๕๗. เจตสิกทุกะ ๑. กุสลติกะ

เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ นเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ นปุเรชาตปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ นกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ นวิปากปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ นวิปปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ) (พึงขยายสหชาตวารเป็นต้นให้พิสดาร)

สภาวธรรมที่เป็นเจตสิกซึ่งเป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเจตสิก ซึ่งเป็นกุศลโดยเหตุปัจจัย (ย่อ)

สภาวธรรมที่เป็นเจตสิกซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเจตสิกซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเจตสิกซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเจตสิกซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่เป็นเจตสิกและที่ไม่เป็นเจตสิกซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเจตสิกซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่เป็นเจตสิกซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเจตสิกซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่เป็นเจตสิกซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเจตสิกและที่ไม่เป็นเจตสิกซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ) (พึงเพิ่มนเหตุปัจจัยเหมือนกับกุศลนัย พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวารให้พิสดาร)

สภาวธรรมที่เป็นเจตสิกซึ่งเป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ เป็นเจตสิกซึ่งเป็นอัพยากฤตโดยเหตุปัจจัย (ย่อ)

เจตสิกํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เจตสิโก กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เจตสิกํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อเจตสิโก กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เจตสิกํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เจตสิโก กุสโล จ อเจตสิโก กุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ อเจตสิกํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เจตสิโก กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ เจตสิกํ กุสลญฺจ อเจตสิกํ กุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เจตสิโก กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

กุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม และกุศลธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรมอาศัยกุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม และกุศลธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ ปญฺจ อธิปติยา ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕ ในอธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕

นอธิปติยา ปญฺจ นปุเรชาเต ปญฺจ ฯเปฯ น กมฺเม ตีณิ นวิปาเก ปญฺจ นวิปฺปยุตฺเต ปญฺจ ฯ สหชาตวาราทิ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ ปญฺหาวาโร

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๕ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๕สหชาตวารเป็นต้น พึงให้พิสดาร ปัญหาวาร

เจตสิโก กุสโล ธมฺโม เจตสิกสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

กุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็น เจตสิกธรรม โดยเหตุปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว ฯ อธิปติยา นว: อาทิมฺหิ ตีณิ สหชาตาธิปติ มชฺฌเลสุ ตีสุ มชฺฌโลมิกาเยว ปญฺหา สหชาตาธิปติ ฯ อนนฺตเร นว ฯเปฯ สหชาเต ปญฺจ อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ปญฺจ อินฺทฺริเย ปญฺจ ฌาเน ตีณิ มคฺเค ตีณิ สมฺปยุตฺเต ปญฺจ อตฺถิยา ปญฺจ นตฺถิยา นว ฯ --------- ปฏิจฺจวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในเบื้องต้นมีหัวข้อปัจจัย ๓ เป็นสหชาตาธิปติ ในท่ามกลาง ๓ มีหัวข้อปัจจัยเฉพาะท่ามกลางเท่านั้นเป็นสหชาตาธิปติ ในอนันตรปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ฯลฯ ในสหชาตปัจจัย มี " ๕ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ในอาหารปัจจัย มี " ๕ ในอินทริยปัจจัย มี " ๕ ในฌานปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในมัคคปัจจัย มี " ๓ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๕ ในอัตถิปัจจัย มี " ๕ ในนัตถิปัจจัย มี " ๙ปฏิจจวาร

เจตสิกํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เจตสิโก อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เจตสิกํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อเจตสิโก อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เจตสิกํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เจตสิโก อกุสโล จ อเจตสิโก อกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ อเจตสิกํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เจตสิโก อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ เจตสิกํ อกุสลญฺจ อเจตสิกํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เจตสิโก อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา:

อกุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นเจตสิก-*ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรมอาศัยอกุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นเจตสิกธรรมและอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ ยถา กุสลนยํ เอวํ นเหตุปจฺจยมฺปิ กาตพฺพํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปญฺหาวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ --------- ปฏิจฺจวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕กุศลนัยพึงทำฉันใด แม้ปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย พึงทำฉันนั้นสหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร ปฏิจจวาร

เจตสิกํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เจตสิโก อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เจตสิกํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อเจตสิโก อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เจตสิกํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เจตสิโก อพฺยากโต จ อเจตสิโก อพฺยากโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ อเจตสิกํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อเจตสิโก อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เจตสิกํ อพฺยากตญฺจ อเจตสิกํ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เจตสิโก อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็น เจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเจตสิกธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม และอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรมอาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เจตสิก-*ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อัพยากตธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเจตสิกธรรมและอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว วิปาเก นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในวิปากปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ ตีณิ นอธิปติยา นว สพฺเพ กาตพฺพา นกมฺเม จตฺตาริ นวิปาเก นว นอาหาเร เอกํ นอินฺทฺริเย เอกํ นฌาเน ฉ นมคฺเค นว นสมฺปยุตฺเต ตีณิ นวิปฺปยุตฺเต ฉ ฯเปฯ สหชาตวาราทิ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ ปญฺหาวาโร

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙พึงทำหัวข้อปัจจัยทั้งปวง ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๖ ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๖ ฯลฯ สหชาตวารเป็นต้น พึงให้พิสดาร ปัญหาวาร

เจตสิโก อพฺยากโต ธมฺโม เจตสิกสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นเจตสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรม ที่เป็นเจตสิกธรรม โดยเหตุปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว: สหชาตาธิปติ อนนฺตเร นว ฯเปฯ สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต ตีณิ อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร นว อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค ตีณิ สมฺปยุตฺเต ปญฺจ วิปฺปยุตฺเต ปญฺจ อตฺถิยา นว ฯเปฯ เจตสิกทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ --------------------

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ เป็นสหชาตาธิปติ ในอนันตรปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ฯลฯ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙ ในนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๓ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ในวิปากปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๙ ในอินทริยปัจจัย มี " ๙ ในฌานปัจจัย มี " ๓ ในมัคคปัจจัย มี " ๓ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๕ ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๕ ในอัตถิปัจจัย มี " ๙ ฯลฯ เจตสิกทุกกุสลัตติกะ จบ