arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

วรรคที่ ๑๐

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๒๘–๒๓๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๒ ในเอกกนิบาตมี ๔ ฉบับ

เถรคาถาย เอกนิปาตสฺส ทสมวคฺโค

เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๑๐

ว่าด้วยคาถาสุภาษิต ในเอกกนิบาต วรรคที่ ๑๐

๑. ปริปุณณกเถรคาถา

สุภาษิตสรรเสริญรสพระธรรม

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๑๐ ปริปุณณกเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

บาลี (สยามรัฐ)

๑ น ตถามตํ สตรสํ สุธนฺนํ ยํ มยชฺช ปริภุตฺตํ

อปริมิตทสฺสินา โคตเมน พุทฺเธน เทสิโต ธมฺโมติ ฯ

ปริปุณฺณโก เถโร ฯ

๑ ม. ยุ. มโหเฆว ฯ

ฉบับหลวง

สุธาโภชน์มีรสตั้งร้อย ที่เราบริโภคในวันนี้ ก็ไม่เหมือนอมตะที่เราได้บริโภค พระธรรมที่พระพุทธเจ้าผู้โคดม ทรงเห็นซึ่งธรรมหาประมาณมิได้

ทรงแสดงไว้แล้ว.

๒. วิชยเถรคาถา

สุภาษิตสรรเสริญผู้สิ้นอาสวะ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๑๐ วิชยเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

บาลี (สยามรัฐ)

๒ ยสฺสาสวา ปริกฺขีณา อาหาเร จ อนิสฺสิโต

สุญฺญโต อนิมิตฺโต จ วิโมกฺโข ยสฺส โคจโร

อากาเสว สกุนฺตานํ ปทนฺตสฺส ทุรนฺวยนฺติ ฯ

วิชโย เถโร ฯ

ฉบับหลวง

ผู้ใดมีอาสวะสิ้นแล้ว ไม่ติดอยู่ในอาหารมีสุญญตวิโมกข์และอนิมิตตวิโมกข์เป็นโคจร รอยเท้าของผู้นั้นรู้ได้ยาก เหมือนรอยเท้าของฝูงนก

ในอากาศ ฉะนั้น.

๓. เอรกเถรคาถา

สุภาษิตว่าด้วยโทษของกาม

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๑๐ เอรกเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

บาลี (สยามรัฐ)

๓ ทุกฺขา กามา เอรก น สุขา กามา เอรก

โย กาเม กามยติ ทุกฺขํ โส กามยติ เอรก

โย กาเม น กามยติ ทุกฺขํ โส น กามยติ เอรกาติ ฯ

เอรโก เถโร ฯ

ฉบับหลวง

ดูกรเอรกะ กามเป็นทุกข์ กามไม่เป็นสุขเลย ผู้ใดใคร่กามผู้นั้นชื่อว่า

ใคร่ทุกข์ ผู้ใดไม่ใคร่กาม ผู้นั้นชื่อว่าไม่ใคร่ทุกข์.

๔. เมตตชิเถรคาถา

สุภาษิตสรรเสริญพระพุทธองค์

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๑๐ เมตตชิเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

บาลี (สยามรัฐ)

๔ นโม หิ ตสฺส ภควโต สกฺยปุตฺตสฺส สิรีมโต

เตนายํ อคฺคปุตฺเตน ๑ อคฺคธมฺโม สุเทสิโตติ ฯ

เมตฺตชิ เถโร ฯ

ฉบับหลวง

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคศากยบุตร ผู้มีพระศิริพระองค์นั้น พระองค์ผู้ถึงแล้วซึ่งธรรมอันสูงสุด ได้ทรงแสดงอัครธรรมนี้ด้วยดี.

๕. จักขุปาลเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการไม่คบคนชั่ว

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๑๐ จักขุปาลเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

บาลี (สยามรัฐ)

๕ อนฺโธหํ หตเนตฺโตสฺมิ กนฺตารทฺธาน ปกฺขนฺโต ๒

สยมาโนปิ คมิสฺสํ ๓ น สหาเยน ปาเปนาติ ฯ

จกฺขุปาโล เถโร ฯ

ฉบับหลวง

เราเป็นคนบอด มีนัยน์ตาอันโรคกำจัดแล้ว เดินทางไกลอยู่ เรายอมนอน

(ตาย) ณ ที่นี้ จักไม่ไปกับเพื่อนผู้ร่วมทางอันลามก.

๖. ขัณฑสุมนเถรคาถา

สุภาษิตสรรเสริญความเสียสละ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๑๐ ขัณฑสุมนเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

บาลี (สยามรัฐ)

๖ เอกํ ปุปฺผํ จชิตฺวาน อสีติวสฺสโกฏิโย ๔

สคฺเคสุ ปริจาเรตฺวา เสสเกนมฺหิ นิพฺพุโตติ ฯ

ขณฺฑสุมโน เถโร ฯ

ฉบับหลวง

เพราะเสียสละดอกไม้เพียงดอกเดียว เราได้รับการบำเรออยู่ในสวรรค์ถึง ๘๐ โกฏิปี ที่สุดได้บรรลุนิพพาน เพราะผลกรรมที่เหลือ.

