มัคคารัมมณัตติกนมัคคารัมมณัตติกะ เล่ม ๔๕

เหตุยา ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ สพฺพตฺถ ปญฺจ ฯ นคนฺถสมฺปยุตฺตทุกํ

ธรรมที่ไม่ใช่มัคคารัมมณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่มัคคเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่มัคคาธิปติธรรม อาศัยธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่มัคคารัมมณธรรม และธรรมที่ไม่ใช่มัคคาธิปติธรรม อาศัยธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่มัคคเหตุกธรรม และธรรมที่ไม่ใช่มัคคาธิปติธรรม อาศัยธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่มัคคารัมมณธรรม และธรรมที่ไม่ใช่มัคคเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่มัคคารัมมณธรรม และธรรมที่ไม่ใช่มัคคเหตุกธรรม และธรรมที่ไม่ใช่มัคคาธิปติธรรม อาศัยธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ นัย

นคนฺถสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นคนฺถสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นคนฺถสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นคนฺถ- วิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นคนฺถสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นคนฺถสมฺปยุตฺโต จ นคนฺถวิปฺปยุตฺโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นคนฺถวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นคนฺถ- วิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นคนฺถวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นคนฺถสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นคนฺถวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นคนฺถสมฺปยุตฺโต จ นคนฺถวิปฺปยุตฺโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นคนฺถสมฺปยุตฺตญฺจ นคนฺถ- วิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นคนฺถสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นคนฺถสมฺปยุตฺตญฺจ นคนฺถวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นคนฺถวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นคนฺถสมฺปยุตฺตญฺจ นคนฺถวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นคนฺถสมฺปยุตฺโต จ นคนฺถวิปฺปยุตฺโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓๕พึงให้พิสดารทุกวาร อุปปันนัตติกนอุปปันนัตติกะ

เหตุยา นว อารมฺมเณ ฉ อธิปติยา นว อวิคเต นว สพฺพตฺถ วิตฺถาโร ฯ นคนฺถคนฺถนิยทุกํ

ธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อนุปปันนธรรม โดย เหตุปัจจัย

นคนฺถญฺเจวนอคนฺถนิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นคนฺโถเจว- นอคนฺถนิโยจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นคนฺถญฺเจว- นอคนฺถนิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอคนฺถนิโยเจวนโนจคนฺโถ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นคนฺถญฺเจวนอคนฺถนิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นคนฺโถเจวนอคนฺถนิโยจ นอคนฺถนิโยเจวนโนจคนฺโถ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นอคนฺถนิยญฺเจวนโนจคนฺถํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอคนฺถนิโยเจวนโนจคนฺโถ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอคนฺถนิยญฺเจวนโนจคนฺถํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นคนฺโถเจวนอคนฺถนิโยจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอคนฺถนิยญฺเจวนโนจคนฺถํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นคนฺโถเจวนอคนฺถนิโยจ นอคนฺถนิโยเจวนโนจคนฺโถ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นคนฺถญฺเจวนอคนฺถนิยญฺจ นอคนฺถนิยญฺเจวนโนจคนฺถญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นคนฺโถเจว- นอคนฺถนิโยจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ฯลฯ อตีตัตติกนอตีตัตติกะ

เหตุยา นว อวิคเต นว สพฺพตฺถ วิตฺถาโร ฯ นคนฺถคนฺถสมฺปยุตฺตทุกํ

ธรรมที่เป็นปัจจุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อตีตธรรม โดย เหตุปัจจัย

นคนฺถญฺเจวนคนฺถวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นคนฺโถ- เจวนคนฺถวิปฺปยุตฺโตจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นคนฺถญฺ- เจวนคนฺถวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นคนฺถวิปฺปยุตฺโตเจวนโนจ- คนฺโถ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นคนฺถญฺเจวนคนฺถวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นคนฺโถเจวนคนฺถวิปฺปยุตฺโตจ นคนฺถวิปฺปยุตฺโตเจว- นโนจคนฺโถ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นคนฺถ- วิปฺปยุตฺตญฺเจวนโนจคนฺถํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นคนฺถวิปฺปยุตฺโตเจว- นโนจคนฺโถ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นคนฺถวิปฺปยุตฺตญฺจ- เจวนโนจคนฺถํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นคนฺโถเจวนคนฺถวิปฺปยุตฺโตจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นคนฺถวิปฺปยุตฺตญฺเจวนโนจคนฺถํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นคนฺโถเจวนคนฺถวิปฺปยุตฺโตจ นคนฺถวิปฺปยุตฺโตเจว- นโนจคนฺโถ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นคนฺถญฺเจว- นคนฺถวิปฺปยุตฺตญฺจ นคนฺถวิปฺปยุตฺตญฺเจวนโนจคนฺถญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นคนฺโถเจวนคนฺถวิปฺปยุตฺโตจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นคนฺถญฺเจวนคนฺถวิปฺปยุตฺตญฺจ นคนฺถวิปฺปยุตฺตญฺเจว นโนจคนฺถญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นคนฺถวิปฺปยุตฺโตเจวนโนจคนฺโถ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นคนฺถญฺเจวนคนฺถวิปฺปยุตฺตญฺจ นคนฺถวิปฺปยุตฺตญฺเจวนโนจ คนฺถญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นคนฺโถเจว- นคนฺถวิปฺปยุตฺโตจ นคนฺถวิปฺปยุตฺโตเจวนโนจคนฺโถ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ฯลฯ อตีตารัมมณัตติกนอตีตารัมมณัตติกะ

