พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ทุกนิบาต · นตังทัฬหวรรค
๑๐. กันทคลกชาดก
เล่ม ๒๗Text layerBuddha’s wordsItems ๒๖๙–๒๗๐ (Royal Thai)10/10 in นตังทัฬหวรรค4 editions
๒๑๐. กนฺทคลกชาตก (๑๐)
๑๐. กันทคลกชาดก (๒๑๐)
ว่าด้วยนกหัวขวานตายเพราะไม้แก่น
(นกหัวขวานกันทคลกะตกลงที่พื้นดินแล้ว กล่าวกับนกหัวขวานขทิรวนิยโพธิสัตว์ว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ทุกนิบาต นตังทัฬหวรรค กันทคลกชาดก (Royal Thai Volume 27 · Mahachula Volume 27 · Mahamakut Volume 57 · Chaloem Phrakiat Volume 27)
บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 27, pp. 58–58 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 27, pp. 96–96
อมฺโภ โก นาม ยํ รุกฺโข สินฺนปตฺโต (๑) สกณฺฏโก
ยตฺถ เอกปฺปหาเรน อุตฺตมงฺคํ วิสาฏิตํ. (๒)
- 1สี.อิ. สินปตฺโต
- 2ฉ.ม. วิภิชฺชิตํ
ท่านขทิรวนิยะผู้เจริญ ต้นไม้ต้นนี้
มีใบเกลี้ยง มีหนาม ชื่อต้นอะไร
กระหม่อมของข้าพเจ้าแตก
เพราะการเจาะต้นไม้นี้เพียงครั้งเดียวเท่านั้น
(นกหัวขวานขทิรวนิยโพธิสัตว์ฟังคำรำพันของนกหัวขวานกันทคลกะแล้ว จึง กล่าวว่า)
อจาริ วตายํ วิตุทํ วนานิ
กฏฺฐงฺครุกฺเขสุ อสารเกสุ
อถาสทา ขทิรํ ชาตสารํ
ยตฺถพฺภิทา ครุโฬ อุตฺตมงฺคนฺติ.
กนฺทคลกชาตกํ ทสมํ. นตํทฬฺหวคฺโค ฉฏฺโฐ. ตสฺสุทฺทานํ
ทฬฺหพนฺธน หํสวโร จ ปุน
วิรูปกฺข สวิฏฺฐก มจฺฉวโร
สกุรุงฺค สอสฺสก อมฺพวโร
ปุน กุกฺกุฏโก ครุเฬน ทสาติ.
นกหัวขวานตัวนี้ชื่อกันทคลกะ เมื่อจะเจาะหมู่ไม้ในป่า
ได้บินท่องเที่ยวไปในหมู่ไม้แห้งที่ไม่มีแก่น
ต่อมาภายหลัง ได้มาพบไม้ตะเคียนซึ่งมีแก่นโดยธรรมชาติ
ได้ทำลายกระหม่อมที่ต้นตะเคียนนั้นแล้ว
กันทคลกชาดกที่ ๑๐ จบ
นตังทัฬหวรรคที่ ๖ จบ
รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. พันธนาคารชาดก ๒. เกฬิสีลชาดก
๓. ขันธชาดก ๔. วีรกชาดก
๕. คังเคยยชาดก ๖. กุรุงคมิคชาดก
๗. อัสสกชาดก ๘. สุงสุมารชาดก
๙. กุกกุฏชาดก ๑๐. กันทคลกชาดก
End of ๑๐. กันทคลกชาดก