This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

Front matter of the printed edition

๑๐. สาลมัณฑปิยเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระสาลมัณฑปิยเถระ (พระสาลมัณฑปิยเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)

Item ๑๙๐

ข้าพเจ้าเข้าไปยังป่าไม้สาละ สร้างอาศรมอย่างสวยงาม มุงบังด้วยดอกสาละ อยู่ในป่าใหญ่

Item ๑๙๑

ส่วนพระผู้มีพระภาคพระนามว่าปิยทัสสี ผู้เป็นพระสยัมภู เป็นบุคคลผู้เลิศ ตรัสรู้ด้วยพระองค์เอง ผู้ทรงประสงค์วิเวก ได้เสด็จเข้าไปยังป่าไม้สาละ

Item ๑๙๒

ข้าพเจ้าได้ออกจากอาศรมไปยังป่าใหญ่ เที่ยวแสวงหาเผือกมันและผลไม้ในป่า ในเวลานั้น

Item ๑๙๓

ได้เห็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าปิยทัสสี ผู้มีพระยศยิ่งใหญ่ ประทับนั่งเข้าสมาบัติรุ่งโรจน์อยู่ ในป่าใหญ่นั้น

Item ๑๙๔

ข้าพเจ้าปักไม้เป็น ๔ เส้า ทำปะรำอย่างดี มุงด้วยดอกสาละเบื้องบนพระพุทธเจ้า

Item ๑๙๕

ข้าพเจ้าคงตั้งปะรำซึ่งมุงด้วยดอกสาละไว้ ๗ วัน ทำจิตให้เลื่อมใสในกรรมนั้น ได้ไหว้พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐที่สุด

Item ๑๙๖

สมัยนั้น พระผู้มีพระภาค ผู้เป็นบุรุษผู้สูงสุด เสด็จออกจากสมาธิ ประทับนั่งทอดพระเนตรดูเพียงชั่วแอก

{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๓ หน้า : ๑๖๑}

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๔๙. ปังสุกูลวรรค] ๑๐. สาลมัณฑปิยเถราปทาน

Item ๑๙๗

สาวกของพระศาสดาพระนามว่าปิยทัสสี ชื่อว่าวรุณะ พร้อมด้วยสาวกผู้ได้วสี ๑๐๐,๐๐๐ รูป ได้เข้าเฝ้าพระศาสดาผู้นำสัตว์โลก

Item ๑๙๘

ส่วนพระผู้มีพระภาคพระนามว่าปิยทัสสี ผู้เจริญที่สุดในโลก ทรงองอาจกว่านรชน ประทับนั่งในท่ามกลางภิกษุสงฆ์แล้ว ทรงทำการแย้มให้ปรากฏ

Item ๑๙๙

พระอนุรุทธเถระผู้เป็นพุทธอุปัฏฐากของพระศาสดา พระนามว่าปิยทัสสี ห่มจีวรเฉวียงบ่าแล้ว ได้ทูลถามพระมหามุนีว่า

Item ๒๐๐

ข้าแต่พระผู้มีพระภาค อะไรหนอ เป็นเหตุให้พระศาสดาทรงแย้ม เพราะเมื่อมีเหตุ พระศาสดาจึงทรงทำการแย้มให้ปรากฏ

Item ๒๐๑

พระศาสดาตรัสว่า มาณพใดตั้งเครื่องมุงบังดอกสาละ เพื่อเราไว้ตลอด ๗ วัน เราระลึกถึงกรรมของมาณพนั้น จึงได้ทำการแย้มให้ปรากฏ

Item ๒๐๒

เรายังไม่เห็นโอกาสที่บุญจะไม่ให้ผล โอกาสในเทวโลกหรือมนุษยโลกยังไม่สงบ

Item ๒๐๓

เมื่อเขาผู้เพียบพร้อมด้วยบุญกรรมอยู่ในเทวโลก บริวารของเขาเท่าที่มี จักมีดอกสาละมุงบัง

Item ๒๐๔

เขาเป็นผู้ประกอบด้วยบุญกรรม จักรื่นรมย์ในเทวโลกนั้นด้วยการฟ้อน การขับร้อง และการประโคมที่เป็นทิพย์ในกาลทุกเมื่อ

Item ๒๐๕

บริวารของเขาเท่าที่มีจักมีกายมีกลิ่นหอมฟุ้ง และฝนดอกสาละจักตกลงทั่วไปในขณะนั้น

{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๓ หน้า : ๑๖๒}

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๔๙. ปังสุกูลวรรค] ๑๐. สาลมัณฑปิยเถราปทาน

Item ๒๐๖

มาณพนี้จุติจากเทวโลกแล้ว จักมาเกิดเป็นมนุษย์ แม้ในมนุษยโลกนี้ เครื่องมุงบังดอกสาละ จักทรงอยู่ตลอดกาลทั้งปวง

Item ๒๐๗

ในมนุษยโลกนี้ การฟ้อนรำและการขับร้อง ที่ประกอบด้วยเสียงกังสดาลอย่างไพเราะ จักแวดล้อมมาณพนี้เป็นนิตย์ นี้เป็นผลแห่งการบูชาพระพุทธเจ้า

Item ๒๐๘

และเมื่อดวงอาทิตย์อุทัย ฝนดอกสาละจะตกลง ฝนดอกสาละที่ประกอบด้วยบุญกรรม จักตกลงมาตลอดกาลทั้งปวง

Item ๒๐๙

ในกัปที่ ๑,๘๐๐ (นับจากกัปนี้ไป) พระศาสดาพระนามว่าโคดม ตามพระโคตร ทรงสมภพในราชสกุลโอกกากราชจักอุบัติขึ้นในโลก

