อุโปสถสูตรที่ ๑๐ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.

บทว่า นิสินฺโน โหติ ความว่า พระศาสดาประทับนั่งบนรัตนปราสาทของอุบาสิกา เพื่อกระทำอุโปสถ. ก็พระศาสดา ครั้นประทับนั่งแล้วทรงตรวจดูจิตของภิกษุทั้งหลาย ทรงเห็นบุคคลทุศีลคนหนึ่ง ทรงพระดำริว่า ถ้าเราจักแสดงปาติโมกข์ทั้งที่บุคคลนี้นั่งอยู่นั่นแหละ ศีรษะของเขาจักแตก ๗ เสี่ยงดังนี้แล้ว จึงได้ดุษณีภาพ เพื่ออนุเคราะห์เขา.

บทว่า อภิกฺกนฺตา แปลว่า ล่วงไปแล้ว สิ้นไปแล้ว.

บทว่า อุทฺธเสฺต อรุเณ ได้แก่ เมื่อเริ่มอรุณขึ้น.

บทว่า นนฺทิมุขิยา ได้แก่ ราตรีจวนสว่างแล้ว.

บทว่า อปริสุทฺธา อานนฺท ปริสา ความว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าไม่ตรัสว่า บุคคลโน้นไม่บริสุทธิ์ แต่ตรัสว่า บริษัทไม่บริสุทธิ์.

คำที่เหลือในที่ทุกแห่งง่ายทั้งสิ้นแล.

จบอรรถกถาอุโปสถสูตรที่ ๑๐ -----------------------------------------------------

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. เวรัญชสูตร

๒. สีหสูตร

๓. อาชัญญสูตร

๔. ขฬุงคสูตร

๕. มลสูตร

๖. ทูตสูตร

๗. พันธนสูตรที่ ๑

๘. พันธนสูตรที่ ๒

๙. ปหาราทสูตร

๑๐. อุโปสถสูตร ฯ -----------------------------------------------------