พึงทราบวินิจฉัยในทิฏฐิสังยุต ดังต่อไปนี้ :-

ในบทว่า น วาตา วายนฺติ เป็นต้น มีอธิบายว่า

ได้ยินว่า ชนเหล่านั้นมีความเห็นอย่างนี้ว่า ลมที่พัดหักราญกิ่งไม้เป็นต้นไม่ใช่ลม (ที่แท้จริง) นั่นชื่อว่า เป็นเลส (อาการ) ของลม (ต่างหาก)ส่วนลมก็ยังคงอยู่ เหมือนเสาระเนียดและเหมือนยอดเขา.

อนึ่ง แม่น้ำที่ไหลพัดพาหญ้าและไม้เป็นต้น นั่นไม่ใช่น้ำไหล เป็นเลส (อาการ) ของน้ำ (ต่างหาก) ส่วนน้ำก็ยังคงอยู่ เหมือนเสาระเนียด และเหมือนยอดเขา.

อนึ่ง หญิงมีครรภ์เหล่าใด ที่กล่าวกันว่าคลอดลูก หญิงแม้เหล่านั้นถึงจะมีท้องลดลง ก็จริง ถึงกระนั้น ก็ไม่ใช่ว่า ครรภ์ (ของหญิงเหล่านั้น) จะออกมา นั่นชื่อว่าเป็นเลส (อาการ) ของครรภ์ (ต่างหาก)ส่วนครรภ์ก็ยังคงอยู่ เหมือนเสาระเนียดและเหมือนยอดเขา.

อนึ่ง ดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ขึ้นหรือตก ก็ไม่ใช่ว่า มันขึ้น (จริง) ไม่ใช่ว่า มันตก (จริง) นั่นชื่อว่าเป็นเลส (อาการ) ของดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ (ต่างหาก)ส่วนดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ก็ยังคงอยู่ เหมือนเสาระเนียดและเหมือนยอดเขา.

จบอรรถกถานวาตสูตรที่ ๑ -----------------------------------------------------