Item ๒๑๐

มาณพนี้จักเป็นธรรมทายาทของพระศาสดาพระองค์นั้น เป็นโอรสที่ธรรมเนรมิต กำหนดรู้อาสวะทั้งปวงเป็นผู้ไม่มีอาสวะแล้วนิพพาน

Item ๒๑๑

เมื่อเขาตรัสรู้ธรรม จักมีเครื่องมุงบังดอกสาละ เมื่อถูกเผาอยู่บนเชิงตะกอน ที่เชิงตะกอนนั้นก็จักมีเครื่องมุงบังดอกสาละ

Item ๒๑๒

พระมหามุนีพระนามว่าปิยทัสสี ทรงพยากรณ์วิบากแล้ว แสดงธรรมแก่บริษัท ให้ชุ่มชื่นด้วยฝนคือธรรม

Item ๒๑๓

ข้าพเจ้าได้ครองเทวสมบัติในเทวโลกตลอด ๓๐ กัป ได้เกิดเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๖๗ ชาติ

{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๓ หน้า : ๑๖๓}

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๔๙. ปังสุกูลวรรค] ๑๐. สาลมัณฑปิยเถราปทาน

Item ๒๑๔

ข้าพเจ้าจุติจากเทวโลกมาในมนุษยโลกนี้ ได้รับความสุขอันไพบูลย์ แม้ในมนุษยโลกนี้ก็มีเครื่องมุงบังดอกสาละ นี้เป็นผลแห่งการสร้างปะรำ

Item ๒๑๕

ภพนี้เป็นภพสุดท้ายของข้าพเจ้า ภพสุดท้ายกำลังเป็นไปอยู่ แม้ในภพนี้เครื่องมุงบังดอกสาละก็จักมีตลอดกาลทั้งปวง

Item ๒๑๖

ข้าพเจ้าให้พระมหามุนีพระนามว่าโคตมศากยะ ผู้ประเสริฐทรงยินดี ละความชนะ และละความพ่ายแพ้ ได้แล้ว บรรลุฐานะที่ไม่หวั่นไหว

Item ๒๑๗

ในกัปที่ ๑,๘๐๐ (นับจากกัปนี้ไป) ข้าพเจ้าได้บูชาพระพุทธเจ้าไว้ จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบูชาพระพุทธเจ้า

Item ๒๑๘

กิเลสทั้งหลายข้าพเจ้าก็เผาได้แล้ว ภพทั้งปวงข้าพเจ้าก็ถอนได้แล้ว ข้าพเจ้าตัดกิเลสเครื่องผูกพันได้แล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ ดุจพญาช้างตัดเครื่องพันธนาการได้แล้วอยู่อย่างอิสระ

Item ๒๑๙

การที่ข้าพเจ้ามาในสำนักของพระพุทธเจ้า เป็นการมาดีแล้วโดยแท้ วิชชา ๓ ข้าพเจ้าได้บรรลุแล้วโดยลำดับ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว @เชิงอรรถ : @ ละความชนะ หมายถึงละทิพยสมบัติและมนุษยสมบัติ (ขุ.อป.อ. ๒/๙/๑๐๗)@ ละความพ่ายแพ้ หมายถึงละทุกข์ในอบาย ๔ (ขุ.อป.อ. ๒/๙/๑๐๗)

{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๓ หน้า : ๑๖๔}

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๔๙. ปังสุกูลวรรค] รวมอปทานที่มีในวรรค

Item ๒๒๐

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าก็ได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระสาลมัณฑปิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้สาลมัณฑปิยเถราปทานที่ ๑๐ จบ ปังสุกูลวรรคที่ ๔๙ จบบริบูรณ์ รวมอปทานที่มีในวรรคนี้คือ ๑. ปังสุกูลสัญญกเถราปทาน ๒. พุทธสัญญกเถราปทาน ๓. ภิสทายกเถราปทาน ๔. ญาณัตถวิกเถราปทาน ๕. จันทนมาลิยเถราปทาน ๖. ธาตุปูชกเถราปทาน ๗. ปุฬินุปปาทกเถราปทาน ๘. ตรณิยเถราปทาน ๙. ธัมมรุจิเถราปทาน ๑๐. สาลมัณฑปิยเถราปทาน ในวรรคนี้ บัณฑิตนับคาถาได้ ๒๑๙ คาถา

{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๓ หน้า : ๑๖๕}

This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

Editions used and their licences

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ

th-mahachula · ได้รับอนุญาตจากเจ้าของสิทธิ์ — บันทึกจากคำยืนยันของผู้ดำเนินการ ยังไม่มีเอกสารประกอบ · evidence checked 2026-08-25

ผู้ดำเนินการแจ้ง ๒๕ ส.ค. ๖๙ ว่าได้รับอนุญาตจากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยให้เผยแพร่ตัวบทฉบับนี้ · **เป็นคำยืนยันด้วยวาจา ยังไม่มีหนังสืออนุญาตประกอบ** ⇒ ฐานของการเผยแพร่คือวินิจฉัยของผู้ดำเนินการ ไม่ใช่หลักฐานเอกสารและไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย · ข้อเท็จจริงที่ยังเป็นจริง: จัดพิมพ์ พ.ศ. ๒๕๓๙ งานที่นิติบุคคลเป็นเจ้าของคุ้มครอง ๕๐ ปีนับแต่โฆษณา (พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ๒๕๓๗ ม.๑๙–๒๒) ถึงราว พ.ศ. ๒๕๘๙ — การอนุญาตจึงจำเป็นและต้องเก็บเอกสารไว้ให้ได้ — docs/legal/PERMISSIONS.md#มจร