ฉบับที่อ่านฉบับอรรถกถา

กุสลัตติกสวิตักกัตติกนกุสลัตติกนสวิตักกัตติกะ เล่ม ๔๕

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๔๙–๗๙๗ลำดับ 90 จาก 135 ในปัฏฐาน ภาค ๖พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง 49 ข้อ3 ฉบับเทียบฉบับได้ข้อต่อข้อ

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง


ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์

พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๕ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ กุสลัตติกสวิตักกัตติกนกุสลัตติกนสวิตักกัตติกะ

ข้อ ๗๔๙

ธรรมที่ไม่ใช่สวิตักกสวิจารธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยสวิตักกสวิจารธรรมที่เป็น กุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ข้อ ๗๕๐

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๓ ในกุศล มี " ๕ ในอกุศล มี " ๕ ในอัพยากฤต มี " ๓

ข้อ ๗๕๑

ธรรมที่ไม่ใช่อวิตักกวิจารมัตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอวิตักกวิจารมัตตธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ข้อ ๗๕๒

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๓

ข้อ ๗๕๓

ธรรมที่ไม่ใช่อวิตักกอวิจารธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอวิตักกอวิจารธรรม ที่เป็น กุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

ข้อ ๗๕๔

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๖ กุสลัตติกปีติตติกนกุสลัตติกนปีติตติกะ

ข้อ ๗๕๕

ธรรมที่ไม่ใช่ปีติสหคตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยปีติสหคตธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ นัย

ข้อ ๗๕๖

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๓

ข้อ ๗๕๗

ธรรมที่ไม่ใช่สุขสหคตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยสุขสหคตธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ นัย

ข้อ ๗๕๘

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๓

ข้อ ๗๕๙

ธรรมที่ไม่ใช่อุเบกขาสหคตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอุเบกขาสหคตธรรม ที่ เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ นัย

ข้อ ๗๖๐

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๓ กุสลัตติกทัสสนัตติกนกุสลัตตินนทัสสนัตติกะ

ข้อ ๗๖๑

ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยทัสสเนนปหาตัพพ- *ธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ข้อ ๗๖๒

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ข้อ ๗๖๓

ธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยภาวนายปหาตัพพธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ข้อ ๗๖๔

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ข้อ ๗๖๕

ธรรมที่ไม่ใช่เนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัย เนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ข้อ ๗๖๖

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓กุสลัตติกทัสสเนนปหาตัพพเหตุกัตติกะนกุสลัตติกนทัสสเนนปหาตัพพเหตุกัตติกะ

ข้อ ๗๖๗

ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยทัสสเนนปหา- *ตัพพเหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ข้อ ๗๖๘

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ข้อ ๗๖๙

ธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยภาวนายปหาตัพพ- *เหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ข้อ ๗๗๐

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ข้อ ๗๗๑

ธรรมที่ไม่ใช่เนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัย เนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ข้อ ๗๗๒

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ข้อ ๗๗๓

ธรรมที่ไม่ใช่เนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ข้อ ๗๗๔

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ กุสลัตติกอาจยคามิตติกนกุสลัตติกนอาจยคามิตติกะ

ข้อ ๗๗๕

ธรรมที่ไม่ใช่อาจยคามิธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอาจยคามิธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ข้อ ๗๗๖

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๖

ข้อ ๗๗๗

ธรรมที่ไม่ใช่อปจยคามิธรรมที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอปจยคามิธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ข้อ ๗๗๘

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ข้อ ๗๗๙

ธรรมที่ไม่ใช่เนวาจยคามินาปจยคามิธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยเนวาจย- *คามินาปจยคามิธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ข้อ ๗๘๐

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕ กุสลัตติกเสกขัตติกนกุสลัตติกนเสกขัตติกะ

ข้อ ๗๘๑

ธรรมที่ไม่ใช่เสกขธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยเสกขธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มูล ๒ มี ๖ นัย

ข้อ ๗๘๒

ธรรมที่ไม่ใช่อเสกขธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอเสกขธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ข้อ ๗๘๓

