอรูปีธรรม โดยเหตุปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ เทฺว อธิปติยา ตีณิ อนนฺตเร เอกํ สมนนฺตเร เอกํ สหชาเต สตฺต อญฺญมญฺเญ ฉ นิสฺสเย สตฺต อุปนิสฺสเย เทฺว ปุเรชาเต เอกํ ปจฺฉาชาเต เอกํ อาเสวเน เอกํ กมฺเม ตีณิ วิปาเก ตีณิ อาหาเร จตฺตาริ อินฺทฺริเย ฉ ฌาเน ตีณิ มคฺเค ตีณิ สมฺปยุตฺเต เอกํ วิปฺปยุตฺเต เทฺว ฯเปฯ อวิคเต สตฺต ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒ ในอธิปติปัจจัย มี " ๓ ในอนันตรปัจจัย มี " ๑ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๑ ในสหชาตปัจจัย มี " ๗ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๖ ในนิสสยปัจจัย มี " ๗ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๒ ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๑ ในปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๑ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๑ ในกัมมปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในวิปากปัจจัย มี " ๓ ในอาหารปัจจัย มี " ๔ ในอินทริยปัจจัย มี " ๖ ในฌานปัจจัย มี " ๓ ในมัคคปัจจัย มี " ๓ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๑ ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๒ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี " ๗

นเหตุยา สตฺต นอารมฺมเณ สตฺต ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๗ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๗

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เทฺว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ รูปิทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ --------

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อ ปัจจัย ๒ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น รูปีทุกกุสลัตติกะ จบ