กิเลสสังกิเลสิกทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔

สงฺกิเลสิกญฺเจวโนจกิเลสํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สงฺกิเลสิโกเจวโนจกิเลโส กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

กุศลธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรม อาศัย กุศลธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ --------- ปฏิจฺจวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัยปฏิจจวาร

กิเลสญฺเจวสงฺกิเลสิกญฺจ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กิเลโสเจว- สงฺกิเลสิโกจ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ สงฺกิเลสิกญฺเจวโนจกิเลสํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สงฺกิเลสิโกเจวโนจกิเลโส อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ กิเลสญฺเจวสงฺกิเลสิกญฺจ อกุสลญฺจ สงฺกิเลสิกญฺเจวโนจกิเลสํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กิเลโสเจวสงฺกิเลสิโกจ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

อกุศลธรรมที่เป็นทั้งกิเลสธรรม และสังกิเลสิกธรรม อาศัย อกุศลธรรมที่เป็นทั้งกิเลสธรรม และสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุ-*ปัจจัย มี ๓ นัย อกุศลธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อกุสลธรรมที่เป็นทั้งกิเลสธรรมและสังกิเลสิกธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทั้งกิเลสธรรมและสังกิเลสิกธรรม และอกุศลธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรมแต่ไม่ใช่กิเลสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อวิคเต นว ฯ กิเลสทุกอกุสลสทิสํ ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ ----------- ปฏิจฺจวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙เหมือนกับกิเลสทุกอกุศล ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัยปฏิจจวาร

สงฺกิเลสิกญฺเจวโนจกิเลสํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สงฺกิเลสิโกเจวโนจกิเลโส อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมอาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ กิเลสสงฺกิเลสิกทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ --------

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัยกิเลสสังกิเลสิกทุกกุสลัตติกะ จบ

สภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของกิเลสแต่ไม่เป็นกิเลสซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของกิเลสแต่ไม่เป็นกิเลสซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย(ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ) (สหชาตวาร ฯลฯ ปัจจยวาร ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)

สภาวธรรมที่เป็นกิเลสและเป็นอารมณ์ของกิเลสซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกิเลสและเป็นอารมณ์ของกิเลสซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของกิเลสแต่ไม่เป็นกิเลสซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของกิเลสแต่ไม่เป็นกิเลสซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นกิเลสและเป็นอารมณ์ของกิเลสซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกิเลสเป็นอารมณ์ของกิเลสและที่เป็นอารมณ์ของกิเลสแต่ไม่เป็นกิเลสซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)

สภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของกิเลสแต่ไม่เป็นกิเลสซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของกิเลสแต่ไม่เป็นกิเลสซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ) (สหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวาร ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อนุโลมทุกัตติกปัฏฐาน เหตุทุกสนิทัสสนสัปปฏิฆัตติกะ