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ข้อ ๗๘๔

ธรรมที่ไม่ใช่เนวเสกขานาเสกขธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยเนวเสกขานา- *เสกขธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ข้อ ๗๘๕

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕ กุสลัตติกปริตตัตติกนกุสลัตติกนปริตตัตติกะ

ข้อ ๗๘๖

ธรรมที่ไม่ใช่ปริตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยปริตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ข้อ ๗๘๗

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ข้อ ๗๘๘

ธรรมที่ไม่ใช่มหัคคตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยมหัคคตธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ข้อ ๗๘๙

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๖

ข้อ ๗๙๐

ธรรมที่ไม่ใช่อัปปมาณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอัปปมาณธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ข้อ ๗๙๑

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๖ กุสลัตติกปริตตารัมมณัตติกนกุสลัตติกนปริตตารัมมณัตติกะ

ข้อ ๗๙๒

ธรรมที่ไม่ใช่ปริตตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยปริตตารัมมณธรรม ที่ เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ข้อ ๗๙๓

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ข้อ ๗๙๔

ธรรมที่ไม่ใช่มหัคคตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยมหัคคตารัมมณธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ข้อ ๗๙๕

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ข้อ ๗๙๖

ธรรมที่ไม่ใช่อัปปมาณารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอัปปมาณารัมมณธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ข้อ ๗๙๗

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๖

ฉบับมหาจุฬาฯ

ชั้นตัวบทพุทธพจน์

หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน

เปิดหน้าของฉบับนี้

ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์

๑. กุสลติกะ ๕. วิตักกติกะ

ข้อ ๑๗

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่มีทั้งวิตกและวิจารอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งมีทั้งวิตกและวิจารเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑๓ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ

{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๔๓๖}

พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ติกติกปัฏฐาน] ๑. กุสลติกะ ๖. ปีติติกะ (สภาวธรรมที่เป็นกุศล มี ๕ วาระ ฯลฯ สภาวธรรมที่เป็นอกุศล มี ๕ วาระ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต มี ๓ วาระ) สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑๓ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่ไม่มีทั้งวิตกและวิจารอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งไม่มีทั้งวิตกและวิจารเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่ไม่มีทั้งวิตกและวิจารอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่มีทั้งวิตกและวิจารเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ ๑. กุสลติกะ ๖. ปีติติกะ

ข้อ ๑๘

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่สหรคตด้วยปีติอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งสหรคตด้วยปีติเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑๓ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่สหรคตด้วยสุขอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งสหรคตด้วยสุขเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ)

{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๔๓๗}

พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ติกติกปัฏฐาน] ๑. กุสลติกะ ๗. ทัสสนติกะ เหตุปัจจัย มี ๑๓ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่สหรคตด้วยอุเบกขาอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งสหรคตด้วยอุเบกขาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑๓ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ ๑. กุสลติกะ ๗. ทัสสนติกะ

ข้อ ๑๙

สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคอาศัย สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งมิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องบน ๓ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องบน ๓ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๔๓๘}

พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ติกติกปัฏฐาน] ๑. กุสลติกะ ๘. ทัสสนเหตุติกะ เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ ๑. กุสลติกะ ๘. ทัสสนเหตุติกะ

ข้อ ๒๐

สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งมีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรค อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งมีเหตุต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งมีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งมีเหตุต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมีเหตุมิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องบน ๓ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งมีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดา-ปัตติมรรคและมรรคเบื้องบน ๓ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งมีเหตุมิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องบน ๓ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งมีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องบน ๓ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ)

{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๔๓๙}

พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ติกติกปัฏฐาน] ๑. กุสลติกะ ๑๐. เสกขติกะ ๑. กุสลติกะ ๙. อาจยคามิติกะ

ข้อ ๒๑

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้ถึงนิพพานอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นเหตุให้ถึงนิพพานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิ จุติ และนิพพานอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิ จุติ และนิพพานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ ๑. กุสลติกะ ๑๐. เสกขติกะ

