This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

Front matter of the printed edition

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๔๒. ภัททาลิวรรค] ๘. ยาคุทายกเถราปทาน ๘. ยาคุทายกเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระยาคุทายกเถระ (พระยาคุทายกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)

Item ๑๔๙

ครั้งนั้น ข้าพเจ้าได้พาแขกมาบ้าน เห็นแม่น้ำเต็มฝั่ง จึงเข้าไปยังสังฆาราม

Item ๑๕๐

ภิกษุทั้งหลายผู้ถือธุดงค์ข้อการอยู่ป่าเป็นวัตร เข้าฌาน มีจีวรเศร้าหมอง ยินดีในความสงัด เป็นนักปราชญ์ อาศัยอยู่ในสังฆาราม

Item ๑๕๑

ทางไปบิณฑบาตของภิกษุผู้หลุดพ้นดีแล้ว ผู้คงที่เหล่านั้น ถูกตัดขาดแล้ว ในเวลาต่อมาเมื่อน้ำท่วม ท่านไปบิณฑบาตไม่ได้

Item ๑๕๒

ข้าพเจ้ามีจิตเลื่อมใส มีใจยินดี เกิดปีติปราโมทย์ ประนมมือ ถือข้าวสาร (ต้ม) ข้าวยาคูแล้วถวาย

Item ๑๕๓

ข้าพเจ้าเลื่อมใส ถวายข้าวยาคูที่ต้มด้วยมือทั้ง ๒ ของตน เมื่อปรารภถึงกรรมของตนแล้วจึงได้ไปเกิดในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์

Item ๑๕๔

วิมานแก้วมณีได้เกิดแก่ข้าพเจ้าในหมู่เทพชั้นดาวดึงส์ ข้าพเจ้าประกอบด้วยหมู่เทพนารี บันเทิงอยู่ในวิมานที่อุดม

Item ๑๕๕

ข้าพเจ้าได้เป็นจอมเทพครองเทวสมบัติตลอด ๓๓ ชาติ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิครองมหาราชสมบัติ ๓๐ ชาติ

Item ๑๕๖

ได้เป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์นับชาติไม่ถ้วน เสวยยศในเทวโลกบ้าง ในมนุษยโลกบ้าง

{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๓ หน้า : ๒๓}

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๔๒. ภัททาลิวรรค] ๘. ยาคุทายกเถราปทาน

Item ๑๕๗

เมื่อถึงภพสุดท้าย ข้าพเจ้าได้สละทรัพย์สมบัติทั้งปวง ออกบวชเป็นบรรพชิต ขณะที่ปลงผมเสร็จ

Item ๑๕๘

ข้าพเจ้าพิจารณาร่างกายโดยความสิ้นไปและความเสื่อมไป ก็ได้บรรลุอรหัตตผลก่อนการรับสิกขาบท

Item ๑๕๙

ทานอันประเสริฐที่เกิดจากมือเรา ซึ่งเราประกอบดีแล้ว ชื่อว่าเป็นอันให้ดีแล้ว เพราะการถวายข้าวยาคูนั้นเอง ข้าพเจ้าจึงได้บรรลุบทที่ไม่หวั่นไหว

Item ๑๖๐

ข้าพเจ้าไม่รู้สึกว่ามีความเศร้าโศก ความร่ำไร ความป่วยไข้ ความกระวนกระวาย ความเดือดร้อนใจเกิดขึ้นเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายข้าวยาคู

Item ๑๖๑

โอหนอ ข้าวยาคูข้าพเจ้าได้ถวายดีแล้วหนอ ข้าพเจ้าได้ถวายข้าวยาคูแด่หมู่พระสงฆ์ ผู้เป็นเนื้อนาบุญอันยอดเยี่ยม จึงได้รับอานิสงส์ ๕ ประการ

Item ๑๖๒

คือ (๑) ไม่มีความเจ็บไข้ (๒) มีรูปงาม (๓) ตรัสรู้ธรรมเร็วพลัน (๔) ได้ข้าวและน้ำ (๕) มีอายุยืน

Item ๑๖๓

บุคคลใดๆ ยังโสมนัสให้เกิดอยู่ ถวายข้าวยาคูแด่หมู่พระสงฆ์ บุคคลนั้นเป็นบัณฑิตพึงได้รับอานิสงส์ ๕ ประการเหล่านี้

Item ๑๖๔

กิจทุกอย่างที่ควรทำ ข้าพเจ้าก็ได้ทำเสร็จแล้ว ภพทั้งหลายข้าพเจ้าก็เพิกถอนได้แล้ว อาสวะทั้งปวงสิ้นไปแล้ว บัดนี้ ภพใหม่ไม่มีอีก @เชิงอรรถ : @ บทที่ไม่หวั่นไหว หมายถึงพระนิพพาน (ขุ.อป.อ. ๑/๒๖๖/๒๗๖) @ กิจทุกอย่างที่ควรทำ ในที่นี้หมายถึงการกำจัดกิเลสให้สิ้นไป (ขุ.อป.อ. ๑/๓๕๔/๒๘๔)

{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๓ หน้า : ๒๔}

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๔๒. ภัททาลิวรรค] ๙. ปัตโถทนทายกเถราปทาน

Item ๑๖๕

ข้าพเจ้าจักเที่ยวไปนมัสการพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และพระธรรมอันดี จากบ้านหนึ่งไปยังบ้านหนึ่ง จากเมืองหนึ่งไปยังเมืองหนึ่ง

Item ๑๖๖

ในกัปที่ ๓๐,๐๐๐ นับจากกัปนี้ไป การที่ข้าพเจ้าได้ถวายทานไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายข้าวยาคู

Item ๑๖๗

กิเลสทั้งหลายข้าพเจ้าก็เผาได้แล้ว ภพทั้งปวงข้าพเจ้าก็ถอนได้แล้ว ข้าพเจ้าตัดกิเลสเครื่องผูกพันได้แล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ ดุจพญาช้างตัดเครื่องพันธนาการได้แล้วอยู่อย่างอิสระ

Item ๑๖๘

การที่ข้าพเจ้ามาในสำนักของพระพุทธเจ้า เป็นการมาดีแล้วโดยแท้ วิชชา ๓ ข้าพเจ้าได้บรรลุแล้วโดยลำดับ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว

Item ๑๖๙

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าก็ได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระยาคุทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้ยาคุทายกเถราปทานที่ ๘ จบ

This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

Editions used and their licences

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ

th-mahachula · ได้รับอนุญาตจากเจ้าของสิทธิ์ — บันทึกจากคำยืนยันของผู้ดำเนินการ ยังไม่มีเอกสารประกอบ · evidence checked 2026-08-25

ผู้ดำเนินการแจ้ง ๒๕ ส.ค. ๖๙ ว่าได้รับอนุญาตจากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยให้เผยแพร่ตัวบทฉบับนี้ · **เป็นคำยืนยันด้วยวาจา ยังไม่มีหนังสืออนุญาตประกอบ** ⇒ ฐานของการเผยแพร่คือวินิจฉัยของผู้ดำเนินการ ไม่ใช่หลักฐานเอกสารและไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย · ข้อเท็จจริงที่ยังเป็นจริง: จัดพิมพ์ พ.ศ. ๒๕๓๙ งานที่นิติบุคคลเป็นเจ้าของคุ้มครอง ๕๐ ปีนับแต่โฆษณา (พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ๒๕๓๗ ม.๑๙–๒๒) ถึงราว พ.ศ. ๒๕๘๙ — การอนุญาตจึงจำเป็นและต้องเก็บเอกสารไว้ให้ได้ — docs/legal/PERMISSIONS.md#มจร