This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

Front matter of the printed edition

อรรถกถารถสูตรที่ ๒

พึงทราบวินิจฉัยในรถสูตรที่ ๒ ต่อไป :-

ธงชื่อว่าเป็นสง่า เพราะอรรถว่าเป็นเครื่องปรากฏ (แห่งรถนั้น).

บทว่า ธโช รถสฺส ความว่า ก็นักรบนั้นเห็นธงแต่ที่ไกล คือบนยอดแห่งสงครามใหญ่ ย่อมทราบว่า รถนี้เป็นของพระราชาพระนามโน้น เพราะฉะนั้น รถนั้นจึงปรากฎได้ (ด้วยธงนั้น) ด้วยคำนั้นแหละ พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า ธโช รถสฺส ปญฺญาณํ แปลว่า ธงเป็นความสง่าของรถ ดังนี้.

แม้ไฟ ก็ย่อมปรากฏด้วยควันแต่ที่ไกลเหมือนกัน.

แม้แว่นแคว้นคือแคว้นโจฬะ แคว้นปัณฑุ ก็ย่อมสง่าปรากฎด้วยพระราชา.

ส่วนหญิง แม้เป็นพระธิดาของพระเจ้าจักรพรรดิ ก็ย่อมสง่าปรากฎด้วยภัสดาว่า ผู้นี้เป็นภรรยาของผู้นี้นั่นแหละ

เพราะฉะนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า ธูโม ปญฺญาณมคฺคิโน เป็นอาทิ แปลว่า ควันเป็นเครื่องปรากฏของไฟเป็นต้น ดังนี้.

จบอรรถกถารถสูตรที่ ๒ -----------------------------------------------------

This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

Editions used and their licences

อรรถกถาแปลไทย

th-attha-84000 · ได้รับอนุญาตจากเจ้าของสิทธิ์ — บันทึกจากคำยืนยันของผู้ดำเนินการ ยังไม่มีเอกสารประกอบ · evidence checked 2026-08-25

ผู้ดำเนินการแจ้ง ๒๕ ส.ค. ๖๙ ว่าได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ตัวบทชุดนี้ · **เป็นคำยืนยันด้วยวาจา ยังไม่มีเอกสารประกอบ** ⇒ ฐานของการเผยแพร่คือวินิจฉัยของผู้ดำเนินการ ไม่ใช่หลักฐานเอกสาร · สิ่งที่ยังไม่รู้และไม่ได้หายไปเพราะการอนุญาต: **หน้าเว็บไม่ระบุผู้แปล ผู้จัดพิมพ์ หรือปี** จึงยังไม่รู้ว่าเป็นฉบับพิมพ์ของใคร (ที่เชื่อกันคือชุดมหามกุฏราชวิทยาลัย ๙๑ เล่ม ราว พ.ศ. ๒๕๒๕) — การอนุญาตครอบคลุมใครและอะไร จึงยังระบุไม่ได้จนกว่าจะได้เอกสาร — docs/legal/PERMISSIONS.md#อรรถกถา