พึงทราบวินิจฉัยในมาตุคามสูตรที่ ๔ ดังต่อไปนี้.

บทว่า มจฺเฉรมลปริยุฏฺฐิเตน ความว่า ก็ในเวลาเช้า มาตุคามปรารภเพื่อจะทำการงานที่มีกังวลอยู่ในน้ำนม นมส้มและการหุงเป็นต้นแม้บุตรน้อยทั้งหลายร้องขออยู่ ย่อมไม่ปรารถนาเพื่อจะให้อะไร. ด้วยเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสคำนั้นว่า เวลาเช้ามีใจอันมลทินคือความตระหนี่ กลุ้มรุมแล้ว.

ส่วนเวลาเที่ยง มาตุคามย่อมถูกความโกรธครอบงำ. เมื่อไม่ได้ทะเลาะกันภายในเรือน ก็ย่อมทำการทะเลาะกันในเรือนของชนที่คุ้นเคยกันและย่อมเที่ยวสอดส่องดูที่ยืนและที่นั่งของสามี. ด้วยเหตุนั้น พระองค์จึงตรัสว่า เวลาเที่ยงมีใจอันความริษยากลุ้มรุมแล้ว.

ส่วนในเวลาเย็น จิตของหญิงนั้นย่อมน้อมไปเพื่อเสพอสัทธรรม. ด้วยเหตุนั้น พระองค์จึงตรัสว่า เวลาเย็นมีใจอันกามราคะกลุ้มรุมแล้ว.

จบอรรถกถามาตุคามสูตรที่ ๔ -----------------------------------------------------