เหตุยา นว อวิคเต นว สพฺพตฺถ วิตฺถาโร ฯ คนฺถวิปฺปยุตฺตนคนฺถนิยทุกํ

ธรรมที่ไม่ใช่อตีตารัมมณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อนาคตารัมมณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่ปัจจุปปันนารัมมณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อตีตารัมมณธรรม และธรรมที่ไม่ใช่ปัจจุปปันนารัมมณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อนาคตารัมมณธรรม และธรรมที่ไม่ใช่ปัจจุปปันนารัมมณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อตีตารัมมณธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อนาคตารัมมณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อตีตารัมมณธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อนาคตารัมมณธรรม และธรรมที่ไม่ใช่ปัจจุปปันนารัมมณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ นัย

คนฺถวิปฺปยุตฺตํ นคนฺถนิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ คนฺถวิปฺปยุตฺโต- นคนฺถนิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: คนฺถวิปฺปยุตฺตํ นคนฺถนิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ คนฺถวิปฺปยุตฺโต นอคนฺถนิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: คนฺถวิปฺปยุตฺตํ นคนฺถนิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ คนฺถวิปฺปยุตฺโต นคนฺถนิโย จ คนฺถวิปฺปยุตฺโต นอคนฺถนิโย จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ คนฺถวิปฺปยุตฺตํ นอคนฺถนิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ คนฺถวิปฺปยุตฺโต นอคนฺถนิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ คนฺถวิปฺปยุตฺตํ นคนฺถนิยญฺจ คนฺถ- วิปฺปยุตฺตํ นอคนฺถนิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ คนฺถวิปฺปยุตฺโต นอคนฺถนิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๙ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๙อัชฌัตตัตติกนอัชฌัตตัตติกะ

เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ เทฺว อวิคเต ปญฺจ สพฺพตฺถ วิตฺถาโร ฯ โนโอฆ โยค นีวรณโคจฺฉกทุกํ

ธรรมที่ไม่ใช่พหิทธาธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอัชฌัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อัชฌัตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นพหิทธาธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

โนโอฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ .. โนโยคํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ .. โอฆโคจฺฉกโยคโคจฺฉเกสุ อามสนํ อาสวโคจฺฉเก อามสนสทิสํ ฯ โนนีวรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นีวรณโคจฺฉเก อามสนํ สญฺโญชนโคจฺฉเก อามสนสทิสํ ฯ โนปรามาสโคจฺฉกทุกํ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒พึงให้พิสดารทุกวาร อัชฌัตตารัมมณัตติกนอัชฌัตตารัมมณัตติกะ

โนปรามาสํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนปรามาโส ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ นปรามาสสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นปรามาสสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ นปรามาสญฺเจวนอปรามฏฺฐญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นปรามาโสเจว- นอปรามฏฺโฐจ ธมฺโม ... นอปรามฏฺโฐเจวนโนจปรามาโส ธมฺโม ... นปรามาโสเจวนอปรามฏฺโฐจ นอปรามฏฺโฐเจว- นโนจปรามาโส จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นอปรามฏฺฐญฺเจวนโนจปรามาสํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นปรามาโสเจว- นอปรามฏฺโฐจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ นปรามาสญฺเจว- นอปรามฏฺฐญฺจ นอปรามฏฺฐญฺเจวนโนจปรามาสญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นปรามาโสเจวนอปรามฏฺโฐจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ นสารมฺมณทุกํ

ธรรมที่ไม่ใช่อัชฌัตตารัมมณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอัชฌัตตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ

นสารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นสารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นสารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสารมฺมโณ จ นอนารมฺมโณ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นอนารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอนารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอนารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสารมฺมโณ จ นอนารมฺมโณ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นสารมฺมณญฺจ นอนารมฺมณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นสารมฺมณญฺจ นอนารมฺมณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นสารมฺมณญฺจ นอนารมฺมณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสารมฺมโณ จ นอนารมฺมโณ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๖ ฯลฯ

สภาวธรรมที่เป็นปัจจุบันเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอดีตโดยเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ ๑๙. อตีตารัมมณติกะ ๑. ปฏิจจวาร

สภาวธรรมที่ไม่เป็นภายนอกตนอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในตนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่ไม่เป็นภายในตนอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายนอกตนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ (ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร) ๒๑. อัชฌัตตารัมมณติกะ ๑. ปฏิจจวาร