พึงทราบวินิจฉัยในโอฆวรรค

บทว่า กาโมโฆ ได้แก่ ความกำหนัดด้วยความพอใจในกามคุณ ๕.

บทว่า ภโวโฆ ได้แก่ ความกำหนัดด้วยความพอใจในรูปราคะและอรูปราคะ.

บทว่า ทิฏฺโฐโฆ ได้แก่ ทิฏฐิ ๖๒.

บทว่า อวิชฺโชโฆ ได้แก่ ความไม่รู้ในอริยสัจ ๔.

แม้ในกามโยคะเป็นต้นก็มีนัยนี้แล.

บทว่า กามุปาทานํ ได้แก่ การยึดถือกาม.

แม้ในบทมีบทว่า ทิฏฺฐุปาทา เป็นต้นก็มีนัยนี้แล.

บทว่า คนฺถา ได้แก่ เครื่องร้อยรัด คือติดแน่น.

บทว่า กายคนฺโถ ได้แก่ เครื่องร้อยรัดแห่งนามกาย คือกิเลสเครื่องร้อยรัดติดแน่น.

บทว่า อิทํ สจฺจาภินิเวโส ได้แก่ ยึดมั่นอย่างนี้ว่า นี้แหละจริง เกิดขึ้นด้วยอำนาจอันตคาหิกทิฏฐิ.

บทว่า กามราคานุสโย ความว่า ชื่อว่ากามราคานุสัย เพราะอรรถว่าไปด้วยกำลัง แม้ในสูตรที่เหลือก็มีนัยนี้แล.

บทว่า โอรมฺคิยานิ คือ สังโยชน์อันเป็นส่วนเบื้องต่ำ.

บทว่า สญฺโญชนานิ ได้แก่ เครื่องผูกมัด.

บทว่า อุทฺธมฺภาคิยานิ ได้แก่ สังโยชน์อันเป็นส่วนเบื้องสูง.

สูตรที่เหลือในที่ทั้งปวงมีความง่ายทั้งนั้น ด้วยประการฉะนี้.

จบโอฆวรรควรรณนาที่ ๑๓ จบอรรถกถามัคคสังยุต -----------------------------------------------------

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. โอฆสูตร

๒. โยคสูตร

๓. อุปาทานสูตร

๔. คันถสูตร

๕. อนุสยสูตร

๖. กามคุณสูตร

๗. นิวรณสูตร

๘. อุปาทานขันธสูตร

๙. โอรัมภาคิยสูตร

๑๐. อุทธัมภาคิยสูตรที่ ๑

๑๑. อุทธัมภาคิยสูตรที่ ๒ -----------------------------------------------------