ปฐมพลสูตรที่ ๓ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.

บทว่า โยนิโส วิจิเน ธมฺมํ ความว่า ย่อมเลือกเฟ้นธรรมคือสัจจะ ๔ โดยอุบาย.

บทว่า ปญฺญตฺถํ วิปสฺสติ ความว่า ย่อมเห็นสัจจธรรมด้วยปัญญาอันสัมปยุตด้วยมรรคพร้อมวิปัสสนา.

บทว่า ปชฺโชตสฺเสว ความว่า ประหนึ่งความดับแห่งประทีปฉะนั้น.

บทว่า วิโมกฺโข โหติ เจตโส ความว่า จริมกจิต จิตดวงสุดท้ายของพระขีณาสพผู้ประกอบด้วยพละเหล่านี้นั้น ย่อมหลุดพ้นจากวัตถุและอารมณ์ เหมือนความดับไปแห่งดวงประทีปฉะนั้น คือย่อมไม่ปรากฏสถานที่ไป.

จบอรรถกถาปฐมพลสูตรที่ ๓ -----------------------------------------------------