นเหตุทุกนกุสลัตติกะ เล่ม ๔๕
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
ปจฺจนียทุกตฺติกปฏฺฐานํ นเหตุทุกนกุสลตฺติกํ
๑๙๒นเหตุํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ อกุสลํ อพฺยากตํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ฯ นเหตุํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเหตุ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตู อกุสเล อพฺยากเต ขนฺเธ ปฏิจฺจ เหตุ ฯ นเหตุํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นกุสโล จ นนเหตุ นกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
๑๙๓นนเหตุํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเหตุ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นนเหตุํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นนเหตุํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นกุสโล จ นนเหตุ นกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
๑๙๔นเหตุํ นกุสลญฺจ นนเหตุํ นกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นนเหตุํ นกุสลญฺจ นนเหตุํ นกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเหตุ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ นกุสลญฺจ นเหตุํ นกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นกุสโล จ นนเหตุ นกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
๑๙๕เหตุยา นว อวิคเต นว นเหตุยา เทฺว ฯ สหชาตวาเรปิ สมฺปยุตฺตวาเรปิ สพฺพตฺถ วิตฺถาโร ฯ
๑๙๖นนเหตุ นกุสโล ธมฺโม นนเหตุสฺส นกุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: นนเหตุ นกุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส นกุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: นนเหตุ นกุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส นกุสลสฺส จ นนเหตุสฺส นกุสลสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
๑๙๗นเหตุ นกุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส นกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
๑๙๘เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อวิคเต นว ฯ ปญฺหาวารํ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ
๑๙๙นเหตุํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ กุสลํ อพฺยากตํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ฯ นเหตุํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเหตุ นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตู กุสเล อพฺยากเต ขนฺเธ ปฏิจฺจ เหตุ ฯ นเหตุํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอกุสโล จ นนเหตุ นอกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
๒๐๐นนเหตุํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเหตุ นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นนเหตุํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นนเหตุํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอกุสโล จ นนเหตุ นอกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
๒๐๑นเหตุํ นอกุสลญฺจ นนเหตุํ นอกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ นอกุสลญฺจ นนเหตุํ นอกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเหตุ นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ นอกุสลญฺจ นนเหตุํ นอกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอกุสโล จ นนเหตุ นอกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
๒๐๒เหตุยา นว อวิคเต นว สพฺพตฺถ นว ฯ
๒๐๓นเหตุํ นอพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: กุสลากุสลํ นเหตุํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา ตโย ขนฺเธ ปฏิจฺจ ฯ นเหตุํ นอพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเหตุ นอพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ นอพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอพฺยากโต จ นนเหตุ นอพฺยากโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
๒๐๔นนเหตุํ นอพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเหตุ นอพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ
๒๐๕นเหตุํ นอพฺยากตญฺจ นนเหตุํ นอพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ นอพฺยากตญฺจ นนเหตุํ นอพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเหตุ นอพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ นอพฺยากตญฺจ นนเหตุํ นอพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอพฺยากโต จ นนเหตุ นอพฺยากโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
๒๐๖เหตุยา นว อวิคเต นว สพฺพตฺถ นว ฯ
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ [ทุกติกปัฏฐาน] ๑. เหตุทุกะ ๑. กุสลติกะ พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ ทุกติกปัฏฐาน __________ ขอนอบน้อมพระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น ๑. เหตุทุกะ ๑. กุสลติกะ ๑-๗. ปฏิจจวารเป็นต้น ปัจจยจตุกกนัย - เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเป็นอกุศลและเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้น สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ เหตุอาศัยขันธ์ที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเป็นอกุศลและเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้น สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๗๓}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ [ทุกติกปัฏฐาน] ๑. เหตุทุกะ ๑. กุสลติกะ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ นเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ นอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ นอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ นกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ นอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ นมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ โนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (สหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวาร ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)เหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มิใช่ ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลโดยเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลโดยเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลโดยเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลโดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๗๔}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ [ทุกติกปัฏฐาน] ๑. เหตุทุกะ ๑. กุสลติกะ
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ กัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อาหารปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ฌานปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ วิปปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (พึงขยายปัญหาวารให้พิสดารอย่างนี้)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่ง ไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเป็นกุศลและเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้น ฯลฯ อาศัยขันธ์ ๒ ฯลฯ สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ เหตุอาศัยขันธ์ที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเป็นกุศลและเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้น สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๗๕}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ [ทุกติกปัฏฐาน] ๑. เหตุทุกะ ๑. กุสลติกะ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศลและอกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๓ เกิดขึ้น สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๗๖}
ไม่มีอรรถกถาของข้อนี้ — ต้นทางระบุว่าคำอธิบายของข้อนี้อยู่ที่ข้อ ๕๐๖ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียทุกทุกปัฏฐาน นสรณทุกนสเหตุกทุกะเป็นต้น