นันทสูตรที่ ๙ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.

บทว่า กุลปุตฺโต ได้แก่ กุลบุตรโดยกำเนิด.

บทว่า พลวา แปลว่า สมบูรณ์ด้วยกำลัง.

บทว่า ปาสาทิโก ได้แก่ ทำให้เกิดความเลื่อมใสด้วยรูปสมบัติ.

บทว่า ติพฺพราโค แปลว่า ผู้มีราคะจัด.

ในบทว่า กิมญฺญตฺถ เป็นต้นมีอธิบายดังต่อไปนี้.

ประโยชน์อะไรด้วยเหตุอย่างอื่นที่เราจะกล่าว นันทะนี้คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย รู้ประมาณในโภชนะ ประกอบเนืองๆ ซึ่งความเพียรเครื่องตื่นอยู่ ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ ที่นันทะสามารถประพฤติพรหมจรรย์ให้บริสุทธิ์บริบูรณ์ ถ้านันทะจักไม่ประกอบด้วยเหตุเหล่านี้ไซร้ เธอก็ไม่พึงสามารถ.

บทว่า อิติห ตตฺร แปลว่า ในข้อนั้นอย่างนี้.

ในสูตรนี้ตรัสเฉพาะวัฏฏะอย่างเดียว.

จบอรรถกถานันทสูตรที่ ๙ -----------------------------------------------------