This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

Front matter of the printed edition

๒๕. โคตมพุทธวงศ์ ว่าด้วยพระประวัติของพระโคดมพุทธเจ้า

Item ๑

ในกาลบัดนี้ ตถาคตเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้านามว่าโคดม เจริญในศากยสกุล บำเพ็ญความเพียรแล้ว ได้บรรลุสัมโพธิญาณอันประเสริฐ

Item ๒

ผู้อันพรหมทูลอาราธนาแล้ว ประกาศพระธรรมจักร เทวดาและมนุษย์ประมาณ ๑๘ โกฏิ ได้บรรลุธรรมครั้งที่ ๑

Item ๓

จากนั้น เราเมื่อแสดงธรรมในสมาคมเทวดาและมนุษย์ การบรรลุธรรมครั้งที่ ๒ ไม่ต้องกล่าวถึงจำนวน

Item ๔

ต่อมา ในคราวที่เรากล่าวสอนบุตรของเรา บัดนี้ ณ ที่นี้แล การบรรลุธรรมครั้งที่ ๓ ไม่ต้องกล่าวถึงจำนวน

Item ๕

เรามีการประชุมสาวก ผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ครั้งเดียว ภิกษุประมาณ ๑,๒๕๐ รูป ได้มาประชุมกัน

{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๓ หน้า : ๗๑๘}

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย พุทธวงศ์ ๒๕. โคตมพุทธวงศ์

Item ๖

เราผู้ปราศจากมลทิน รุ่งเรืองอยู่ในท่ามกลางภิกษุสงฆ์ ให้สิ่งที่ปรารถนาทุกอย่างเหมือนแก้วสารพัดนึก ให้สิ่งที่ต้องการทั้งปวง ฉะนั้น

Item ๗

เราประกาศอริยสัจ ๔ เพื่ออนุเคราะห์สัตว์ทั้งหลาย ผู้หวังผล ผู้แสวงธรรมเป็นเครื่องละความพอใจในภพ

Item ๘

เทวดาและมนุษย์ประมาณ ๒๐๐,๐๐๐ องค์ ได้บรรลุธรรม การบรรลุธรรมครั้งละองค์สององค์ นับจำนวนไม่ได้เลย

Item ๙

คำสั่งสอนของเราผู้เป็นศากยมุนี กว้างขวางรู้กันโดยมาก เจริญแพร่หลาย งอกงามดี บริสุทธิ์ผ่องแผ้ว ในโลกนี้

Item ๑๐

ภิกษุหลายร้อยรูปเป็นผู้ไม่มีอาสวะสิ้นราคะ มีจิตสงบ ตั้งมั่น แวดล้อมเราทุกเมื่อ

Item ๑๑

ในกาลนี้ บัดนี้ ภิกษุเหล่าใด เป็นพระเสขะ ยังไม่บรรลุอรหัตตผล ละภพมนุษย์ไป ภิกษุเหล่านั้น ถูกวิญญูชนตำหนิ

Item ๑๒

นรชนทั้งหลายชมเชยทางพระอริยะ ยินดีในธรรมทุกเมื่อ มีความรุ่งเรือง ถึงจะท่องเที่ยวอยู่ในสงสารก็จักบรรลุได้

Item ๑๓

กรุงของเราชื่อกบิลพัสดุ์ พระเจ้าสุทโธทนะเป็นพระบิดาของเรา พระมารดาบังเกิดเกล้าของเราชาวโลกเรียกพระนามว่ามายาเทวี

Item ๑๔

เราครองฆราวาสอยู่ ๒๙ ปี มีปราสาทที่อุดมอยู่ ๓ หลัง คือสุจันทปราสาท โกกนุทปราสาท และโกญจปราสาท

Item ๑๕

มีนางสนมกำนัล ๔๐,๐๐๐ นาง ล้วนประดับประดาสวยงาม พระมเหสีของเราชื่อว่ายโสธรา พระโอรสของเราชื่อว่าราหุล @เชิงอรรถ : @ ยังไม่บรรลุอรหัตตผล แปลมาจากศัพท์ว่า อปฺปตฺตมานสา (ดู มงฺคลตฺถ. ๒/๕๖๒/๔๓๓)