๗. ติสสเถรคาถา

สุภาษิตสรรเสริญบาตรดินเผา

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๑๐ ติสสเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

บาลี (สยามรัฐ)

๗ หิตฺวา สตปลํ กํสํ โสวณฺณํ สตราชิกํ

อคฺคหึ มตฺติกาปตฺตํ อิทํ ทุติยาภิเสจนนฺติ ฯ

ติสฺโส เถโร ฯ

๑ ม. ยุ. อคฺคปตฺเตน ฯ ๒ สี. ยุ. ปกฺขนฺโน ฯ ม. ปกฺขนฺโท ฯ

๓ ม. ยุ. คจฺฉิสฺสํ ฯ ๔ สี. ยุ. อสีตึ วสฺสโกฏิโย ฯ

ฉบับหลวง

เราได้สละภาชนะทองคำ มีน้ำหนักประมาณ ๑๐๐ ปละ วิจิตรด้วยลวดลายตั้งร้อยชนิด มาถือเอาบาตรดิน นี้เป็นการอภิเษกครั้งที่สองของเรา.

๘. อภัยเถรคาถา

สุภาษิตชี้โทษรูปารมณ์

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๑๐ อภัยเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

บาลี (สยามรัฐ)

๘ รูปํ ทิสฺวา สติ มุฏฺฐา ปิยนิมิตฺตํ มนสิกโรโต

สารตฺตจิตฺโต เวเทติ ตญฺจ อชฺโฌส ติฏฺฐติ

ตสฺส วฑฺฒนฺติ อาสวา ภวมูโลปคามิโนติ ฯ

อภโย เถโร ฯ

ฉบับหลวง

เมื่อบุคคลได้เห็นรูปแล้ว มัวใส่ใจถึงอารมณ์เป็นที่รัก สติก็หลงลืมผู้ใดมีจิตกำหนัดยินดีเสวยรูปารมณ์ รูปารมณ์ก็ครอบงำผู้นั้น อาสวะ

ทั้งหลายย่อมเจริญแก่ผู้นั้น ผู้เข้าถึงซึ่งมูลแห่งภพ.

๙. อุตติยเถรคาถา

สุภาษิตชี้โทษสัททารมณ์

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๑๐ อุตติยเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

บาลี (สยามรัฐ)

๙ สทฺทํ สุตฺวา สติ มุฏฺฐา ปิยนิมิตฺตํ มนสิกโรโต

สารตฺตจิตฺโต เวเทติ ตญฺจ อชฺโฌส ติฏฺฐติ

ตสฺส วฑฺฒนฺติ อาสวา สํสารํ อุปคามิโนติ ฯ

อุตฺติโย เถโร ฯ

ฉบับหลวง

บุคคลได้สดับเสียงแล้ว มัวใส่ใจถึงอารมณ์เป็นที่รัก สติก็หลงลืมผู้ใดมีจิตกำหนัดยินดีเสวยสัททารมณ์ สัททารมณ์ก็ครอบงำผู้นั้น อาสวะ

ทั้งหลายย่อมเจริญแก่ผู้นั้น ผู้เข้าถึงซึ่งสงสาร.

๑๐. เทวสภเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับความเพียรชอบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๑๐ เทวสภเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

บาลี (สยามรัฐ)

๑๐ สมฺมปฺปธานสมฺปนฺโน สติปฏฺฐานโคจโร

วิมุตฺติกุสุมสญฺฉนฺโน ปรินิพฺพายิสฺสตฺยนาสโวติ ๑ ฯ

เทวสโภ เถโร ฯ

อุทฺทานํ

ปริปุณฺณโก จ วิชโย เอรโก เมตฺตชี มุนิ

จกฺขุปาโล ขณฺฑสุมโน ติสฺโส อภโย จ ๒

อุตฺติโย มหาปญฺโญ เถโร เทวสโภปิ จาติ ฯ

วคฺโค ทสโม ฯ

ฉบับหลวง

ภิกษุผู้ถึงพร้อมด้วยความเพียรชอบ มีสติปัฏฐานเป็นอารมณ์ ประดับประดาด้วยดอกไม้ คือ วิมุติ จักเป็นผู้ไม่มีอาสวะปรินิพพาน.

__________________

ในวรรคนี้รวมพระเถระได้ ๑๐ องค์ คือ

๑. พระปริปุณณกเถระ ๒. พระวิชยเถระ

๓. พระเอรกเถระ ๔. พระเมตตชิเถระ

๕. พระจักขุปาลเถระ ๖. พระขัณฑสุมนเถระ

๗. พระติสสเถระ ๘. พระอภัยเถระ

๙. พระอุตติยเถระ ๑๐. พระเทวสภเถระ

จบ วรรคที่ ๑๐