พึงทราบวินิจฉัยในอินทรียสังวรสูตรที่ ๘ ดังต่อไปนี้ :-

บทว่า หตูปนิสํ โหติ ความว่า ศีลมีที่อาศัย (อุปนิสัย) ถูกขจัดเสียแล้ว.

บทว่า สีลวิปนฺนสฺส ได้แก่ ผู้มีศีลวิบัติ.

บทว่า ยถาภูตํ ญาณทสฺสนํ ได้แก่ วิปัสสนาญาณอย่างอ่อน.

ในบทว่า นิพฺพิทา วิราโค นี้มีอธิบายดังต่อไปนี้.

วิปัสสนาที่มีกำลัง ชื่อนิพพิทา. อริยมรรค ชื่อวิราคะ.

ในบทว่า วิมุตฺติญาณทสฺสนํ นี้มีอธิบายดังต่อไปนี้

อรหัตผล ชื่อวิมุตติ. ปัจจเวกขณญาณ ชื่อญาณทัสสนะ.

บทว่า อุปนิสฺสยสมฺปนฺนํ โหติ ความว่า ศีลมีที่อาศัยถึงพร้อมแล้ว.

ในสูตรนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถึงอนิทรียสังวรอันเป็นเครื่องช่วยรักษาศีลไว้.

จบอรรถกถาอินทรียสังวรสูตรที่ ๘ -----------------------------------------------------