{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๓ หน้า : ๗๑๙}

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย พุทธวงศ์ ๒๕. โคตมพุทธวงศ์

Item ๑๖

เราเห็นนิมิต ๔ ประการ จึงทรงราชพาหนะคือม้าออกผนวชแล้ว ได้บำเพ็ญเพียรประพฤติทุกรกิริยาอยู่ ๖ ปี (จึงได้บรรลุพระโพธิญาณ)

Item ๑๗

เราเป็นพระชินสีห์ประกาศพระธรรมจักร ที่ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน เขตกรุงพาราณสี เราเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าชื่อว่าโคดม เป็นที่พึ่งของสรรพสัตว์

Item ๑๘

ภิกษุ ๒ รูป ชื่ออุปติสสะและโกลิตะเป็นอัครสาวกของเรา ภิกษุชื่อว่าอานนท์เป็นอุปัฏฐากอยู่ในสำนักของเรา ภิกษุณีชื่อเขมาและภิกษุณีชื่ออุบลวรรณาเป็นอัครสาวิกา

Item ๑๙

จิตตคหบดีอุบาสกและหัตถกคหบดีอุบาสก ชาวเมืองอาฬวีเป็นอัครอุปัฏฐาก นันทมารดาอุบาสิกาและอุตตราอุบาสิกาเป็นอัครอุปัฏฐายิกา

Item ๒๐

เราบรรลุสัมโพธิญาณอย่างประเสริฐ ที่โคนต้นอัสสัตถพฤกษ์ เรามีรัศมีวาหนึ่ง ฟุ้งขึ้นไป ๑๖ ศอกทุกเมื่อ

Item ๒๑

บัดนี้ อายุของเรามีน้อยประมาณ ๑๐๐ ปี ถึงเราจะดำรงอยู่เพียงนั้น ก็ช่วยหมู่ชนให้ข้ามพ้นได้เป็นจำนวนมาก

Item ๒๒

เราตั้งคบเพลิงคือธรรมไว้สำหรับให้คนรุ่นหลังได้ตรัสรู้ อีกไม่นานเลยแม้เรากับสงฆ์สาวก ก็จักปรินิพพาน ณ ที่นี้ เหมือนไฟสิ้นเชื้อ(ดับไป)

Item ๒๓

คู่อัครสาวกเป็นต้นเหล่านั้นมีเดชไม่มีอะไรเทียบเคียง มียศและกำลัง เรามีร่างกายทรงไว้ซึ่งคุณ มีร่างกายวิจิตรด้วยพระลักษณะอันประเสริฐ ๓๒ ประการ @เชิงอรรถ : @ ดูเชิงอรรถหน้า ๑๐ ในเล่มนี้

{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๓ หน้า : ๗๒๐}

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย พุทธวงศ์ ๒๖. พุทธปกิณณกกัณฑ์

Item ๒๔

เรามีรัศมี ๖ ประการ สว่างไสวไปทั่วทั้ง ๑๐ ทิศ ดุจดวงอาทิตย์ ทุกอย่างล้วนจักอันตรธานไปหมดสิ้น สังขารทั้งปวงเป็นสภาพว่างเปล่าหนอ ฉะนี้แลโคตมพุทธวงศ์ที่ ๒๕ จบ

This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

Editions used and their licences

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ

th-mahachula · ได้รับอนุญาตจากเจ้าของสิทธิ์ — บันทึกจากคำยืนยันของผู้ดำเนินการ ยังไม่มีเอกสารประกอบ · evidence checked 2026-08-25

ผู้ดำเนินการแจ้ง ๒๕ ส.ค. ๖๙ ว่าได้รับอนุญาตจากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยให้เผยแพร่ตัวบทฉบับนี้ · **เป็นคำยืนยันด้วยวาจา ยังไม่มีหนังสืออนุญาตประกอบ** ⇒ ฐานของการเผยแพร่คือวินิจฉัยของผู้ดำเนินการ ไม่ใช่หลักฐานเอกสารและไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย · ข้อเท็จจริงที่ยังเป็นจริง: จัดพิมพ์ พ.ศ. ๒๕๓๙ งานที่นิติบุคคลเป็นเจ้าของคุ้มครอง ๕๐ ปีนับแต่โฆษณา (พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ๒๕๓๗ ม.๑๙–๒๒) ถึงราว พ.ศ. ๒๕๘๙ — การอนุญาตจึงจำเป็นและต้องเก็บเอกสารไว้ให้ได้ — docs/legal/PERMISSIONS.md#มจร