๓๐. คันถคันถสัมปยุตตทุกะ ๑. กุสลติกะ

สภาวธรรมที่เป็นคันถะและสัมปยุตด้วยคันถะซึ่งเป็นอกุศลอาศัย สภาวธรรมที่เป็นคันถะและสัมปยุตด้วยคันถะซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) นอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ นปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ นกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ นวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) (พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวารให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร)

สภาวธรรมที่เป็นคันถะและสัมปยุตด้วยคันถะซึ่งเป็นอกุศลเป็นปัจจัย แก่สภาวธรรมที่เป็นคันถะและสัมปยุตด้วยคันถะซึ่งเป็นอกุศลโดยเหตุปัจจัย (ย่อ)

นเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ นอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) นอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) (พึงนับเหมือนอนุโลม ปัจจนียะ อนุโลมปัจจนียะ และปัจจนียานุโลมแห่งปัญหาวารในกุสลติกะที่นับไว้แล้ว)

คนฺถญฺเจวคนฺถสมฺปยุตฺตญฺจ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ คนฺโถเจวคนฺถสมฺปยุตฺโตจ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

อกุศลธรรมที่เป็นทั้งคันถธรรม และคันถสัมปยุตตธรรม อาศัย อกุศลธรรมที่เป็นทั้งคันถธรรม และคันถสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว ฯ สหชาตวาโรปิ ฯเปฯ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙สหชาตวารก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวารปัญหาวาร

คนฺโถเจวคนฺถสมฺปยุตฺโตจ อกุสโล ธมฺโม คนฺถสฺสเจวคนฺถสมฺปยุตฺตสฺสจ อกุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

อกุศลธรรมที่เป็นทั้งคันถธรรม และคันถสัมปยุตตธรรม เป็น ปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นทั้งคันถธรรม และคันถสัมปยุตตธรรม โดยเหตุปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ คนฺถคนฺถสมฺปยุตฺตทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ -----------------

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดีแห่งปัญหาวาร ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้นคันถคันถสัมปยุตตทุกกุสลัตติกะ จบ