สนิทัสสนัตติกนสนิทัสสนัตติกะ เล่ม ๔๕
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๕ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ สนิทัสสนัตติกนสนิทัสสนัตติกะ
เหตุยา นว อวิคเต นว สพฺพตฺถ วิตฺถาโร ฯ นจิตฺตทุกํ
ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๖ นัย
นจิตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นจิตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นจิตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นโนจิตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นจิตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นจิตฺโต จ นโนจิตฺโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๖ นัย
เหตุยา ปญฺจ สพฺพตฺถ ปญฺจ ฯ นเจตสิกทุกํ
ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆ- *ธรรม และธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๖ นัย
นเจตสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเจตสิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเจตสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอเจตสิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเจตสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเจตสิโก จ นอเจตสิโก จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นอเจตสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอเจตสิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอเจตสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเจตสิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอเจตสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเจตสิโก จ นอเจตสิโก จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเจตสิกญฺจ นอเจตสิกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเจตสิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเจตสิกญฺจ นอเจตสิกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอเจตสิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเจตสิกญฺจ นอเจตสิกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเจตสิโก จ นอเจตสิโก จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๘ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๘พึงให้พิสดารทุกวาร สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดาร
เหตุยา นว อวิคเต นว สพฺพตฺถ วิตฺถาโร ฯ นจิตฺตสมฺปยุตฺตทุกํ
ธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสน-*อัปปฏิฆธรรม โดยเหตุปัจจัย ธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมโดยเหตุปัจจัย ธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมโดยเหตุปัจจัย ธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมและธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม โดยเหตุปัจจัย ธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมและธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม โดยเหตุปัจจัย ธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมและธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๖ นัย
นจิตฺตสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นจิตฺตสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: จิตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ฯ นจิตฺตสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นจิตฺตวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: จิตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสมฺปยุตฺตกา ขนฺธา ฯ ปจฺจนียทุกมตฺตานิ นวตฺตพฺพํ ธมฺมํ ปูเรตุํ นวนวปญฺหานิ กโรตุ ฯ นจิตฺตสํสฏฺฐทุกํ
ธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสน- *สัปปฏิฆธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย ฯลฯ
นจิตฺตสํสฏฺฐํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นจิตฺตสํสฏฺโฐ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๖ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ปัญหาวารพึงให้พิสดาร อนุโลมปัจจนียติกปัฏฐาน จบ.
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ติกปัฏฐาน] ๒๒. สนิทัสสนติกะ ๑-๗. ปฏิจจวารเป็นต้น ๒๒. สนิทัสสนติกะ ๑-๗. ปฏิจจวารเป็นต้น ๑. ปัจจยานุโลม - เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้แต่ กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้กระทบได้และที่มิใช่เห็นไม่ได้กระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้และที่มิใช่เห็นไม่ได้กระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้กระทบได้และที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๖) สภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้และที่เห็นไม่ได้กระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑๘ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑๘ วาระ (ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวารให้พิสดาร)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๒๕๐}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ติกปัฏฐาน] ๒๒. สนิทัสสนติกะ ๑-๗. ปฏิจจวารเป็นต้น เหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้โดยเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้โดยเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้โดยเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้กระทบได้และที่มิใช่เห็นไม่ได้กระทบไม่ได้โดยเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้และที่ไม่ใช่เห็นไม่ได้กระทบไม่ได้โดยเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้กระทบได้และที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้โดยเหตุปัจจัย (๖) สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑๒ วาระ อนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ สหชาตปัจจัย มี ๑๘ วาระ อัญญมัญญปัจจัย มี ๑๓ วาระ นิสสยปัจจัย มี ๑๘ วาระ อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ปุเรชาตปัจจัย มี ๑๘ วาระ ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๖ วาระ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๒๕๑}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ติกปัฏฐาน] ๒๒. สนิทัสสนติกะ ๑-๗. ปฏิจจวารเป็นต้น อาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ กัมมปัจจัย มี ๖ วาระ วิปากปัจจัย มี ๖ วาระ อาหารปัจจัย มี ๖ วาระ อินทรียปัจจัย มี ๙ วาระ ฌานปัจจัย มี ๖ วาระ มัคคปัจจัย มี ๖ วาระ สัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ วิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒๗ วาระ (พึงขยายปัญหาวารให้พิสดาร) ธัมมานุโลมปัจจนียะ ติกปัฏฐาน จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๒๕๒}
ไม่มีอรรถกถาของข้อนี้ — ต้นทางระบุว่าคำอธิบายของข้อนี้อยู่ที่ข้อ ๕๐๖ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียทุกทุกปัฏฐาน นสรณทุกนสเหตุกทุกะเป็นต้น