โกฏฐิตสูตรที่ ๓ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.

บทว่า ทิฏฺฐธมฺมเวทนิยํ ได้แก่ กรรมที่ให้ผลในอัตภาพนี้เท่านั้น.

บทว่า สมฺปรายเวทนิยํ ได้แก่ กรรมที่ให้ผลในอัตภาพที่สอง.

บทว่า สุขเวทนิยํ ได้แก่ กรรมแต่งให้เกิดสุขเวทนา.

บทว่า ทุกฺขเวทนิยํ ได้แก่ กรรมแต่งให้เกิดทุกขเวทนา.

บทว่า ปริปกฺกเวทนิยํ ได้แก่ กรรมให้ผลสำเร็จแล้วคราวหนึ่ง.

บทว่า อปริปกฺกเวทนิยํ ได้แก่ กรรมให้ผลยังไม่สำเร็จแล้วคราวหนึ่ง.

บทว่า พหุเวทนิยํ ได้แก่ กรรมให้ผลมาก.

บทว่า อปฺปเวทนิยํ ได้แก่ กรรมให้ผลไม่มาก.

บทว่า เวทนิยํ ได้แก่ กรรมยังให้ผล.

บทว่า อเวทนิยํ ได้แก่ กรรมยังไม่ให้ผล.

วัฏฏะและวิวัฏฏะตรัสแล้วในพระสูตรนี้.

จบอรรถกถาโกฏฐิตสูตรที่ ๓ -----------------------------------------------------