ข้อ ๒๒

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นของเสขบุคคลอาศัยสภาวธรรมที่เป็น กุศลซึ่งเป็นของเสขบุคคลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (มีมูล ๒) เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นของอเสขบุคคลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นของอเสขบุคคลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๔๔๐}

พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ติกติกปัฏฐาน] ๑. กุสลติกะ ๑๑. ปริตตติกะ เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งมิใช่ไม่เป็นของเสขบุคคลและอเสขบุคคลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นของเสขบุคคลและอเสขบุคคลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ อาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ ๑. กุสลติกะ ๑๑. ปริตตติกะ

ข้อ ๒๓

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นปริตตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นปริตตะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นมหัคคตะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นมหัคคตะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ อัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นอัปปมาณะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นอัปปมาณะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๔๔๑}

พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ติกติกปัฏฐาน] ๑. กุสลติกะ ๑๒. ปริตตารัมมณติกะ เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ ๑. กุสลติกะ ๑๒. ปริตตารัมมณติกะ

ข้อ ๒๔

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่มีปริตตะเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรม ที่เป็นกุศลซึ่งมีปริตตะเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่มีมหัคคตะเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งมีมหัคคตะเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่มีอัปปมาณะเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งมีอัปปมาณะเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ

{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๔๔๒}

อรรถกถา

ชั้นตัวบทอรรถกถาอธิบายพระไตรปิฎก

อรรถกถายึดที่ข้อ ๕๑๓ ซึ่งครอบมาถึงข้อที่กำลังอ่าน

เปิดหน้าของฉบับนี้

ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์

อรรถกถาปัจจนียปัฏฐาน

บัดนี้ เพื่อจะแสดงปัจจนียปัฏฐานซึ่งมีชื่ออันได้แล้ว เพราะเป็นธรรมตรงกันข้าม ด้วยอำนาจเป็นปฏิปักษ์ต่อบททั้งหลายมีกุศลเป็นต้น พระผู้มีพระภาคจึงทรงเริ่มคำว่า นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา ดังนี้เป็นต้น.

บรรดาบทเหล่านั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงห้ามความที่กุศลเป็นปัจจัย ด้วยคำว่า นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ทรงห้ามการเกิดขึ้นแห่งกุศล ด้วยคำว่า นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เพราะฉะนั้น ผู้ศึกษาพึงทราบปัญหาและวิสัชนาในอธิการนี้ โดยนัยมีอาทิอย่างนี้ว่าขันธ์ ๓ ที่เป็นอกุสลาพยากตะและรูปที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน อาศัยขันธ์หนึ่งที่เป็นอกุสลาพยากตะเกิดขึ้น.

ก็วิธีนับที่ได้ในปัจจัยนั้นๆ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้แล้วในบาลี แม้วาระทั้งหลายที่มีวิสัชนาเหมือนกัน ก็ทรงแสดงไว้ในบาลีนั้นเองเพราะฉะนั้น ในอธิการนี้ ผู้ศึกษาพึงกำหนดบาลีแล้วทราบปัฏฐานนัยทั้งหมด ตามแนวแห่งนัยที่ข้าพเจ้ากล่าวแล้วในหนหลังก็ในอธิการนี้ฉันใด ในทุกปัฏฐาน ทุกติกปัฏฐาน ติกทุกปัฏฐาน ติกติกปัฏฐานและทุกทุกปัฏฐาน ก็ฉันนั้น.

นัย ๖ ในธัมมปัจจนียปัฏฐาน อันท่านแสดงไว้ด้วยคาถาที่ท่านกล่าวไว้ในอรรถกถาว่า

นัย ๖ ในปัจจนียปัฏฐาน คือติกปัฏฐาน อันประเสริฐ ทุกปัฏฐานอันสูงสุด ทุกติกปัฏฐาน ติกทุกปัฏฐาน ติกติกปัฏฐานและทุกทุกปัฏฐาน ลึกซึ้งนัก ดังนี้.

