๑. เหตุทุกะ ๑๙-๕๓. สัญโญชนทุกะเป็นต้นเหตุทุกฉโคจฉกทุกะ

... อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นสังโยชน์ ฯลฯ ... อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นคันถะ ฯลฯ ... อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นโอฆะ ฯลฯ ... อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นโยคะ ฯลฯ ... อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นนิวรณ์ ฯลฯ สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นปรามาสอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นปรามาสเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (พึงขยายโคจฉกะให้พิสดารทุกปัจจัย) เหตุทุกะและปรามาสโคจฉกะ จบ

เหตุํ สุขายเวทนายสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ สุขายเวทนายสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: เหตุํ สุขายเวทนายสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ สุขายเวทนายสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯเปฯ

อาศัยเหตุสัญโญชนธรรม ฯลฯ อาศัยเหตุคันถธรรม ฯลฯ อาศัยเหตุโอฆธรรม ฯลฯ อาศัยเหตุโยคธรรม ฯลฯ อาศัยเหตุนีวรณธรรม ฯลฯ ธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรมที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ปรามาส-*ธรรมที่เป็นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุยา เอกํ นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙พึงยังโคจฉกะให้พิสดารทุกวาร เหตุทุกฉโคจฉกทุกะ จบ