๘๑. กิเลสกิเลสสัมปยุตตทุกะ ๑. กุสลติกะ

สภาวธรรมที่เป็นกิเลสและสัมปยุตด้วยกิเลสซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกิเลสและสัมปยุตด้วยกิเลสซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยกิเลสแต่ไม่เป็นกิเลสซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยกิเลสแต่ไม่เป็นกิเลสซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นกิเลสและสัมปยุตด้วยกิเลสซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกิเลสสัมปยุตด้วยกิเลสและที่สัมปยุตด้วยกิเลสแต่ไม่เป็นกิเลสซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ เหมือนกับอกุศลในกิเลสทุกะ พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวารให้พิสดารทุกปัจจัย)

กิเลสญฺเจวกิเลสสมฺปยุตฺตญฺจ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กิเลโสเจวกิเลสสมฺปยุตฺโตจ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ กิเลสสมฺปยุตฺตญฺเจวโนจกิเลสํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กิเลสสมฺปยุตฺโตเจวโนจกิเลโส อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ กิเลสญฺเจวกิเลสสมฺปยุตฺตญฺจ อกุสลญฺจ กิเลสสมฺปยุตฺตญฺเจวโนจกิเลสํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กิเลโสเจว- กิเลสสมฺปยุตฺโตจ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

อกุศลธรรมที่เป็นทั้งกิเลสธรรม และกิเลสสัมปยุตตธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทั้งกิเลสธรรม และกิเลสสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อกุศลธรรมที่เป็นกิเลสสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นกิเลสสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อกุศลธรรมที่เป็นทั้งกิเลสธรรม และกิเลสสัมปยุตตธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทั้งกิเลสธรรม และกิเลสสัมปยุตตธรรม และอกุศลธรรมที่เป็นกิเลสสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อวิคเต นว ฯ กิเลสทุกอกุสลสทิสํ ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ กิเลสกิเลสสมฺปยุตฺตทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ -------------

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙เหมือนกับกิเลสทุกอกุศล ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัยกิเลสกิเลสสัมปยุตตทุกกุสลัตติกะ จบ