เป็นอันข้าพเจ้าแสดงแล้วด้วยคำมีประมาณเท่านี้ ฯ

ก็ในอธิการนี้ ผู้ศึกษาพึงทราบเฉพาะ ปัจจนียปัฏฐาน เท่านั้น ประดับด้วยนัย ๒๕ โดยปริยายหนึ่งคือ ในปัฏฐานหนึ่งๆ ว่าด้วยอำนาจแห่งปัจจัยมีอย่างละ ๔ นัย มีอนุโลมนัยเป็นต้น.

อรรถกถาปัจจนียปัฏฐาน จบ. -----------------------------------------------------

ฉบับที่ใช้และสัญญาอนุญาต

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง

th-chabab-luang · Public domain (term expired) — operator determination · ตรวจหลักฐานเมื่อ ๒๐๒๖-๐๘-๒๔

ฉบับหลวง จัดพิมพ์โดยทางราชการ พ.ศ. ๒๕๑๔ · พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ๒๕๓๗ ม.๑๙–๒๒ อายุคุ้มครองงานนิติบุคคล ๕๐ ปีนับแต่โฆษณา · การพิจารณาของผู้ดำเนินการ ไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมายhttps://84000.org/tipitaka/

สำเนานี้ต่างจากต้นทาง: ต้นทางเป็นเช่นนี้ (ไม่ได้แก้): ต้นทางไม่ตัดบรรทัดใน 16 จาก 49 ข้อ (ตั้งแต่ i752)

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ

th-mahachula · ได้รับอนุญาตจากเจ้าของสิทธิ์ — บันทึกจากคำยืนยันของผู้ดำเนินการ ยังไม่มีเอกสารประกอบ · ตรวจหลักฐานเมื่อ ๒๐๒๖-๐๘-๒๕

ผู้ดำเนินการแจ้ง ๒๕ ส.ค. ๖๙ ว่าได้รับอนุญาตจากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยให้เผยแพร่ตัวบทฉบับนี้ · **เป็นคำยืนยันด้วยวาจา ยังไม่มีหนังสืออนุญาตประกอบ** ⇒ ฐานของการเผยแพร่คือวินิจฉัยของผู้ดำเนินการ ไม่ใช่หลักฐานเอกสารและไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย · ข้อเท็จจริงที่ยังเป็นจริง: จัดพิมพ์ พ.ศ. ๒๕๓๙ งานที่นิติบุคคลเป็นเจ้าของคุ้มครอง ๕๐ ปีนับแต่โฆษณา (พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ๒๕๓๗ ม.๑๙–๒๒) ถึงราว พ.ศ. ๒๕๘๙ — การอนุญาตจึงจำเป็นและต้องเก็บเอกสารไว้ให้ได้docs/legal/PERMISSIONS.md#มจร

อรรถกถาแปลไทย

th-attha-84000 · ได้รับอนุญาตจากเจ้าของสิทธิ์ — บันทึกจากคำยืนยันของผู้ดำเนินการ ยังไม่มีเอกสารประกอบ · ตรวจหลักฐานเมื่อ ๒๐๒๖-๐๘-๒๕

ผู้ดำเนินการแจ้ง ๒๕ ส.ค. ๖๙ ว่าได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ตัวบทชุดนี้ · **เป็นคำยืนยันด้วยวาจา ยังไม่มีเอกสารประกอบ** ⇒ ฐานของการเผยแพร่คือวินิจฉัยของผู้ดำเนินการ ไม่ใช่หลักฐานเอกสาร · สิ่งที่ยังไม่รู้และไม่ได้หายไปเพราะการอนุญาต: **หน้าเว็บไม่ระบุผู้แปล ผู้จัดพิมพ์ หรือปี** จึงยังไม่รู้ว่าเป็นฉบับพิมพ์ของใคร (ที่เชื่อกันคือชุดมหามกุฏราชวิทยาลัย ๙๑ เล่ม ราว พ.ศ. ๒๕๒๕) — การอนุญาตครอบคลุมใครและอะไร จึงยังระบุไม่ได้จนกว่าจะได้เอกสารdocs/legal/PERMISSIONS.md#อรรถกถา