๕. ฆฏชาดก
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
Text layerBuddha’s wordsข้อ ๒๙–๓๓355 of 525 in ชาดกพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ 6 items3 editionsCompare editions verse by verse
This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Front matter of the printed edition
๕. ฆฏชาดก (๓๕๕) ว่าด้วยพระเจ้าฆฏะ (พระเจ้าธังกะตรัสถามพระราชาโพธิสัตว์ว่า)
ชนเหล่าอื่นเศร้าโศก ร้องไห้ มีน้ำตานองหน้า ส่วนพระองค์มีพระพักตร์ผ่องใส พระเจ้าฆฏะ เพราะเหตุไร พระองค์จึงไม่เศร้าโศก (พระโพธิสัตว์กราบทูลถึงเหตุที่ไม่เศร้าโศกแก่พระเจ้าธังกะว่า)
ความโศกนำสิ่งที่ล่วงไปแล้วคืนมาไม่ได้ นำความสุขที่ยังไม่มาถึงมาให้ไม่ได้ พระเจ้าธังกะ เพราะเหตุนั้น หม่อมฉันจึงไม่เศร้าโศก เพราะความเป็นสหายในความเศร้าโศกไม่มี
ผู้เศร้าโศกย่อมมีร่างกายผอมเหลืองและเบื่ออาหาร เมื่อเขาถูกลูกศรคือความเศร้าโศกเสียบแทงจนซูบซีด พวกศัตรูก็พากันดีใจ
เราจะอยู่บ้านหรืออยู่ป่า อยู่ที่ลุ่มหรืออยู่ที่ดอนก็ตาม ความพินาศจะไม่มาถึงเราเลย เพราะเราได้พบทางแล้วอย่างนี้
ตนเองผู้เดียวเท่านั้นก็ไม่สามารถจะนำ รสอันน่าใคร่ทั้งปวง มาถวายแก่พระราชาพระองค์ใดได้ แม้แผ่นดินทั้งปวงก็จักนำความสุขมาถวาย แด่พระราชาพระองค์นั้นไม่ได้ ฆฏชาดกที่ ๕ จบ
รสอันน่าใคร่ทั้งปวง ในที่นี้หมายถึงสุขในฌาน (ขุ.ชา.อ. ๔/๓๓/๔๔๐)
Royal edition
Text layerBuddha’s wordsThe unit at the same position in this volume — item numbers are this edition’s own · matched by position · both editions divide this volume into the same number of texts, so positions line up · the titles differ, so this is not confirmed to be the same text
Open this edition’s own pageFront matter of the printed edition
๕ ธงฺกชาตกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๕. ธังกชาดก ว่าด้วยการร้องไห้ไม่มีประโยชน์
อญฺเญ โสจนฺติ โรทนฺติ อญฺเญ อสฺสุมุขา ชนา ปสนฺนมุขวณฺโณสิ กสฺมา ฆฏ น โสจสิ ฯ
ชนเหล่าอื่น เศร้าโศกอยู่ ร้องไห้อยู่ ชนเหล่าอื่น มีชุ่มไปด้วยน้ำตา พระองค์เป็นผู้มีผิวพระพักตร์ผ่องใส ดูกรฆตราชา เพราะเหตุไร พระองค์ จึงไม่เศร้าโศก?
นาพฺภตีตหโร โสโก นานาคตสุขาวโห ตสฺมา ธงฺก น โสจามิ นตฺถิ โสเก ทุตียตา ฯ
ความเศร้าโศกหาได้นำสิ่งที่ล่วงไปแล้วมาได้ไม่ หาได้นำความสุขใน อนาคตมาได้ไม่ ดูกรธังกราชา เพราะฉะนั้น หม่อมฉันจึงไม่เศร้าโศก ความเป็นสหายในความโศก ย่อมไม่มี.
โสจํ ปณฺฑุกิโส โหติ ภตฺตญฺจสฺส น รุจฺจติ อมิตฺตา สุมนา โหนฺติ สลฺลวิทฺธสฺส รุปฺปโต ฯ
บุคคลเศร้าโศกอยู่ ย่อมเป็นผู้ผอมเหลือง และไม่พอใจบริโภค อาหาร เมื่อเขาถูกลูกศรคือความเศร้าโศกเสียบแทงแล้ว เร่าร้อนอยู่ ศัตรูทั้งหลาย ย่อมดีใจ.
คาเม วา ยทิวารญฺเญ นินฺเน วา ยทิวา ถเล ฐิตํ มํ นาคมิสฺสติ เอวํ ทิฏฺฐปโท อหํ ฯ
ความฉิบหายอันความเศร้าโศกเป็นมูล จักไม่มาถึงหม่อมฉันผู้อยู่ใน บ้านหรือในป่า ในที่ลุ่มหรือในที่ดอน หม่อมฉันเห็นบทฌานแล้ว อย่างนี้.
ยสฺสตฺตา นาลเมโกว สพฺพกามรสาหโร สพฺพาปิ ปฐวี ตสฺส น สุขํ อาวหิสฺสตีติ ฯ ธงฺกชาตกํ ปญฺจมํ ฯ ---------
ตนผู้เดียวเท่านั้น สามารถจะนำกามรสทั้งปวงมาให้ได้ สหายของพระ ราชาพระองค์ใด ไม่สามารถจะนำมาให้ได้ ถึงสมาบัติในแผ่นดินทั้งสิ้น ก็จักนำความสุขมาให้แก่พระราชาพระองค์นั้นไม่ได้. จบ ธังกชาดกที่ ๕.