พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เอกกนิบาต · สีลวรรค
๙. อายาจิตภัตตชาดก
เล่ม ๒๗ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในสีลวรรคมี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เอกกนิบาต สีลวรรค อายาจิตภัตตชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๑–๑๒
๘. มตกภัตตชาดก (๑๘)
ว่าด้วยสัตว์ไม่ควรฆ่าสัตว์
(รุกขเทวดาโพธิสัตว์แสดงธรรมแก่มหาชนว่า)
{๑๘} [๑๘] หากสัตว์ทั้งหลายจะพึงรู้อย่างนี้ว่า ‘ความเกิดและความเติบโต นี้เป็นทุกข์’ สัตว์จึงไม่ควรฆ่าสัตว์ด้วยกัน เพราะว่าผู้ชอบฆ่า สัตว์ย่อมเศร้าโศก
๙. อายาจิตภัตตชาดก (๑๙)
ว่าด้วยการเปลื้องตนที่ถูกวิธี
(รุกขเทวดากล่าวกะกุฎุมพีผู้ฆ่าสัตว์มาแก้บนว่า)
{๑๙} [๑๙] ถ้าท่านปรารถนาจะเปลื้องตนจากการบนบาน ท่านละโลกนี้ไป แล้วก็จะพ้นได้ ก็ท่านเปลื้องตนอยู่อย่างนี้ กลับจะติดหนักเข้า ไปอีกเพราะนักปราชญ์หาได้เปลื้องตนด้วยอาการอย่างนี้ไม่ การเปลื้องตนของคนพาลแบบนี้จัดเป็นการผูกมัดไป
- ๑ท่านละโลกนี้ไปแล้วก็จะพ้นได้ หมายถึงว่า จงเปลื้องตนให้หลุดพ้นโดยวิธีที่จะไม่ผูกมัดตนไว้ด้วย บาปกรรมในปรโลก หรือโดยวิธีที่บาปกรรมจะไม่ตามไปให้ผลในปรโลก (นัย ขุ.ชา.อ. ๑/๒๓๗)
๑๐. นฬปานชาดก (๒๐)
ว่าด้วยการพิจารณาก่อนดื่ม
(พระบรมศาสดาทรงทราบความที่พญากระบี่โพธิสัตว์กับผีเสื้อนํ้าโต้คารมกัน จึงตรัสเหตุที่พญากระบี่โพธิสัตว์ไม่ลงไปดื่มนํ้าในสระโบกขรณี เป็นพระคาถาว่า) {๒๐} [๒๐] พญากระบี่ไม่เห็นรอยเท้าขึ้น เห็นแต่รอยเท้าลง จึงกล่าวว่า ‘เราจักดื่มนํ้าด้วยไม้อ้อ ท่านก็จักฆ่าเราไม่ได้’
จบ สีลวรรคที่ ๒
รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. ลักขณชาดก ๒. นิโครธมิคชาดก
๓. กัณฑินชาดก ๔. วาตมิคชาดก
๕. ขราทิยชาดก ๖. ติปัลลัตถมิคชาดก
๗. มาลุตชาดก ๘. มตกภัตตชาดก
๙. อายาจิตภัตตชาดก ๑๐.นฬปานชาดก
- ๑( ) ขุ.ชา.อ. ๑/๒๓๙
จบ ๙. อายาจิตภัตตชาดก